੧. ਸੁਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਇਦਾਨਿ ਛਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਟਿਕਾਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਥੇਰਗਾਥਾਨਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਯਸ੍ਮਾ ਤਾਸਂ ਤਾਸਂ ਗਾਥਾਨਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਟਿਕਾਤਿਗਾਥਾਯ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਇਤੋ ਕਿਰ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੇ ਭਗਵਤਿ ਲੋਕਨਾਥੇ ਹਂਸਵਤੀਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਸ੍ਸ ਏਕੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਨਨ੍ਦਮਾਣਵੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਾਰਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਾਰਭੂਤੇਹਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਮਾਣਵਕਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤੇਪਿ ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਝਾਨਲਾਭਿਨੋ ਅਹੇਸੁਂ.

ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਜਟਿਲਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਚ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਕਞ੍ਚਿ ਅਨਾਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸੀਹੋ ਵਿਯ ਏਕਚਰੋ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਸੁ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਗਤੇਸੁ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਮੇ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਆਕਾਸਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਞ੍ਚੇਵ ਲਕ੍ਖਣਪਾਰਿਪੂਰਿਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਮਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਾਮ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਹੋਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋ ਲੋਕੇ ਵਿਵਟਚ੍ਛਦੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯੋ ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਅਦਾਸਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਆਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਸਹਸ੍ਸਜਟਿਲਾ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾਨਿ ਓਜਵਨ੍ਤਾਨਿ ਫਲਾਫਲਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚੇਵ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਮਯਂ ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਿਚਰਾਮ, ਅਯਂ ਪਨ ਪੁਰਿਸੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ, ‘‘ਤਾਤਾ, ਕਿਂ ਵਦੇਥ, ਸਾਸਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਸਤਸਹਸ੍ਸਯੋਜਨੁਬ੍ਬੇਧਂ ਸਿਨੇਰੁਂ ਉਪਮੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਥ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਾ ਮਂ ਉਪਮਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਤੇ ਤਾਪਸਾ ‘‘ਸਚੇ ਅਯਂ ਓਰਕੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਏਵਂ ਉਪਮਂ ਆਹਰੇਯ੍ਯ, ਯਾਵ ਮਹਾ ਵਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯੋ’’ਤਿ ਪਾਦੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਤੇ ਆਚਰਿਯੋ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਭਗਵਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯਂ ਇਧਾਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਯਂ ਯਥਾਬਲਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਯਂ ਯਂ ਪਣੀਤਂ ਫਲਾਫਲਂ ਆਨੀਤਂ, ਤਂ ਤਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਫਲਾਫਲੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਮਤ੍ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦਿਬ੍ਬੋਜਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਤਾਪਸੋ ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਸਯਮੇਵ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਤਤੋ ਭੋਜਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਬ੍ਬੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਾਰਣੀਯਂ ਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਆਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.

ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਮ੍ਪਿ ਨੀਚਂ, ਸਮਣਸਤਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸਪਿ ਆਸਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਜ੍ਜ ਉਲ਼ਾਰਂ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਤੋ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ. ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯਸ੍ਸ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ. ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਤਿਗਾਵੁਤਂ, ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਿਕਾਦਿਭੇਦਂ, ਸਙ੍ਘਨਵਕਸ੍ਸ ਉਸਭਮਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਸੁ ਆਸਨੇਸੁ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਠਿਤੋ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਇਮਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਅਭਿਰੁਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨੇ. ਏਵਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਕਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਛਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤਾਪਸਾਨਂ ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਮਾਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਥਾਗਤੇ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਕਾਲੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਵਨਮੂਲਫਲਾਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਸਕਾਲੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮ੍ਪਿ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪੀਤਿਸੁਖੇਨੇਵ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਨਿਰੋਧਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਅਙ੍ਗੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਙ੍ਗੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਏਕਂ ਸਾਵਕਂ ‘‘ਇਸਿਗਣਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਹਾਲਾਭੋ ਮਹਾਯੋਧੋ ਵਿਯ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਬ੍ਬੇ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਸਹਸ੍ਸਤਾਪਸਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਤੇਸਂ ਤਾਵਦੇਵ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਅਟ੍ਠ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਕਾਯੇ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕਾਵ ਅਹੇਸੁਂ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਾ ਵਿਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਰਿਵਾਰਯਿਂਸੁ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਪਨ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਸੇਸਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਇਮਿਨਾ ਸਾਵਕੇਨ ਲਦ੍ਧਧੁਰਂ ਲਭੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦਪਾਦਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਪਟਿਵੇਧਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਤਥਾਗਤਂ ਪਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਠਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਇਸਿਗਣਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਾ ਕਤਾ, ਕੋ ਨਾਮਾਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਾਸਨੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਅਙ੍ਗੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਅਙ੍ਗੇ ਚ ਏਤਦਗ੍ਗਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਯਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪੁਪ੍ਫਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕਤੋ, ਤੇਨ ਅਧਿਕਾਰੇਨ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਥੇਮਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਪਨ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਾਵਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਮਕਾਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਮਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ, ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਾ’’ਤਿ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮਿਜ੍ਝਨਕਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਂ ਆਹ – ‘‘ਨ ਤੇ ਅਯਂ ਪਤ੍ਥਨਾ ਮੋਘਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਮਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਯਾਵ ਚਕ੍ਖੁਪਥਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿ. ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨੋਵ ਕਾਲਙ੍ਕਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਤੋ ਪਨ ਚੁਤੋ ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਵਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਸਿ. ਏਤਂ ਕਿਰ ਵਤ੍ਤਂ ਅਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਾਵਕਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਵਤ੍ਤਂ ਪਨ ਆਗਮਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਵਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੩.੧੫੧) –

