੩. ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੦੮. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਤਿ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਮਹਾਸਾਵਕਾਨਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਕਿਤ੍ਤਿਤਾ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਉਪਾਸਕਾ ਚ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਪਨ ਅਕਿਤ੍ਤਿਤਾ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਕਿਤ੍ਤੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਜੇਤਵਨਵਿਹਾਰੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਬੀਜਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਗਵਤੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਤਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਤਂ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਯਥਾ ਵੀਮਂਸਮਾਨੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਰੋਚੇਸਿ, ਤਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਜੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਚਕ੍ਖੁਮਾਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਚਕ੍ਖੂਹਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਮਾਦਿਗਾਥਾਯ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੪੦੯. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਯਥਾ ਵੀਮਂਸਮਾਨੋ’’ਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਬਾਧੋਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋਤਿ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦਿਸਮ੍ਪੀਲ਼ਨੇਨ ਕਿਲੇਸਸਮ੍ਪੀਲ਼ਨੇਨ ਚ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਯ ਓਕਾਸਰਹਿਤੋ. ਰਜਸ੍ਸਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਬੋਜਾਦਯੋ ਵਿਯ ਅਸ੍ਸਾਦੀਨਂ, ਰਾਗਾਦਿਰਜਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦੇਸੋ. ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਬਾਧਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਆਕਾਸੋ ਵਿਯ ਵਿਵਟਾ. ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪਬ੍ਬਜੀਤਿ ਇਤਿ ਘਰਾਵਾਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸੁ ਬ੍ਯਾਧਿਜਰਾਮਰਣੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਚੋਦਿਯਮਾਨਹਦਯੋ ਆਦੀਨਵਮਾਨਿਸਂਸਞ੍ਚ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ, ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ, ਅਨੋਮਾਨਦੀਤੀਰੇ ਖਗ੍ਗੇਨ ਕੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਤਾਵਦੇਵ ਚ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਸਣ੍ਠਿਤਸਮਣਸਾਰੁਪ੍ਪਕੇਸਮਸ੍ਸੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਘਟਿਕਾਰੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਉਪਨੀਤੇ ਅਟ੍ਠ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਨਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬਂ ਪਾਰੁਪਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਅਨਨੁਸਿਟ੍ਠੋ ਅਨੇਕਜਾਤਿਸਹਸ੍ਸਪਵਤ੍ਤਿਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਚਿਣ੍ਣੇਨੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਯਮਾਨੋ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਏਕਂ ਕਾਸਾਵਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਚੀਵਰਂ ਖਨ੍ਧੇ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤਂ ਅਂਸੇ ਆਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਵੇਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੪੧੦. ਏਵਂ ਭਗਵਤੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੋਮਾਨਦੀਤੀਰਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਧਾਨਾਯ ਗਮਨਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਨ ਕਾਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਸਬ੍ਬਮਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯੀਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਵਜ੍ਜੇਸਿ. ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ. ਆਜੀਵਂ ਪਰਿਸੋਧਯੀਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਜੀਵਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਯਿ.
੪੧੧. ਏਵਂ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਨੋਮਾਨਦੀਤੀਰਤੋ ਤਿਂਸਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਤ੍ਤਾਹੇਨ ਅਗਮਾ ਰਾਜਗਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਯਦਾ ਰਾਜਗਹਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਤਦਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਯਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ਲਬ੍ਭਤਿ – ‘‘ਇਧ ਰਾਜਾ ਜਾਤੋ, ਇਧ ਰਜ੍ਜਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੀ’’ਤਿਆਦਿ ਲੋਕਿਯਵੋਹਾਰਵਚਨਂ ਵਿਯ. ਮਗਧਾਨਨ੍ਤਿ ਮਗਧਾਨਂ ਜਨਪਦਸ੍ਸ ਨਗਰਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਗਿਰਿਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਣ੍ਡਵਗਿਜ੍ਝਕੂਟਵੇਭਾਰਇਸਿਗਿਲਿਵੇਪੁਲ੍ਲਨਾਮਕਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਗਿਰੀਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਵਜੋ ਵਿਯ ਠਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਗਿਰਿਬ੍ਬਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਅਭਿਹਾਰੇਸੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਚਰਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਗਮਨਂ ਨਿਵੇਦੇਯ੍ਯਂ, ‘ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰੋ ਆਗਤੋ’ਤਿ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਮੇ ਪਚ੍ਚਯਂ ਅਭਿਹਰੇਯ੍ਯ. ਨ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਗਹਣਂ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਾਮੀ’’ਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਿਯਂ ਪਂਸੁਕੂਲਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਚੀਨਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਘਰਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਅਚਰਿ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ – ‘‘ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਅਭਿਹਾਰੇਸੀ’’ਤਿ. ਆਕਿਣ੍ਣਵਰਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਸਰੀਰੇ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਠਪਿਤਵਰਲਕ੍ਖਣੋ ਵਿਪੁਲਵਰਲਕ੍ਖਣੋ ਵਾ. ਵਿਪੁਲਮ੍ਪਿ ਹਿ ‘‘ਆਕਿਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਆਕਿਣ੍ਣਲੁਦ੍ਦੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਧਾਤਿਚੇਲਂਵ ਮਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੬.੧੧੮; ੧.੯.੧੦੬). ਵਿਪੁਲਲੁਦ੍ਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੪੧੨. ਤਮਦ੍ਦਸਾਤਿ ਤਤੋ ਕਿਰ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਨਗਰੇ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਘੋਸਿਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਪਨ ‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਂ, ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਪਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਭੇਰਿ ਚਰਿ. ਅਥ ਮਹਾਜਨੋ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ. ਰਾਜਾਪਿ ‘‘ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਂਵਿਦਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੀਹਪਞ੍ਜਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਬਲਕਾਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਅਭਿਹਾਰੇਨ੍ਤਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ – ‘‘ਤਮਦ੍ਦਸਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ, ਪਾਸਾਦਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਭਾਸਥਾਤਿ ਇਮਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਅਭਾਸਿ.
੪੧੩. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਤੇਸਂ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਭਾਸਿਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਇਮਂ ਭੋਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਨ੍ਤਿ ਸੋ ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਭੋਨ੍ਤੋਤਿ ਅਮਚ੍ਚੇ ਆਲਪਤਿ. ਨਿਸਾਮੇਥਾਤਿ ਪਸ੍ਸਥ. ਅਭਿਰੂਪੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੁਚੀਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਛਵਿਵਣ੍ਣੋ. ਚਰਣੇਨਾਤਿ ਗਮਨੇਨ.
੪੧੪-੫. ਨੀਚਕੁਲਾਮਿਵਾਤਿ ਨੀਚਕੁਲਾ ਇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਕੁਹਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਹਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਜ੍ਜ ਕਤ੍ਥ ਵਸਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਜਾਨਿਤੁਂ ਰਾਜਦੂਤਾ ਸੀਘਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ. ਦਸ੍ਸਨਕਾਮਾ ਹਿ ਮਯਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਆਹ. ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋ ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁਤਾਯ, ਸੁਸਂਵੁਤੋ ਸਤਿਯਾ. ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋ ਵਾ ਸਤਿਯਾ, ਸੁਸਂਵੁਤੋ ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਾਟਿਚੀਵਰਧਾਰਣੇਨ.
੪੧੬. ਖਿਪ੍ਪਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਪੂਰੇਸੀਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਤ੍ਤਾ ਪਤਿਸ੍ਸਤਤ੍ਤਾ ਚ ਅਧਿਕਂ ਅਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਲਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਪੂਰਣੇਨ ਖਿਪ੍ਪਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਪੂਰੇਸਿ. ਮੁਨੀਤਿ ਮੋਨਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮੁਨਿਭਾਵੋਪਿ ਮੁਨਿਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਲੋਕਵੋਹਾਰੇਨ ਵਾ. ਲੋਕਿਯਾ ਹਿ ਅਮੋਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ‘‘ਮੁਨੀ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ. ਪਣ੍ਡਵਂ ਅਭਿਹਾਰੇਸੀਤਿ ਤਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਕਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤੇ ‘‘ਪਣ੍ਡਵਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਪੁਰਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖਪਬ੍ਭਾਰੇ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਮੇਵ ਪਣ੍ਡਵਂ ਅਭਿਹਾਰੇਸਿ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਵਾਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ.
੪੧੯-੨੩. ਬ੍ਯਗ੍ਘੁਸਭੋਵ ਸੀਹੋਵ ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇਤਿ ਗਿਰਿਗੁਹਾਯਂ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਵਿਯ ਉਸਭੋ ਵਿਯ ਸੀਹੋ ਵਿਯ ਚ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇ ਹਿ ਤਯੋ ਸੇਟ੍ਠਾ ਵਿਗਤਭਯਭੇਰਵਾ ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਉਪਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਭਦ੍ਦਯਾਨੇਨਾਤਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਰਥਸਿਵਿਕਾਦਿਨਾ ਉਤ੍ਤਮਯਾਨੇਨ. ਸਯਾਨਭੂਮਿਂ ਯਾਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਾਵਤਿਕਾ ਭੂਮਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦਿਨਾ ਯਾਨੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਆਸਜ੍ਜਾਤਿ ਪਤ੍ਵਾ, ਸਮੀਪਮਸ੍ਸ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਾਵਿਸੀਤਿ ਨਿਸੀਦਿ. ਯੁਵਾਤਿ ਯੋਬ੍ਬਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਦਹਰੋਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਤਰੁਣੋ. ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਸੁਸੂਤਿ ਤਦੁਭਯਵਿਸੇਸਨਮੇਵ. ਯੁਵਾ ਸੁਸੂਤਿ ਅਤਿਯੋਬ੍ਬਨੋ. ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਪਠਮੇਨੇਵ ਯੋਬ੍ਬਨਵੇਸੇਨ ਉਟ੍ਠਿਤੋ. ਦਹਰੋ ਚਾਸੀਤਿ ਸਤਿ ਚ ਦਹਰਤ੍ਤੇ ਸੁਸੁ ਬਾਲਕੋ ਵਿਯ ਖਾਯਸੀਤਿ.
੪੨੪-੫. ਅਨੀਕਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਬਲਕਾਯਂ ਸੇਨਾਮੁਖਂ. ਦਦਾਮਿ ਭੋਗੇ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਹਂ ਤੇ ਅਙ੍ਗਮਗਧੇਸੁ ਯਾਵਿਚ੍ਛਸਿ, ਤਾਵ ਦਦਾਮਿ ਭੋਗੇ. ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤੋ ਅਨੀਕਗ੍ਗਂ ਨਾਗਸਙ੍ਘਪੁਰਕ੍ਖਤੋ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਜੁਂ ਜਨਪਦੋ ਰਾਜਾਤਿ ‘‘ਦਦਾਮਿ ਭੋਗੇ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੁ, ਜਾਤਿਂ ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਿਰ ਵੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਅਹਂ ਰਜ੍ਜੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਅਸ੍ਸਂ, ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਯੋਪਿ ਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਜ੍ਜੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯੁਂ, ਗੇਹੇ ਠਿਤੋ ਏਵ ਵਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਯ੍ਯਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਰਾਜਾ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ, ਤਂ ਜਾਨਾਪੇਮੀ’’’ਤਿ ਬਾਹਂ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਗਤਦਿਸਾਭਾਗਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਜੁਂ ਜਨਪਦੋ ਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਸਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਵੇਕਲ੍ਲਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਹਿਮਵਨ੍ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਾਸਾਣਵਿਵਰਸਮ੍ਭਵਾ ਮਹਾਸਾਲਾਪਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵੁਦ੍ਧੀਹਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਖੇਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਸ੍ਸਾਨਿ. ਧਨਵੀਰਿਯੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਹਿ ਰਤਨੇਹਿ ਅਵੇਕਲ੍ਲਤ੍ਤਂ, ਪਰਰਾਜੂਹਿ ਅਤਕ੍ਕਨੀਯਂ ਵੀਰਪੁਰਿਸਾਧਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਞ੍ਚਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕੋਸਲੇਸੁ ਨਿਕੇਤਿਨੋਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਨਵਕਰਾਜਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨਵਕਰਾਜਾ ਹਿ ਨਿਕੇਤੀਤਿ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਆਦਿਕਾਲਤੋ ਪਭੁਤਿ ਅਨ੍ਵਯਵਸੇਨ ਸੋ ਏਵ ਜਨਪਦੋ ਨਿਵਾਸੋ, ਸੋ ਨਿਕੇਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾਰੂਪੋ ਚ ਰਾਜਾ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨੋ, ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਕੋਸਲੇਸੁ ਨਿਕੇਤਿਨੋ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਅਨ੍ਵਯਾਗਤਮ੍ਪਿ ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੀਪੇਤਿ.
੪੨੬. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਦਿਚ੍ਚਾ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਾਕਿਯਾ ਨਾਮ ਜਾਤਿਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਰਞ੍ਞਾ ‘‘ਦਦਾਮਿ ਭੋਗੇ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੂ’’ਤਿ, ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਤਮ੍ਹਾ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਮ੍ਹਿ, ਨ ਕਾਮੇ ਅਭਿਪਤ੍ਥਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਅਹਂ ਕਾਮੇ ਅਭਿਪਤ੍ਥਯੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਈਦਿਸਂ ਧਨਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਵੀਰਪੁਰਿਸਸਮਾਕੁਲਂ ਕੁਲਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਕਿਰੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੪੨੭. ਏਵਂ ਰਞ੍ਞੋ ਵਚਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਹੇਤੁਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਕਾਮੇਸ੍ਵਾਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਦਟ੍ਠੁ ਖੇਮਤੋ’’ਤਿ. ਏਤਂ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਦਟ੍ਠੂਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਇਤੋ ਪੁਰਿਮਗਾਥਾਸੁ ਚ ਯਂ ਯਂ ਨ ਵਿਚਾਰਿਤਂ, ਤਂ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਏਵ ਨ ਵਿਚਾਰਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਹੇਤੁਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਧਾਨਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਰਾਜਾਨਂ ਆਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਪਧਾਨਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਰਞ੍ਜਤੀ ਮਨੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਾਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਦਟ੍ਠੁ ਖੇਮਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਮਤਂ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਪਧਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਪਧਾਨਤ੍ਥਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਪਧਾਨੇ ਰਞ੍ਜਤਿ ਮਨੋ, ਨ ਕਾਮੇਸੂਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਿਰ ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਂ ‘ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਰਞ੍ਞੋ ਕਿਰ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਕੁਮਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੁਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂਪਸਨ੍ਨੋ ‘ਅਦ੍ਧਾ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਥਾ’ਤਿ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਮਮ ਵਿਜਿਤਂ ਓਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੨੮. ਤਂ ਮਂ ਪਧਾਨਪਹਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ‘‘ਪਧਾਨਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਰਞ੍ਜਤੀ ਮਨੋ’’ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਪਧਾਨਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੇਨ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾ ਕਤਾ, ਤਂ ਅਜ੍ਜ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ‘‘ਤਂ ਮਂ ਪਧਾਨਪਹਿਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਮਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਵਚਨੇਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਪਧਾਨਪਹਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਯ ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਾ. ਨਦਿਂ ਨੇਰਞ੍ਜਰਂ ਪਤੀਤਿ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਞ੍ਹਿ ਪਧਾਨਪਹਿਤਤ੍ਤਾਯ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾ ਨਦੀ. ਤੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ‘‘ਨਦਿਯਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯਾ’’ਤਿ, ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਤੀਰੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਰਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਅਤੀਵ ਪਰਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਝਾਯਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਾਣਕਜ੍ਝਾਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ. ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਖੇਮਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਤ੍ਥਂ.
