੧੬. ਪਿਙ੍ਗਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੨੭. ਜਿਣ੍ਣੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਪਿਙ੍ਗਿਯਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਜਿਣ੍ਣੋਹਮਸ੍ਮਿ ਅਬਲੋ ਵੀਤਵਣ੍ਣੋਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜਰਾਭਿਭੂਤੋ ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਿਕੋ ਜਾਤਿਯਾ, ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਚ ‘‘ਇਧ ਪਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਵਿਨਟ੍ਠਪੁਰਿਮਚ੍ਛਵਿਵਣ੍ਣੋ ਚ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਜਿਣ੍ਣੋਹਮਸ੍ਮਿ ਅਬਲੋ ਵੀਤਵਣ੍ਣੋ’’ਤਿ. ਮਾਹਂ ਨਸ੍ਸਂ ਮੋਮੁਹੋ ਅਨ੍ਤਰਾਵਾਤਿ ਮਾਹਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਵ ਅਵਿਦ੍ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨਸ੍ਸਿਂ. ਜਾਤਿਜਰਾਯ ਇਧ ਵਿਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਇਧੇਵ ਤਵ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਾਸਾਣਕੇ ਵਾ ਚੇਤਿਯ ਜਾਤਿਜਰਾਯ ਵਿਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਂ ਯਮਹਂ ਵਿਜਞ੍ਞਂ, ਤਂ ਮੇ ਆਚਿਕ੍ਖ.
੧੧੨੮. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਕਾਯੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ‘‘ਜਿਣ੍ਣੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ ਤੇਨਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਕਾਯੇ ਸਿਨੇਹਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਰੂਪੇਸੁ ਵਿਹਞ੍ਞਮਾਨੇ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪੇਸੂਤਿ ਰੂਪਹੇਤੁ ਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ. ਵਿਹਞ੍ਞਮਾਨੇਤਿ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾਦੀਹਿ ਉਪਹਞ੍ਞਮਾਨੇ. ਰੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਰੂਪੇਸੂਤਿ ਚਕ੍ਖੁਰੋਗਾਦੀਹਿ ਚ ਰੂਪਹੇਤੁਯੇਵ ਜਨਾ ਰੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਬਾਧੀਯਨ੍ਤਿ.
੧੧੨੯-੩੦. ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਤਾਵ ਕਥਿਤਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਜਰਾਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਵਿਸੇਸਂ ਅਨਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਪੁਨ ‘‘ਦਿਸਾ ਚਤਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ ਦੇਸਨਂ ਯਾਚਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਪੁਨਪਿ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ, ਤਾਵ ਪਟਿਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਧਿਪਨ੍ਨੇ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.
ਇਮਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨੇਵ ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਵਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਪਟਿਭਾਨਂ ਨਾਮ ਦੇਸਨਂ ਨ ਲਭਿ ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤੁਲੋ ਬਾਵਰੀ ਸਵਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਸਿਨੇਹਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨੋ ਪਨਸ੍ਸ ਸਹਸ੍ਸਜਟਿਲਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਰਾ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖਵੋ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਿਙ੍ਗਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਇਤੋ ਪਰਂ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਾ ਦੇਸਨਂ ਥੋਮੇਨ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਇਦਮਵੋਚਾਤਿ ਇਦਂ ਪਰਾਯਨਂ ਅਵੋਚ. ਪਰਿਚਾਰਕਸੋਲ਼ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਪਰਿਚਾਰਕੇਨ ਪਿਙ੍ਗਿਯੇਨ ਸਹ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਚਾਰਕਾਨਂ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚਾਰਕਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ. ਤੇ ਏਵ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਲ਼ਸਪਰਿਸਾ ਪਨ ਪੁਰਤੋ ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਵਾਮਪਸ੍ਸਤੋ ਚ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸਤੋ ਚ ਛ ਛ ਯੋਜਨਾਨਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਉਜੁਕੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਜ੍ਝਿਟ੍ਠੋਤਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ. ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਮਞ੍ਞਾਯ. ਪਾਰਾਯਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਵਚਨਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਨਾਮਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤਾ ‘‘ਅਜਿਤੋ ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ…ਪੇ… ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਂ ਉਪਾਗਮੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ.
