੨. ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੨੮. ਤਂ ਮਂ ਪਧਾਨਪਹਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ‘‘ਪਧਾਨਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਰਞ੍ਜਤੀ ਮਨੋ’’ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਪਧਾਨਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੇਨ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾ ਕਤਾ, ਤਂ ਅਜ੍ਜ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ‘‘ਤਂ ਮਂ ਪਧਾਨਪਹਿਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਮਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਵਚਨੇਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਪਧਾਨਪਹਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਯ ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਾ. ਨਦਿਂ ਨੇਰਞ੍ਜਰਂ ਪਤੀਤਿ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਞ੍ਹਿ ਪਧਾਨਪਹਿਤਤ੍ਤਾਯ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾ ਨਦੀ. ਤੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ‘‘ਨਦਿਯਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯਾ’’ਤਿ, ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਤੀਰੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਰਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਅਤੀਵ ਪਰਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਝਾਯਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਾਣਕਜ੍ਝਾਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ. ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਖੇਮਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਤ੍ਥਂ.

੪੨੯. ਨਮੁਚੀਤਿ ਮਾਰੋ. ਸੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਕਾਮੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇ ਨ ਮੁਞ੍ਚਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨੇਸਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਮੁਚੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਰੁਣਂ ਵਾਚਨ੍ਤਿ ਅਨੁਦ੍ਦਯਾਯੁਤ੍ਤਂ ਵਾਚਂ. ਭਾਸਮਾਨੋ ਉਪਾਗਮੀਤਿ ਇਦਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਉਪਾਗਤੋ? ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਕਿਰ ਏਕਦਿਵਸਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਬ੍ਬਦਾ ਆਹਾਰਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖੇਨ ਅਮਤਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਆਹਾਰੁਪਚ੍ਛੇਦਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ, ਤੇਨ ਕਿਸੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਚ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਮਾਰੋ ‘‘ਅਯਂ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਤਿਘੋਰਂ ਤਪਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਮਮ ਵਿਸਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭੀਤੋ ‘‘ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਵਤ੍ਵਾ ਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਗਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਕਿਸੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ, ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਰਣਂ ਤਵਾ’’ਤਿ.

੪੩੦. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਅਥਸ੍ਸ ਮਰਣਸਨ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਸਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸਹਸ੍ਸਭਾਗੋ ਮਰਣਸ੍ਸ, ਏਕਂਸੋ ਤਵ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਹਸ੍ਸਂ ਭਾਗਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਹਸ੍ਸਭਾਗੋ. ਕੋ ਸੋ? ਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਏਕੋ ਅਂਸੋਤਿ ਏਕਂਸੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਅਯਂ ਅਪ੍ਪਾਣਕਜ੍ਝਾਨਾਦਿਸਹਸ੍ਸਭਾਗੋ ਤਵ ਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਤੋ ਪਨ ਤੇ ਏਕੋ ਏਵ ਭਾਗੋ ਜੀਵਿਤਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਰਣਂ ਤਵਾਤਿ. ਏਵਂ ਮਰਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਥ ਨਂ ਜੀਵਿਤੇ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਜੀਵ ਭੋ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਚੇ. ਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਹਸੀਤਿ.

੪੩੧. ਅਥ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਮਤਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਚਰਤੋ ਚ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ, ਯਂ ਤਾਪਸਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਜੂਹਤੋਤਿ ਜੁਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.

੪੩੨. ਦੁਗ੍ਗੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਇਮਂ ਪਨ ਅਡ੍ਢਗਾਥਂ ਪਧਾਨਵਿਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਾਣਕਜ੍ਝਾਨਾਦਿਗਹਨਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦੁਗ੍ਗੋ, ਦੁਕ੍ਖਿਤਕਾਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਰੋ, ਸਨ੍ਤਿਕਮਰਣੇਨ ਤਾਦਿਸੇਨਾਪਿ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤੋ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਭਣਂ ਮਾਰੋ, ਅਟ੍ਠਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਅਯਮੁਪਡ੍ਢਗਾਥਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਕਲਗਾਥਾਪੀਤਿ ਏਕੇ. ਭਗਵਤਾ ਏਵ ਪਨ ਪਰਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਮੇਤ੍ਥ ਏਵਂਜਾਤਿਕਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਯਮਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

੪੩੩. ਛਟ੍ਠਗਾਥਾਯ ਯੇਨਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਣੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥੇਨ ਤ੍ਵਂ, ਪਾਪਿਮ, ਆਗਤੋਸੀਤਿ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