੪੨੯. ਨਮੁਚੀਤਿ ਮਾਰੋ. ਸੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਕਾਮੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇ ਨ ਮੁਞ੍ਚਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨੇਸਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਮੁਚੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਰੁਣਂ ਵਾਚਨ੍ਤਿ ਅਨੁਦ੍ਦਯਾਯੁਤ੍ਤਂ ਵਾਚਂ. ਭਾਸਮਾਨੋ ਉਪਾਗਮੀਤਿ ਇਦਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਉਪਾਗਤੋ? ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਕਿਰ ਏਕਦਿਵਸਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਬ੍ਬਦਾ ਆਹਾਰਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖੇਨ ਅਮਤਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਆਹਾਰੁਪਚ੍ਛੇਦਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ, ਤੇਨ ਕਿਸੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਚ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਮਾਰੋ ‘‘ਅਯਂ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਤਿਘੋਰਂ ਤਪਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਮਮ ਵਿਸਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭੀਤੋ ‘‘ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਵਤ੍ਵਾ ਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਗਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਕਿਸੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ, ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਰਣਂ ਤਵਾ’’ਤਿ.
੪੩੦. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਅਥਸ੍ਸ ਮਰਣਸਨ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਸਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸਹਸ੍ਸਭਾਗੋ ਮਰਣਸ੍ਸ, ਏਕਂਸੋ ਤਵ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਹਸ੍ਸਂ ਭਾਗਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਹਸ੍ਸਭਾਗੋ. ਕੋ ਸੋ? ਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਏਕੋ ਅਂਸੋਤਿ ਏਕਂਸੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਅਯਂ ਅਪ੍ਪਾਣਕਜ੍ਝਾਨਾਦਿਸਹਸ੍ਸਭਾਗੋ ਤਵ ਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਤੋ ਪਨ ਤੇ ਏਕੋ ਏਵ ਭਾਗੋ ਜੀਵਿਤਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਰਣਂ ਤਵਾਤਿ. ਏਵਂ ਮਰਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਥ ਨਂ ਜੀਵਿਤੇ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਜੀਵ ਭੋ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਚੇ. ਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਹਸੀਤਿ.
੪੩੧. ਅਥ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਮਤਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਚਰਤੋ ਚ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ, ਯਂ ਤਾਪਸਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਜੂਹਤੋਤਿ ਜੁਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.
੪੩੨. ਦੁਗ੍ਗੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਇਮਂ ਪਨ ਅਡ੍ਢਗਾਥਂ ਪਧਾਨਵਿਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਾਣਕਜ੍ਝਾਨਾਦਿਗਹਨਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦੁਗ੍ਗੋ, ਦੁਕ੍ਖਿਤਕਾਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਰੋ, ਸਨ੍ਤਿਕਮਰਣੇਨ ਤਾਦਿਸੇਨਾਪਿ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤੋ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਭਣਂ ਮਾਰੋ, ਅਟ੍ਠਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਅਯਮੁਪਡ੍ਢਗਾਥਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਕਲਗਾਥਾਪੀਤਿ ਏਕੇ. ਭਗਵਤਾ ਏਵ ਪਨ ਪਰਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਮੇਤ੍ਥ ਏਵਂਜਾਤਿਕਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਯਮਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੪੩੩. ਛਟ੍ਠਗਾਥਾਯ ਯੇਨਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਣੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥੇਨ ਤ੍ਵਂ, ਪਾਪਿਮ, ਆਗਤੋਸੀਤਿ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੪੩੪. ‘‘ਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਹਸੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਵਚਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਣੁਮਤ੍ਤੋਪੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਵਟ੍ਟਗਾਮਿਂ ਮਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਣਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੪੩੫. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਏਕਂਸੋ ਤਵ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਮਾਰਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਅਰੇ, ਮਾਰ, ਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਸਨ੍ਤਿਵਰਪਦੇ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਸਦ੍ਧੋਪਿ ਵਾ ਕੁਸੀਤੋ, ਸਦ੍ਧੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਸਮਾਨੋਪਿ ਵਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਜੀਵਿਤਮਨੁਪੁਚ੍ਛਮਾਨੋ ਸੋਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਸਨ੍ਤਿਵਰਪਦੇ ਓਕਪ੍ਪਨਸਦ੍ਧਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਮਸਿਥਿਲਪਰਕ੍ਕਮਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵੀਰਿਯਂ, ਵਜਿਰੂਪਮਾ ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਮਮ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਮਂ ਪਹਿਤਤ੍ਤਂ ਉਤ੍ਤਮਜ੍ਝਾਸਯਂ ਕਿਂ ਜੀਵਮਨੁਪੁਚ੍ਛਸਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਜੀਵਿਤਂ ਪੁਚ੍ਛਸਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਮਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਤਿ ਸਮਾਧਿ ਚ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਯੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਏਕੇਨਾਪਿ ਅਵਿਰਹਿਤਂ ਏਵਂ ਮਂ ਪਹਿਤਤ੍ਤਂ ਕਿਂ ਜੀਵਮਨੁਪੁਚ੍ਛਸਿ? ਨਨੁ – ਏਕਾਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਵੀਰਿਯਮਾਰਭਤੋ ਦਲ਼੍ਹਂ (ਧ. ਪ. ੧੧੨). ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਝਾਯਿਨੋ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੧੧, ੧੧੩).
੪੩੬-੮. ਏਵਂ ਮਾਰਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਹਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਦੀਨਮਪੀ’’ਪਿ ਗਾਥਾਤ੍ਤਯਮਾਹ. ਤਮਤ੍ਥਤੋ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਣ੍ਣਨਾ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਮ ਸਰੀਰੇ ਅਪ੍ਪਾਣਕਜ੍ਝਾਨਵੀਰਿਯਵੇਗਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ ਵਾਤੋ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਲੋਕੇ ਗਙ੍ਗਾਯਮੁਨਾਦੀਨਂ ਨਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸੋਤਾਨਿ ਅਯਂ ਵਿਸੋਸਯੇ, ਕਿਞ੍ਚ ਮੇ ਏਵਂ ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਂ ਲੋਹਿਤਂ ਨ ਉਪਸੋਸੇਯ੍ਯ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਮੇ ਲੋਹਿਤਮੇਵ ਸੁਸ੍ਸਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਤਮ੍ਹਿ ਲੋਹਿਤੇ ਸੁਸ੍ਸਮਾਨਮ੍ਹਿ ਬਦ੍ਧਾਬਦ੍ਧਭੇਦਂ ਸਰੀਰਾਨੁਗਤਂ ਪਿਤ੍ਤਂ, ਅਸਿਤਪੀਤਾਦਿਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਂ ਚਤੁਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸੇਮ੍ਹਞ੍ਚ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਰਂ ਤਤ੍ਤਕਮੇਵ ਮੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਓਜਞ੍ਚ ਸੁਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਸੁ ਚ ਸੁਸ੍ਸਮਾਨੇਸੁ ਮਂਸਾਨਿਪਿ ਖੀਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਏਵਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮਂਸੇਸੁ ਖੀਯਮਾਨੇਸੁ ਭਿਯ੍ਯੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਂਸੀਦਤਿ. ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਈਦਿਸਂ ਚਿਤ੍ਤਮਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਰੀਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਣਸਿ ‘‘ਕਿਸੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ, ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਰਣਂ ਤਵਾ’’ਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਪਸੀਦਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸਤਿ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਧਿ ਮਮ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਣੁਮਤ੍ਤੋਪਿ ਪਮਾਦੋ ਵਾ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਏਵਂ ਵਿਹਰਤੋ ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਤੀਤਂ ਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨਾਗਤਂ ਵਾ ਏਤਰਹਿ ਵਾ ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ, ਤਾਸਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਭੂਤਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਮਵੇਦਨਂ. ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਸੁਖਂ, ਸੀਤੇਨ ਉਣ੍ਹਂ, ਉਣ੍ਹੇਨ ਸੀਤਂ, ਖੁਦਾਯ ਭੋਜਨਂ, ਪਿਪਾਸਾਯ ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਦਕਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਏਕਕਾਮਮ੍ਪਿ ਨਾਪੇਕ੍ਖਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖਸੇਯ੍ਯਂ ਸਯੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਈਦਿਸੇਨਾਕਾਰੇਨ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਪਸ੍ਸ, ਤ੍ਵਂ ਮਾਰ, ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਤਨ੍ਤਿ.
੪੩੯-੪੧. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਦ੍ਧਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਸ੍ਸ ਮਾਰਸ੍ਸ ਮਨੋਰਥਭਞ੍ਜਨਤ੍ਥਂ ਮਾਰਸੇਨਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਅਪਰਾਜਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਾਮਾ ਤੇ ਪਠਮਾ ਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਛ ਗਾਥਾਯੋ ਆਹ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਆਦਿਤੋਵ ਅਗਾਰਿਯਭੂਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ ਮੋਹਯਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਅਨਗਾਰਿਯਭਾਵਂ ਉਪਗਤਾਨਂ ਪਨ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਸੁ ਵਾ ਅਧਿਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਭਿਰਤਿ ਦੁਕ੍ਕਰਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੩੧). ਤਤੋ ਤੇ ਪਰਪਟਿਬਦ੍ਧਜੀਵਿਕਤ੍ਤਾ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾ ਬਾਧੇਤਿ, ਤਾਯ ਬਾਧਿਤਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਨਤਣ੍ਹਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਿਲਮਯਤਿ, ਅਥ ਨੇਸਂ ਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ. ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਮਨਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵੇਸੁ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਵਿਹਰਤਂ ਉਤ੍ਰਾਸਸਞ੍ਞਿਤਾ ਭੀਰੁ ਜਾਯਤਿ, ਤੇਸਂ ਉਸ੍ਸਙ੍ਕਿਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵਿਵੇਕਰਸਮਨਸ੍ਸਾਦਯਮਾਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ‘‘ਨ ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੇਨ ਮਾਨਮਕ੍ਖਥਮ੍ਭਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਂ ਤਤੋ ਅਧਿਕਤਰਂ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਲਾਭਾਦਿਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਧਮ੍ਮਪਤਿਰੂਪਕਾਨਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾਯਸਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸੇਨ੍ਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਾਦੀਨਂ ਪਠਮਸੇਨਾਦਿਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੪੪੨-੩. ਏਵਮੇਤਂ ਦਸਵਿਧਂ ਸੇਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਸਾ ਕਣ੍ਹਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਕਣ੍ਹਸ੍ਸ ਨਮੁਚਿਨੋ ਉਪਕਾਰਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਂ ਤਵ ਸੇਨਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਏਸਾ ਨਮੁਚਿ ਤੇ ਸੇਨਾ, ਕਣ੍ਹਸ੍ਸਾਭਿਪ੍ਪਹਾਰਿਨੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਪ੍ਪਹਾਰਿਨੀਤਿ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਘਾਤਨੀ ਨਿਪ੍ਪੋਥਨੀ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਨਂ ਅਸੂਰੋ ਜਿਨਾਤਿ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਚ ਲਭਤੇ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਵ ਸੇਨਂ ਅਸੂਰੋ ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨ ਜਿਨਾਤਿ, ਸੂਰੋ ਪਨ ਜਿਨਾਤਿ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਚ ਮਗ੍ਗਸੁਖਂ ਫਲਸੁਖਞ੍ਚ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਲਭਤੇ ਸੁਖਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਖਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਸ ਮੁਞ੍ਜਂ ਪਰਿਹਰੇਤਿ. ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਨੋ ਪੁਰਿਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਿਵਤ੍ਤਨਕਭਾਵਵਿਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਸੀਸੇ ਵਾ ਧਜੇ ਵਾ ਆਵੁਧੇ ਵਾ ਮੁਞ੍ਜਤਿਣਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਰਤਿਚ੍ਚੇਵ ਮਂ ਧਾਰੇਹਿ. ਤਵ ਸੇਨਾਯ ਪਰਾਜਿਤਸ੍ਸ ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਮਮ ਜੀਵਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਧਾਰੇਹਿ – ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਮੇ ਮਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਞ੍ਚੇ ਜੀਵੇ ਪਰਾਜਿਤੋ, ਯੇਨ ਜੀਵਿਤੇਨ ਪਰਾਜਿਤੋ ਜੀਵੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਜੀਵਿਤਾ ਤਯਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਮਤਂ ਮਮ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੪੪੪. ਕਸ੍ਮਾ ਮਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਚੇ? ਯਸ੍ਮਾ ਪਗਾਲ਼੍ਹੇਤ੍ਥ…ਪੇ… ਸੁਬ੍ਬਤਾ, ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਾਦਿਕਾਯ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਪਰਵਮ੍ਭਨਪਰਿਯੋਸਾਨਾਯ ਤਵ ਸੇਨਾਯ ਪਗਾਲ਼੍ਹਾ ਨਿਮੁਗ੍ਗਾ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਨਪ੍ਪਕਾਸਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤੇ ਏਵਂ ਪਗਾਲ਼੍ਹਾ ਸਮਾਨਾ ਸਚੇਪਿ ਕਦਾਚਿ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਮੁਜ੍ਜਨਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ‘‘ਸਾਹੁ ਸਦ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਤਾਯ ਸੇਨਾਯ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਤ੍ਤਾ ਤਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਖੇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮੀਨਂ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸੁਬ੍ਬਤਾਤਿ. ਇਮਂ ਪਨ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੋ ਪੁਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਏਵ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
੪੪੫-੬. ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਤਾਯ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਵਿਸੇਸਂ ਅਨਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ‘‘ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਅਞ੍ਞੋ ਮਗ੍ਗੋ ਬੋਧਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਬਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਸਾਖਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਪਗੇਵ ਸੁਜਾਤਾਯ ਪਾਯਾਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਭਦ੍ਰਵਨਸਣ੍ਡੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਦਿਵਸਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡਾਭਿਮੁਖੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਯੇਨ ਦਿਨ੍ਨਾ ਅਟ੍ਠ ਤਿਣਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਵਿਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਲੋਕਧਾਤੁਦੇਵਤਾਹਿ ਕਤਸਕ੍ਕਾਰਬਹੁਮਾਨੋ –
‘‘ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ ਚ, ਅਟ੍ਠਿ ਚ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੁ;
ਉਪਸੁਸ੍ਸਤੁ ਨਿਸ੍ਸੇਸਂ, ਸਰੀਰੇ ਮਂਸਲੋਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਚਤੁਰਙ੍ਗਵੀਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਅਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥੋ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਦਾਨਿਸ੍ਸ ਸਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਤੋ ਯਾਵ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮਾਯਤਂ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਉਦ੍ਧਂ ਨਵਯੋਜਨਮੁਗ੍ਗਤਂ ਮਾਰਸੇਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਿਯਡ੍ਢਯੋਜਨਸਤਪ੍ਪਮਾਣਂ ਗਿਰਿਮੇਖਲਂ ਹਤ੍ਥਿਰਾਜਾਨਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਸਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਵੁਧਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ, ਹਨਥ, ਪਹਰਥਾ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਆਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਵੁਟ੍ਠਿਯੋ ਮਾਪੇਸਿ, ਤਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਏਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਵਜਿਰਙ੍ਕੁਸੇਨ ਹਤ੍ਥਿਂ ਕੁਮ੍ਭੇ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਮੀਪਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਭੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਨ ਉਟ੍ਠਹਾਮਿ ਮਾਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਧਜਿਨਿਂ ਸਮਨ੍ਤਾ ਵਿਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਧਜਿਨਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਧਜਿਨਿਨ੍ਤਿ ਸੇਨਂ. ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਯ੍ਯੁਤ੍ਤਂ. ਸਵਾਹਨਨ੍ਤਿ ਗਿਰਿਮੇਖਲਨਾਗਰਾਜਸਹਿਤਂ. ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਅਭਿਮੁਖੋ ਉਪਰਿ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਤੇਜੇਨੇਵ, ਨ ਕਾਯੇਨ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਾ ਮਂ ਠਾਨਾ ਅਚਾਵਯਿ, ਮਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਠਾਨਾ ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾ ਮਾਰੋ ਮਾ ਚਾਲੇਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਪ੍ਪਸਹਤੀਤਿ ਸਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨਾਭਿਭਵਤਿ ਵਾ. ਆਮਂ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਚਜਾਤਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਭਾਜਨਂ. ਅਸ੍ਮਨਾਤਿ ਪਾਸਾਣੇਨ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.