‘‘ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ, ਨਿਸਭੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋ;

ਅਸ੍ਸਮੋ ਸੁਕਤੋ ਮਯ੍ਹਂ, ਪਣ੍ਣਸਾਲਾ ਸੁਮਾਪਿਤਾ.

‘‘ਕੋਸਿਯੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਜਟਿਲੋ ਉਗ੍ਗਤਾਪਨੋ;

ਏਕਾਕਿਯੋ ਅਦੁਤਿਯੋ, ਵਸਾਮਿ ਨਿਸਭੇ ਤਦਾ.

‘‘ਫਲਂ ਮੂਲਞ੍ਚ ਪਣ੍ਣਞ੍ਚ, ਨ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ ਅਹਂ ਤਦਾ;

ਪਵਤ੍ਤਂਵ ਸੁਪਾਤਾਹਂ, ਉਪਜੀਵਾਮਿ ਤਾਵਦੇ.

‘‘ਨਾਹਂ ਕੋਪੇਮਿ ਆਜੀਵਂ, ਚਜਮਾਨੋਪਿ ਜੀਵਿਤਂ;

ਆਰਾਧੇਮਿ ਸਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਵਿਵਜ੍ਜੇਮਿ ਅਨੇਸਨਂ.

‘‘ਰਾਗੂਪਸਂਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਯਦਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇ ਮਮ;

ਸਯਂਵ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਾਮਿ, ਏਕਗ੍ਗੋ ਤਂ ਦਮੇਮਹਂ.

‘‘ਰਜ੍ਜਸੇ ਰਜ੍ਜਨੀਯੇ ਚ, ਦੁਸ੍ਸਨੀਯੇ ਚ ਦੁਸ੍ਸਸੇ;

ਮੁਯ੍ਹਸੇ ਮੋਹਨੀਯੇ ਚ, ਨਿਕ੍ਖਮਸ੍ਸੁ ਵਨਾ ਤੁਵਂ.

‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਯਂ ਵਾਸੋ, ਨਿਮ੍ਮਲਾਨਂ ਤਪਸ੍ਸਿਨਂ;

ਮਾ ਖੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਦੂਸੇਸਿ, ਨਿਕ੍ਖਮਸ੍ਸੁ ਵਨਾ ਤੁਵਂ.

‘‘ਅਗਾਰਿਕੋ ਭਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਯਦਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ;

ਉਭੋਪਿ ਮਾ ਵਿਰਾਧੇਸਿ, ਨਿਕ੍ਖਮਸ੍ਸੁ ਵਨਾ ਤੁਵਂ.

‘‘ਛਵਾਲਾਤਂ ਯਥਾ ਕਟ੍ਠਂ, ਨ ਕ੍ਵਚਿ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰਕਂ;

ਨੇਵ ਗਾਮੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾ, ਨ ਹਿ ਤਂ ਕਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤਂ.

‘‘ਛਵਾਲਾਤੂਪਮੋ ਤ੍ਵਂ ਸਿ, ਨ ਗਿਹੀ ਨਾਪਿ ਸਞ੍ਞਤੋ;

ਉਭਤੋ ਮੁਤ੍ਤਕੋ ਅਜ੍ਜ, ਨਿਕ੍ਖਮਸ੍ਸੁ ਵਨਾ ਤੁਵਂ.

‘‘ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਤਵ ਏਤਂ, ਕੋ ਪਜਾਨਾਤਿ ਤੇ ਇਦਂ;

ਸਦ੍ਧਾਧੁਰਂ ਵਹਿਸਿ ਮੇ, ਕੋਸਜ੍ਜਬਹੁਲਾਯ ਚ.

