੩. ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਤੋ ਚਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਸੁਭਾਸਿਤਪ੍ਪਿਯੋ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਭਾਸਿਤਸਮੁਦਾਚਾਰਪ੍ਪਕਾਸਨੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਸਮੁਦਾਚਾਰਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਵਚਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਭਦਨ੍ਤੇਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਏਤਂ ਅਪੁਬ੍ਬਂ, ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਤ੍ਥਮਿਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਦੇਸਕਾਲਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਂ ਸਮਯਂ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਸਮਯੇ, ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਆਰਾਮੇ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਆਰਾਮੇਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤੇ ਵਾ ਦੇਸਕਾਲੇ ਦੀਪੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਅਯੁਤ੍ਤੇ ਦੇਸੇ ਕਾਲੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸਤਿ. ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ, ਤਾਵ, ਬਾਹਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਉਦਾ. ੧੦) ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਧਕਂ. ਖੋਤਿ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ਅਵਧਾਰਣਾਦਿਕਾਲਤ੍ਥੇ ਵਾ ਨਿਪਾਤੋ. ਭਗਵਾਤਿ ਲੋਕਗਰੁਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਕਥਾਸਵਨਯੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਆਲਪਿ ਅਭਾਸਿ ਸਮ੍ਬੋਧੇਸਿ.

ਭਿਕ੍ਖਵੋਤਿ ਆਮਨ੍ਤਨਾਕਾਰਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਤਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖਨਸੀਲਤਾਦਿਗੁਣਯੋਗਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਨੇਸਂ ਹੀਨਾਧਿਕਜਨਸੇਵਿਤਂ ਵੁਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਉਦ੍ਧਤਦੀਨਭਾਵਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਕਰੁਣਾਵਿਪ੍ਫਾਰਸੋਮ੍ਮਹਦਯਨਯਨਨਿਪਾਤਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇਨ ਵਚਨੇਨ ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਾਭਿਮੁਖੇ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਦੀਪਕੇਨ ਵਚਨੇਨ ਤੇਸਂ ਸੋਤੁਕਮ੍ਯਤਂ ਜਨੇਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਚ ਸਮ੍ਬੋਧਨਤ੍ਥੇਨ ਵਚਨੇਨ ਸਾਧੁਕਸਵਨਮਨਸਿਕਾਰੇਪਿ ਤੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ. ਸਾਧੁਕਸਵਨਮਨਸਿਕਾਰਾਯਤ੍ਤਾ ਹਿ ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਅਪਰੇਸੁਪਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਕਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਚੇ? ਜੇਟ੍ਠਸੇਟ੍ਠਾਸਨ੍ਨਸਦਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਪਰਿਸਸਾਧਾਰਣਾ ਹਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਨ ਪਾਟਿਪੁਗ੍ਗਲਿਕਾ. ਪਰਿਸਾਯ ਚ ਜੇਟ੍ਠਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਠਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ, ਸੇਟ੍ਠਾ ਅਨਗਾਰਿਯਭਾਵਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਚਰਿਯਾਨੁਵਿਧਾਯਕਤ੍ਤਾ ਸਕਲਸਾਸਨਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਤ੍ਤਾ ਚ. ਆਸਨ੍ਨਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾ, ਸਦਾ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਾਵਚਰਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਪਰਿਸਸਾਧਾਰਣਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਅਪਿਚ ਭਾਜਨਂ ਤੇ ਇਮਾਯ ਕਥਾਯ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋਤਿਪਿ ਤੇ ਏਵ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਭਦਨ੍ਤੇਤਿ ਗਾਰਵਾਧਿਵਚਨਮੇਤਂ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯੇ ਭਗਵਾ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ, ਤੇ ਏਵਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਲਪਨ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਨ੍ਤਿ.

ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹੀਤਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਵਯਵੇਹਿ ਵਾ. ਮੁਸਾਵਾਦਾਵੇਰਮਣਿਆਦੀਨਿ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਭਾਸਿਤਵਾਚਾਯ ਕਾਰਣਾਨਿ. ਸਚ੍ਚਵਚਨਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਵਯਵਾ, ਕਾਰਣਤ੍ਥੇ ਚ ਅਙ੍ਗਸਦ੍ਦੋ. ਚਤੂਹੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਵਯਵਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਸਮਨੁਆਗਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਚ. ਵਾਚਾਤਿ ਸਮੁਲ੍ਲਪਨਵਾਚਾ. ਯਾ ਸਾ ‘‘ਵਾਚਾ ਗਿਰਾ ਬ੍ਯਪ੍ਪਥੋ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੬੩੬) ਚ, ‘‘ਨੇਲਾ ਕਣ੍ਣਸੁਖਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੯; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੪) ਚ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਾ ਪਨ ‘‘ਵਾਚਾਯ ਚੇ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰ) ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚ, ‘‘ਯਾ ਚਤੂਹਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ ਆਰਤਿ ਵਿਰਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੨੯੯; ਵਿਭ. ੨੦੬) ਏਵਂ ਵਿਰਤਿ ਚ, ‘‘ਫਰੁਸਵਾਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸੇਵਿਤਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੪੦) ਏਵਂ ਚੇਤਨਾ ਚ ਵਾਚਾਤਿ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਾ ਇਧ ਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਭਾਸਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥਾਵਹਨਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਨ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾਤਿ ਨ ਦੁਟ੍ਠੁ ਭਾਸਿਤਾ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਅਨਤ੍ਥਾਨਾਵਹਨਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਨਵਜ੍ਜਾਤਿ ਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਰਾਗਾਦਿਦੋਸਵਿਰਹਿਤਾ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਕਾਰਣਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਞ੍ਚ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਨਨੁਵਜ੍ਜਾ ਚਾਤਿ ਅਨੁਵਾਦਵਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਵਿਞ੍ਞੂਨਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ. ਤੇਨ ਨਿਨ੍ਦਾਪਸਂਸਾਸੁ ਬਾਲਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹੀਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਯੇਸਂ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ, ਤਦਾਲਪਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਵਾਚਾਭਾਸਨਕਪੁਗ੍ਗਲਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਸੁਭਾਸਿਤਂਯੇਵ ਭਾਸਤੀਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਚਤੂਸੁ ਵਾਚਙ੍ਗੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸਵਚਨਂ. ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਾਚਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਸਨਨਿਵਾਰਣਂ. ਤੇਨ ‘‘ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਯੋਪਿ ਕਦਾਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸੇਧੇਤਿ. ‘‘ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਪ੍ਪਹਾਨਂ ਦੀਪੇਤਿ, ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਹੀਨਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚੇਨ ਸਤਾ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਵਚਨਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਥਾ ਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ, ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ. ਅਙ੍ਗਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਪਨ ਅਭਾਸਿਤਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਵਤ੍ਵਾ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾਹ. ਏਸ ਨਯੋ ਧਮ੍ਮਂਯੇਵਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਿਸੁਣਦੋਸਰਹਿਤਂ ਸਮਗ੍ਗਕਰਣਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਅਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਫਦੋਸਰਹਿਤਂ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਂ ਮਨ੍ਤਾਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਫਰੁਸਾਲਿਕਰਹਿਤਾਨਿ ਪਿਯਸਚ੍ਚਵਚਨਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਤਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਨਿਗਮੇਤਿ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਯਦਞ੍ਞੇ ਪਟਿਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਅਵਯਵੇਹਿ ਨਾਮਾਦੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾਲਕਾਰਕਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਵਾਚਂ ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਧਮ੍ਮਤੋ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ. ਅਵਯਵਾਦਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਹਿ ਪੇਸੁਞ੍ਞਾਦਿਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾਵ ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਤ੍ਤਾ. ਇਮੇਹਿ ਪਨ ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਸਚੇਪਿ ਮਿਲਕ੍ਖੁਭਾਸਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਘਟਚੇਟਿਕਾਗੀਤਿਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਏਵ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਹਿਤਸੁਖਾਵਹਤ੍ਤਾ. ਸੀਹਲ਼ਦੀਪੇ ਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸੇ ਸਸ੍ਸਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸੀਹਲ਼ਚੇਟਿਕਾਯ ਸੀਹਲ਼ਕੇਨੇਵ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਗੀਤਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿਯਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਕਭਿਕ੍ਖੂ ਚੇਤ੍ਥ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਥਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਦੁਮਸਰਸਮੀਪੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਦੁਮਸਰੇ ਪਦੁਮਾਨਿ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਪਾਤੋ ਫੁਲ੍ਲਂ ਕੋਕਨਦਂ, ਸੂਰਿਯਾਲੋਕੇਨ ਭਜ੍ਜਿਯਤੇ;

ਏਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਗਤਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਜਰਾਭਿਵੇਗੇਨ ਮਦ੍ਦੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. –

ਇਮਂ ਗੀਤਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿਯਾ ਚੇਟਿਕਾਯ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰੇ ਚ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਤ੍ਤਹਿ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਨਾ ਆਗਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਮੁਸਲੇਨ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿਯਾ –

‘‘ਜਰਾਯ ਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਂ ਏਤਂ, ਮਿਲਾਤਛਵਿਚਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ;

ਮਰਣੇਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਏਤਂ, ਮਚ੍ਚੁਸ੍ਸ ਘਸਮਾਮਿਸਂ.

