੬. ਪਰਾਭਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਪਰਾਭਵਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਂ ਕਿਰ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵੁਡ੍ਢਿਞ੍ਚ ਸੋਤ੍ਥਿਞ੍ਚ ਕਥਯਮਾਨੇਨ ਏਕਂਸੇਨ ਭਵੋ ਏਵ ਕਥਿਤੋ, ਨੋ ਪਰਾਭਵੋ. ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨੇਸਂ ਪਰਾਭਵਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਂ ਕਥਿਤਦਿਵਸਤੋ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਦੇਵਤਾਯੋ ਪਰਾਭਵਸੁਤ੍ਤਂ ਸੋਤੁਕਾਮਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਏਕਵਾਲਗ੍ਗਕੋਟਿਓਕਾਸਮਤ੍ਤੇ ਦਸਪਿ ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਸਟ੍ਠਿਪਿ ਸਤ੍ਤਤਿਪਿ ਅਸੀਤਿਪਿ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਭਾਵੇ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਦੇਵਮਾਰਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਸਿਰਿਯਾ ਚ ਤੇਜੇਨ ਚ ਅਧਿਗਯ੍ਹ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਤਤੋ ਸਕ੍ਕੇਨ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੇਨ ਆਣਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਾਭਵਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਰਾਭਵਨ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਾ ਗਾਥਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ‘‘ਸੁਵਿਜਾਨੋ ਭਵਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਾ ਏਵ ਅਵਸਾਨਗਾਥਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਦੇਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਰਾਭਵਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵਕ੍ਖਾਮ.
੯੧. ਪਰਾਭਵਨ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਪਰਾਭਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਂ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਸਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਤ੍ਤਂ ਜਨ੍ਤੁਂ. ਮਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਗੋਤਮਾਤਿ ਸੇਸਦੇਵੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੋ ਸੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਲਪਤਿ. ਭਵਨ੍ਤਂ ਪੁਟ੍ਠੁਮਾਗਮ੍ਮਾਤਿ ਮਯਞ੍ਹਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਤਤੋ ਤਤੋ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾ ਆਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਆਦਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਿਂ ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਗਤਾਨਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਾਭਵਤੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਕਿਂ ਮੁਖਂ, ਕਿਂ ਦ੍ਵਾਰਂ, ਕਾ ਯੋਨਿ, ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ, ਯੇਨ ਮਯਂ ਪਰਾਭਵਨ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ‘‘ਪਰਾਭਵਨ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਾਭਵਤੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਰਾਭਵਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਰਾਭਵਕਾਰਣੇ ਹਿ ਞਾਤੇ ਤੇਨ ਕਾਰਣਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਰਾਭਵਪੁਰਿਸੋ ਜਾਨਿਤੁਨ੍ਤਿ.
੯੨. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਾਕਟੀਕਰਣਤ੍ਥਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸੁਵਿਜਾਨੋ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਭਵਂ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਅਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਸੋ ਸੁਵਿਜਾਨੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਖੇਨ ਅਕਸਿਰੇਨ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਜਾਨਿਤੁਂ. ਯੋਪਾਯਂ ਪਰਾਭਵਤੀਤਿ ਪਰਾਭਵੋ, ਪਰਿਹਾਯਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਰਾਭਵਤੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਥ, ਸੋਪਿ ਸੁਵਿਜਾਨੋ. ਕਥਂ? ਅਯਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਕਾਮੋ ਭਵਂ ਹੋਤਿ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮਂ ਕਾਮੇਤਿ, ਪਿਹੇਤਿ, ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਸੁਣਾਤਿ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਤੋ ਸੁਵਿਜਾਨੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਰੋਪਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸ੍ਸੀ ਪਰਾਭਵੋ, ਤਮੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਕਾਮੇਤਿ, ਨ ਪਿਹੇਤਿ, ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਨ ਸੁਣਾਤਿ, ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਤੋ ਸੁਵਿਜਾਨੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਧਮ੍ਮਕਾਮਤਂ ਭਵਤੋ ਮੁਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸ੍ਸਿਤਂ ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੯੩. ਅਥ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਮਾਨਾ ਆਹ ‘‘ਇਤਿ ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਇਤਿ ਹਿ ਯਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਤਥੇਵ ਏਤਂ ਵਿਜਾਨਾਮ, ਗਣ੍ਹਾਮ, ਧਾਰੇਮ, ਪਠਮੋ ਸੋ ਪਰਾਭਵੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸ੍ਸਿਤਾਲਕ੍ਖਣੋ ਪਠਮੋ ਪਰਾਭਵੋ. ਯਾਨਿ ਮਯਂ ਪਰਾਭਵਮੁਖਾਨਿ ਵਿਜਾਨਿਤੁਂ ਆਗਤਮ੍ਹਾ, ਤੇਸੁ ਇਦਂ ਤਾਵ ਏਕਂ ਪਰਾਭਵਮੁਖਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਪਰਾਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਰਾਭਵੋ. ਕੇਨ ਚ ਪਰਾਭਵਨ੍ਤਿ? ਯਂ ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖਂ, ਕਾਰਣਂ, ਤੇਨ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਤ੍ਤੇਨ ਏਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਨਾਨਾਕਰਣਂ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਪਰਾਭਵੋਤਿ ਵਾ ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਮੇਕਂ ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖਂ ਵਿਜਾਨਾਮਾਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਞਾਤੁਕਾਮਤਾਯਾਹ ‘‘ਦੁਤਿਯਂ ਭਗਵਾ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਕਿਂ ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਞ੍ਚ ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੯੪. ਬ੍ਯਾਕਰਣਪਕ੍ਖੇਪਿ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਪਰਾਭਵਮੁਖੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਨ ਏਕੋਯੇਵ ਸਬ੍ਬੇਹਿ, ਨ ਚ ਸਬ੍ਬੇ ਏਕੇਨੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਰਾਭਵਮੁਖਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਏਵ ਦੇਸਨਾਯ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਪਰਾਭਵਮੁਖਾਨਿ ਬ੍ਯਾਕਾਸੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ – ਅਸਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਛ ਸਤ੍ਥਾਰੋ, ਯੇ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞੇਪਿ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤੇਨ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਤੇ ਅਸਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਪਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਚੇਲਕਕੋਰਖਤ੍ਤਿਯਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਸਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ. ਯੇ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞੇਪਿ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇਨ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਤੇ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਕੁਰੁਤੇ ਪਿਯਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯੇ ਇਟ੍ਠੇ ਕਨ੍ਤੇ ਮਨਾਪੇ ਨ ਕੁਰੁਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਸੇਨ ਹੇਤ੍ਥ ਵਚਨਭੇਦੋ ਕਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਕੁਰੁਤੇਤਿ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਸੇਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯਥਾ ‘‘ਰਾਜਾਨਂ ਸੇਵਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥੇ ਰਾਜਾਨਂ ਪਿਯਂ ਕੁਰੁਤੇਤਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਪਿਯਮਾਨੋ, ਤੁਸ੍ਸਮਾਨੋ, ਮੋਦਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਤਂ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ, ਦਸਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਵਾ. ਤਂ ਅਸਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਰੋਚੇਤਿ, ਪਿਹੇਤਿ, ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਸੇਵਤਿ. ਏਵਮੇਤਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਸਨ੍ਤਪਿਯਤਾ, ਸਨ੍ਤਅਪ੍ਪਿਯਤਾ, ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰੋਚਨਞ੍ਚਾਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨ ਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰਾਭਵਤਿ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਨੇਵ ਇਧ ਨ ਹੁਰਂ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਅਸੇਵਨਾ ਚ ਬਾਲਾਨਂ, ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਞ੍ਚ ਸੇਵਨਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵਕ੍ਖਾਮ.