‘‘ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞੂ, ਅਸੁਚਿਂ ਨਾਗਰਿਕੋ ਯਥਾ;

ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾਨ ਇਸਯੋ, ਚੋਦਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਦਾ.

‘‘ਤਂ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਵਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਾਸਨਂ;

ਸਂਵਾਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਹਿ, ਕਥਂ ਜੀਵਿਹਿਸਿ ਤੁਵਂ.

‘‘ਤਿਧਾਪਭਿਨ੍ਨਂ ਮਾਤਙ੍ਗਂ, ਕੁਞ੍ਜਰਂ ਸਟ੍ਠਿਹਾਯਨਂ;

ਬਲੀ ਨਾਗੋ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯੂਥਾ ਨੀਹਰਤੇ ਗਜਂ.

‘‘ਯੂਥਾ ਵਿਨਿਸ੍ਸਟੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਸੁਖਂ ਸਾਤਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ;

ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਵਿਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਪਵੇਧਤਿ.

‘‘ਤਥੇਵ ਜਟਿਲਾ ਤਮ੍ਪਿ, ਨੀਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦੁਮ੍ਮਤਿਂ;

ਤੇਹਿ ਤ੍ਵਂ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਸੁਖਂ ਸਾਤਂ ਨ ਲਚ੍ਛਸਿ.

‘‘ਦਿਵਾ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਸੋਕਸਲ੍ਲਸਮਪ੍ਪਿਤੋ;

ਦਯ੍ਹਤਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ, ਗਜੋ ਯੂਥਾਵ ਨਿਸ੍ਸਟੋ.

‘‘ਜਾਤਰੂਪਂ ਯਥਾ ਕੂਟਂ, ਨੇਵ ਝਾਯਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ;

ਤਥਾ ਸੀਲਵੀਹਿਨੋ ਤ੍ਵਂ, ਨ ਝਾਯਿਸ੍ਸਸਿ ਕਤ੍ਥਚਿ.

‘‘ਅਗਾਰਂ ਵਸਮਾਨੋਪਿ, ਕਥਂ ਜੀਵਿਹਿਸਿ ਤੁਵਂ;

ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਪੇਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚਾਪਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਤੇ ਨਿਹਿਤਂ ਧਨਂ.

‘‘ਸਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਗਤ੍ਤੇ ਸੇਦਂ ਪਮੋਚਯਂ;

ਏਵਂ ਜੀਵਿਹਿਸਿ ਗੇਹੇ, ਸਾਧੁ ਤੇ ਤਂ ਨ ਰੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਏਵਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਵਾਰੇਮਿ, ਸਂਕਿਲੇਸਗਤਂ ਮਨਂ;

ਨਾਨਾਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਾਪਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰਯਿਂ.

‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨੋ;

ਤਿਂਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਵਿਪਿਨੇ ਮੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮੁਂ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦਰਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਗਵੇਸਕਂ;

ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਆਗਚ੍ਛਿ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ.

‘‘ਤਿਮ੍ਬਰੂਸਕਵਣ੍ਣਾਭੋ, ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਅਨੂਪਮੋ;

ਰੂਪੇਨਾਸਦਿਸੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਆਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮੀ ਤਦਾ.

‘‘ਸੁਫੁਲ੍ਲੋ ਸਾਲਰਾਜਾਵ, ਵਿਜ੍ਜੂਵਬ੍ਭਘਨਨ੍ਤਰੇ;

ਞਾਣੇਨਾਸਦਿਸੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਆਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮੀ ਤਦਾ.

‘‘ਸੀਹਰਾਜਾਵਸਮ੍ਭੀਤੋ, ਗਜਰਾਜਾਵ ਦਪ੍ਪਿਤੋ;

ਲਾਸੀਤੋ ਬ੍ਯਗ੍ਘਰਾਜਾਵ, ਆਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮੀ ਤਦਾ.

‘‘ਸਿਙ੍ਘੀਨਿਕ੍ਖਸਵਣ੍ਣਾਭੋ, ਖਦਿਰਙ੍ਗਾਰਸਨ੍ਨਿਭੋ;

ਮਣਿ ਯਥਾ ਜੋਤਿਰਸੋ, ਆਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮੀ ਤਦਾ.

‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਕੇਲਾਸਨਿਭੋ, ਪੁਣ੍ਣਮਾਯੇਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ;

ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇਵ ਸੂਰਿਯੋ, ਆਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮੀ ਤਦਾ.

‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਭੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਹਂ ਤਦਾ;

ਦੇਵੋ ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ, ਉਦਾਹੁ ਮਨੁਜੋ ਅਯਂ.