੪੩੪. ‘‘ਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਹਸੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਵਚਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਣੁਮਤ੍ਤੋਪੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਵਟ੍ਟਗਾਮਿਂ ਮਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਣਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

੪੩੫. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਏਕਂਸੋ ਤਵ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਮਾਰਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਅਰੇ, ਮਾਰ, ਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਸਨ੍ਤਿਵਰਪਦੇ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਸਦ੍ਧੋਪਿ ਵਾ ਕੁਸੀਤੋ, ਸਦ੍ਧੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਸਮਾਨੋਪਿ ਵਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਜੀਵਿਤਮਨੁਪੁਚ੍ਛਮਾਨੋ ਸੋਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਸਨ੍ਤਿਵਰਪਦੇ ਓਕਪ੍ਪਨਸਦ੍ਧਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਮਸਿਥਿਲਪਰਕ੍ਕਮਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵੀਰਿਯਂ, ਵਜਿਰੂਪਮਾ ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਮਮ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਮਂ ਪਹਿਤਤ੍ਤਂ ਉਤ੍ਤਮਜ੍ਝਾਸਯਂ ਕਿਂ ਜੀਵਮਨੁਪੁਚ੍ਛਸਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਜੀਵਿਤਂ ਪੁਚ੍ਛਸਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਮਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਤਿ ਸਮਾਧਿ ਚ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਯੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਏਕੇਨਾਪਿ ਅਵਿਰਹਿਤਂ ਏਵਂ ਮਂ ਪਹਿਤਤ੍ਤਂ ਕਿਂ ਜੀਵਮਨੁਪੁਚ੍ਛਸਿ? ਨਨੁ – ਏਕਾਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਵੀਰਿਯਮਾਰਭਤੋ ਦਲ਼੍ਹਂ (ਧ. ਪ. ੧੧੨). ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਝਾਯਿਨੋ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੧੧, ੧੧੩).

੪੩੬-੮. ਏਵਂ ਮਾਰਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਹਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਦੀਨਮਪੀ’’ਪਿ ਗਾਥਾਤ੍ਤਯਮਾਹ. ਤਮਤ੍ਥਤੋ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਣ੍ਣਨਾ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਮ ਸਰੀਰੇ ਅਪ੍ਪਾਣਕਜ੍ਝਾਨਵੀਰਿਯਵੇਗਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ ਵਾਤੋ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਲੋਕੇ ਗਙ੍ਗਾਯਮੁਨਾਦੀਨਂ ਨਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸੋਤਾਨਿ ਅਯਂ ਵਿਸੋਸਯੇ, ਕਿਞ੍ਚ ਮੇ ਏਵਂ ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਂ ਲੋਹਿਤਂ ਨ ਉਪਸੋਸੇਯ੍ਯ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਮੇ ਲੋਹਿਤਮੇਵ ਸੁਸ੍ਸਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਤਮ੍ਹਿ ਲੋਹਿਤੇ ਸੁਸ੍ਸਮਾਨਮ੍ਹਿ ਬਦ੍ਧਾਬਦ੍ਧਭੇਦਂ ਸਰੀਰਾਨੁਗਤਂ ਪਿਤ੍ਤਂ, ਅਸਿਤਪੀਤਾਦਿਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਂ ਚਤੁਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸੇਮ੍ਹਞ੍ਚ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਰਂ ਤਤ੍ਤਕਮੇਵ ਮੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਓਜਞ੍ਚ ਸੁਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਸੁ ਚ ਸੁਸ੍ਸਮਾਨੇਸੁ ਮਂਸਾਨਿਪਿ ਖੀਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਏਵਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮਂਸੇਸੁ ਖੀਯਮਾਨੇਸੁ ਭਿਯ੍ਯੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਂਸੀਦਤਿ. ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਈਦਿਸਂ ਚਿਤ੍ਤਮਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਰੀਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਣਸਿ ‘‘ਕਿਸੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ, ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਰਣਂ ਤਵਾ’’ਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਪਸੀਦਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸਤਿ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਧਿ ਮਮ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਣੁਮਤ੍ਤੋਪਿ ਪਮਾਦੋ ਵਾ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਏਵਂ ਵਿਹਰਤੋ ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਤੀਤਂ ਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨਾਗਤਂ ਵਾ ਏਤਰਹਿ ਵਾ ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ, ਤਾਸਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਭੂਤਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਮਵੇਦਨਂ. ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਸੁਖਂ, ਸੀਤੇਨ ਉਣ੍ਹਂ, ਉਣ੍ਹੇਨ ਸੀਤਂ, ਖੁਦਾਯ ਭੋਜਨਂ, ਪਿਪਾਸਾਯ ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਦਕਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਏਕਕਾਮਮ੍ਪਿ ਨਾਪੇਕ੍ਖਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖਸੇਯ੍ਯਂ ਸਯੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਈਦਿਸੇਨਾਕਾਰੇਨ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਪਸ੍ਸ, ਤ੍ਵਂ ਮਾਰ, ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਤਨ੍ਤਿ.