੪੪੭-੮. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਏਤਂ ਤੇ ਮਾਰਸੇਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਧਮ੍ਮਰਾਜਾਭਿਸੇਕੋ ਇਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਵਸੀਕਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਸੀਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਪਹਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਵਸੀਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ. ਸਤਿਞ੍ਚ ਸੂਪਤਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਯਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤਿਞ੍ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਸੀਕਤਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿ ਰਟ੍ਠਾ ਰਟ੍ਠਂ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਭੇਦੇ ਪੁਥੂ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨਯਨ੍ਤੋ. ਅਥ ਮਯਾ ਵਿਨੀਯਮਾਨਾ ਤੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਨ ਸੋਚਰੇ, ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਮਤਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੪੪੯-੫੧. ਅਥ ਮਾਰੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਪਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਭਾਯਸਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਾਰ, ਨ ਭਾਯਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਭਾਯਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਪਾਰਮਿਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਕਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਏਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਤ੍ਵਮਕਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਂ ਏਤ੍ਥ ਪਾਪਿਮ ਸਕ੍ਖਿਕਿਚ੍ਚੇਨ, ਅਪਿਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਭਵੇ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਂ ਦਾਨਮਦਾਸਿਂ, ਤਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਛਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਸਞ੍ਜਾਤਕਮ੍ਪਾ ਅਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀਯੇਵ ਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਦਕਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿ ਭੇਰਵਸਦ੍ਦਂ ਮੁਞ੍ਚਮਾਨਾ, ਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੋ ਅਸਨਿਹਤੋ ਵਿਯ ਭੀਤੋ ਧਜਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸਾਯ. ਅਥ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਤੀਹਿ ਯਾਮੇਹਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ‘‘ਅਨੇਕਜਾਤਿਸਂਸਾਰਂ…ਪੇ… ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਖਯਮਜ੍ਝਗਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ. ਮਾਰੋ ਉਦਾਨਸਦ੍ਦੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਹ’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਾਮਿ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ. ਸਚਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਖਲਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਹੇਠੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਮਿਯਂ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਤਤੋ ਭਗਵਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਖਲਿਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਾ ਨਿਬ੍ਬੇਜਨੀਯਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਓਤਾਰਨ੍ਤਿ ਰਨ੍ਧਂ ਵਿਵਰਂ. ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਧਿਗਮਿਂ. ਮੇਦਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਮੇਦਪਿਣ੍ਡਸਦਿਸਂ. ਅਨੁਪਰਿਯਗਾਤਿ ਪਰਿਤੋ ਪਰਿਤੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਮੁਦੁਨ੍ਤਿ ਮੁਦੁਕਂ. ਵਿਨ੍ਦੇਮਾਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ. ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਤਿ ਸਾਦੁਭਾਵੋ. ਵਾਯਸੇਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾਯਸੋ ਏਤ੍ਤੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.
ਅਯਂ ਪਨ ਯੋਜਨਾ – ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਓਤਾਰਾਪੇਕ੍ਖੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਪਦਾਪਦਂ, ਏਵਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਪਿ ਚ ਓਤਾਰਂ ਨਾਧਿਗਮਿਂ. ਸੋਹਂ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮੇਦਵਣ੍ਣਂ ਪਾਸਾਣਂ ਮੇਦਸਞ੍ਞੀ ਵਾਯਸੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਸ੍ਸੇ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਅਵਿਨ੍ਦਮਾਨੋ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਏਤ੍ਥ ਮੁਦੁ ਵਿਨ੍ਦੇਮ, ਅਪਿ ਇਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਤਥੇਵ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਅਲਦ੍ਧਾ ‘‘ਪਾਸਾਣੋਵਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵਾਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਨੁਪਰਿਯਗਾ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਮੁਦੁਭਾਵਂ ਵਿਨ੍ਦੇਮ, ਕੁਤੋਚਿ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾ ਸਿਯਾ’’ਤਿ, ਤੇ ਦਾਨਿ ਮਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਕਾਕੋਵ ਸੇਲਮਾਸਜ੍ਜ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਾਪੇਮ ਗੋਤਮਂ ਆਸਜ੍ਜ ਤਤੋ ਗੋਤਮਾ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜ ਅਪੇਮਾਤਿ. ਏਵਂ ਵਦਤੋ ਕਿਰ ਮਾਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਪ੍ਫਲਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਬਲਵਸੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਵਿਸੀਦਮਾਨਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਸ੍ਸ ਬੇਲੁਵਪਣ੍ਡੁ ਨਾਮ ਵੀਣਾ ਕਚ੍ਛਤੋ ਪਤਿਤਾ. ਯਾ ਸਕਿਂ ਕੁਸਲੇਹਿ ਵਾਦਿਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰਂ ਮੁਞ੍ਚਤਿ, ਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੋ ਪਞ੍ਚਸਿਖਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਸੋ ਪਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਬੁਜ੍ਝਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
੪੫੨. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਸੋਕਪਰੇਤਸ੍ਸ, ਵੀਣਾ ਕਚ੍ਛਾ ਅਭਸ੍ਸਥ;
ਤਤੋ ਸੋ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਥਾ’’ਤਿ.
ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕਾ ਆਹਂਸੂਤਿ ਏਕੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨੇਤਂ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਤੋ ਚਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਸੁਭਾਸਿਤਪ੍ਪਿਯੋ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਭਾਸਿਤਸਮੁਦਾਚਾਰਪ੍ਪਕਾਸਨੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਸਮੁਦਾਚਾਰਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਵਚਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਭਦਨ੍ਤੇਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਏਤਂ ਅਪੁਬ੍ਬਂ, ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਤ੍ਥਮਿਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਦੇਸਕਾਲਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਂ ਸਮਯਂ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਸਮਯੇ, ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਆਰਾਮੇ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਆਰਾਮੇਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤੇ ਵਾ ਦੇਸਕਾਲੇ ਦੀਪੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਅਯੁਤ੍ਤੇ ਦੇਸੇ ਕਾਲੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸਤਿ. ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ, ਤਾਵ, ਬਾਹਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਉਦਾ. ੧੦) ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਧਕਂ. ਖੋਤਿ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ਅਵਧਾਰਣਾਦਿਕਾਲਤ੍ਥੇ ਵਾ ਨਿਪਾਤੋ. ਭਗਵਾਤਿ ਲੋਕਗਰੁਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਕਥਾਸਵਨਯੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਆਲਪਿ ਅਭਾਸਿ ਸਮ੍ਬੋਧੇਸਿ.
ਭਿਕ੍ਖਵੋਤਿ ਆਮਨ੍ਤਨਾਕਾਰਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਤਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖਨਸੀਲਤਾਦਿਗੁਣਯੋਗਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਨੇਸਂ ਹੀਨਾਧਿਕਜਨਸੇਵਿਤਂ ਵੁਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਉਦ੍ਧਤਦੀਨਭਾਵਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਕਰੁਣਾਵਿਪ੍ਫਾਰਸੋਮ੍ਮਹਦਯਨਯਨਨਿਪਾਤਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇਨ ਵਚਨੇਨ ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਾਭਿਮੁਖੇ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਦੀਪਕੇਨ ਵਚਨੇਨ ਤੇਸਂ ਸੋਤੁਕਮ੍ਯਤਂ ਜਨੇਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਚ ਸਮ੍ਬੋਧਨਤ੍ਥੇਨ ਵਚਨੇਨ ਸਾਧੁਕਸਵਨਮਨਸਿਕਾਰੇਪਿ ਤੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ. ਸਾਧੁਕਸਵਨਮਨਸਿਕਾਰਾਯਤ੍ਤਾ ਹਿ ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਅਪਰੇਸੁਪਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਕਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਚੇ? ਜੇਟ੍ਠਸੇਟ੍ਠਾਸਨ੍ਨਸਦਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਪਰਿਸਸਾਧਾਰਣਾ ਹਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਨ ਪਾਟਿਪੁਗ੍ਗਲਿਕਾ. ਪਰਿਸਾਯ ਚ ਜੇਟ੍ਠਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਠਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ, ਸੇਟ੍ਠਾ ਅਨਗਾਰਿਯਭਾਵਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਚਰਿਯਾਨੁਵਿਧਾਯਕਤ੍ਤਾ ਸਕਲਸਾਸਨਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਤ੍ਤਾ ਚ. ਆਸਨ੍ਨਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾ, ਸਦਾ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਾਵਚਰਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਪਰਿਸਸਾਧਾਰਣਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਅਪਿਚ ਭਾਜਨਂ ਤੇ ਇਮਾਯ ਕਥਾਯ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋਤਿਪਿ ਤੇ ਏਵ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਭਦਨ੍ਤੇਤਿ ਗਾਰਵਾਧਿਵਚਨਮੇਤਂ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯੇ ਭਗਵਾ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ, ਤੇ ਏਵਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਲਪਨ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਨ੍ਤਿ.
ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹੀਤਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਵਯਵੇਹਿ ਵਾ. ਮੁਸਾਵਾਦਾਵੇਰਮਣਿਆਦੀਨਿ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਭਾਸਿਤਵਾਚਾਯ ਕਾਰਣਾਨਿ. ਸਚ੍ਚਵਚਨਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਵਯਵਾ, ਕਾਰਣਤ੍ਥੇ ਚ ਅਙ੍ਗਸਦ੍ਦੋ. ਚਤੂਹੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਵਯਵਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਸਮਨੁਆਗਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਚ. ਵਾਚਾਤਿ ਸਮੁਲ੍ਲਪਨਵਾਚਾ. ਯਾ ਸਾ ‘‘ਵਾਚਾ ਗਿਰਾ ਬ੍ਯਪ੍ਪਥੋ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੬੩੬) ਚ, ‘‘ਨੇਲਾ ਕਣ੍ਣਸੁਖਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੯; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੪) ਚ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਾ ਪਨ ‘‘ਵਾਚਾਯ ਚੇ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰ) ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚ, ‘‘ਯਾ ਚਤੂਹਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ ਆਰਤਿ ਵਿਰਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੨੯੯; ਵਿਭ. ੨੦੬) ਏਵਂ ਵਿਰਤਿ ਚ, ‘‘ਫਰੁਸਵਾਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸੇਵਿਤਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੪੦) ਏਵਂ ਚੇਤਨਾ ਚ ਵਾਚਾਤਿ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਾ ਇਧ ਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਭਾਸਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥਾਵਹਨਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਨ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾਤਿ ਨ ਦੁਟ੍ਠੁ ਭਾਸਿਤਾ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਅਨਤ੍ਥਾਨਾਵਹਨਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਨਵਜ੍ਜਾਤਿ ਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਰਾਗਾਦਿਦੋਸਵਿਰਹਿਤਾ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਕਾਰਣਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਞ੍ਚ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਨਨੁਵਜ੍ਜਾ ਚਾਤਿ ਅਨੁਵਾਦਵਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਵਿਞ੍ਞੂਨਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ. ਤੇਨ ਨਿਨ੍ਦਾਪਸਂਸਾਸੁ ਬਾਲਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹੀਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਯੇਸਂ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ, ਤਦਾਲਪਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਵਾਚਾਭਾਸਨਕਪੁਗ੍ਗਲਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਸੁਭਾਸਿਤਂਯੇਵ ਭਾਸਤੀਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਚਤੂਸੁ ਵਾਚਙ੍ਗੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸਵਚਨਂ. ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਾਚਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਸਨਨਿਵਾਰਣਂ. ਤੇਨ ‘‘ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਯੋਪਿ ਕਦਾਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸੇਧੇਤਿ. ‘‘ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਪ੍ਪਹਾਨਂ ਦੀਪੇਤਿ, ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਹੀਨਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚੇਨ ਸਤਾ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਵਚਨਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਥਾ ਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ, ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ. ਅਙ੍ਗਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਪਨ ਅਭਾਸਿਤਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਵਤ੍ਵਾ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾਹ. ਏਸ ਨਯੋ ਧਮ੍ਮਂਯੇਵਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਿਸੁਣਦੋਸਰਹਿਤਂ ਸਮਗ੍ਗਕਰਣਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਅਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਫਦੋਸਰਹਿਤਂ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਂ ਮਨ੍ਤਾਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਫਰੁਸਾਲਿਕਰਹਿਤਾਨਿ ਪਿਯਸਚ੍ਚਵਚਨਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਤਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਨਿਗਮੇਤਿ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਯਦਞ੍ਞੇ ਪਟਿਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਅਵਯਵੇਹਿ ਨਾਮਾਦੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾਲਕਾਰਕਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਵਾਚਂ ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਧਮ੍ਮਤੋ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ. ਅਵਯਵਾਦਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਹਿ ਪੇਸੁਞ੍ਞਾਦਿਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾਵ ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਤ੍ਤਾ. ਇਮੇਹਿ ਪਨ ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਸਚੇਪਿ ਮਿਲਕ੍ਖੁਭਾਸਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਘਟਚੇਟਿਕਾਗੀਤਿਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਏਵ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਹਿਤਸੁਖਾਵਹਤ੍ਤਾ. ਸੀਹਲ਼ਦੀਪੇ ਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸੇ ਸਸ੍ਸਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸੀਹਲ਼ਚੇਟਿਕਾਯ ਸੀਹਲ਼ਕੇਨੇਵ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਗੀਤਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿਯਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਕਭਿਕ੍ਖੂ ਚੇਤ੍ਥ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਥਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਦੁਮਸਰਸਮੀਪੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਦੁਮਸਰੇ ਪਦੁਮਾਨਿ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ –
‘‘ਪਾਤੋ ਫੁਲ੍ਲਂ ਕੋਕਨਦਂ, ਸੂਰਿਯਾਲੋਕੇਨ ਭਜ੍ਜਿਯਤੇ;
ਏਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਗਤਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਜਰਾਭਿਵੇਗੇਨ ਮਦ੍ਦੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. –
ਇਮਂ ਗੀਤਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿਯਾ ਚੇਟਿਕਾਯ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰੇ ਚ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਤ੍ਤਹਿ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਨਾ ਆਗਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਮੁਸਲੇਨ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿਯਾ –
‘‘ਜਰਾਯ ਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਂ ਏਤਂ, ਮਿਲਾਤਛਵਿਚਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ;
ਮਰਣੇਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਏਤਂ, ਮਚ੍ਚੁਸ੍ਸ ਘਸਮਾਮਿਸਂ.
