੫. ਪਰਮਟ੍ਠਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੮੦੩. ਪਰਮਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠੀਸੂਤਿ ਪਰਮਟ੍ਠਕਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਤਿ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਪਰਮਂ, ਇਦਂ ਪਰਮ’’ਨ੍ਤਿ ਕਲਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਦਸ੍ਸੇਥਾ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ਅਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਂ ਪੁਰਤੋ ਸਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸ ਏਕਮੇਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਪਰਾਮਸਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਰਞ੍ਞਾ ‘‘ਕੀਦਿਸੋ, ਭਣੇ, ਹਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਯੋ ਸੋਣ੍ਡਂ ਪਰਾਮਸਿ, ਸੋ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਙ੍ਗਲੀਸਾ’’ਤਿ ਭਣਿ. ਯੇ ਦਨ੍ਤਾਦੀਨਿ ਪਰਾਮਸਿਂਸੁ, ਤੇ ਇਤਰਂ ‘‘ਮਾ ਭੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਰਤੋ ਮੁਸਾ ਭਣੀ’’ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਿਤ੍ਤਿਖਿਲੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਈਦਿਸੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮਯੋ’’ਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾ ਹਤ੍ਥਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਤਂ ਤਂ ਅਙ੍ਗਂ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਦਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿਕਧਮ੍ਮਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਤਂ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਰਮਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਪਰਿਬ੍ਬਸਾਨੋਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਪਰਮ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕਾਯ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਸਮਾਨੋ. ਯਦੁਤ੍ਤਰਿ ਕੁਰੁਤੇਤਿ ਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾਦਿਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਕਰੋਤਿ. ਹੀਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਮਾਹਾਤਿ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾਦਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਸਬ੍ਬੇ ‘‘ਹੀਨਾ ਇਮੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਵਾਦਾਨਿ ਅਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਕਲਹੇ ਅਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋਵ ਹੋਤਿ.

੮੦੪. ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥੋ – ਏਵਂ ਅਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋ ਚ ਯਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਸੁਤੇ ਸੀਲਵਤੇ ਮੁਤੇਤਿ ਏਤੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਆਨਿਸਂਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਦੇਵ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਆਨਿਸਂਸਂ ‘‘ਇਦਂ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਸਤ੍ਥਾਰਾਦਿਕਂ ਨਿਹੀਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ.

੮੦੫. ਤਤਿਯਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥੋ – ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਚਸ੍ਸ ਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾਦਿਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਸਤ੍ਥਾਰਾਦਿਂ ਹੀਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨਂ ਗਨ੍ਥਮੇਵ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਏਤਦੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂਵ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਾ ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੇਯ੍ਯ, ਨਾਭਿਨਿਵੇਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੮੦੬. ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥੋ – ਨ ਕੇਵਲਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਾਦਿਂ ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੇਯ੍ਯ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਅਸਞ੍ਜਾਤਂ ਉਪਰੂਪਰਿ ਦਿਟ੍ਠਿਮ੍ਪਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਨ ਕਪ੍ਪਯੇਯ੍ਯ, ਨ ਜਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕੀਦਿਸਂ? ਞਾਣੇਨ ਵਾ ਸੀਲਵਤੇਨ ਵਾਪਿ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਞਾਣਾਦਿਨਾ ਞਾਣੇਨ ਵਾ ਸੀਲਵਤੇਨ ਵਾ ਯਾ ਕਪ੍ਪਿਯਤਿ, ਏਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਕਪ੍ਪਯੇਯ੍ਯ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਮਾਨੇਨਪਿ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਸਮੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮਨੂਪਨੇਯ੍ਯ, ਹੀਨੋ ਨ ਮਞ੍ਞੇਥ ਵਿਸੇਸਿ ਵਾਪੀਤਿ.

੮੦੭. ਪਞ੍ਚਮਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥੋ – ਏਵਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਅਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਚ ਅਤ੍ਤਂ ਪਹਾਯ ਅਨੁਪਾਦਿਯਾਨੋ ਇਧ ਵਾ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਹਿਤਂ, ਤਂ ਪਹਾਯ ਅਪਰਂ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਞਾਣੇ ਦੁਵਿਧਂ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨੋ ਕਰੋਤਿ. ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚ ਸ ਵੇ ਵਿਯਤ੍ਤੇਸੁ ਨਾਨਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਨ ਵਗ੍ਗਸਾਰੀ ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਅਗਚ੍ਛਨਧਮ੍ਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਪਚ੍ਚੇਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੮੦੮-੧੦. ਇਦਾਨਿ ਯੋ ਸੋ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਭਣਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਸ੍ਸੂਭਯਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾਯੋ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਭਯਨ੍ਤੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਫਸ੍ਸਾਦਿਭੇਦੇ. ਪਣਿਧੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾ. ਭਵਾਭਵਾਯਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਭਵਾਯ. ਇਧ ਵਾ ਹੁਰਂ ਵਾਤਿ ਸਕਤ੍ਤਭਾਵਾਦਿਭੇਦੇ ਇਧ ਵਾ ਪਰਤ੍ਤਭਾਵਾਦਿਭੇਦੇ ਪਰਤ੍ਥ ਵਾ. ਦਿਟ੍ਠੇ ਵਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੁਤਾਦੀਸੁ. ਸਞ੍ਞਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਧਮ੍ਮਾਪਿ ਤੇਸਂ ਨ ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਾਸੇਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਗਤਧਮ੍ਮਾਪਿ ਤੇਸਂ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨ ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਾ. ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਨ ਪਚ੍ਚੇਤਿ ਤਾਦੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਾਰਂ ਗਤੋ ਤੇਨ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪੁਨ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਚ ਆਕਾਰੇਹਿ ਤਾਦੀ ਹੋਤੀਤਿ. ਸੇਸਂ ਪਾਕਟਮੇਵਾਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਰਮਟ੍ਠਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.