੧੦. ਪੁਣ੍ਣਮਾਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਵਿਹਰਿ ਅਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਚਕ੍ਕਵਾਕਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਸਾਲਪੁਪ੍ਫਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਰਸੇ ਕਪ੍ਪੇ ਅਟ੍ਠਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਪ੍ਪੇ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਓਸਕ੍ਕਮਾਨੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਯਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰੇ ਸਮਿਦ੍ਧਿਸ੍ਸ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਦਿਵਸੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਸਬ੍ਬਾ ਰਿਤ੍ਤਕੁਮ੍ਭਿਯੋ ਸੁਵਣ੍ਣਮਾਸਾਨਂ ਪੁਣ੍ਣਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਿਜ੍ਜਾਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਹਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਘਰਾਵਾਸਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੭.੧੩-੧੯) –

‘‘ਸਿਨ੍ਧੁਯਾ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ, ਚਕ੍ਕਵਾਕੋ ਅਹਂ ਤਦਾ;

ਸੁਦ੍ਧਸੇਵਾਲਭਕ੍ਖੋਹਂ, ਪਾਪੇਸੁ ਚ ਸੁਸਞ੍ਞਤੋ.

‘‘ਅਦ੍ਦਸਂ ਵਿਰਜਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਨਿਲਞ੍ਜਸੇ;

ਤੁਣ੍ਡੇਨ ਸਾਲਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਭਿਰੋਪਯਿਂ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਤਥਾਗਤੇ, ਅਚਲਾ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ;

ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਸੋ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵਤ ਮੇ ਆਸਿ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ;

ਵਿਹਙ੍ਗਮੇਨ ਸਨ੍ਤੇਨ, ਸੁਬੀਜਂ ਰੋਪਿਤਂ ਮਯਾ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਮਭਿਰੋਪਯਿਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਸੁਚਾਰੁਦਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ, ਅਟ੍ਠੇਤੇ ਏਕਨਾਮਕਾ;

ਕਪ੍ਪੇ ਸਤ੍ਤਰਸੇ ਆਸੁਂ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲਾ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਤਂ ਪਲੋਭੇਤੁਕਾਮਾ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਯਾਲਾਪਭਾਵਾਦਿਕੇਹਿ ਭਾਵਵਿਵਰਣਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਕਾਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਅਲਗ੍ਗਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਹਰਿ ਅਪੇਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

੧੦. ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰੀਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਹਰਿ ਅਪਹਰਿ ਅਪਨੇਸਿ. ਅਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਾ. ਹੁਰਨ੍ਤਿ ਅਪਰਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਗਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਾ. ਇਧਾਤਿ ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ. ਹੁਰਨ੍ਤਿ ਬਾਹਿਰੇਸੁ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਪਦਾ ਵਾ ਦ੍ਵਿਪਦਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਇਤਿਵੁ. ੯੦; ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ੫.੩੨) ਵਿਯ. ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਪਰਂ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵੇਦਗੂਤਿ ਵੇਦੇਨ ਗਤੋ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਤੋ ਅਧਿਗਤੋ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਅਭਿਸਮੇਚ੍ਚ ਠਿਤੋ. ਯਤਤ੍ਤੋਤਿ ਮਗ੍ਗਸਂਵਰੇਨ ਸਂਯਤਸਭਾਵੋ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੇਨ ਵਾ ਸਂਯਤਸਭਾਵੋ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨੂਪਲਿਤ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਲੇਪਵਸੇਨ ਨ ਉਪਲਿਤ੍ਤੋ, ਤੇਨ ਲਾਭਾਦਿਲੋਕਧਮ੍ਮੇ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਲੋਕਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ. ਤਞ੍ਹਿ ਲੁਜ੍ਜਨਪਲੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੋ. ਜਞ੍ਞਾਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਞ੍ਚਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਞ੍ਚੇਵ ਵਯਞ੍ਚ, ਏਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਗੁਣਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਸਕਲਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਾਦਿਲੋਕਸ੍ਸ ਸਮਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦਗੂ ਯਤਤ੍ਤੋ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤੁਸਿਤੋ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਅਨ੍ਧਬਾਲੇ ਯਥਾਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਗਚ੍ਛਾਤਿ. ਅਥ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ‘‘ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਮਯਿ ਪੁਤ੍ਤੇ ਚ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਮਂ ਪਲੋਭੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਪੁਣ੍ਣਮਾਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਾ ਥੇਰਗਾਥਾਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.