੬. ਸੀਤਵਨਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਯੋ ਸੀਤਵਨਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਇਤੋ ਕਿਰ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਧਿਕਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਸਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸੀ ਨਾਮ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਦੇਵਕਂ ਲੋਕਂ ਸਂਸਾਰਮਹੋਘਤੋ ਤਾਰੇਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਯਂ ਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਅਵੋਚ. ਸੋ ਤਾਵਦੇਵ ਨਾਵਾਸਙ੍ਘਾਟਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ ਸਹ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਸੋ ਸਯਮ੍ਪਿ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਸੁਖੇਨੇਵ ਪਰਤੀਰਂ ਸਮ੍ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਤੇਰਸਾਧਿਕਕਪ੍ਪਸਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ. ਸੋ ਸਤ੍ਤੇ ਸੁਗਤਿਮਗ੍ਗੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਏਕਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਧੁਤਧਮ੍ਮੇ ਸਮਾਦਾਯ ਸੁਸਾਨੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਪੁਨ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਤੀਹਿ ਸਹਾਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰਾਜਗਹੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਸਮ੍ਭੂਤੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਤੋ. ਭੂਮਿਜੋ ਜੇਯ੍ਯਸੇਨੋ ਅਭਿਰਾਧਨੋਤਿ ਤੀਹਿ ਸਹਾਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਯੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਭੂਮਿਜੋ ਜੇਯ੍ਯਸੇਨੋ ਚ, ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਅਭਿਰਾਧਨੋ;

ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੁਂ, ਸਾਸਨੇ ਵਰਤਾਦਿਨੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਸੀਤਵਨੇ ਵਸਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੀਤਵਨਿਯੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਵੇਸ੍ਸਵਣੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਾਭਾਗਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਥੇਰਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਮਾਨਤੋ ਓਰੁਯ੍ਹ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਯਦਾ ਥੇਰੋ ਸਮਾਧਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਮਮ ਆਗਮਨਂ ਆਰੋਚੇਥ, ਆਰਕ੍ਖਞ੍ਚਸ੍ਸ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਯਕ੍ਖੇ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਠਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਟਿਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੇ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਵੇਸ੍ਸਵਣਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਕਥੇਥ, ਭਗਵਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਸਨੇ ਠਿਤਾਨਂ ਸਤਿਆਰਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਠਪਿਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਾਯੇਵ ਮਾਦਿਸੇ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਹੋਹਿ, ਭਗਵਤੋ ਓਵਾਦੇ ਠਿਤਾਨਂ ਏਦਿਸਾਯ ਆਰਕ੍ਖਾਯ ਕਰਣੀਯਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਤ੍ਤਯਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਤਤੋ ਵੇਸ੍ਸਵਣੋ ਨਿਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਮੀਪਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮੁਖਾਕਾਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੇਨੇਵਸ੍ਸ ਕਤਕਿਚ੍ਚਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਥੇਰਂ ਅਭਿਤ੍ਥਵਨ੍ਤੋ –

‘‘ਸਤਿਆਰਕ੍ਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਧਿਤਿਮਾ ਵੀਰਿਯਸਮਾਹਿਤੋ;

ਅਨੁਜਾਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਭੂਤੋ, ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ ਮਚ੍ਚੁਪਾਰਗੂ’’ਤਿ. –

ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਵਣ੍ਣੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੨੧.੧੫-੨੦) –

‘‘ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸੀ ਤੁ ਭਗਵਾ, ਦ੍ਵਿਪਦਿਨ੍ਦੋ ਨਰਾਸਭੋ;

ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ ਸਾਵਕੇਹਿ, ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਮੁਪਾਗਮਿ.

‘‘ਸਮਤਿਤ੍ਤਿ ਕਾਕਪੇਯ੍ਯਾ, ਗਙ੍ਗਾ ਆਸਿ ਦੁਰੁਤ੍ਤਰਾ;

ਉਤ੍ਤਾਰਯਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ, ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਪਦੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਮਕਰਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਤਰਣਾਯ ਇਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਤੇਰਸੇਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਪਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬੋਭਵਾ ਅਹੁਂ;

ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲਾ.

‘‘ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਚ ਭਵੇ ਅਸ੍ਮਿਂ, ਜਾਤੋਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਕੁਲੇ;

ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੀਹਿ ਸਹਾਯੇਹਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨੇ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥਾਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਥ, ਏਵਞ੍ਚ ਵਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਵਿਹੇਠਿਤਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਸੀਤਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਸਮ੍ਪਵੇਦੇਨ੍ਤਾ, ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਏਵਞ੍ਚ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਾਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਚ੍ਚਪਾਦਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਨੁਧਮ੍ਮਂ, ਨ ਚ ਮਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਂ ਵਿਹੇਠੇਤਿ. ਵੇਸ੍ਸਵਣੇਨ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਮਯ੍ਹਂ ਆਰੋਚਿਤਾ’’ਤਿ ਆਹ.

੬. ਯਂ ਪਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੋ ਸੀਤਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਂ ਸਤ੍ਥੁ ਨਿਵੇਦੇਸੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਤਵਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕਂ ਰਾਜਗਹਸਮੀਪੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭੇਰਵਸੁਸਾਨਵਨਂ. ਉਪਗਾਤਿ ਨਿਵਾਸਨਵਸੇਨ ਉਪਗਚ੍ਛਿ. ਏਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨੁਰੂਪਂ ਨਿਵਾਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਸਂਸਾਰਭਯਸ੍ਸ ਇਕ੍ਖਨਤੋ ਭਿਨ੍ਨਕਿਲੇਸਤਾਯ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਏਕੋਤਿ ਅਦੁਤਿਯੋ, ਏਤੇਨ ਕਾਯਵਿਵੇਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਨ੍ਤੁਸਿਤੋਤਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ. ਏਤੇਨ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਤੋਸਲਕ੍ਖਣਂ ਅਰਿਯਵਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮਾਹਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਭਾਵਨਾਮੁਖੇਨ ਭਾਵਨਾਰਾਮਂ ਅਰਿਯਵਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਿਜਿਤਾਵੀਤਿ ਸਾਸਨੇ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਵਿਜੇਤਬ੍ਬਂ ਕਿਲੇਸਗਣਂ ਵਿਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਏਤੇਨ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭਯਹੇਤੂਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪਗਤਤ੍ਤਾ ਅਪੇਤਲੋਮਹਂਸੋ, ਏਤੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਫਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ. ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਨ੍ਤਿ ਕਾਯਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਤਿਂ, ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨਵਸੇਨ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ. ਧਿਤਿਮਾਤਿ ਧੀਰੋ, ਸਮਾਹਿਤਤ੍ਤਂ ਵਿਜਿਤਾਵਿਭਾਵਤਂ ਵਾ ਉਪਾਦਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਮੇਤਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵੇਕਸੁਖਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਏਕੋ ਸੀਤਵਨਂ ਉਪਾਗਮਿ, ਉਪਾਗਤੋ ਚ ਲੋਲਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਧਿਤਿਮਾ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਤਥਾਧਿਗਤਂ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤੇਨ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਤਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਭਯਹੇਤੂਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਪਗਤਤ੍ਤਾ ਅਪੇਤਲੋਮਹਂਸੋ ਜਾਤੋਤਿ.

ਸੀਤਵਨਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.