‘‘ਨ ਮੇ ਸੁਤੋ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੋ ਵਾ, ਮਹਿਯਾ ਏਦਿਸੋ ਨਰੋ;

ਅਪਿ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਏਵਾਹਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਸਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦਯਿਂ;

ਨਾਨਾਪੁਪ੍ਫਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧਞ੍ਚ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਸਹਂ ਤਦਾ.

‘‘ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਸਾਧੁਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋਰਮਂ;

ਨਰਸਾਰਥਿਨਂ ਅਗ੍ਗਂ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿਂ.

‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਆਸਨਂ ਵੀਰ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਵਨੁਚ੍ਛਵਂ;

ਹਾਸਯਨ੍ਤੋ ਮਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਨਿਸੀਦ ਕੁਸੁਮਾਸਨੇ.

‘‘ਨਿਸੀਦਿ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ, ਅਸਮ੍ਭੀਤੋਵ ਕੇਸਰੀ;

ਸਤ੍ਤਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਪਵਰੇ ਕੁਸੁਮਾਸਨੇ.

‘‘ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿਂ, ਸਤ੍ਤਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਅਹਂ;

ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ;

ਮਮ ਕਮ੍ਮਂ ਪਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿ.

‘‘ਭਾਵੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਂ, ਭਾਵਨਾਨਮਨੁਤ੍ਤਰਂ;

ਇਮਂ ਸਤਿਂ ਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ, ਪੂਰਯਿਸ੍ਸਸਿ ਮਾਨਸਂ.

‘‘ਤਿਂਸਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਰਮਿਸ੍ਸਸਿ;

ਅਸੀਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ;

ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਰਾਜਾ ਰਟ੍ਠੇ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ.

‘‘ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਂ ਵਿਪੁਲਂ, ਗਣਨਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖਿਯਂ;

ਅਨੁਭੋਸ੍ਸਸਿ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਫਲਂ.

‘‘ਭਵਾਭਵੇ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ, ਮਹਾਭੋਗਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ;

ਭੋਗੇ ਤੇ ਊਨਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਫਲਂ.

‘‘ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;

ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ, ਦਾਸੇ ਕਮ੍ਮਕਰੇ ਬਹੂ;

ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ, ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਸਿ.

‘‘ਆਰਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਗੋਤਮਂ ਸਕ੍ਯਪੁਙ੍ਗਵਂ;

ਸੁਭੂਤਿ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਹੇਸ੍ਸਸਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕੋ.

‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਗੁਣਮ੍ਹਿ ਤਂ;

ਤਥਾਰਣਵਿਹਾਰੇ ਚ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸ੍ਸਸਿ.

‘‘ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਜਲਜੁਤ੍ਤਮਨਾਮਕੋ;

ਨਭਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਮੀ ਵੀਰੋ, ਹਂਸਰਾਜਾਵ ਅਮ੍ਬਰੇ.

‘‘ਸਾਸਿਤੋ ਲੋਕਨਾਥੇਨ, ਨਮਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ;

ਸਦਾ ਭਾਵੇਮਿ ਮੁਦਿਤੋ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਮੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਂ ਅਗਚ੍ਛਹਂ.

‘‘ਅਸੀਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਮਕਾਰਯਿਂ;

ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਰਾਜਾ ਚ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਅਹੋਸਹਂ.

‘‘ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਂ ਵਿਪੁਲਂ, ਗਣਨਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖਿਯਂ;

ਅਨੁਭੋਮਿ ਸੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਫਲਂ.

‘‘ਭਵਾਭਵੇ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ, ਮਹਾਭੋਗਂ ਲਭਾਮਹਂ;

ਭੋਗੇ ਮੇ ਊਨਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਫਲਂ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਮਕਰਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਫਲਂ.

‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਚਤਸ੍ਸੋ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਪਿ ਚ ਅਟ੍ਠਿਮੇ;

ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਇਤ੍ਥਂ ਸੁਦਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸੁਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿਤ੍ਥਾਤਿ.

ਏਵਂ ਪਨ ਸੋ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਨੇਕਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਾ ਚ ਪਦੇਸਰਾਜਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਲ਼ਾਰਂ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਥ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ‘‘ਸੁਭੂਤੀ’’ਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ.

ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵੇਲ਼ੁਵਨਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਦਿਨਾ ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੀਤਵਨੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਦਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਉਟ੍ਠਾਨਕਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਹਾਯਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਘਰਂ ਗਤੋ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸੀਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਆਗਮਨਤ੍ਥਾਯ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਯੋਜਨੇ ਮਗ੍ਗੇ ਯੋਜਨੇ ਯੋਜਨੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਵਿਹਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਰਾਜਮਾਨੇਨ ਅਟ੍ਠਕਰੀਸਪ੍ਪਮਾਣਂ ਜੇਤਸ੍ਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਕੋਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਵਿਹਾਰਪਰਿਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਅਯਂ ਸੁਭੂਤਿਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਸੋ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਮਾਤਿਕਾ ਪਗੁਣਾ ਕਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਪਾਦਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦੇਸਿਤਨਿਯਾਮੇਨ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਣਵਿਹਾਰੀਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਘਰੇ ਘਰੇ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਦਾਯਕਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਰਣਵਿਹਾਰੀਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸੁਭੂਤਿ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸੁਭੂਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੯੮, ੨੦੧). ਏਵਮਯਂ ਮਹਾਥੇਰੋ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮੀਨਂ ਫਲਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਵਾ ਲੋਕੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੋ ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਰਾਜਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਸਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਵਾਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਸਰਿ. ਥੇਰੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਦੇਵੋ ਨ ਵਸ੍ਸਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰੇ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਮਕਂਸੁ. ਰਾਜਾ ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣੇਨ ਦੇਵੋ ਨ ਵਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਵਾਸੇਨ ਮਞ੍ਞੇ ਨ ਵਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਕੁਟਿਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਣ੍ਣਕੁਟਿਯਾ ਵਸਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਥੇਰੋ ਕੁਟਿਕਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਦਾ ਪਨ ਦੇਵੋ ਥੋਕਂ ਥੋਕਂ ਫੁਸਾਯਤਿ, ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਥੇਰੋ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਵੁਟ੍ਠਿਕਭਯਂ ਵਿਸਮਿਤੁਕਾਮੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਵਤ੍ਥੁਕਸ੍ਸ ਪਰਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੋ –

੧. ‘‘ਛਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਟਿਕਾ ਸੁਖਾ ਨਿਵਾਤਾ, ਵਸ੍ਸ ਦੇਵ ਯਥਾਸੁਖਂ;

ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੇ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਆਤਾਪੀ ਵਿਹਰਾਮਿ ਵਸ੍ਸ ਦੇਵਾ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਤਾਵ ‘‘ਛਨ੍ਨਾ ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਇਮਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸ’’ (ਪਾਰਾ. ੨੯੬) ‘‘ਨਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੩੮੩) ਪਤਿਰੂਪੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਛਨ੍ਨਂ ਤ੍ਵੇਵ, ਫਗ੍ਗੁਣ, ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਚਨਵਿਸਿਟ੍ਠੇ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਸੇਸੇ. ‘‘ਛਨ੍ਨਮਤਿਵਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਵਟਂ ਨਾਤਿਵਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ੪੫; ਚੂਲ਼ਵ. ੩੮੫) ਗਹਣੇ. ‘‘ਕ੍ਯਾਹਂ ਤੇ ਨਚ੍ਛਨ੍ਨੋਪਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨੇ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੪੨੪) ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ (ਪਾਚਿ. ੫੨, ੫੪), ਛਨ੍ਨਾ ਕੁਟਿ ਆਹਿਤੋ ਗਿਨੀ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੮) ਚ ਆਦੀਸੁ ਤਿਣਾਦੀਹਿ ਛਾਦਨੇ. ਇਧਾਪਿ ਤਿਣਾਦੀਹਿ ਛਾਦਨੇਯੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਣੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਛਨ੍ਨਾ ਯਥਾ ਨ ਵਸ੍ਸਤਿ ਵਸ੍ਸੋਦਕਪਤਨਂ ਨ ਹੋਤਿ ਨ ਓਵਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਛਾਦਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਮੇ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਮੇ ਅਧਿਗਤਂ, ਹਲਂ ਦਾਨਿ ਪਕਾਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੮; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੬੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੧; ੨.੩੩੭; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੨) ਕਰਣੇ ਆਗਤੋ, ਮਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੮੨; ਅ. ਨਿ. ੪.੨੫੭) ਸਮ੍ਪਦਾਨੇ, ਮਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ’’ਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੬; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੧੪) ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਆਗਤੋ. ਇਧਾਪਿ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਮਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਮਮਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ, ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਪਨ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਹਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਮੇ ਸਾਵਕਾ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯).