੪੩੯-੪੧. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਦ੍ਧਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਸ੍ਸ ਮਾਰਸ੍ਸ ਮਨੋਰਥਭਞ੍ਜਨਤ੍ਥਂ ਮਾਰਸੇਨਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਅਪਰਾਜਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਾਮਾ ਤੇ ਪਠਮਾ ਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਛ ਗਾਥਾਯੋ ਆਹ.

ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਆਦਿਤੋਵ ਅਗਾਰਿਯਭੂਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ ਮੋਹਯਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਅਨਗਾਰਿਯਭਾਵਂ ਉਪਗਤਾਨਂ ਪਨ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਸੁ ਵਾ ਅਧਿਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਭਿਰਤਿ ਦੁਕ੍ਕਰਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੩੧). ਤਤੋ ਤੇ ਪਰਪਟਿਬਦ੍ਧਜੀਵਿਕਤ੍ਤਾ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾ ਬਾਧੇਤਿ, ਤਾਯ ਬਾਧਿਤਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਨਤਣ੍ਹਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਿਲਮਯਤਿ, ਅਥ ਨੇਸਂ ਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ. ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਮਨਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵੇਸੁ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਵਿਹਰਤਂ ਉਤ੍ਰਾਸਸਞ੍ਞਿਤਾ ਭੀਰੁ ਜਾਯਤਿ, ਤੇਸਂ ਉਸ੍ਸਙ੍ਕਿਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵਿਵੇਕਰਸਮਨਸ੍ਸਾਦਯਮਾਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ‘‘ਨ ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੇਨ ਮਾਨਮਕ੍ਖਥਮ੍ਭਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਂ ਤਤੋ ਅਧਿਕਤਰਂ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਲਾਭਾਦਿਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਧਮ੍ਮਪਤਿਰੂਪਕਾਨਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾਯਸਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸੇਨ੍ਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਾਦੀਨਂ ਪਠਮਸੇਨਾਦਿਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੪੪੨-੩. ਏਵਮੇਤਂ ਦਸਵਿਧਂ ਸੇਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਸਾ ਕਣ੍ਹਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਕਣ੍ਹਸ੍ਸ ਨਮੁਚਿਨੋ ਉਪਕਾਰਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਂ ਤਵ ਸੇਨਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਏਸਾ ਨਮੁਚਿ ਤੇ ਸੇਨਾ, ਕਣ੍ਹਸ੍ਸਾਭਿਪ੍ਪਹਾਰਿਨੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਪ੍ਪਹਾਰਿਨੀਤਿ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਘਾਤਨੀ ਨਿਪ੍ਪੋਥਨੀ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਨਂ ਅਸੂਰੋ ਜਿਨਾਤਿ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਚ ਲਭਤੇ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਵ ਸੇਨਂ ਅਸੂਰੋ ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨ ਜਿਨਾਤਿ, ਸੂਰੋ ਪਨ ਜਿਨਾਤਿ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਚ ਮਗ੍ਗਸੁਖਂ ਫਲਸੁਖਞ੍ਚ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਲਭਤੇ ਸੁਖਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਖਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਸ ਮੁਞ੍ਜਂ ਪਰਿਹਰੇਤਿ. ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਨੋ ਪੁਰਿਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਿਵਤ੍ਤਨਕਭਾਵਵਿਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਸੀਸੇ ਵਾ ਧਜੇ ਵਾ ਆਵੁਧੇ ਵਾ ਮੁਞ੍ਜਤਿਣਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਰਤਿਚ੍ਚੇਵ ਮਂ ਧਾਰੇਹਿ. ਤਵ ਸੇਨਾਯ ਪਰਾਜਿਤਸ੍ਸ ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਮਮ ਜੀਵਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਧਾਰੇਹਿ – ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਮੇ ਮਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਞ੍ਚੇ ਜੀਵੇ ਪਰਾਜਿਤੋ, ਯੇਨ ਜੀਵਿਤੇਨ ਪਰਾਜਿਤੋ ਜੀਵੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਜੀਵਿਤਾ ਤਯਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਮਤਂ ਮਮ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੪੪੪. ਕਸ੍ਮਾ ਮਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਚੇ? ਯਸ੍ਮਾ ਪਗਾਲ਼੍ਹੇਤ੍ਥ…ਪੇ… ਸੁਬ੍ਬਤਾ, ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਾਦਿਕਾਯ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਪਰਵਮ੍ਭਨਪਰਿਯੋਸਾਨਾਯ ਤਵ ਸੇਨਾਯ ਪਗਾਲ਼੍ਹਾ ਨਿਮੁਗ੍ਗਾ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਨਪ੍ਪਕਾਸਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤੇ ਏਵਂ ਪਗਾਲ਼੍ਹਾ ਸਮਾਨਾ ਸਚੇਪਿ ਕਦਾਚਿ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਮੁਜ੍ਜਨਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ‘‘ਸਾਹੁ ਸਦ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਤਾਯ ਸੇਨਾਯ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਤ੍ਤਾ ਤਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਖੇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮੀਨਂ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸੁਬ੍ਬਤਾਤਿ. ਇਮਂ ਪਨ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੋ ਪੁਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਏਵ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