‘‘ਕਿਮੀਨਂ ਆਲਯਂ ਏਤਂ, ਨਾਨਾਕੁਣਪੇਨ ਪੂਰਿਤਂ;

ਅਸੁਚਿਸ੍ਸ ਭਾਜਨਂ ਏਤਂ, ਕਦਲਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸਮਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਇਮਂ ਗੀਤਿਕਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਈਦਿਸੇਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਪਤ੍ਤਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ ਪਨੇਤਂ, ਯਂ ਭਗਵਤਾ ਆਸਯਾਨੁਸਯਕੁਸਲੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਗਾਥਾਯੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਕਥਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ. ਏਵਂ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਸਚੇਪਿ ਮਿਲਕ੍ਖੁਭਾਸਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਘਟਚੇਟਿਕਾਗੀਤਿਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੁਭਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਚ ਅਨਨੁਵਜ੍ਜਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਅਤ੍ਥਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਰਣਾਨਂ, ਨੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਟਿਸਰਣਾਨਨ੍ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾਤਿ ਇਦਂ ਸੁਭਾਸਿਤਲਕ੍ਖਣਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ, ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਥ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਅਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ. ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਗਾਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕਾ ਆਹਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਰਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ – ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਤਪਰਿਸਂ ਅਸ੍ਸਵਨਸੁਸ੍ਸਵਨਆਧਾਰਣਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਾਦੀਨਿ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਕਮੇਵ ਚ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਪਰਿਹਾਪਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦੀਪਨੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਦੀਪਕਞ੍ਚ ‘‘ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਿ ਜਾਤਸ੍ਸ, ਕੁਠਾਰੀ ਜਾਯਤੇ ਮੁਖੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੬੬੨) ਵਿਯ. ਇਧ ਪਨ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਕਮੇਵ.

੪੫੩. ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ. ਤੇ ਹਿ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਂ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਕ੍ਕਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰੋ ਭਗਵਤੋ ਸੁਭਾਸਿਤੇ ਪਸੀਦਿ.

ਸੋ ਯਂ ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਅਕਾਸਿ, ਯਞ੍ਚ ਵਚਨਂ ਭਗਵਾ ਅਭਾਸਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕਾ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਨ੍ਤਿ ਮਮ ਭਾਗੋ ਪਕਾਸਤਿ. ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਨ੍ਤਿ ਤਵ ਭਾਗੋ ਪਕਾਸਤੁ. ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹੀਤਿ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਹਿ. ਅਭਿਤ੍ਥਵੀਤਿ ਪਸਂਸਿ.

੪੫੪. ਨ ਤਾਪਯੇਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੇਨ ਨ ਤਾਪੇਯ੍ਯ. ਨ ਵਿਹਿਂਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨ ਬਾਧੇਯ੍ਯ. ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾਤਿ ਸਾ ਵਾਚਾ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਸੁਭਾਸਿਤਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਪਿਸੁਣਵਾਚਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਥੋਮੇਤਿ.

੪੫੫. ਪਟਿਨਨ੍ਦਿਤਾਤਿ ਹਟ੍ਠੇਨ ਹਦਯੇਨ ਪਟਿਮੁਖਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਿਤਾ ਸਮ੍ਪਿਯਾਯਿਤਾ. ਯਂ ਅਨਾਦਾਯ ਪਾਪਾਨਿ, ਪਰੇਸਂ ਭਾਸਤੇ ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਨ੍ਤੋ ਪਰੇਸਂ ਪਾਪਾਨਿ ਅਪ੍ਪਿਯਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਨਿ ਫਰੁਸਵਚਨਾਨਿ ਅਨਾਦਾਯ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਧੁਰਂ ਪਿਯਮੇਵ ਵਚਨਂ ਭਾਸਤਿ, ਤਂ ਪਿਯਵਾਚਮੇਵ ਭਾਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਿਯਵਚਨੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ.

੪੫੬. ਅਮਤਾਤਿ ਅਮਤਸਦਿਸਾ ਸਾਦੁਭਾਵੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਹਵੇ ਸਾਦੁਤਰਂ ਰਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੩; ਸੁ. ਨਿ. ੧੮੪). ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਮਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਮਤਾ. ਏਸ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨਨ੍ਤਨੋਤਿ ਯਾਯਂ ਸਚ੍ਚਵਾਚਾ ਨਾਮ, ਏਸ ਪੋਰਾਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਚਰਿਯਾ ਪਵੇਣੀ, ਇਦਮੇਵ ਹਿ ਪੋਰਾਣਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਂ, ਨ ਤੇ ਅਲਿਕਂ ਭਾਸਿਂਸੁ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਸਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ, ਅਹੁ ਸਨ੍ਤੋ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਅਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਂ ਵਾ ਦ੍ਵਯਂ ਸਚ੍ਚਵਿਸੇਸਨਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚ੍ਚੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਕੀਦਿਸੇ? ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ, ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਪਰੋਧਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਤਿਪਿ ਚ ਅਨੁਪਰੋਧਕਰਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ, ਯਂ ਧਮ੍ਮਿਕਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ.

੪੫੭. ਖੇਮਨ੍ਤਿ ਅਭਯਂ ਨਿਰੁਪਦ੍ਦਵਂ. ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਚੇ? ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਸ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੂਨਮਤ੍ਥਾਯ ਖੇਮਮਗ੍ਗਪ੍ਪਕਾਸਨਤੋ ਖੇਮਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ, ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾਨਮੁਤ੍ਤਮਾਤਿ ਸਾ ਵਾਚਾ ਸਬ੍ਬਵਾਚਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਮਨ੍ਤਾਵਚਨੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਤ੍ਥਵਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.