੧੧੩੧-੭. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਚਰਣਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸੀਲਾਦਿਨਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਇਸਿਨ੍ਤਿ ਮਹੇਸਿਂ. ਸੇਸਂ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮਚਰਿਂਸੂਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਚਰਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਰਾਯਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਯਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਪਾਰਾਯਨਾਨੁਗੀਤਿਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੩੮. ਪਾਰਾਯਨਮਨੁਗਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸ ਅਯਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ – ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਪਾਰਾਯਨੇ ਦੇਸਿਤੇ ਸੋਲ਼ਸਸਹਸ੍ਸਾ ਜਟਿਲਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਅਵਸੇਸਾਨਞ੍ਚ ਚੁਦ੍ਦਸਕੋਟਿਸਙ੍ਖਾਨਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪੋਰਾਣੇਹਿ –
‘‘ਤਤੋ ਪਾਸਾਣਕੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਪਾਰਾਯਨਸਮਾਗਮੇ;
ਅਮਤਂ ਪਾਪਯੀ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਚੁਦ੍ਦਸ ਪਾਣਕੋਟਿਯੋ’’ਤਿ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤਾਯ ਪਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਤਤੋ ਤਤੋ ਆਗਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਗਵਤੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਾਮਨਿਗਮਾਦੀਸ੍ਵੇਵ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁਂ. ਭਗਵਾਪਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ ਪਰਿਚਾਰਕਸੋਲ਼ਸਾਦੀਹਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਆਰੋਚੇਤੁਂ, ਪਟਿਸ੍ਸੁਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਮਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਞਾਣਗਮਨੇਨੇਵ ਗੋਧਾਵਰੀਤੀਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦਗਮਨੇਨ ਅਸ੍ਸਮਾਭਿਮੁਖੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਮੇਨਂ ਬਾਵਰੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਗ੍ਗਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਦੂਰਤੋਵ ਖਾਰਿਜਟਾਦਿਵਿਰਹਿਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਵੇਸੇਨ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਞ੍ਚਾਪਿ ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ, ਪਿਙ੍ਗਿਯ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਪਾਸਾਣਕੇ ਚੇਤਿਯੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਤਮਹਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਬਾਵਰੀ ਮਹਤਾ ਸਕ੍ਕਾਰੇਨ ਸਪਰਿਸੋ ਤਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ‘‘ਪਾਰਾਯਨਮਨੁਗਾਯਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਗਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤਾ ਗੀਤਂ ਅਨੁਗਾਯਿਸ੍ਸਂ. ਯਥਾਦ੍ਦਕ੍ਖੀਤਿ ਯਥਾ ਸਾਮਂ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧੇਨ ਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣੇਨ ਚ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿ. ਨਿਕ੍ਕਾਮੋਤਿ ਪਹੀਨਕਾਮੋ. ‘‘ਨਿਕ੍ਕਮੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਵੀਰਿਯਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖਾ. ਨਿਬ੍ਬਨੋਤਿ ਕਿਲੇਸਵਨਵਿਰਹਿਤੋ, ਤਣ੍ਹਾਵਿਰਹਿਤੋ ਏਵ ਵਾ. ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ ਮੁਸਾ ਭਣੇਤਿ ਯੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਮੁਸਾ ਭਣੇਯ੍ਯ, ਏਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਵਨੇ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਤਿ.
੧੧੩੯-੪੧. ਵਣ੍ਣੂਪਸਞ੍ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਗੁਣੂਪਸਞ੍ਹਿਤਂ. ਸਚ੍ਚਵ੍ਹਯੋਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਸਚ੍ਚੇਨੇਵ ਅਵ੍ਹਾਨੇਨ ਨਾਮੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਲਪਤਿ. ਕੁਬ੍ਬਨਕਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਵਨਂ. ਬਹੁਪ੍ਫਲਂ ਕਾਨਨਮਾਵਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨੇਕਫਲਾਦਿਵਿਕਤਿਭਰਿਤਂ ਕਾਨਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਸੇਯ੍ਯ. ਅਪ੍ਪਦਸ੍ਸੇਤਿ ਬਾਵਰਿਪਭੁਤਿਕੇ ਪਰਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞੇ. ਮਹੋਦਧਿਨ੍ਤਿ ਅਨੋਤਤ੍ਤਾਦਿਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਉਦਕਰਾਸਿਂ.
੧੧੪੨-੪. ਯੇਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਯੇ ਇਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇ. ਤਮਨੁਦਾਸਿਨੋਤਿ ਤਮੋਨੁਦੋ ਆਸਿਨੋ. ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਾਣੋਤਿ ਞਾਣਧਜੋ. ਭੂਰਿਮੇਧਸੋਤਿ ਵਿਪੁਲਪਞ੍ਞੋ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਮਕਾਲਿਕਨ੍ਤਿ ਸਾਮਂ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਫਲਂ, ਨ ਚ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਫਲਂ. ਅਨੀਤਿਕਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਈਤਿਵਿਰਹਿਤਂ.
੧੧੪੫-੫੦. ਅਥ ਨਂ ਬਾਵਰੀ ਆਹ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਤਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ. ਤਤੋ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਮੇਵ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਤਮ੍ਹਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਨਂ ਮਨਸਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾਵਾਤਿ ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਹਂ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਯ ਮਨਸਾ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਵਿਵਸੇਮਿ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਤਿਨਾਮੇਮਿ. ਤੇਨ ਤੇਨੇਵ ਨਤੋਤਿ ਯੇਨ ਦਿਸਾਭਾਗੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤੇਨ ਤੇਨੇਵਾਹਮ੍ਪਿ ਨਤੋ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨੋ ਤਪ੍ਪੋਣੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
੧੧੫੧. ਦੁਬ੍ਬਲਥਾਮਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪ੍ਪਥਾਮਕਸ੍ਸ, ਅਥ ਵਾ ਦੁਬ੍ਬਲਸ੍ਸ ਦੁਤ੍ਥਾਮਕਸ੍ਸ ਚ ਬਲਵੀਰਿਯਹੀਨਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਕਾਯੋ ਨ ਪਲੇਤੀਤਿ ਤੇਨੇਵ ਦੁਬ੍ਬਲਥਾਮਕਤ੍ਤੇਨ ਕਾਯੋ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯੇਨ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤੇਨ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਨ ਪਰੇਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਯਨ੍ਤਾਯਾਤਿ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗਮਨੇਨ. ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
੧੧੫੨. ਪਙ੍ਕੇ ਸਯਾਨੋਤਿ ਕਾਮਕਦ੍ਦਮੇ ਸਯਮਾਨੋ. ਦੀਪਾ ਦੀਪਂ ਉਪਪ੍ਲਵਿਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾਦਿਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾਦਿਂ ਅਭਿਗਚ੍ਛਿਂ. ਅਥਦ੍ਦਸਾਸਿਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸੋਹਂ ਏਵਂ ਦੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਵਾਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਅਥ ਪਾਸਾਣਕੇ ਚੇਤਿਯੇ ਬੁਦ੍ਧਮਦ੍ਦਕ੍ਖਿਂ.
੧੧੫੩. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਅਵਸਾਨੇ ਪਿਙ੍ਗਿਯਸ੍ਸ ਚ ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰਿਪਾਕਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਠਿਤੋਯੇਵ ਸੁਵਣ੍ਣੋਭਾਸਂ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਏਵ ਤਂ ਓਭਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਰਤੋ ਠਿਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬਾਵਰਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਗਵਾਪਿ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਙ੍ਗਿਯਮੇਵ ਆਲਪਮਾਨੋ ‘‘ਯਥਾ ਅਹੂ ਵਕ੍ਕਲੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰੋ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਸਦ੍ਧਾਧੁਰੇਨ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਯਥਾ ਚ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਏਕੋ ਭਦ੍ਰਾਵੁਧੋ ਨਾਮ ਯਥਾ ਚ ਆਲ਼ਵਿ ਗੋਤਮੋ, ਏਵਮੇਵ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਪਮੁਞ੍ਚਸ੍ਸੁ ਸਦ੍ਧਂ. ਤਤੋ ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨੇਵ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਬਾਵਰੀ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਬਾਵਰਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਿਸ੍ਸਾ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਹੇਸੁਂ.
੧੧੫੪-੫. ਇਦਾਨਿ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਸਾਦਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਸ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਭਾਨਵਾਤਿ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯ ਉਪੇਤੋ. ਅਧਿਦੇਵੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਧਿਦੇਵਕਰੇ ਧਮ੍ਮੇ ਞਤ੍ਵਾ. ਪਰੋਵਰਨ੍ਤਿ ਹੀਨਪਣੀਤਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਦੇਵਤ੍ਤਕਰਂ ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਵੇਦੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਙ੍ਖੀਨਂ ਪਟਿਜਾਨਤਨ੍ਤਿ ਕਙ੍ਖੀਨਂਯੇਵ ਸਤਂ ‘‘ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ.