ਕੁਟਿਕਾਤਿ ਪਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਪਿ ਕਰਜਕਾਯੋਪਿ ਤਿਣਾਦਿਚ੍ਛਦਨੋ ਪਤਿਸ੍ਸਯੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ –

‘‘ਮਾਤਰਂ ਕੁਟਿਕਂ ਬ੍ਰੂਸਿ, ਭਰਿਯਂ ਬ੍ਰੂਸਿ ਕੁਲਾਵਕਂ;

ਪੁਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਤਾਨਕੇ ਬ੍ਰੂਸਿ, ਤਣ੍ਹਾ ਮੇ ਬ੍ਰੂਸਿ ਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੯) –

ਆਦੀਸੁ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਕੁਟਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

‘‘ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲਕੁਟਿਕੇ, ਮਂਸਨ੍ਹਾਰੁਪਸਿਬ੍ਬਿਤੇ;

ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਪੂਰੇ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੇ, ਪਰਗਤ੍ਤੇ ਮਮਾਯਸੀ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੧੧੫੩) –

ਆਦੀਸੁ ਕੇਸਾਦਿਸਮੂਹਭੂਤੋ ਕਰਜਕਾਯੋ. ‘‘ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਭਗਿਨਿ ਕੁਟਿ ਓਵਸ੍ਸਤਿ’’ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੯੧) ‘‘ਕੁਟਿ ਨਾਮ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਵਲਿਤ੍ਤਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੩੪੯) ਤਿਣਛਦਨਪਤਿਸ੍ਸਯੋ. ਇਧਾਪਿ ਸੋ ਏਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਕੁਟਿ ਏਵ ਹਿ ਕੁਟਿਕਾ, ਅਪਾਕਟਕੁਟਿ ‘‘ਕੁਟਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਸੁਖ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ‘‘ਵਿਪਿਟ੍ਠਿਕਤ੍ਵਾਨ ਸੁਖਂ ਦੁਖਞ੍ਚ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਚ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੬੭) ਸੁਖਵੇਦਨਾਯਂ ਆਗਤੋ. ‘‘ਸੁਖੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਸੁਖਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੧੯੪) ਸੁਖਮੂਲੇ. ‘‘ਸੁਖਸ੍ਸੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਵਚਨਂ ਯਦਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੭.੬੨; ਇਤਿਵੁ. ੨੨) ਸੁਖਹੇਤੁਮ੍ਹਿ. ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ, ਖੋ, ਮਹਾਲਿ, ਰੂਪਂ ਸੁਖਂ ਸੁਖਾਨੁਪਤਿਤਂ ਸੁਖਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੬੦) ਸੁਖਾਰਮ੍ਮਣੇ, ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾ ਏਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੮੨) ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਮਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੧੫; ਧ. ਪ. ੨੦੩-੨੦੪) ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ. ‘‘ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਸੁਕਰਂ ਅਕ੍ਖਾਨੇਨ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਯਾਵ ਸੁਖਾ ਸਗ੍ਗਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੨੫) ਸੁਖਪ੍ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਾਨੇ. ‘‘ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੬੩; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੩੦) ਇਟ੍ਠੇ, ਪਿਯਮਨਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧਾਪਿ ਇਟ੍ਠੇ ਸੁਖਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਾ ਹਿ ਕੁਟਿ ਅਨ੍ਤੋ ਬਹਿ ਚ ਮਨਾਪਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਾ ਨਿਵਾਸਨਫਾਸੁਤਾਯ ‘‘ਸੁਖਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਨਾਤਿਸੀਤਨਾਤਿਉਣ੍ਹਤਾਯ ਉਤੁਸੁਖਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਸੁਖਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ.