੪੪੫-੬. ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਤਾਯ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਵਿਸੇਸਂ ਅਨਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ‘‘ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਅਞ੍ਞੋ ਮਗ੍ਗੋ ਬੋਧਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਬਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਸਾਖਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਪਗੇਵ ਸੁਜਾਤਾਯ ਪਾਯਾਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਭਦ੍ਰਵਨਸਣ੍ਡੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਦਿਵਸਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡਾਭਿਮੁਖੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਯੇਨ ਦਿਨ੍ਨਾ ਅਟ੍ਠ ਤਿਣਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਵਿਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਲੋਕਧਾਤੁਦੇਵਤਾਹਿ ਕਤਸਕ੍ਕਾਰਬਹੁਮਾਨੋ –

‘‘ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ ਚ, ਅਟ੍ਠਿ ਚ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੁ;

ਉਪਸੁਸ੍ਸਤੁ ਨਿਸ੍ਸੇਸਂ, ਸਰੀਰੇ ਮਂਸਲੋਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਚਤੁਰਙ੍ਗਵੀਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਅਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥੋ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਦਾਨਿਸ੍ਸ ਸਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਤੋ ਯਾਵ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮਾਯਤਂ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਉਦ੍ਧਂ ਨਵਯੋਜਨਮੁਗ੍ਗਤਂ ਮਾਰਸੇਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਿਯਡ੍ਢਯੋਜਨਸਤਪ੍ਪਮਾਣਂ ਗਿਰਿਮੇਖਲਂ ਹਤ੍ਥਿਰਾਜਾਨਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਸਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਵੁਧਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ, ਹਨਥ, ਪਹਰਥਾ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਆਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਵੁਟ੍ਠਿਯੋ ਮਾਪੇਸਿ, ਤਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਏਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਵਜਿਰਙ੍ਕੁਸੇਨ ਹਤ੍ਥਿਂ ਕੁਮ੍ਭੇ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਮੀਪਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਭੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਨ ਉਟ੍ਠਹਾਮਿ ਮਾਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਧਜਿਨਿਂ ਸਮਨ੍ਤਾ ਵਿਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਧਜਿਨਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਧਜਿਨਿਨ੍ਤਿ ਸੇਨਂ. ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਯ੍ਯੁਤ੍ਤਂ. ਸਵਾਹਨਨ੍ਤਿ ਗਿਰਿਮੇਖਲਨਾਗਰਾਜਸਹਿਤਂ. ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਅਭਿਮੁਖੋ ਉਪਰਿ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਤੇਜੇਨੇਵ, ਨ ਕਾਯੇਨ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਾ ਮਂ ਠਾਨਾ ਅਚਾਵਯਿ, ਮਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਠਾਨਾ ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾ ਮਾਰੋ ਮਾ ਚਾਲੇਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਪ੍ਪਸਹਤੀਤਿ ਸਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨਾਭਿਭਵਤਿ ਵਾ. ਆਮਂ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਚਜਾਤਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਭਾਜਨਂ. ਅਸ੍ਮਨਾਤਿ ਪਾਸਾਣੇਨ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.