‘‘ਕਿਮੀਨਂ ਆਲਯਂ ਏਤਂ, ਨਾਨਾਕੁਣਪੇਨ ਪੂਰਿਤਂ;
ਅਸੁਚਿਸ੍ਸ ਭਾਜਨਂ ਏਤਂ, ਕਦਲਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸਮਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਂ ਗੀਤਿਕਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਈਦਿਸੇਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਪਤ੍ਤਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ ਪਨੇਤਂ, ਯਂ ਭਗਵਤਾ ਆਸਯਾਨੁਸਯਕੁਸਲੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਗਾਥਾਯੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਕਥਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ. ਏਵਂ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਸਚੇਪਿ ਮਿਲਕ੍ਖੁਭਾਸਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਘਟਚੇਟਿਕਾਗੀਤਿਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੁਭਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਚ ਅਨਨੁਵਜ੍ਜਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਅਤ੍ਥਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਰਣਾਨਂ, ਨੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਟਿਸਰਣਾਨਨ੍ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾਤਿ ਇਦਂ ਸੁਭਾਸਿਤਲਕ੍ਖਣਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ, ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਥ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਅਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ. ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਗਾਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕਾ ਆਹਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਰਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ – ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਤਪਰਿਸਂ ਅਸ੍ਸਵਨਸੁਸ੍ਸਵਨਆਧਾਰਣਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਾਦੀਨਿ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਕਮੇਵ ਚ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਪਰਿਹਾਪਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦੀਪਨੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਦੀਪਕਞ੍ਚ ‘‘ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਿ ਜਾਤਸ੍ਸ, ਕੁਠਾਰੀ ਜਾਯਤੇ ਮੁਖੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੬੬੨) ਵਿਯ. ਇਧ ਪਨ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਕਮੇਵ.
੪੫੩. ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ. ਤੇ ਹਿ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਂ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਕ੍ਕਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰੋ ਭਗਵਤੋ ਸੁਭਾਸਿਤੇ ਪਸੀਦਿ.
ਸੋ ਯਂ ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਅਕਾਸਿ, ਯਞ੍ਚ ਵਚਨਂ ਭਗਵਾ ਅਭਾਸਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕਾ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਨ੍ਤਿ ਮਮ ਭਾਗੋ ਪਕਾਸਤਿ. ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਨ੍ਤਿ ਤਵ ਭਾਗੋ ਪਕਾਸਤੁ. ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹੀਤਿ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਹਿ. ਅਭਿਤ੍ਥਵੀਤਿ ਪਸਂਸਿ.
੪੫੪. ਨ ਤਾਪਯੇਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੇਨ ਨ ਤਾਪੇਯ੍ਯ. ਨ ਵਿਹਿਂਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨ ਬਾਧੇਯ੍ਯ. ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾਤਿ ਸਾ ਵਾਚਾ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਸੁਭਾਸਿਤਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਪਿਸੁਣਵਾਚਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਥੋਮੇਤਿ.
੪੫੫. ਪਟਿਨਨ੍ਦਿਤਾਤਿ ਹਟ੍ਠੇਨ ਹਦਯੇਨ ਪਟਿਮੁਖਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਿਤਾ ਸਮ੍ਪਿਯਾਯਿਤਾ. ਯਂ ਅਨਾਦਾਯ ਪਾਪਾਨਿ, ਪਰੇਸਂ ਭਾਸਤੇ ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਨ੍ਤੋ ਪਰੇਸਂ ਪਾਪਾਨਿ ਅਪ੍ਪਿਯਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਨਿ ਫਰੁਸਵਚਨਾਨਿ ਅਨਾਦਾਯ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਧੁਰਂ ਪਿਯਮੇਵ ਵਚਨਂ ਭਾਸਤਿ, ਤਂ ਪਿਯਵਾਚਮੇਵ ਭਾਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਿਯਵਚਨੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ.
੪੫੬. ਅਮਤਾਤਿ ਅਮਤਸਦਿਸਾ ਸਾਦੁਭਾਵੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਹਵੇ ਸਾਦੁਤਰਂ ਰਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੩; ਸੁ. ਨਿ. ੧੮੪). ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਮਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਮਤਾ. ਏਸ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨਨ੍ਤਨੋਤਿ ਯਾਯਂ ਸਚ੍ਚਵਾਚਾ ਨਾਮ, ਏਸ ਪੋਰਾਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਚਰਿਯਾ ਪਵੇਣੀ, ਇਦਮੇਵ ਹਿ ਪੋਰਾਣਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਂ, ਨ ਤੇ ਅਲਿਕਂ ਭਾਸਿਂਸੁ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਸਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ, ਅਹੁ ਸਨ੍ਤੋ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਅਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਂ ਵਾ ਦ੍ਵਯਂ ਸਚ੍ਚਵਿਸੇਸਨਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚ੍ਚੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਕੀਦਿਸੇ? ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ, ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਪਰੋਧਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਤਿਪਿ ਚ ਅਨੁਪਰੋਧਕਰਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ, ਯਂ ਧਮ੍ਮਿਕਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ.
੪੫੭. ਖੇਮਨ੍ਤਿ ਅਭਯਂ ਨਿਰੁਪਦ੍ਦਵਂ. ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਚੇ? ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਸ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੂਨਮਤ੍ਥਾਯ ਖੇਮਮਗ੍ਗਪ੍ਪਕਾਸਨਤੋ ਖੇਮਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ, ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾਨਮੁਤ੍ਤਮਾਤਿ ਸਾ ਵਾਚਾ ਸਬ੍ਬਵਾਚਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਮਨ੍ਤਾਵਚਨੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਤ੍ਥਵਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਪੂਰਲ਼ਾਸਸੁਤ੍ਤ-(ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤ)-ਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਪੂਰਲ਼ਾਸਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮਯਿ ਗਤੇ ਕਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ਕਥਾਵਸਾਨੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕਾਨਂ ਵਚਨਂ. ਕਿਂਜਚ੍ਚੋ ਭਵਨ੍ਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ, ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੋਮ੍ਹੀਤਿਆਦਿ ਭਗਵਤੋ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੂਰਲ਼ਾਸਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਅਨਾਮਸਨ੍ਤਾ. ਕੋਸਲੇਸੂਤਿ ਕੋਸਲਾ ਨਾਮ ਜਾਨਪਦਿਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ. ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਸੋ ਏਕੋਪਿ ਜਨਪਦੋ ਰੁਲ਼੍ਹਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਕੋਸਲਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੋਸਲੇਸੁ ਜਨਪਦੇ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਹਾਪਨਾਦਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਂ ਨਾਨਾਨਾਟਕਾਦੀਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਿਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਆਣਾਪੇਸਿ ‘ਯੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਂ ਹਸਾਪੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਭਰਣੇਹਿ ਨਂ ਅਲਙ੍ਕਰੋਮੀ’ਤਿ. ਤਤੋ ਨਙ੍ਗਲਾਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ. ਤੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤਿਰੇਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਾਨਿ ਨਾਨਾਕੀਲ਼ਿਕਾਦਯੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾਪਿ ਤਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ ਹਸਾਪੇਤੁਂ. ਤਤੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਨਟਂ ਪੇਸੇਸਿ, ਸੋ ਦਿਬ੍ਬਨਾਟਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਹਸਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨੋਕਾਸਾਭਿਮੁਖਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਤੇ ਪਟਿਪਥੇ ਮਿਤ੍ਤਸੁਹਜ੍ਜਾਦਯੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਮਕਂਸੁ ‘ਕਚ੍ਚਿ ਭੋ ਕੁਸਲਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਭੋ ਕੁਸਲ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ‘ਕੁਸਲ’ਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸੋ ਪਦੇਸੋ ‘ਕੋਸਲੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਿਕਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ.
ਤੇਨ ਖੋ ਪਨਾਤਿ ਯੇਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਿਨੇਤੁਕਾਮੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਸਸੀਸਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋਤਿ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਵਸਤਿ ਅਗ੍ਗਿਞ੍ਚ ਜੁਹਤਿ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋਤਿ ਚਸ੍ਸ ਗੋਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਗ੍ਗਿਂ ਜੁਹਤੀਤਿ ਆਹੁਤਿਪਕ੍ਖਿਪਨੇਨ ਜਾਲੇਤਿ. ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚਰਤੀਤਿ ਅਗ੍ਯਾਯਤਨਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨੂਪਲੇਪਨਬਲਿਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ. ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਜੁਹਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਪਾਯਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਤਾਵ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਾਯਾਸੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਭੁਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਪਨ ਅਵਸੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਂ ਯਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸੇਵ ਦਦੇਯ੍ਯਂ, ਏਵਂ ਮੇ ਪਿਤਰਾ ਸਹ ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਿਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਸੁਵਿਸੋਧਿਤੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਅਸ੍ਸ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਗਵੇਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਸੇਟ੍ਠਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ. ਸਸੀਸਂ ਪਾਰੁਤਨ੍ਤਿ ਸਹ ਸੀਸੇਨ ਪਾਰੁਤਕਾਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਏਵਮਕਾਸਿ, ਕਿਂ ਨਾਰਾਯਨਸਙ੍ਖਾਤਬਲੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਹਿਮਪਾਤਂ ਸੀਤਵਾਤਞ੍ਚ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਨ੍ਤਿ? ਅਤ੍ਥੇਤਂ ਕਾਰਣਂ. ਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਾਯਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਏਵ, ਅਪਿਚ ਭਗਵਾ ‘‘ਆਗਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਸੀਸਂ ਵਿਵਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਥਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਕਥਾਨੁਸਾਰੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਥਾਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਏਵਮਕਾਸਿ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਾਮੇਨ…ਪੇ… ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਅਯਂ ਸਸੀਸਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਵ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਮੁਣ੍ਡੋ ਅਯਂ ਭਵਂ, ਮੁਣ੍ਡਕੋ ਅਯਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸੀਸੇ ਵਿਵਰਿਤਮਤ੍ਤੇਵ ਕੇਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮੁਣ੍ਡੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਖਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਹੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮੁਣ੍ਡਕੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਰੂਪਾ ਹਿ ਨੇਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਤੋ ਵਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਅਦ੍ਦਸ, ਤਮ੍ਹਾ ਪਦੇਸਾ ਮੁਣ੍ਡਾਪੀਤਿ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਮੁਣ੍ਡਿਤਸੀਸਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
੪੫੮. ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੋਮ੍ਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਕਾਰੋ ਪਟਿਸੇਧੇ, ਨੋਕਾਰੋ ਅਵਧਾਰਣੇ ‘‘ਨ ਨੋ ਸਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਖੁ. ਪਾ. ੬.੩; ਸੁ. ਨਿ. ੨੨੬) ਵਿਯ. ਤੇਨ ਨੇਵਮ੍ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਨਮ੍ਹਿ. ਨ ਵੇਸ੍ਸਾਯਨੋਤਿ ਵੇਸ੍ਸੋਪਿ ਨਮ੍ਹਿ. ਉਦਕੋਚਿ ਨੋਮ੍ਹੀਤਿ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਸੁਦ੍ਦੋ ਵਾ ਚਣ੍ਡਾਲੋ ਵਾ ਕੋਚਿ ਨ ਹੋਮੀਤਿ ਏਵਂ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਜਾਤਿਵਾਦਸਮੁਦਾਚਾਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹਿ ਨਦਿਯੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਤਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਜਹਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਨਿ. ਪਹਾਰਾਦਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤ੍ਥ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੯) ਸਾਧਕਂ. ਏਵਂ ਜਾਤਿਵਾਦਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭੂਤਮਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਗੋਤ੍ਤਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ, ਅਕਿਞ੍ਚਨੋ ਮਨ੍ਤ ਚਰਾਮਿ ਲੋਕੇ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਗੋਤ੍ਤਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਸੀਤਿ ਚੇ? ਭਗਵਾ ਹਿ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਸਿ, ਤੇਸੁ ਚ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇਸੁ ਗੋਤ੍ਤਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਰਾਗਾਦਿਕਿਞ੍ਚਨਾਨਂ ਪਨ ਅਭਾਵੇਨ ਸੋ ਅਕਿਞ੍ਚਨੋ ਮਨ੍ਤਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤੀਹਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਹਿ ਚਰਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਗੋਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਲੋਕੇ’’ਤਿ. ਮਨ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ, ਤਾਯ ਚੇਸ ਚਰਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਮਨ੍ਤਂ ਚਰਾਮਿ ਲੋਕੇ’’ਤਿ ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਰਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਵਾ.
੪੫੯-੬੦. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ‘‘ਏਵਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪਾਰਮ੍ਭਂ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸਙ੍ਘਾਟਿਵਾਸੀ…ਪੇ… ਗੋਤ੍ਤਪਞ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਛਿਨ੍ਨਸਙ੍ਘਟਿਤਟ੍ਠੇਨ ਤੀਣਿਪਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਾਟੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤਿ ਪਰਿਦਹਤੀਤਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਵਾਸੀ. ਅਗਹੋਤਿ ਅਗੇਹੋ, ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਿਵਾਸਾਗਾਰਂ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਜੇਤਵਨੇ ਮਹਾਗਨ੍ਧਕੁਟਿਕਰੇਰਿਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਕੋਸਮ੍ਬਕੁਟਿਚਨ੍ਦਨਮਾਲਾਦਿਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਨਿਵੁਤ੍ਤਕੇਸੋਤਿ ਅਪਨੀਤਕੇਸੋ, ਓਹਾਰਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤੀਵ ਵੂਪਸਨ੍ਤਪਰਿਲ਼ਾਹਚਿਤ੍ਤੋ, ਗੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ. ਅਲਿਪ੍ਪਮਾਨੋ ਇਧ ਮਾਣਵੇਹੀਤਿ ਉਪਕਰਣਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਅਲਿਤ੍ਤੋ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ ਏਕਨ੍ਤਵਿਵਿਤ੍ਤੋ. ਅਕਲ੍ਲਂ ਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਯ੍ਵਾਹਂ ਏਵਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਵਾਸੀ…ਪੇ… ਅਲਿਪ੍ਪਮਾਨੋ ਇਧ ਮਾਣਵੇਹਿ, ਤਂ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਾਕਤਿਕਾਨਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਨਿ ਅਤੀਤਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਸਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ ਗੋਤ੍ਤਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਸੀਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਪਾਰਮ੍ਭਂ ਮੋਚੇਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਹ – ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵੇ, ਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭਿ ਸਹ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੋ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਨਾਹਂ ਭੋ ਅਕਲ੍ਲਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਮਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਸਹ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੁ ਭਵਂ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਨੁ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਜਾਤਿਮ੍ਪਿ ਗੋਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ.
