੬. ਜਰਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੧੧. ਅਪ੍ਪਂ ਵਤ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਜਰਾਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਰੀਰਾਰੋਗ੍ਯਸਮ੍ਪਾਦਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਦਮਨਂ ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਕਾਦਿਕਥਨਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਸਮਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਸਾਯਂ ਸਾਕੇਤਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਜਨਵਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਕੇਤਵਾਸਿਨੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਕਾਲੋ ਇਦਾਨਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵਿਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਜਨਵਨ੍ਦਨਸਮ੍ਮੋਦਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ ਯਾਵ ਭਗਵਤੋ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਵੇਲਾ, ਅਥ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਾਕੇਤਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲੋ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਅਦ੍ਦਸ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਰਦਿਟ੍ਠੋਸਿ, ਪੁਤ੍ਤ, ਮਯਾ’’ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਯਮਾਨੋ ਅਭਿਮੁਖੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਕਰੋਤੁ, ਨ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਵਚ੍ਛਗਿਦ੍ਧਿਨੀਵ ਗਾਵੀ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਕਾਯਂ ਪੁਰਤੋ ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਚ ਵਾਮਤੋ ਚਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਆਲਿਙ੍ਗਿ ‘‘ਚਿਰਦਿਟ੍ਠੋਸਿ, ਪੁਤ੍ਤ, ਚਿਰਂ ਵਿਨਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ. ਯਦਿ ਪਨ ਸੋ ਤਥਾ ਕਾਤੁਂ ਨ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਹਦਯਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਮਰੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਵੋਚ – ‘‘ਭਗਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਤਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਹਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਮਮੇਵ ਅਨੁਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ ਆਗਤੋ, ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਮਨਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਠਿਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂਯੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਰਦਿਟ੍ਠੋਸਿ, ਪੁਤ੍ਤ, ਮਯਾ’’ਤਿ ਪਾਦੇਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ਘਰਂ ਅਤਿਨੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਭੋਜੇਸਿ. ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਤ੍ਤਂ ਅਪਨਾਮੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਭੋਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਯਾਚਿਂਸੁ – ‘‘ਯਾਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਨਗਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂਯੇਵ ਘਰੇ ਭਿਕ੍ਖਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਨ ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਵਂ ਏਕਂ ਨਿਬਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨਂਯੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਤੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਧੇਵ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਞ੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਞ੍ਚ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਪਿਤਾ ਬੁਦ੍ਧਮਾਤਾ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਵੋਹਰਿਂਸੁ. ਤਮ੍ਪਿ ਕੁਲਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਿ.
ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਹਂ ਭਗਵਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਜਾਨਾਮਿ, ਇਮੇ ਪਨ ਕਸ੍ਮਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘ਅਹਂ ਬੁਦ੍ਧਮਾਤਾ ਅਹਂ ਬੁਦ੍ਧਪਿਤਾ’’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਮੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਹੇਸੁਂ, ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਜੇਟ੍ਠਕਾ, ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਕਨਿਟ੍ਠਕਾ. ਤੇ ਪੁਬ੍ਬਸਿਨੇਹੇਨੇਵ ਕਥੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਞ੍ਚ ਗਾਥਮਭਾਸਿ –
‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇਨ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਹਿਤੇਨ ਵਾ;
ਏਵਂ ਤਂ ਜਾਯਤੇ ਪੇਮਂ, ਉਪ੍ਪਲਂਵ ਯਥੋਦਕੇ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੧੭੪);
ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਸਾਕੇਤੇ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੇਸਮਗ੍ਗੇ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਂਸੁ. ਨਗਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਕੇ ਸਕ੍ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਉਪਾਸਕਾਪਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ ਉਪਾਸਿਕਾਯੋ ਚ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇ ਸਕ੍ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕਮ੍ਬਲਕੂਟਾਗਾਰਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਸੁਂ.