੯੬. ਨਿਦ੍ਦਾਸੀਲੀ ਨਾਮ ਯੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ, ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੋਪਿ, ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋਪਿ, ਸਯਾਨੋਪਿ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿਯੇਵ. ਸਭਾਸੀਲੀ ਨਾਮ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮਤਂ, ਭਸ੍ਸਾਰਾਮਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ. ਅਨੁਟ੍ਠਾਤਾਤਿ ਵੀਰਿਯਤੇਜਵਿਰਹਿਤੋ ਉਟ੍ਠਾਨਸੀਲੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਸਮਾਨੋ ਗਹਟ੍ਠਕਮ੍ਮਂ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਮ੍ਮਂ ਆਰਭਤਿ. ਅਲਸੋਤਿ ਜਾਤਿਅਲਸੋ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਾਭਿਭੂਤੋ ਥਿਨੇਨ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਨਿਸਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਸ੍ਸਾਹੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਨ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਅਤੀਤੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਅਪਲਾਯਨਅਲਸਾ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤਤੋ ਲਾਮਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨਾਪਿ ਪਨ ਅਲਸੋ ਅਲਸੋਤ੍ਵੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਧਜੋਵ ਰਥਸ੍ਸ, ਧੂਮੋਵ ਅਗ੍ਗਿਨੋ, ਕੋਧੋ ਪਞ੍ਞਾਣਮਸ੍ਸਾਤਿ ਕੋਧਪਞ੍ਞਾਣੋ. ਦੋਸਚਰਿਤੋ ਖਿਪ੍ਪਕੋਪੀ ਅਰੁਕੂਪਮਚਿਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਏਵਰੂਪੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਨਿਦ੍ਦਾਸੀਲਤਾ, ਸਭਾਸੀਲਤਾ, ਅਨੁਟ੍ਠਾਨਤਾ, ਅਲਸਤਾ, ਕੋਧਪਞ੍ਞਾਣਤਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨ ਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨੇਵ ਗਹਟ੍ਠੋ ਗਹਟ੍ਠਵੁਡ੍ਢਿਂ, ਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਵੁਡ੍ਢਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਪਰਿਹਾਯਤਿਯੇਵ ਪਰਾਭਵਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
੯੮. ਮਾਤਾਤਿ ਜਨਿਕਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਿਤਾਤਿ ਜਨਕੋਯੇਵ. ਜਿਣ੍ਣਕਂ ਸਰੀਰਸਿਥਿਲਤਾਯ. ਗਤਯੋਬ੍ਬਨਂ ਯੋਬ੍ਬਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਆਸੀਤਿਕਂ ਵਾ ਨਾਵੁਤਿਕਂ ਵਾ ਸਯਂ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਾਤੁਮਸਮਤ੍ਥਂ. ਪਹੁ ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਸਮਤ੍ਥੋ ਸਮਾਨੋ ਸੁਖਂ ਜੀਵਮਾਨੋ. ਨ ਭਰਤੀਤਿ ਨ ਪੋਸੇਤਿ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਭਰਣਂ, ਅਪੋਸਨਂ, ਅਨੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਂਯੇਵ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨ ਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਯਂ ਤਂ –
‘‘ਤਾਯ ਨਂ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;
ਇਧੇਵ ਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਪੇਚ੍ਚ ਸਗ੍ਗੇ ਪਮੋਦਤੀ’’ਤਿ. (ਇਤਿਵੁ. ੧੦੬; ਅ. ਨਿ. ੪.੬੩) –
ਮਾਤਾਪਿਤੁਭਰਣੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ‘‘ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਪਿ ਨ ਭਰਤਿ, ਕਂ ਅਞ੍ਞਂ ਭਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਞ੍ਚ ਵਜ੍ਜਨੀਯਤਞ੍ਚ ਦੁਗ੍ਗਤਿਞ੍ਚ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਪਰਾਭਵਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
੧੦੦. ਪਾਪਾਨਂ ਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ, ਸਮਿਤਤ੍ਤਾ ਸਮਣਂ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਪ੍ਪਭਵਮ੍ਪਿ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੁਪਗਤਂ ਸਮਣਂ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾਪਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਯਾਚਨਕਂ. ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਵਞ੍ਚੇਤੀਤਿ ‘‘ਵਦ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਚ੍ਚਯੇਨਾ’’ਤਿ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯਾਚਿਤੋ ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਆਸਂ ਵਿਸਂਵਾਦੇਤਿ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦੀਨਂ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਵਞ੍ਚਨਂ ਏਕਂਯੇਵ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨ ਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਇਧ ਨਿਨ੍ਦਂ, ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਸੁਗਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਸੀਲਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਾਪਕੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੪੯; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੧੩; ਮਹਾਵ. ੨੮੫).