੧੧੫੬. ਅਸਂਹੀਰਨ੍ਤਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਅਸਂਹਾਰਿਯਂ. ਅਸਂਕੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਅਕੁਪ੍ਪਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ. ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭਣਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਤਂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਨ ਮੇਤ੍ਥ ਕਙ੍ਖਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਏਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਕਙ੍ਖਾ. ਏਵਂ ਮਂ ਧਾਰੇਹਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ‘‘ਏਵਮੇਵ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਪਮੁਞ੍ਚਸ੍ਸੁ ਸਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਭਗਵਤੋ ਓਵਾਦੇਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਧੁਰੇਨੇਵ ਚ ਵਿਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤਤਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਏਵਂ ਮਂ ਧਾਰੇਹਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘‘ਯਥਾ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਅਵਚ, ਏਵਮੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ.
ਇਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸੋਲ਼ਸਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਚ ਪਞ੍ਚਮੋ ਵਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਨਯਤੋ, ਨਾਮੇਨ
ਪਾਰਾਯਨਵਗ੍ਗੋਤਿ.
ਨਿਗਮਨਕਥਾ
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਉਤ੍ਤਮਂ ਵਨ੍ਦਨੇਯ੍ਯਾਨਂ, ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਰਤਨਤ੍ਤਯਂ;
ਯੋ ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯਮ੍ਹਿ, ਖੁਦ੍ਦਾਚਾਰਪ੍ਪਹਾਯਿਨਾ.
‘‘ਦੇਸਿਤੋ ਲੋਕਨਾਥੇਨ, ਲੋਕਨਿਤ੍ਥਰਣੇਸਿਨਾ;
ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤਸ੍ਸ, ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਉਰਗਵਗ੍ਗਾਦਿਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਉਰਗਸੁਤ੍ਤਾਦਿਸਤ੍ਤਤਿਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਕਤਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
‘‘ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤਸ੍ਸ, ਕਰੋਨ੍ਤੇਨਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਂ;
ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਕਾਮੇਨ, ਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਂ ਮਯਾ.
‘‘ਤਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ, ਧਮ੍ਮੇ ਅਰਿਯਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ;
ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ, ਪਾਪੁਣਾਤੁ ਅਯਂ ਜਨੋ’’ਤਿ.
(ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮਤ੍ਤਾ ਭਾਣਵਾਰਾ.)
ਪਰਮਵਿਸੁਦ੍ਧਸਦ੍ਧਾਬੁਦ੍ਧਿਵੀਰਿਯਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇਨ ਸੀਲਾਚਾਰਜ੍ਜਵਮਦ੍ਦਵਾਦਿਗੁਣਸਮੁਦਯਸਮੁਦਿਤੇਨ ਸਕਸਮਯਸਮਯਨ੍ਤਰਗਹਨਜ੍ਝੋਗਾਹਣਸਮਤ੍ਥੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਤਿਪਿਟਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪ੍ਪਭੇਦੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਮਹਾਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਜਨਿਤਸੁਖਵਿਨਿਗ੍ਗਤਮਧੁਰੋਦਾਰਵਚਨਲਾਵਣ੍ਣਯੁਤ੍ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤਮੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨਾ ਵਾਦੀਵਰੇਨ ਮਹਾਕਵਿਨਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਗੁਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੇ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਬੁਦ੍ਧੀਨਂ ਥੇਰਵਂਸਪ੍ਪਦੀਪਾਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ ਵਂਸਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂਤੇਨ ਵਿਪੁਲਵਿਸੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਘੋਸੋਤਿ ਗਰੂਹਿ ਗਹਿਤਨਾਮਧੇਯ੍ਯੇਨ ਥੇਰੇਨ ਕਤਾ ਅਯਂ ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾ ਨਾਮ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ –
ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਲੋਕਨਿਤ੍ਥਰਣੇਸਿਨਂ;
ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਨਯਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.
ਯਾਵ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨਾਮਮ੍ਪਿ, ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;
ਲੋਕਮ੍ਹਿ ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਮਹੇਸਿਨੋਤਿ.
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.