ਭਗਵਾਪਿ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮਯਿ ਗਤੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਾਹਨਮੇਵ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ ਭਗਵਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਨਾਗਰਾਪਿ ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਆਲ਼ਾਹਨਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਗਹਟ੍ਠਅਰਿਯਸਾਵਕਾ ਕਥਂ ਪੂਜੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਯਥਾ ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਪੂਜਿਯਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਪੂਜੇਤਬ੍ਬਾ ਇਮੇ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਤੇਸਂ ਅਸੇਕ੍ਖਮੁਨਿਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
‘‘ਅਹਿਂਸਕਾ ਯੇ ਮੁਨਯੋ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤਾ;
ਤੇ ਯਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚੁਤਂ ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਸੋਚਰੇ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੨੨੫);
ਤਞ੍ਚ ਪਰਿਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਂ ਵਤ ਜੀਵਿਤਂ ਇਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਵਤ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਠਿਤਿਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਰਸਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯਾ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਤਂ. ਓਰਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤੀਤਿ ਵਸ੍ਸਸਤਾ ਓਰਂ ਕਲਲਾਦਿਕਾਲੇਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤਿ. ਅਤਿਚ੍ਚਾਤਿ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਜਰਸਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤੀਤਿ ਜਰਾਯਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤਿ.
੮੧੨-੬. ਮਮਾਯਿਤੇਤਿ ਮਮਾਯਿਤਵਤ੍ਥੁਕਾਰਣਾ. ਵਿਨਾਭਾਵਸਨ੍ਤਮੇਵਿਦਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਵਿਨਾਭਾਵਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਵਿਨਾਭਾਵਮੇਵ ਇਦਂ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਵਿਨਾਭਾਵੇਨ ਭਵਿਤੁਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਾਮਕੋਤਿ ਮਮ ਉਪਾਸਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋ, ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਵਾ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਮਮਾਯਮਾਨੋ. ਸਙ੍ਗਤਨ੍ਤਿ ਸਮਾਗਤਂ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ ਵਾ. ਪਿਯਾਯਿਤਨ੍ਤਿ ਪਿਯਂ ਕਤਂ. ਨਾਮਂਯੇਵਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ ਅਕ੍ਖੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਪਹੀਯਤਿ, ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਵ ਤੁ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤੋ, ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ ਕਥੇਤੁਂ. ਮੁਨਯੋਤਿ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਯੋ. ਖੇਮਦਸ੍ਸਿਨੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਿਨੋ.
੮੧੭. ਸਤ੍ਤਮਗਾਥਾ ਏਵਂ ਮਰਣਬ੍ਭਾਹਤੇ ਲੋਕੇ ਅਨੁਰੂਪਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਲੀਨਚਰਸ੍ਸਾਤਿ ਤਤੋ ਤਤੋ ਪਤਿਲੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਾ. ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਮਾਹੁ ਤਸ੍ਸਤਂ,ਯੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਵਨੇ ਨ ਦਸ੍ਸਯੇਤਿ ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਤਿਰੂਪਮਾਹੁ, ਯੋ ਏਵਂਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨਿਰਯਾਦਿਭੇਦੇ ਭਵਨੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸੋ ਇਮਮ੍ਹਾ ਮਰਣਾ ਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੮੧੮-੨੦. ਇਦਾਨਿ ਯੋ ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਵਨੇ ਨ ਦਸ੍ਸਯੇ’’ਤਿ ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਭਣਨਤ੍ਥਂ ਇਤੋ ਪਰਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾਯੋ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ. ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਂ ਮੁਤੇਸੁ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਂ, ਏਤ੍ਥ ਵਾ ਮੁਤੇਸੁ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਵਂ ਮੁਨਿ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਧੋਨੋ ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਂ ਮੁਤੇਸੁ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮੁਤੇਸੁ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਏਵਮੇਵ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਰਜ੍ਜਤਿ ਨੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵਿਯ ਨ ਰਜ੍ਜਤਿ, ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸੇਕ੍ਖਾ ਵਿਯ ਨ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਨ ਖੀਣਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਿਰਾਗੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵਾਤਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਜਰਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.