੧. ਬੇਲਟ੍ਠਾਨਿਕਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਤ੍ਤਂ ਅਨਵੋਸਿਤਤ੍ਤੋਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੇਲਟ੍ਠਾਨਿਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਇਤੋ ਏਕਤਿਂਸੇ ਕਪ੍ਪੇ ਵੇਸ੍ਸਭੁਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਹਾਯ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਇਸੀਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਵੇਸ੍ਸਭੁਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਞਾਣਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਬੇਲਟ੍ਠਾਨਿਕੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਲਸੋ ਕਾਯਦਲ਼੍ਹਿਬਹੁਲੋ ਫਰੁਸਵਾਚੋ ਅਹੋਸਿ, ਸਮਣਧਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਗਵਾ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ –
੧੦੧. ‘‘ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਤ੍ਤਂ ਅਨਵੋਸਿਤਤ੍ਤੋ, ਮੁਖਨਙ੍ਗਲੀ ਓਦਰਿਕੋ ਕੁਸੀਤੋ;
ਮਹਾਵਰਾਹੋਵ ਨਿਵਾਪਪੁਟ੍ਠੋ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਬ੍ਭਮੁਪੇਤਿ ਮਨ੍ਦੋ’’ਤਿ. –
ਇਮਾਯ ਓਭਾਸਗਾਥਾਯ ਸਂਵੇਜੇਸਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਰਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਞ੍ਚ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੪.੪੧-੪੬) –
‘‘ਕਣਿਕਾਰਂਵ ਜੋਤਨ੍ਤਂ, ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ;
ਓਭਾਸੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਓਸਧਿਂ ਵਿਯ ਤਾਰਕਂ.
‘‘ਤਯੋ ਮਾਣਵਕਾ ਆਸੁਂ, ਸਕੇ ਸਿਪ੍ਪੇ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਾ;
ਖਾਰਿਭਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਅਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ ਮਮ ਪਚ੍ਛਤੋ.
‘‘ਪੁਟਕੇ ਸਤ੍ਤ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ, ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ ਤਪਸ੍ਸਿਨਾ;
ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਞਾਣਮ੍ਹਿ, ਵੇਸ੍ਸਭੁਸ੍ਸਾਭਿਰੋਪਯਿਂ.
‘‘ਏਕਤਿਂਸੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਮਭਿਰੋਪਯਿਂ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਞਾਣਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਏਕੂਨਤਿਂਸਕਪ੍ਪਮ੍ਹਿ, ਵਿਪੁਲਾਭਸਨਾਮਕੋ;
ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲੋ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਓਵਾਦਂ ਪਟਿਪੂਜੇਨ੍ਤੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਚ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਪਚ੍ਚੁਦਾਹਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹਟ੍ਠਭਾਵਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਵੋਸਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਅਨੁਰੂਪਂ ਅਵੋਸਿਤਤ੍ਤੋ, ਯਦਤ੍ਥਂ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਪਰਿਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਅਤੀਰਿਤਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਯੋਸਿਤਭਾਵੋ ਅਕਤਕਰਣੀਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਨਵੋਸਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਅਨੁਅਵੋਸਿਤਸਭਾਵੋ, ਵਿਸੁਦ੍ਧੀਨਂ ਮਗ੍ਗਾਨਞ੍ਚ ਅਨੁਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਵਸਿਤਬ੍ਬਵਾਸਸ੍ਸ ਅਕਤਾਵੀ, ਦਸਸੁ ਅਰਿਯਵਾਸੇਸੁ ਅਵੁਸਿਤਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੁਖਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਙ੍ਗਲਂ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੁਖਨਙ੍ਗਲੀ. ਨਙ੍ਗਲੇਨ ਵਿਯ ਪਥਵਿਂ ਪਰੇਸੁ ਫਰੁਸਵਾਚਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਖਨਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਦਰਿਕੋਤਿ ਉਦਰੇ ਪਸੁਤੋ ਉਦਰਪੋਸਨਤਪ੍ਪਰੋ. ਕੁਸੀਤੋਤਿ ਅਲਸੋ, ਭਾਵਨਂ ਅਨਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ. ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਵਰਾਹੋਵ ਨਿਵਾਪਪੁਟ੍ਠੋ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਬ੍ਭਮੁਪੇਤਿ ਮਨ੍ਦੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨਵੋਸਿਤਾਦਿਸਭਾਵਤਾਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਬ੍ਭਮੁਪੇਤਿ ਮਨ੍ਦੋ, ਨ ਏਵਂ ਮਾਦਿਸੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਸਭਾਵਤਾਯ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਬੇਲਟ੍ਠਾਨਿਕਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.