੪੬੧-੨. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਭਗਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਮੁਦੁਭਾਵਕਰਣਤ੍ਥਂ ਮਨ੍ਤੇਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਤਞ੍ਞੁਤਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹਿ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਸਿ…ਪੇ… ਚਤੁਵੀਸਤਕ੍ਖਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹਂ’’ਤਿ ਬ੍ਰੂਸਿ, ਮਞ੍ਚ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਬ੍ਰੂਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਵਨ੍ਤਂ ਸਾਵਿਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਿਪਦਂ ਚਤੁਵੀਸਤਕ੍ਖਰਂ, ਤਂ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਭਗਵਾ ਪਰਮਤ੍ਥਵੇਦਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਿਟਕਾਨਂ ਆਦਿਭੂਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਪਕਾਸਿਤਂ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਅਰਿਯਸਾਵਿਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਅਦ੍ਧਾ ਨਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਨਾਯਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਸਾਵਿਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਸਾਰਕਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਨ ‘‘ਸਾਵਿਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਿਪਦਂ ਚਤੁਵੀਸਤਕ੍ਖਰ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਯਸਿਦ੍ਧਂ ਸਾਵਿਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰੇਨ ਨਿਚ੍ਛਾਰਿਤਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਯਂ ਸਮਣੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਮਯੇ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਤੋ, ਅਹਂ ਪਨ ਅਞ੍ਞਾਣੇਨ ‘ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਯ’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਵਿਂ, ਸਾਧੁਰੂਪੋ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਏਸੋ’’ਤਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਯਞ੍ਞਵਿਧਿਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਵਿਧਿਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂਨਿਸ੍ਸਿਤਾ…ਪੇ… ਲੋਕੇ’’ਤਿ ਇਮਂ ਵਿਸਮਗਾਥਾਪਦਤ੍ਤਯਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਕਿਂਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਕਿਮਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਕਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਾ ਇਸਯੋ ਚ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਮਨੁਜਾ ਦੇਵਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਯਞ੍ਞਂ ਅਕਪ੍ਪਯਿਂਸੁ. ਯਞ੍ਞਮਕਪ੍ਪਯਿਂਸੂਤਿ ਮਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਅਕਪ੍ਪਯਿਂਸੂਤਿ ਸਂਵਿਦਹਿਂਸੁ ਅਕਂਸੁ. ਪੁਥੂਤਿ ਬਹੂ ਅਨ੍ਨਪਾਨਦਾਨਾਦਿਨਾ ਭੇਦੇਨ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰੇ ਪੁਥੂ ਵਾ ਇਸਯੋ ਮਨੁਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ ਕਿਂਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਯਞ੍ਞਮਕਪ੍ਪਯਿਂਸੁ. ਕਥਂ ਨੇਸਂ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.
੪੬੩. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਦਨ੍ਤਗੂ ਵੇਦਗੂ ਯਞ੍ਞਕਾਲੇ. ਯਸ੍ਸਾਹੁਤਿਂ ਲਭੇ ਤਸ੍ਸਿਜ੍ਝੇਤਿ ਬ੍ਰੂਮੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਦਨ੍ਤਗੂਤਿ ਯੋ ਅਨ੍ਤਗੂ, ਓਕਾਰਸ੍ਸ ਅਕਾਰੋ, ਦਕਾਰੋ ਚ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ ‘‘ਅਸਾਧਾਰਣਮਞ੍ਞੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਖੁ. ਪਾ. ੮.੯) ਮਕਾਰੋ ਵਿਯ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਅਨ੍ਤਗਤਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਗੂ, ਚਤੂਹਿ ਚ ਮਗ੍ਗਞਾਣਵੇਦੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਗਤਤ੍ਤਾ ਵੇਦਗੂ, ਸੋ ਯਸ੍ਸ ਇਸਿਮਨੁਜਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਕਾਲੇ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾਰੇ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੇ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਵਨਪਣ੍ਣਮੂਲਫਲਾਦਿਮ੍ਹਿਪਿ ਆਹੁਤਿਂ ਲਭੇ, ਤਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਯਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਇਜ੍ਝੇ ਸਮਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯ, ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਬ੍ਰੂਮੀਤਿ.
੪੬੪. ਅਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਪਰਮਤ੍ਥਯੋਗਗਮ੍ਭੀਰਂ ਅਤਿਮਧੁਰਗਿਰਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਸਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸੂਚਿਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮ੍ਭਾਵਯਮਾਨੋ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਇਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਾਨਂ ਵਚਨਂ, ਸੇਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਦ੍ਧਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਹੁਤਮਿਜ੍ਝੇ, ਅਯਂ ਅਜ੍ਜ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਇਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ ਸਮਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਯਂ ਤਾਦਿਸਂ ਵੇਦਗੁਮਦ੍ਦਸਾਮ, ਯਸ੍ਮਾ ਤਾਦਿਸਂ ਭਵਨ੍ਤਰੂਪਂ ਵੇਦਗੁਂ ਅਦ੍ਦਸਾਮ. ਤ੍ਵਞ੍ਞੇਵ ਹਿ ਸੋ ਵੇਦਗੂ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ. ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਵੇਦਗੂਨਂ ਅਨ੍ਤਗੂਨਞ੍ਚ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਯਞ੍ਞੇ ਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞੋ ਜਨੋ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਪੂਰਲ਼ਾਸਂ ਚਰੁਕਞ੍ਚ ਪੂਵਞ੍ਚਾਤਿ.
੪੬੫. ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਸਨ੍ਨਂ ਵਚਨਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਜ੍ਜਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇ ਪਕਾਸੇਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਮਯਿ ਪਸਨ੍ਨੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਨ ਇਹ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ ਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਇਦਾਨਿ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੇਨਅਤ੍ਥਿਕਪਦਂ ਪਰਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ – ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤ੍ਥਿਕਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਿਲੇਸਗ੍ਗਿਵੂਪਸਮੇਨ ਸਨ੍ਤਂ, ਕੋਧਧੂਮਵਿਗਮੇਨ ਵਿਧੂਮਂ, ਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵੇਨ ਅਨੀਘਂ, ਅਨੇਕਵਿਧਆਸਾਭਾਵੇਨ ਨਿਰਾਸਂ ਅਪ੍ਪੇਵਿਧ ਏਕਂਸੇਨ ਇਧ ਠਿਤੋਵ ਇਧ ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਵਿਨ੍ਦੇ ਲਚ੍ਛਸਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਸਿ ਸੁਮੇਧਂ ਵਰਪਞ੍ਞਂ ਖੀਣਾਸਵਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਮਯਿ ਪਸਨ੍ਨੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਸਮਾਨੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ ਪੁਚ੍ਛ ਸਨ੍ਤਂ ਵਿਧੂਮਂ ਅਨੀਘਂ ਨਿਰਾਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪੇਵਿਧ ਅਭਿਵਿਨ੍ਦੇ ਸੁਮੇਧਂ ਖੀਣਾਸਵਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੪੬੬. ਅਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਯਞ੍ਞੇ ਰਤੋਹਂ…ਪੇ… ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਞ੍ਞੋ ਯਾਗੋ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਦਾਨਰਤੋ ਅਹਂ, ਤਾਯ ਏਵ ਦਾਨਾਰਾਮਤਾਯ ਦਾਨਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਨ ਪਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਏਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਂ ਅਨੁਸਾਸਤੁ ਮਂ ਭਵਂ. ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤੋ ਚ ਉਤ੍ਤਾਨੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਯਤ੍ਥ ਹੁਤਂ ਇਜ੍ਝਤੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਯਥਾਹੁਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ.
੪੬੭. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਆਹ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ…ਪੇ… ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਓਹਿਤਸੋਤਸ੍ਸ ਚਸ੍ਸ ਅਨੁਸਾਸਨਤ੍ਥਂ ਤਾਵ ‘‘ਮਾ ਜਾਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਮਾ ਜਾਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ ਯਦਿ ਹੁਤਸਮਿਦ੍ਧਿਂ ਦਾਨਮਹਪ੍ਫਲਤਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਸਿ, ਜਾਤਿਂ ਮਾ ਪੁਚ੍ਛ. ਅਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਵਿਚਾਰਣਾਯ ਜਾਤਿ. ਚਰਣਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਅਪਿਚ ਖੋ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਭੇਦਂ ਚਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਵਿਚਾਰਣਾਯ ਕਾਰਣਂ.
ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਾਹ – ‘‘ਕਟ੍ਠਾ ਹਵੇ ਜਾਯਤਿ ਜਾਤਵੇਦੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਇਧ ਕਟ੍ਠਾ ਅਗ੍ਗਿ ਜਾਯਤਿ, ਨ ਚ ਸੋ ਸਾਲਾਦਿਕਟ੍ਠਾ ਜਾਤੋ ਏਵ ਅਗ੍ਗਿਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ, ਸਾਪਾਨਦੋਣਿਆਦਿਕਟ੍ਠਾ ਜਾਤੋ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਚ੍ਚਿਆਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਵ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਾਦੀਸੁ ਜਾਤੋ ਏਵ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ, ਚਣ੍ਡਾਲਕੁਲਾਦੀਸੁ ਜਾਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਨੀਚਾਕੁਲੀਨੋਪਿ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲੀਨੋਪਿ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿ ਧਿਤਿਮਾ ਹਿਰੀਨਿਸੇਧੋ ਆਜਾਨਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਇਮਾਯ ਧਿਤਿਹਿਰਿਪਮੁਖਾਯ ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਿਮਾ ਉਤ੍ਤਮਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਧਿਤਿਯਾ ਗੁਣੇ ਧਾਰਯਤਿ, ਹਿਰਿਯਾ ਦੋਸੇ ਨਿਸੇਧੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ‘‘ਹਿਰਿਯਾ ਹਿ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਤੇ ਬ੍ਰੂਮਿ –
‘‘ਮਾ ਜਾਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛੀ ਚਰਣਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛ,
ਕਟ੍ਠਾ ਹਵੇ ਜਾਯਤਿ ਜਾਤਵੇਦੋ;
ਨੀਚਾਕੁਲੀਨੋਪਿ ਮੁਨੀ ਧਿਤੀਮਾ,
ਆਜਾਨਿਯੋ ਹੋਤਿ ਹਿਰੀਨਿਸੇਧੋ’’ਤਿ. –
ਏਸ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਅਸ੍ਸਲਾਯਨਸੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੦੧ ਆਦਯੋ) ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੪੬੮. ਏਵਮੇਤਂ ਭਗਵਾ ਚਾਤੁਵਣ੍ਣਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨੁਸਾਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਤ੍ਥ ਹੁਤਂ ਇਜ੍ਝਤੇ, ਯਥਾ ਚ ਹੁਤਂ ਇਜ੍ਝਤੇ, ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਚ੍ਚੇਨ ਦਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚੇਨ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਤ੍ਤੋ ਦਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸਚ੍ਚੇਨ ਦਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਦਮਸਾ ਉਪੇਤੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਵੇਦਨ੍ਤਗੂਤਿ ਵੇਦੇਹਿ ਵਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨ੍ਤਂ ਗਤੋ, ਵੇਦਾਨਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਗਤੋ. ਵੂਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋਤਿ ਪੁਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋ. ਕਾਲੇਨ ਤਮ੍ਹਿ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਕਾਲਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਕਾਲਞ੍ਚ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਕਾਲੇਨ ਤਾਦਿਸੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਪਵੇਸੇਯ੍ਯ ਪਟਿਪਾਦੇਯ੍ਯ.
੪੬੯-੭੧. ਕਾਮੇਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇ ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇ ਚ. ਸੁਸਮਾਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ, ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਚਨ੍ਦੋਵ ਰਾਹੁਗ੍ਗਹਣਾ ਪਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦੋ ਰਾਹੁਗ੍ਗਹਣਾ, ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਗ੍ਗਹਣਾ ਪਮੁਤ੍ਤਾ ਯੇ ਅਤੀਵ ਭਾਸਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਤਪਨ੍ਤਿ ਚ. ਸਤਾਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਮਮਾਯਿਤਾਨੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਮਾਯਿਤਾਨਿ.
੪੭੨. ਯੋ ਕਾਮੇ ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਤੋ ਪਭੁਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮੇ ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇ ਪਹਾਯ. ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਚਾਰੀਤਿ ਤੇਸਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਚਾਰੀ. ਜਾਤਿਮਰਣਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਯੋ ਵੇਦਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਉਦਕਰਹਦੋ ਵਾਤਿ ਯੇ ਇਮੇ ਅਨੋਤਤ੍ਤਦਹੋ ਕਣ੍ਣਮੁਣ੍ਡਦਹੋ ਰਥਕਾਰਦਹੋ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਦਹੋ ਕੁਣਾਲਦਹੋ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨਿਦਹੋ ਸੀਹਪ੍ਪਪਾਤਦਹੋਤਿ ਹਿਮਵਤਿ ਸਤ੍ਤ ਮਹਾਰਹਦਾ ਅਗ੍ਗਿਸੂਰਿਯਸਨ੍ਤਾਪੇਹਿ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੀਤਲਾ, ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਉਦਕਰਹਦੋਵ ਸੀਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਤ੍ਤਾ.