ਨਿਵਾਤਾਤਿ ਅਵਾਤਾ, ਫੁਸਿਤਗ੍ਗਲ਼ਪਿਹਿਤਵਾਤਪਾਨਤ੍ਤਾ ਵਾਤਪਰਿਸ੍ਸਯਰਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਟਿਕਾ ਸੁਖਭਾਵਵਿਭਾਵਨਂ. ਸਵਾਤੇ ਹਿ ਸੇਨਾਸਨੇ ਉਤੁਸਪ੍ਪਾਯੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨਿਵਾਤੇ ਸੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਵਸ੍ਸਾਤਿ ਪਵਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛ. ਦੇਵਾਤਿ ਅਯਂ ਦੇਵ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਤੇ, ਦੇਵ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਨਗਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕੁਸਵਤੀਰਾਜਧਾਨਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ, ਏਤ੍ਥ, ਦੇਵ, ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਹਿ ਜੀਵਿਤੇ ਅਪੇਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੬੬) ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵੇ ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ ਦੇਵਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਸੁਖਬਹੁਲਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੭) ਉਪਪਤ੍ਤਿਦੇਵੇਸੁ. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਾਤਿਦੇਵਸ੍ਸ, ਸਾਸਨਂ ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਿਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵੇਸੁ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਾਨਞ੍ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਅਤਿਦੇਵਭਾਵੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਇਤਰੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ‘‘ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੮੬; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੧੦; ਇਤਿਵੁ. ੨੭) ਆਕਾਸੇ. ‘‘ਦੇਵੋ ਚ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੭੦) ਮੇਘੇ ਪਜ੍ਜੁਨ੍ਨੇ ਵਾ. ਇਧਾਪਿ ਮੇਘੇ ਪਜ੍ਜੁਨ੍ਨੇ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵਸ੍ਸਾਤਿ ਹਿ ਤੇ ਆਣਾਪੇਨ੍ਤੋ ਥੇਰੋ ਆਲਪਤਿ. ਯਥਾਸੁਖਨ੍ਤਿ ਯਥਾਰੁਚਿਂ. ਤਵ ਵਸ੍ਸਨੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਬਾਹਿਰੋ ਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਕਾਮਂ ਵਸ੍ਸਾਤਿ ਵਸ੍ਸੂਪਜੀਵਿਸਤ੍ਤੇ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੇ ਸੁਸਮਾਹਿਤਨ੍ਤਿ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਤਿਵਿਯ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਏਕਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਠਪਿਤਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਨ ਨੀਵਰਣਾਦਿਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਮਤ੍ਤੇਨ; ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਉਦ੍ਧਂਭਾਗਿਯਸਙ੍ਗਹੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਤੋ ਚ ਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਤੇ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਤਾਪੀਤਿ ਵੀਰਿਯਵਾ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਰਮ੍ਭਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਤ੍ਥਞ੍ਚ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾਦੀਹਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇਮਿ, ਨ ਪਨ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਯਥਾ ਪਨ ਬਾਹਿਰਪਰਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵੇਨ, ਦੇਵ, ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਵਸ੍ਸਨੇ ਨਿਯੋਜਿਤੋ, ਏਵਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵੇਨਪੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪੁਨਪਿ ‘‘ਵਸ੍ਸ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ ਛਨ੍ਨਾਤਿ ਛਾਦਿਤਾ ਪਿਹਿਤਾ. ਕੁਟਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਅਨੇਕਾਵਯਵਸ੍ਸ ਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯੋ ਸਮੁਦਾਗਤੋ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੯) ਕਾਯੋਤਿ ਆਗਤੋ. ‘‘ਸਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਇਮਂ ਨਾਵਂ, ਸਿਤ੍ਤਾ ਤੇ ਲਹੁਮੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੬੬) ਨਾਵਾਤਿ ਆਗਤੋ. ‘‘ਗਹਕਾਰਕ ਦਿਟ੍ਠੋਸਿ, ਗਹਕੂਟਂ ਵਿਸਙ੍ਖਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੫੪) ਚ ਆਦੀਸੁ ਗਹਨ੍ਤਿ ਆਗਤੋ. ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਗੁਹਾਯਂ ਬਹੁਨਾਭਿਛਨ੍ਨੋ, ਤਿਟ੍ਠਂ ਨਰੋ ਮੋਹਨਸ੍ਮਿਂ ਪਗਾਲ਼੍ਹੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੭੭੮) ਗੁਹਾਤਿ ਆਗਤੋ. ‘‘ਨੇਲਙ੍ਗੋ ਸੇਤਪਚ੍ਛਾਦੋ, ਏਕਾਰੋ ਵਤ੍ਤਤੀ ਰਥੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ੬੫) ਰਥੋਤਿ ਆਗਤੋ. ‘‘ਪੁਨ ਗੇਹਂ ਨ ਕਾਹਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੧੫੪) ਗੇਹਨ੍ਤਿ ਆਗਤੋ. ‘‘ਵਿਵਟਾ ਕੁਟਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਗਿਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੯) ਕੁਟੀਤਿ ਆਗਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਸੋ ‘‘ਕੁਟਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਹਿ ਕਟ੍ਠਾਦੀਨਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾ ਗੇਹਨਾਮਿਕਾ ਕੁਟਿਕਾ ਵਿਯ ਅਟ੍ਠਿਆਦਿਸਞ੍ਞਿਤੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁਆਦਿਕੇ ਫਸ੍ਸਾਦਿਕੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ‘‘ਕੁਟਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਚਿਤ੍ਤਮਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਨਿਵਾਸਭਾਵਤੋ ਚ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲਕੁਟਿਵੇਸਾ, ਮਕ੍ਕਟਾਵਸਥੋ ਇਤਿ;

ਮਕ੍ਕਟੋ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਾਯ, ਕੁਟਿਕਾਯ ਪਸਕ੍ਕਿਯ;

ਦ੍ਵਾਰੇਨਾਨੁਪਰਿਯਾਤਿ, ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ.

ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਕੁਟਿਕਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਤਿਣ੍ਣਂ ਛਨ੍ਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਞ੍ਚ ਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਮਤਿ ਵਿਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਰਾਗਾਦਿਅਵਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਂਵੁਤਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਿਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਛਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧੀਯਰੇ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੪੧). ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਵ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ ਨਿਰਾਮਿਸਸੁਖਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਚ ਸੁਖਾ ਸੁਖਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਨਿਵਾਤਾ ਨਿਹਤਮਾਨਮਦਥਮ੍ਭਸਾਰਮ੍ਭਤਾਯ ਨਿਵਾਤਵੁਤ੍ਤਿਕਾ. ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਂਵਰਣਮਤ੍ਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧੋ, ਅਥ ਖੋ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਨਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚੇਵ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੇ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਭੂਤੋ ਚ ‘‘ਇਦਾਨਾਹਂ ਕਤਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ ਨ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਹੋਮਿ, ਅਥ ਖੋ ਆਤਾਪੀ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਹਿਤਸੁਖੂਪਸਂਹਾਰੇ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਕਾਲੇਪਿ ਅਨੁਘਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਨੇਵ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ, ਦੇਵ, ਪਜ੍ਜੁਨ੍ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਯਂ ਕਾਤੁਕਾਮਤਾਯਪਿ ਵਸ੍ਸੂਪਜੀਵੀਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯਪਿ ਵਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਥੇਰੋ ‘‘ਛਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਟਿਕਾ ਸੁਖਾ ਨਿਵਾਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਭੇਦਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੇ ਸੁਸਮਾਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਂ. ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਂ. ‘‘ਆਤਾਪੀ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਂ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਛਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਟਿਕਾ ਸੁਖਾ ਨਿਵਾਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਕਿਲੇਸਵਸ੍ਸਪਿਧਾਨਮੁਖੇਨ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤੁਗ੍ਘਾਟਨਦੀਪਨਤੋ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੇ ਸੁਸਮਾਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਹਾਰਂ. ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਹਾਰਂ. ‘‘ਆਤਾਪੀ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਿਹਾਰਾਨਂ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯਂ. ਪਠਮੇਨ ਵਾ ਦੋਸਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਤਤਿਯੇਨ ਮੋਹਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਪਠਮਦੁਤਿਯੇਹਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤਿਯੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ. ‘‘ਆਤਾਪੀ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਤਨ੍ਦਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਏਵਂ ‘‘ਯਥਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਾਦੀਨਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਅਦਸ੍ਸਿਤੇਸੁ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤੇਸੁ ਨਾਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਤ੍ਥਂ ਸੁਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਹਿ ਥੇਰਾ ਨਾਮਮਤ੍ਤੇਨ ਪਾਕਟਾ, ਤੇ ਨਾਮੇਨ, ਯੇ ਗੋਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਨ ਪਾਕਟਾ, ਤੇ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਯੇ ਉਭਯਥਾ ਪਾਕਟਾ, ਤੇ ਉਭਯੇਨਪਿ ਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਥੇਰੋ ਨਾਮੇਨ ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤੋ, ਨ ਤਥਾ ਗੋਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਇਤ੍ਥਂ ਸੁਦਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸੁਭੂਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਕਾਰਂ, ਇਮਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਦਨ੍ਤਿ ਸੁ ਇਦਂ, ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਇਕਾਰਲੋਪੋ. ਸੂਤਿ ਚ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਗਾਥਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਆਯਸ੍ਮਾਤਿ ਪਿਯਵਚਨਮੇਤਂ ਗਰੁਗਾਰਵਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਚਨਮੇਤਂ. ਸੁਭੂਤੀਤਿ ਨਾਮਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਸੋ ਹਿ ਸਰੀਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ, ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ. ਇਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਾਯ ਸਰੀਰਾਵਯਵਵਿਭੂਤਿਯਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਦਿਵਿਭੂਤਿਯਾ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਭੂਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ ਸੀਲਸਾਰਾਦਿਥਿਰਗੁਣਯੋਗਤੋ ਥੇਰੋ. ਅਭਾਸਿਤ੍ਥਾਤਿ ਕਥੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ਮਹਾਥੇਰਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੀਤਿ? ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਅਨਧਿਗਤਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਮਗਮ੍ਭੀਰਂ ਅਤਿਵਿਯ ਸਨ੍ਤਂ ਪਣੀਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਵੇਗਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤਉਦਾਨਵਸੇਨ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਚ ਪਰਮਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ ਅਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਲੋਕਨਾਥੋ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ‘‘ਦਸਬਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਵਿਸਾਰਦੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਏਵਮਯਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਗਾਥਾ ਹੋਤੀਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਾ ਥੇਰਗਾਥਾਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਸੁਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.