੪੪੭-੮. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਏਤਂ ਤੇ ਮਾਰਸੇਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਧਮ੍ਮਰਾਜਾਭਿਸੇਕੋ ਇਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਵਸੀਕਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਸੀਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਪਹਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਵਸੀਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ. ਸਤਿਞ੍ਚ ਸੂਪਤਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਯਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤਿਞ੍ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਸੀਕਤਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿ ਰਟ੍ਠਾ ਰਟ੍ਠਂ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਭੇਦੇ ਪੁਥੂ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨਯਨ੍ਤੋ. ਅਥ ਮਯਾ ਵਿਨੀਯਮਾਨਾ ਤੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਨ ਸੋਚਰੇ, ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਮਤਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੪੪੯-੫੧. ਅਥ ਮਾਰੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਪਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਭਾਯਸਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਾਰ, ਨ ਭਾਯਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਭਾਯਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਪਾਰਮਿਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਕਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਏਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਤ੍ਵਮਕਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਂ ਏਤ੍ਥ ਪਾਪਿਮ ਸਕ੍ਖਿਕਿਚ੍ਚੇਨ, ਅਪਿਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਭਵੇ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਂ ਦਾਨਮਦਾਸਿਂ, ਤਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਛਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਸਞ੍ਜਾਤਕਮ੍ਪਾ ਅਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀਯੇਵ ਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਦਕਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿ ਭੇਰਵਸਦ੍ਦਂ ਮੁਞ੍ਚਮਾਨਾ, ਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੋ ਅਸਨਿਹਤੋ ਵਿਯ ਭੀਤੋ ਧਜਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸਾਯ. ਅਥ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਤੀਹਿ ਯਾਮੇਹਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ‘‘ਅਨੇਕਜਾਤਿਸਂਸਾਰਂ…ਪੇ… ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਖਯਮਜ੍ਝਗਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ. ਮਾਰੋ ਉਦਾਨਸਦ੍ਦੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਹ’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਾਮਿ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ. ਸਚਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਖਲਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਹੇਠੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਮਿਯਂ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਤਤੋ ਭਗਵਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਖਲਿਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਾ ਨਿਬ੍ਬੇਜਨੀਯਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਓਤਾਰਨ੍ਤਿ ਰਨ੍ਧਂ ਵਿਵਰਂ. ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਧਿਗਮਿਂ. ਮੇਦਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਮੇਦਪਿਣ੍ਡਸਦਿਸਂ. ਅਨੁਪਰਿਯਗਾਤਿ ਪਰਿਤੋ ਪਰਿਤੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਮੁਦੁਨ੍ਤਿ ਮੁਦੁਕਂ. ਵਿਨ੍ਦੇਮਾਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ. ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਤਿ ਸਾਦੁਭਾਵੋ. ਵਾਯਸੇਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾਯਸੋ ਏਤ੍ਤੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.

ਅਯਂ ਪਨ ਯੋਜਨਾ – ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਓਤਾਰਾਪੇਕ੍ਖੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਪਦਾਪਦਂ, ਏਵਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਪਿ ਚ ਓਤਾਰਂ ਨਾਧਿਗਮਿਂ. ਸੋਹਂ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮੇਦਵਣ੍ਣਂ ਪਾਸਾਣਂ ਮੇਦਸਞ੍ਞੀ ਵਾਯਸੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਸ੍ਸੇ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਅਵਿਨ੍ਦਮਾਨੋ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਏਤ੍ਥ ਮੁਦੁ ਵਿਨ੍ਦੇਮ, ਅਪਿ ਇਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਤਥੇਵ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਅਲਦ੍ਧਾ ‘‘ਪਾਸਾਣੋਵਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵਾਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਨੁਪਰਿਯਗਾ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਮੁਦੁਭਾਵਂ ਵਿਨ੍ਦੇਮ, ਕੁਤੋਚਿ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾ ਸਿਯਾ’’ਤਿ, ਤੇ ਦਾਨਿ ਮਯਂ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਕਾਕੋਵ ਸੇਲਮਾਸਜ੍ਜ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਾਪੇਮ ਗੋਤਮਂ ਆਸਜ੍ਜ ਤਤੋ ਗੋਤਮਾ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜ ਅਪੇਮਾਤਿ. ਏਵਂ ਵਦਤੋ ਕਿਰ ਮਾਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਪ੍ਫਲਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਬਲਵਸੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਵਿਸੀਦਮਾਨਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਸ੍ਸ ਬੇਲੁਵਪਣ੍ਡੁ ਨਾਮ ਵੀਣਾ ਕਚ੍ਛਤੋ ਪਤਿਤਾ. ਯਾ ਸਕਿਂ ਕੁਸਲੇਹਿ ਵਾਦਿਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰਂ ਮੁਞ੍ਚਤਿ, ਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੋ ਪਞ੍ਚਸਿਖਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਸੋ ਪਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਬੁਜ੍ਝਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

੪੫੨. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਸੋਕਪਰੇਤਸ੍ਸ, ਵੀਣਾ ਕਚ੍ਛਾ ਅਭਸ੍ਸਥ;

ਤਤੋ ਸੋ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਥਾ’’ਤਿ.

ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕਾ ਆਹਂਸੂਤਿ ਏਕੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨੇਤਂ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.