੪੭੩. ਸਮੋਤਿ ਤੁਲ੍ਯੋ. ਸਮੇਹੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਆਦੀਹਿ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ. ਤੇ ਹਿ ਪਟਿਵੇਧਸਮਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਮਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਤੇਸਂ ਪਟਿਵੇਧੇਨਾਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਗੁਣੇਸੁ, ਪਹਾਤਬ੍ਬੇਸੁ ਵਾ ਦੋਸੇਸੁ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ, ਅਦ੍ਧਾਨਆਯੁਕੁਲਪ੍ਪਮਾਣਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਪਧਾਨਬੋਧਿਰਸ੍ਮੀਹਿ ਪਨ ਨੇਸਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚਤੂਹਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇਹਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਚ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਉਪਰਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇਹਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਚ. ਅਯਂ ਨੇਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪਰਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਕਾਲੇ. ਅਯਂ ਨੇਸਂ ਆਯੁਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਕੁਲਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਉਚ੍ਚਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਾਸੀਤਿਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਾ, ਨੀਚਾ ਵਾ ਪਨ੍ਨਰਸਅਟ੍ਠਾਰਸਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਾ. ਅਯਂ ਪਮਾਣਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਰਥਸਿਵਿਕਾਦੀਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ ਵੇਹਾਸੇਨ ਵਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਕਕੁਸਨ੍ਧਾ ਅਸ੍ਸਰਥੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ, ਸਿਖੀਕੋਣਾਗਮਨਾ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਵੇਸ੍ਸਭੂ ਸਿਵਿਕਾਯ, ਕਸ੍ਸਪੋ ਵੇਹਾਸੇਨ, ਸਕ੍ਯਮੁਨਿ ਅਸ੍ਸਪਿਟ੍ਠਿਯਾ. ਅਯਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਾ ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ, ਮਾਸਂ, ਦ੍ਵੇਮਾਸਂ, ਤੇਮਾਸਂ, ਚਤੁਮਾਸਂ, ਪਞ੍ਚਮਾਸਂ, ਛਮਾਸਂ, ਏਕਵਸ੍ਸਂ ਦ੍ਵਿਤਿਚਤੁਪਞ੍ਚਛਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਾ. ਅਯਂ ਪਧਾਨਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਵਾ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋ. ਅਯਂ ਬੋਧਿਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਬ੍ਯਾਮਾਸੀਤਿਅਨਨ੍ਤਪਭਾਯੁਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾ ਵਾ ਅਸੀਤਿਪ੍ਪਭਾ ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮਾਨਾ, ਅਨਨ੍ਤਪ੍ਪਭਾ ਪਨ ਦੂਰਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਆਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ, ਏਕਗਾਵੁਤਂ ਦ੍ਵਿਗਾਵੁਤਂ ਯੋਜਨਂ ਅਨੇਕਯੋਜਨਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਯਨ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਮਙ੍ਗਲਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਮਨਸਾ ਚਿਨ੍ਤਾਯਤ੍ਤਾਵ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਯੋ ਯਤ੍ਤਕਮਿਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਤਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਯਂ ਰਸ੍ਮਿਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਇਮਾ ਅਟ੍ਠ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਪਟਿਵੇਧੇਨਾਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਗੁਣੇਸੁ, ਪਹਾਤਬ੍ਬੇਸੁ ਵਾ ਦੋਸੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਨੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਮਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤੇਹਿ ਸਮੋ ਸਮੇਹਿ.
ਵਿਸਮੇਹਿ ਦੂਰੇਤਿ ਨ ਸਮਾ ਵਿਸਮਾ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਅਵਸੇਸਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾ. ਤੇਹਿ ਵਿਸਮੇਹਿ ਅਸਦਿਸਤਾਯ ਦੂਰੇ. ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਪਿ ਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਏਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਸਾਵਕਾਦੀਸੁ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਵਿਸਮੇਹਿ ਦੂਰੇ’’ਤਿ. ਤਥਾਗਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਉਭਯਪਦੇਹਿ ਦੂਰੇਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਨ੍ਤਪਞ੍ਞੋਤਿ ਅਪਰਿਮਿਤਪਞ੍ਞੋ. ਲੋਕਿਯਮਨੁਸ੍ਸਾਨਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਕਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਏਵਂ ਯਾਵ ਅਰਹਤੋ ਪਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਕਾ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਂ ਪਨ ਉਪਨਿਧਾਯ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਕਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਅਨਨ੍ਤਾ ਇਚ੍ਚੇਵ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਨਨ੍ਤਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ. ਅਨੂਪਲਿਤ੍ਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਲੇਪੇਹਿ ਅਲਿਤ੍ਤੋ. ਇਧ ਵਾ ਹੁਰਂ ਵਾਤਿ ਇਧਲੋਕੇ ਵਾ ਪਰਲੋਕੇ ਵਾ. ਯੋਜਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ – ਸਮੋ ਸਮੇਹਿ ਵਿਸਮੇਹਿ ਦੂਰੇ ਤਥਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਨ੍ਤਪਞ੍ਞੋ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ ਇਧ ਵਾ ਹੁਰਂ ਵਾ, ਤੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਤਿ ਪੂਰਲ਼ਾਸਨ੍ਤਿ.
੪੭੪. ਯਮ੍ਹਿ ਨ ਮਾਯਾਤਿ ਅਯਂ ਪਨ ਗਾਥਾ ਅਞ੍ਞਾ ਚ ਈਦਿਸਾ ਮਾਯਾਦਿਦੋਸਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਸਞ੍ਞਾਪਹਾਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਮਮੋਤਿ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ‘‘ਇਦਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਪਹੀਨਮਮਾਯਿਤਭਾਵੋ.
੪੭੫. ਨਿਵੇਸਨਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੇਸਨਂ. ਤੇਨ ਹਿ ਮਨੋ ਤੀਸੁ ਭਵੇਸੁ ਨਿਵਿਸਤਿ, ਤੇਨ ਤਂ ‘‘ਨਿਵੇਸਨਂ ਮਨਸੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਾ ਨਿਵਿਸਤਿ ਤਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ. ਤੇਨਪਿ ‘‘ਨਿਵੇਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਰਿਗ੍ਗਹਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਏਵ, ਤਾਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਧਮ੍ਮਾ ਵਾ. ਕੇਚੀਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਾਪਿ. ਅਨੁਪਾਦਿਯਾਨੋਤਿ ਤੇਸਂ ਨਿਵੇਸਨਪਰਿਗ੍ਗਹਾਨਂ ਅਭਾਵਾ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਪਾਦਿਯਮਾਨੋ.
੪੭੬. ਸਮਾਹਿਤੋ ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਨਾ. ਉਦਤਾਰੀਤਿ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ. ਧਮ੍ਮਂ ਚਞ੍ਞਾਸੀਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਪਰਮਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ.
੪੭੭. ਭਵਾਸਵਾਤਿ ਭਵਤਣ੍ਹਾਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤਿਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤਾ ਰਾਗਾ. ਵਚੀਤਿ ਵਾਚਾ. ਖਰਾਤਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ ਫਰੁਸਾ. ਵਿਧੂਪਿਤਾਤਿ ਦਡ੍ਢਾ. ਅਤ੍ਥਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਾ. ਨ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਧੂਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਉਭਯੇਹਿ ਪਨ ਉਭਯਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਧੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦੀਸੁ.
੪੭੮. ਮਾਨਸਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ਮਾਨੇਨ ਲਗ੍ਗੇਸੁ. ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਸਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਸਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਂ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸੇਹੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੪੭੯. ਆਸਂ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਤਣ੍ਹਂ ਅਨਲ੍ਲੀਯਿਤ੍ਵਾ. ਵਿਵੇਕਦਸ੍ਸੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸੀ. ਪਰਵੇਦਿਯਨ੍ਤਿ ਪਰੇਹਿ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਮੁਪਾਤਿਵਤ੍ਤੋਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਭੇਦਮ੍ਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ, ਪੁਨਬ੍ਭਵਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੪੮੦. ਪਰੋਪਰਾਤਿ ਵਰਾਵਰਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾਸੁਨ੍ਦਰਾ. ਪਰਾ ਵਾ ਬਾਹਿਰਾ, ਅਪਰਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾ. ਸਮੇਚ੍ਚਾਤਿ ਞਾਣੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ. ਉਪਾਦਾਨਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਵਿਮੁਤ੍ਤਿਲਾਭੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੪੮੧. ਸਂਯੋਜਨਂਜਾਤਿਖਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸੀਤਿ ਸਂਯੋਜਨਕ੍ਖਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸੀ ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸੀ ਚ. ਸਂਯੋਜਨਕ੍ਖਯਨ੍ਤੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ, ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਨ੍ਤੇਨ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਖਯਨ੍ਤੋਤਿ ਹਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਖਯਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਨੁਨਾਸਿਕਲੋਪੋ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਨ ਕਤੋ. ਯੋਪਾਨੁਦੀਤਿ ਯੋ ਅਪਨੁਦਿ. ਰਾਗਪਥਨ੍ਤਿ ਰਾਗਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਰਾਗਮੇਵ ਵਾ. ਰਾਗੋਪਿ ਹਿ ਦੁਗ੍ਗਤੀਨਂ ਪਥਤ੍ਤਾ ‘‘ਰਾਗਪਥੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥੋ ਵਿਯ. ਸੁਦ੍ਧੋ ਨਿਦੋਸੋ ਵਿਮਲੋ ਅਕਾਚੋਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਤਾਯ ਸੁਦ੍ਧੋ. ਯੇਹਿ ‘‘ਰਾਗਦੋਸਾ ਅਯਂ ਪਜਾ, ਦੋਸਦੋਸਾ, ਮੋਹਦੋਸਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਸਂ ਅਭਾਵਾ ਨਿਦੋਸੋ. ਅਟ੍ਠਪੁਰਿਸਮਲਵਿਗਮਾ ਵਿਮਲੋ, ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਭਾਵਤੋ ਅਕਾਚੋ. ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ‘‘ਸਕਾਚੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਦ੍ਦੋਸੋ, ਨਿਦ੍ਦੋਸਤਾਯ ਵਿਮਲੋ, ਬਾਹਿਰਮਲਾਭਾਵੇਨ ਵਿਮਲਤ੍ਤਾ ਅਕਾਚੋ. ਸਮਲੋ ਹਿ ‘‘ਸਕਾਚੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਮਲਤ੍ਤਾ ਵਾ ਆਗੁਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਤੇਨ ਅਕਾਚੋ. ਆਗੁਕਿਰਿਯਾ ਹਿ ਉਪਘਾਤਕਰਣਤੋ ‘‘ਕਾਚੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
੪੮੨. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਮ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਾ ਚਾਯਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਭਾਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਖਨ੍ਧੇ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮਾਹਿਤੋ, ਕਾਯਵਙ੍ਕਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਾ ਉਜ੍ਜੁਗਤੋ, ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਕਮ੍ਪਨੀਯਤੋ ਠਿਤਤ੍ਤੋ, ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਏਜਾਯ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਚੇਤੋਖਿਲਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਾਯ ਕਙ੍ਖਾਯ ਚ ਅਭਾਵਾ ਅਨੇਜੋ ਅਖਿਲੋ ਅਕਙ੍ਖੋ.
੪੮੩. ਮੋਹਨ੍ਤਰਾਤਿ ਮੋਹਕਾਰਣਾ ਮੋਹਪਚ੍ਚਯਾ, ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਞਾਣਦਸ੍ਸੀਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਞਾਣਂ, ਤਞ੍ਚ ਭਗਵਾ ਪਸ੍ਸਿ, ‘‘ਅਧਿਗਤਂ ਮੇ’’ਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਞਾਣਦਸ੍ਸੀ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਬੋਧਿਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ. ਸਿਵਨ੍ਤਿ ਖੇਮਂ ਨਿਰੁਪਦ੍ਦਵਂ ਸਸ੍ਸਿਰਿਕਂ ਵਾ. ਯਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ. ਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਵੋਦਾਨਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਮੋਹਨ੍ਤਰਾਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਦੋਸਾਭਾਵੋ, ਤੇਨ ਸਂਸਾਰਕਾਰਣਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋ ਅਨ੍ਤਿਮਸਰੀਰਧਾਰਿਤਾ, ਞਾਣਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਸਬ੍ਬਗੁਣਸਮ੍ਭਵੋ. ਤੇਨ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਤ੍ਤਿ, ਇਤੋ ਪਰਞ੍ਚ ਪਹਾਤਬ੍ਬਮਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ.
੪੮੪. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਭਗਵਤਿ ਪਸਨ੍ਨੋ ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਹੁਤਞ੍ਚ ਮਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਮਹਂ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਅਜੁਹਂ, ਤਂ ਮੇ ਹੁਤਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਲਿਕਂ ਵਾਤਿ ਨ ਜਾਨਾਮਿ. ਅਜ੍ਜ ਪਨ ਇਦਂ ਹੁਤਞ੍ਚ ਮਯ੍ਹਂ ਹੁਤਮਤ੍ਥੁ ਸਚ੍ਚਂ, ਸਚ੍ਚਹੁਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥੂਤਿ ਯਾਚਨ੍ਤੋ ਭਣਤਿ. ਯਂ ਤਾਦਿਸਂ ਵੇਦਗੁਨਂ ਅਲਤ੍ਥਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਇਧੇਵ ਠਿਤੋ ਭਵਨ੍ਤਰੂਪਂ ਵੇਦਗੁਂ ਅਲਤ੍ਥਂ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਿ ਸਕ੍ਖਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਮੇਵ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਯਤੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ ਮੇ ਭਗਵਾ, ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚ ਭੁਞ੍ਜਤੁ ਮੇ ਭਗਵਾ ਪੂਰਲ਼ਾਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਉਪਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਆਹ.
੪੮੭. ਅਥ ਭਗਵਾ ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਭਾਸਿ. ਤਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਕਮ੍ਪਿ ਚਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਕੇਵਲਿਨਂ ਮਹੇਸਿਂ ਖੀਣਾਸਵਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਨੇਨ ਪਾਨੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਸ੍ਸੂ’ਤਿ ਭਣਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਞਾਤੁਕਾਮੋ ਆਹ ‘‘ਸਾਧਾਹਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਧੂਤਿ ਆਯਾਚਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤਥਾਤਿ ਯੇਨ ਤ੍ਵਮਾਹ, ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ. ਵਿਜਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯਂ. ਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਯਞ੍ਞਕਾਲੇ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਉਪਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯਾਤਿ ਪਤ੍ਵਾ. ਤਵ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਤਵ ਓਵਾਦਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਾਧਾਹਂ ਭਗਵਾ ਤਵ ਓਵਾਦਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਥਾ ਵਿਜਞ੍ਞਂ ਆਰੋਚੇਹਿ ਮੇ ਤਂ ਕੇਵਲਿਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯੋ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ, ਯਂ ਚਾਹਂ ਯਞ੍ਞਕਾਲੇ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਉਪਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯਂ, ਤਥਾਰੂਪਂ ਮੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਦਸ੍ਸੇਹਿ, ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਸੀਤਿ.
੪੮੮-੯੦. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਪਾਕਟੇਨ ਨਯੇਨ ਤਥਾਰੂਪਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਰਮ੍ਭਾ ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਤ੍ਤਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਮਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਨੇਤਾਰਨ੍ਤਿ ਸੀਮਾਤਿ ਮਰਿਯਾਦਾ ਸਾਧੁਜਨਵੁਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਨ੍ਤਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਅਪਰਭਾਗਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਨ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾ, ਤੇਸਂ ਵਿਨੇਤਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਮਨ੍ਤਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਵੇਨੇਯ੍ਯਾ ਸੇਕ੍ਖਾ ਚ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਚ, ਤੇਸਂ ਵਿਨੇਤਾਰਨ੍ਤਿਪਿ ਏਕੇ. ਜਾਤਿਮਰਣਕੋਵਿਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਜਾਤਿ ਏਵਂ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੁਸਲਂ. ਮੋਨੇਯ੍ਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਕਾਯਮੋਨੇਯ੍ਯਾਦਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ. ਭਕੁਟਿਂ ਵਿਨਯਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਯਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ਦੁਬ੍ਬੁਦ੍ਧਿਨੋ ਯਾਚਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਕੁਟਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਵਿਨਯਿਤ੍ਵਾ, ਪਸਨ੍ਨਮੁਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਜਲਿਕਾਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਅਞ੍ਜਲਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ.
੪੯੧. ਅਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਥੋਮਯਮਾਨੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਆਯਾਗੋਤਿ ਆਯਜਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਤੋ ਤਤੋ ਆਗਮ੍ਮ ਵਾ ਯਜਿਤਬ੍ਬਮੇਤ੍ਥਾਤਿਪਿ ਆਯਾਗੋ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਇਤੋ ਪੁਰਿਮਗਾਥਾਸੁ ਚ ਯਂ ਨ ਵਣ੍ਣਿਤਂ, ਤਂ ਸਕ੍ਕਾ ਅਵਣ੍ਣਿਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਿਤੁਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯੇਵ ਨ ਵਣ੍ਣਿਤਂ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪੂਰਲ਼ਾਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਮਾਘਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਮਾਘਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮੇਵ ਯਾਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਮਾਘੋ ਮਾਣਵੋ ਦਾਯਕੋ ਅਹੋਸਿ ਦਾਨਪਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਪਣਦ੍ਧਿਕਾਦੀਨਂ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਨੋਤਿ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਮਣੋ ਕਿਰ ਗੋਤਮੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਗਵਾ ਚਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਰੂਪਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਯਿਦਂ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋਤਿ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਘਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਗਹੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ. ਤਞ੍ਹਿ ਮਨ੍ਧਾਤੁਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਰਾਜਗਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਪੇਤ੍ਥ ਪਕਾਰੇ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਤੇਹਿ, ਨਾਮਮੇਤਂ ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ? ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਚ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਚ ਨਗਰਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਕਾਲੇ ਸੁਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ ਯਕ੍ਖਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਤੇਸਂ ਵਸਨ੍ਤਵਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਵਂ ਗੋਚਰਗਾਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਮਾਹ – ‘‘ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ’’ਤਿ. ਸੋ ਚ ਗਿਜ੍ਝਾ ਤਸ੍ਸ ਕੂਟੇਸੁ ਵਸਿਂਸੁ, ਗਿਜ੍ਝਸਦਿਸਾਨਿ ਵਾਸ੍ਸ ਕੂਟਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਥ ਖੋ…ਪੇ… ਅਵੋਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਾਘੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਮਾਣਵੋਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਵਾਸਂ ਅਨਤੀਤਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਜਾਤਿਯਾ ਪਨ ਮਹਲ੍ਲਕੋ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਾਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਏਕੇ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਮਾਣਵੋ ਵਿਯ. ਸੋ ਹਿ ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਿਕੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬਾਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨ ‘‘ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ ਮਾਣਵੋ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
ਅਹਞ੍ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਪਸਵਾਮੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤੀਤਿ ਦਾਯਕੋ ਚੇਵ ਦਾਨਪਤਿ ਚ. ਯੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਤੇਨਾਣਤ੍ਤੋ ਦੇਤਿ, ਸੋਪਿ ਦਾਯਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦਾਨੇ ਇਸ੍ਸਰਿਯਾਭਾਵਤੋ ਨ ਦਾਨਪਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂਯੇਵ ਦੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਹਞ੍ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਮਚ੍ਛੇਰੇਨ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਮਾਨੋ ਦਾਯਕੋ ਅਨਭਿਭੂਤੋ ਦਾਨਪਤੀਤਿਆਦਿਨਾਪਿ ਨਯੇਨ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਦਞ੍ਞੂਤਿ ਯਾਚਕਾਨਂ ਵਚਨਂ ਜਾਨਾਮਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ‘‘ਅਯਮਿਦਮਰਹਤਿ ਅਯਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸਵਿਸੇਸਾਵਧਾਰਣੇਨ ਬਹੂਪਕਾਰਭਾਵਗਹਣੇਨ ਵਾ. ਯਾਚਯੋਗੋਤਿ ਯਾਚਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਯੋ ਹਿ ਯਾਚਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਭਕੁਟਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਫਰੁਸਵਚਨਾਦੀਨਿ ਭਣਤਿ, ਸੋ ਨ ਯਾਚਯੋਗੋ ਹੋਤਿ. ਅਹਂ ਪਨ ਨ ਤਾਦਿਸੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਨਿਕਤਿਵਞ੍ਚਨਾਦੀਨਿ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਾਯ, ਯਾਚਨਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਾਚਨਾ ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਭੋਗਪਰਿਯੇਸਨੇ ਧਮ੍ਮੋ, ਯਾਚਮਾਨਾਨਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਪਰੇਹਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹਕਾਮੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਾ ਭੋਗਾ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਾਧਿਗਤਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਚ ਤਥਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਲਭਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਾਮਿ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਧਿਗਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਦਦਾਮੀਤਿ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਪਿ ਦਦਾਮਿ, ਪਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਭੋਗਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਦਦਾਮੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਤਗ੍ਘਾਤਿ ਏਕਂਸਵਚਨੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਹਿ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇਹਿ ਪਸਤ੍ਥਂ ਦਾਨਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਮ੍ਪਿ ਦੀਯਮਾਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਣ੍ਣਿਤਂ ਦਾਨਂ, ਨ ਦਾਨਂ ਗਰਹਿਤਂ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾਪਿ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਤਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਤਗ੍ਘ ਤ੍ਵਂ ਮਾਣਵ…ਪੇ… ਪਸਵਸੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਬਹੁਂ ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇਨਾਹੁ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਾ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਮਾਘੋ ਮਾਣਵੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
੪੯੨. ਪੁਚ੍ਛਾਮਹਨ੍ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਸੁ ਪਨ ਵਦਞ੍ਞੁਨ੍ਤਿ ਵਚਨਵਿਦੁਂ, ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਞ੍ਞੁਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੁਜ੍ਝੇਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਵਸੇਨ ਸੁਦ੍ਧਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਯੋਜਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ – ਯੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਪਤਿ ਗਹਟ੍ਠੋ ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਅਨ੍ਨਪਾਨਂ ਦਦਂ ਯਜਤਿ, ਨ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਆਹੁਤਿਮਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋਵ ਨ ਪਚ੍ਚੁਪਕਾਰਕਲ੍ਯਾਣਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਾਦਿਅਪੇਕ੍ਖੋ, ਤਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸ ਹੁਤਂ ਕਥਂ ਸੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯਾਤਿ?
੪੯੩. ਆਰਾਧਯੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਭਿ ਤਾਦੀਤਿ ਤਾਦਿਸੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਹਿ ਆਰਾਧਯੇ ਸਮ੍ਪਾਦਯੇ ਸੋਧਯੇ, ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਤਂ ਹੁਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾਸ੍ਸ ‘‘ਕਥਂ ਹੁਤਂ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸ ਸੁਜ੍ਝੇ’’ ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਬ੍ਯਾਕਤਂ ਹੋਤਿ.
੪੯੪. ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਮੇ ਭਗਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਦਂ ਪਰੇਸਂ ਯਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਭਗਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇ ਅਕ੍ਖਾਹੀਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੪੯੫. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਨਯੇਹਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੇ ਵੇ ਅਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਸਤ੍ਤਾਤਿ ਰਾਗਾਦਿਸਙ੍ਗਵਸੇਨ ਅਲਗ੍ਗਾ. ਕੇਵਲਿਨੋਤਿ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚਾ. ਯਤਤ੍ਤਾਤਿ ਗੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ.
੪੯੬-੭. ਦਨ੍ਤਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਨ ਦਮਥੇਨ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀਹਿ, ਅਨੀਘਾ ਆਯਤਿਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵੇਨ, ਨਿਰਾਸਾ ਸਮ੍ਪਤਿ ਕਿਲੇਸਾਭਾਵੇਨ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਨ ਗਾਥਾਯ ਦੁਤਿਯਗਾਥਾ ਭਾਵਨਾਨੁਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਨਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੭.੭੧), ਅਥ ਖ੍ਵਾਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਚੇਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਾਧਕਂ.
੪੯੮-੫੦੨. ਰਾਗਞ੍ਚ…ਪੇ… ਯੇਸੁ ਨ ਮਾਯਾ…ਪੇ… ਨ ਤਣ੍ਹਾਸੁ ਉਪਾਤਿਪਨ੍ਨਾਤਿ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਦੀਸੁ ਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਤਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ. ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾਦਿਛਬ੍ਬਿਧਾ. ਭਵਾਭਵਾਯਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਾਯ ਵਾ ਉਚ੍ਛੇਦਾਯ ਵਾ. ਅਥ ਵਾ ਭਵਸ੍ਸ ਅਭਵਾਯ ਭਵਾਭਵਾਯ, ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਧ ਵਾ ਹੁਰਂ ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰਵਚਨਂ.
੫੦੪. ਯੇ ਵੀਤਰਾਗਾ…ਪੇ… ਸਮਿਤਾਵਿਨੋਤਿ ਸਮਿਤਵਨ੍ਤੋ, ਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮਕਾਰਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਿਤਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਵੀਤਰਾਗਾ ਅਕੋਪਾ. ਇਧ ਵਿਪ੍ਪਹਾਯਾਤਿ ਇਧਲੋਕੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਖਨ੍ਧੇ ਵਿਹਾਯ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਯੇਸਂ ਗਮਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਯੇ ਕਾਮੇ ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗਹਾ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਸੁਸਞ੍ਞਤਤ੍ਤਾ ਤਸਰਂਵ ਉਜ੍ਜੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਮ੍ਪਿ ਗਾਥਂ ਕੇਚਿ ਪਠਨ੍ਤਿ.
੫੦੬-੮. ਜਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਹਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਜਹਿਤ੍ਵਾਨਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਦੀਪਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇ ਏਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੀਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਹੇਤ੍ਥਾਤਿ ਹਕਾਰੋ ਨਿਪਾਤੋ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ – ਯੇ ਏਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਿਸਨ੍ਤਾਨੇ ਯਥਾ ਇਦਂ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਿ ਤਥਾ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯਂਸਭਾਵਂ ਤਂਸਭਾਵਂਯੇਵ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤਾ. ਅਯਮਨ੍ਤਿਮਾ ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ ਅਯਂ ਨੋ ਅਨ੍ਤਿਮਾ ਜਾਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ ਏਵਞ੍ਚ ਯੇ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ.
੫੦੯. ਯੋ ਵੇਦਗੂਤਿ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਤਿਮਾਤਿ ਛਸਤਤਵਿਹਾਰਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਰਣਂ ਬਹੂਨਨ੍ਤਿ ਬਹੂਨਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਭਯਵਿਹਿਂਸਨੇਨ ਸਰਣਭੂਤੋ.
੫੧੦. ਏਵਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਹ – ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਅਮੋਘਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤ੍ਵਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਜਾਨਾਸਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਇਦਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਞ੍ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਲੋਕੇ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਞੇਯ੍ਯਂ ਯਥਾ ਤਥਾ ਜਾਨਾਸਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਾਸਿ, ਯਾਦਿਸਂ ਤਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਵਿਦਿਤੋ ਏਸ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਏਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਯਸ੍ਸਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤਾ ਯਂ ਯਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਤਂ ਤਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੫੧੧. ਏਵਂ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਸਂਸਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਸਮ੍ਪਦਾਯ ਯਞ੍ਞਸਮ੍ਪਦਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦਾਯਕਸਮ੍ਪਦਾਯਪਿ ਤਂ ਛਲ਼ਙ੍ਗਪਰਿਪੂਰਂ ਯਞ੍ਞਸਮ੍ਪਦਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਯੋ ਯਾਚਯੋਗੋ’’ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਯੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਦਂ ਪਰੇਸਂ ਯਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਮੇ ਭਗਵਾ ਯਞ੍ਞਸਮ੍ਪਦਨ੍ਤਿ.
੫੧੨. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਕ੍ਖਾਸਿ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ – ਯਜਸ੍ਸੁ ਮਾਘ, ਯਜਮਾਨੋ ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਪ੍ਪਸਾਦੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤੀਸੁਪਿ ਕਾਲੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਹਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਯਾਯਂ –
‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਦਾਨਾ ਸੁਮਨੋ, ਦਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦਯੇ;
ਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਏਸਾ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੬.੩੭; ਪੇ. ਵ. ੩੦੫) –
ਯਞ੍ਞਸਮ੍ਪਦਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਾਯ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯਞ੍ਞੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ‘‘ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ਦੋਸਪ੍ਪਹਾਨੇਨ. ਕਥਂ ਦੋਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ? ਯਞ੍ਞਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞੋ ਏਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਜਹਾਤਿ ਦੋਸਂ, ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪਦੀਪਵਿਹਤਮੋਹਨ੍ਧਕਾਰੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤੋ ਯਞ੍ਞੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਏਤ੍ਥ ਯਞ੍ਞੇ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਂ ਲੋਭਂ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਪਚ੍ਚਯਂ ਕੋਧਂ, ਤਦੁਭਯਨਿਦਾਨਂ ਮੋਹਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਜਹਾਤਿ ਦੋਸਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਭੋਗੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ, ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਪਵਿਨੇਯ੍ਯ ਦੋਸਂ ਤਪ੍ਪਹਾਨੇਨੇਵ ਪਹੀਨਪਞ੍ਚਨੀਵਰਣੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦਂ ਅਪਰਿਮਾਣਸਤ੍ਤਫਰਣੇਨ ਏਕਸਤ੍ਤੇ ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਫਰਣੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਮੇਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਭਾਵਨਾਵੇਪੁਲ੍ਲਤ੍ਥਂ, ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਸਤਤਂ ਸਬ੍ਬਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਮੇਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਫਰਤੇ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ.
੫੧੪. ਅਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਂ ਮੇਤ੍ਤਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਗ੍ਗੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯਾਤੀਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਸਞ੍ਜਾਤਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਸਮ੍ਭਾਵਨੋ ਭਗਵਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਧਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਮੇਵ ਚ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮੁਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਗ੍ਗਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੋ ਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਰ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਾਮਿਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ – ‘‘ਕੋ ਸੁਜ੍ਝਤਿ ਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ, ਅਕਰੋਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਬਜ੍ਝਤੀ ਚਾ’’ਤਿ. ਕੇਨਤ੍ਤਨਾਤਿ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਸਕ੍ਖਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਜਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਜ੍ਜ ਸਕ੍ਖਿ ਦਿਟ੍ਠੋ. ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਚ੍ਚਾਦਰੇਨ ਸਪਥਂ ਕਰੋਤਿ. ਕਥਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਚ੍ਚਾਦਰੇਨੇਵ ਪੁਨਪਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਜੁਤਿਮਾਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਲਪਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਸੋ ਸੁਜ੍ਝਤਿ ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਚ, ਤਥਾਰੂਪੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਨ੍ਤਾ ਏਸਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ, ਸੋ ਬਜ੍ਝਤਿ. ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨੋ ਚ ਤੇਨੇਵ ਝਾਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਯੋ ਸੁਜ੍ਝਤਿ ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਮਨਂ ਅਨਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾਵ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਯੋ ਬਜ੍ਝਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਝਾਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਮਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਾਯੇਨ ਨਯੇਨ ‘‘ਯੋ ਯਜਤੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.
੫੧੫. ਤਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧਨ੍ਤਿ ਤਿਕਾਲਪ੍ਪਸਾਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤੇਨ ਦਾਯਕਤੋ ਅਙ੍ਗਤ੍ਤਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਆਰਾਧਯੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਭਿ ਤਾਦੀਤਿ ਤਞ੍ਚ ਸੋ ਤਾਦਿਸੋ ਤਿਵਿਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਾਧਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਿਵਿਧਂ ਯਞ੍ਞਸਮ੍ਪਦਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਹਿ ਖੀਣਾਸਵੇਹਿ ਸਾਧੇਯ੍ਯ ਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ. ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਤੋ ਅਙ੍ਗਤ੍ਤਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਯਾਚਯੋਗੋਤਿ ਏਵਂ ਮੇਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਛਲ਼ਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਯਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਮਾ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਤੇਨ ਛਲ਼ਙ੍ਗਯਞ੍ਞੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਮੇਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨੇਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰੂਮੀਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹੇਨ੍ਤੋ ਦੇਸਨਂ ਸਮਾਪੇਸਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਗਾਥਾਸੁ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਇਤੋ ਪਰਞ੍ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਮਾਘਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਸਭਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਭਿਯਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮੇਵ ਯਾਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੇਪਿ ਚਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਸਦਿਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਯ੍ਯਾਨਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਤਂ ਕਿਰ ਵੇਲ਼ੂਹਿ ਚ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਤ੍ਥੇਨ ਚ ਪਾਕਾਰੇਨ, ਗੋਪੁਰਦ੍ਵਾਰਟ੍ਟਾਲਕਯੁਤ੍ਤਂ ਨੀਲੋਭਾਸਂ ਮਨੋਰਮਂ, ਤੇਨ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਲਨ੍ਦਕਾਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਵਾਪਂ ਅਦਂਸੁ, ਤੇਨ ‘‘ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਲਨ੍ਦਕਾ ਨਾਮ ਕਾਲ਼ਕਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਰਾਜਾ ਤਤ੍ਥ ਉਯ੍ਯਾਨਕੀਲ਼ਨਤ੍ਥਂ ਆਗਤੋ ਸੁਰਾਮਦੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਦਿਵਾਸੇਯ੍ਯਂ ਸੁਪਿ. ਪਰਿਜਨੋਪਿਸ੍ਸ ‘‘ਸੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ’’ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਫਲਾਦੀਹਿ ਪਲੋਭਿਯਮਾਨੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਸੁਰਾਗਨ੍ਧੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਾ ਸੁਸਿਰਰੁਕ੍ਖਾ ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਅਭਿਮੁਖੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਜੀਵਿਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਵੇਸੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇ ਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਿ, ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪੋ ਨਿਵਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਮਮ ਕਾਲ਼ਕਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਾਪਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ, ਅਭਯਘੋਸਨਞ੍ਚ ਘੋਸਾਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ‘‘ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਂ.
ਸਭਿਯਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸਭਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋਤਿ ਬਾਹਿਰ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯਾਤਿ ਨ ਮਾਤਾ ਨ ਪਿਤਾ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਵਿਯ ਪਿਤਾ ਵਿਯ ਚ ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯਤ੍ਤਾ ਸੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾ ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪੇ ਭਗਵਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣਚੇਤਿਯੇ ਤਯੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਖਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚਰਿਯਾਨੁਰੂਪਾਨਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਚ ਚੇਤਿਯਵਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਚ ਨਗਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਤਾਵਤਕਮ੍ਪਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਅਰੋਚਯਮਾਨਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾਪਿ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਗਮਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਨੇਸਂ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਮਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖਾ ਹੋਮ, ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖੇਨ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲਕਿਰਿਯਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਅਨਪੇਕ੍ਖਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ.
ਅਥ ਨੇਸਂ ਮਹਾਥੇਰੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਦਹੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਵਾਰਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਸੋ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੋਤਤ੍ਤੇ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੂਸੁ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪਦੇਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਨੋਤਤ੍ਤਉਦਕਞ੍ਚ ਨਾਗਲਤਾਦਨ੍ਤਪੋਣਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥਾਵੁਸੋ ਮਮਾਨੁਭਾਵਂ, ਅਯਂ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ, ਇਦਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਤੋ ਉਦਕਦਨ੍ਤਪੋਣਂ ਆਭਤਂ, ਇਮਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਥ, ਏਵਾਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਦਾ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਤਕਿਚ੍ਚਾ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਹ ਸਲ੍ਲਾਪਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਪਞ੍ਚੋ, ਮਾ ਦਾਨਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਤਤੋ ਤੇਸਂ ਏਕੋ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਚ੍ਚਯੇਨ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋਪਿ ਤਥੇਵ ਅਕਾਸਿ, ਇਤਰੇਨ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਤਥੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਤਂ ਆਰੁਹਨਦਿਵਸਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਅਨਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਕਾਲਕਤੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ, ਅਨਾਗਾਮੀ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਛਸੁ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇਸੁ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮੇਨ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਸਾ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਧੀਤਾ, ਤਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧੀਤਾ ਸਮਯਨ੍ਤਰਂ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਸੇਕੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਸਾ ਤੇਨ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਂ ਗਬ੍ਭਿਨਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਂਸੁ. ਸਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਸਭਾਯਂ ਵਿਜਾਯਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ‘‘ਸਭਿਯੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਸਭਿਯੋ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਸਤ੍ਥਾਨਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਾਦੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਾਦਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦਿਸਂ ਵਾਦਿਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰਾਦਯੋ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਵਸਤਿ.
ਅਥ ਭਗਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਤਿ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਸਭਿਯੋ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਥ ਸੋ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਇਮਾਹਂ ਵਿਸੇਸਂ ਕਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਕਿਰਿਯਂ ਤੇ ਚ ਸਹਾਯੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਏਕੋ ਇਦਾਨਿ ਕਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪਸੇਵਨਾਯ ਨਿਯੋਜੇਮੀ’’ਤਿ ਵੀਸਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਮਾਗਮ੍ਮ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਭਿਯ, ਸਭਿਯਾ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਿ. ਸੋ ਨਿਦ੍ਦਾਯਮਾਨੋ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਓਭਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਤੋ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ ਸਭਿਯ ਤਵਤ੍ਥਾਯ ਵੀਸਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਆਹਰਿਂ, ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹ. ਯੋ ਚ ਤੇ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਇਮੇ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਇਮਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਪਞ੍ਹਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇਨ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਚ ਨੇ ਸਭਿਯੋ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਪਦਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਉਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਅਥ ਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਨਾਚਿਕ੍ਖਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਗਵੇਸਮਾਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਸਯਮੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਞਸ੍ਸਤਿ. ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਤੁਚ੍ਛਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਯੋ ਤੇ ਸਭਿਯ…ਪੇ… ਚਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਥੇਰਗਾਥਾਸੁ ਪਨ ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤੇ ਸਭਿਯਤ੍ਥੇਰਾਪਦਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਾ ਭਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਾ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵਤਾਯ ਤੇ ਪਞ੍ਹਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ.
ਯੇ ਤੇਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸਪਚ੍ਚੁਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਮਨੇਨ ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਚ ਸਮਣਾ ਚੇਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ. ਸਙ੍ਘਿਨੋਤਿ ਗਣਵਨ੍ਤੋ. ਗਣਿਨੋਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰੋ, ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨੋ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਾਰੋ. ਗਣਾਚਰਿਯਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦਿਵਸੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਗਹਟ੍ਠਗਣਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਾ. ਞਾਤਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ, ਵਿਸ੍ਸੁਤਾ ਪਾਕਟਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਸਸ੍ਸਿਨੋਤਿ ਲਾਭਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤਿਤ੍ਥਕਰਾਤਿ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਹਿ ਓਤਰਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਓਗਾਹਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਤਿਤ੍ਥਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰੋ. ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਾ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸਾਧਵੋ ਏਤੇ ਸਨ੍ਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਤਾ.
ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਨ੍ਤਿ ਕਤਮੇ ਤੇਤਿ ਚੇ-ਇਚ੍ਚੇਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਪੂਰਣੋਤਿ ਨਾਮਂ, ਕਸ੍ਸਪੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਕਿਰ ਜਾਤਿਯਾ ਦਾਸੋ, ਦਾਸਸਤਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਜਾਤੋ. ਤੇਨਸ੍ਸ ‘‘ਪੂਰਣੋ’’ਤਿ ਨਾਮਮਕਂਸੁ. ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਨਗ੍ਗੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਸਪੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਮਕ੍ਖਲੀਤਿ ਨਾਮਂ, ਗੋਸਾਲਾਯ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਗੋਸਾਲੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋਪਿ ਕਿਰ ਜਾਤਿਯਾ ਦਾਸੋ ਏਵ, ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਜਿਤੋਤਿ ਨਾਮਂ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਤੇਨ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਪਕੁਧੋਤਿ ਨਾਮਂ, ਕਚ੍ਚਾਯਨੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਵਸੇਨ ਉਦਕੇ ਜੀਵਸਞ੍ਞਾਯ ਚ ਨ੍ਹਾਨਮੁਖਧੋਵਨਾਦਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਸੋਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਸਞ੍ਚਯੋਤਿ ਨਾਮਂ, ਬੇਲਟ੍ਠੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਬੇਲਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਨਿਗਣ੍ਠੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਨਾਮੇਨ, ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਿਤੁਨਾਮੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਾਟੋਤਿ ਕਿਰ ਨਾਮਸ੍ਸ ਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ, ਸੋਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਞ੍ਚਸਤਪਞ੍ਚਸਤਸਿਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਤਿ ਤੇ ਛ ਸਤ੍ਥਾਰੋ. ਤੇ ਪਞ੍ਹੇਤਿ ਤੇ ਵੀਸਤਿ ਪਞ੍ਹੇ. ਤੇਤਿ ਤੇ ਛ ਸਤ੍ਥਾਰੋ. ਨ ਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਕੋਪਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਆਵਿਲਭਾਵਂ. ਦੋਸਨ੍ਤਿ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਤਂ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਮਨ੍ਦਤਿਕ੍ਖਭੇਦਸ੍ਸ ਕੋਧਸ੍ਸੇਵਾਧਿਵਚਨਂ. ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਤੀਤਤਾ, ਦੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਾਤੁਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਯਵਚੀਵਿਕਾਰੇਨ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.
ਹੀਨਾਯਾਤਿ ਗਹਟ੍ਠਭਾਵਾਯ. ਗਹਟ੍ਠਭਾਵੋ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਹੀਨਤੋ ਹੀਨਕਾਮਸੁਖਪਟਿਸੇਵਨਤੋ ਵਾ ‘‘ਹੀਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਚ੍ਚਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ. ਆਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ. ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਮੇ ਪਟਿਸੇਵੇਯ੍ਯਂ. ਇਤਿ ਕਿਰਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਟਿਞ੍ਞਾਨਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਤੁਚ੍ਛਕਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਹੋਸਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨੇਵ ਚ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੀਮਂਸਮਾਨਸ੍ਸ ਅਥ ਖੋ ਸਭਿਯਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸਮਣੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਯੇਪਿ ਖੋ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਮਣੋ ਖੋ ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਿਣ੍ਣਾਤਿਆਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੇਵ. ਥੇਰਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮੇ ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂਤਿ ਰਤਨਞ੍ਞੂ, ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਰਤਨਂ ਜਾਨਾਮ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਕਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਲੋਕੇਨਾਪਿ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਬਹੁਰਤ੍ਤਿਵਿਦੂ ਵਾ. ਚਿਰਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਾ. ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨ ਅਵਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਨੀਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭਵਿਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਕਿਮੇਸ ਞਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੫੧੬. ਕਙ੍ਖੀ ਵੇਚਿਕਿਚ੍ਛੀਤਿ ਸਭਿਯੋ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੋ ਏਵਂ ਭਗਵਤੋ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਮੂਪਸਮਸੂਚਿਤਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਸਮ੍ਭਾਵਯਮਾਨੋ ਵਿਗਤੁਦ੍ਧਚ੍ਚੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਕਙ੍ਖੀ ਵੇਚਿਕਿਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਲਭੇਯ੍ਯਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਕਙ੍ਖਾਯ ਕਙ੍ਖੀ. ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸਿਮਸ੍ਸ ਚ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਵੇਚਿਕਿਚ੍ਛੀ. ਦੁਬ੍ਬਲਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇ ਕਙ੍ਖਨਤੋ ਕਙ੍ਖੀ, ਬਲਵਤਿਯਾ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਕਿਚ੍ਛਤਿਯੇਵ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਤੁਨ੍ਤਿ ਵੇਚਿਕਿਚ੍ਛੀ. ਅਭਿਕਙ੍ਖਮਾਨੋਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ. ਤੇਸਨ੍ਤਕਰੋਤਿ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਨ੍ਤਕਰੋ. ਭਵਨ੍ਤੋਵ ਏਵਂ ਭਵਾਹੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਹੇ ਮੇ ਪੁਟ੍ਠੋ…ਪੇ… ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ ਮੇ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਹੇ ਮੇਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਮਯਾ. ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਨੁਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਂ ਪਾਲ਼ਿਂ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤੋ. ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ ਮੇਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ.
੫੧੭. ਦੂਰਤੋਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚਾਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਸਤਮਗ੍ਗਤੋ ਆਗਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ਭਗਵਾ ‘‘ਦੂਰਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ, ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਾ ਸਾਸਨਤੋ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਦੂਰਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਨਂ ਆਹ.
੫੧੮. ਪੁਚ੍ਛ ਮਨ੍ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਨਸ੍ਸ ਗਾਥਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਨਸਿਚ੍ਛਸੀਤਿ ਮਨਸਾ ਇਚ੍ਛਸਿ.
ਯਂ ਵਤਾਹਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਤ ਅਹਂ. ਅਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਸੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਫੁਟਚਿਤ੍ਤੋ. ਉਦਗ੍ਗੋਤਿ ਕਾਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚ ਅਬ੍ਭੁਨ੍ਨਤੋ. ਇਦਂ ਪਨ ਪਦਂ ਨ ਸਬ੍ਬਪਾਠੇਸੁ ਅਤ੍ਥਿ. ਇਦਾਨਿ ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਪਮੁਦਿਤੋ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ’’ਤਿ.