ਤਥਾ –
‘‘ਚਤੂਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੮੨).
ਤਥਾ –
‘‘ਇਧ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰੇਤਿ, ‘ਵਦ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਚ੍ਚਯੇਨਾ’ਤਿ, ਸੋ ਯੇਨ ਪਵਾਰੇਤਿ, ਤਂ ਨ ਦੇਤਿ. ਸੋ ਚੇ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਯਂ ਯਦੇਵ ਵਣਿਜ੍ਜਂ ਪਯੋਜੇਤਿ, ਸਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਛੇਦਗਾਮਿਨੀ. ਇਧ ਪਨ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ…ਪੇ… ਸੋ ਯੇਨ ਪਵਾਰੇਤਿ, ਨ ਤਂ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਦੇਤਿ. ਸੋ ਚੇ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਯਂ ਯਦੇਵ ਵਣਿਜ੍ਜਂ ਪਯੋਜੇਤਿ, ਸਾਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੭੯).
ਏਵਮਿਮਾਨਿ ਨਿਨ੍ਦਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਪਰਾਭਵਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੦੨. ਪਹੂਤਵਿਤ੍ਤੋਤਿ ਪਹੂਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਮਣਿਰਤਨੋ. ਸਹਿਰਞ੍ਞੋਤਿ ਸਕਹਾਪਣੋ. ਸਭੋਜਨੋਤਿ ਅਨੇਕਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨਭੋਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਏਕੋ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਸਾਦੂਨੀਤਿ ਸਾਦੂਨਿ ਭੋਜਨਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਕਾਸੇ ਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਏਕੋ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਸਾਦੂਨਿ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਭੋਜਨਗਿਦ੍ਧਤਾਯ ਭੋਜਨਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਏਕਂਯੇਵ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨ ਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਿਨ੍ਦਂ ਵਜ੍ਜਨੀਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਪਰਾਭਵਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਭਯੇਨ ਪਨ ਇਦਾਨਿ ਯੋਜਨਾਨਯਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਮੇਵ ਭਣਾਮ.
੧੦੪. ਜਾਤਿਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਨਾਮ ਯੋ ‘‘ਅਹਂ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਮਾਨਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਥਦ੍ਧੋ ਵਾਤਪੂਰਿਤਭਸ੍ਤਾ ਵਿਯ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਓਨਮਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਧਨਗੋਤ੍ਤਤ੍ਥਦ੍ਧੇਸੁ. ਸਞ੍ਞਾਤਿਂ ਅਤਿਮਞ੍ਞੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤਿਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯਾ ਅਤਿਮਞ੍ਞਤਿ ਸਕ੍ਯਾ ਵਿਯ ਵਿਟਟੂਭਂ. ਧਨੇਨਾਪਿ ਚ ‘‘ਕਪਣੋ ਅਯਂ ਦਲਿਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਅਤਿਮਞ੍ਞਤਿ, ਸਾਮੀਚਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਞਾਤਯੋ ਪਰਾਭਵਮੇਵ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ, ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਏਕਂਯੇਵ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੦੬. ਇਤ੍ਥਿਧੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਤ੍ਥੀਸੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ, ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਥਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਪਾਨਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸੁਰਾਧੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਵਤ੍ਥਸਾਟਕਮ੍ਪਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਜੂਤਕੀਲ਼ਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤੋ. ਏਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਲਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸਨਤੋ ਲਦ੍ਧਂ ਲਦ੍ਧਂ ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂਵਿਧੋ ਪਰਾਭਵਤਿਯੇਵ, ਤੇਨਸ੍ਸੇਤਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਤਿਵਿਧਂ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੦੮. ਸੇਹਿ ਦਾਰੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਰੇਹਿ. ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਰੇਹਿ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੇਸਿਯਾਸੁ ਪਦੁਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਪਰਦਾਰੇਸੁ, ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਵੇਸੀਨਂ ਧਨਪ੍ਪਦਾਨੇਨ ਪਰਦਾਰਸੇਵਨੇਨ ਚ ਰਾਜਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਪਰਾਭਵਤਿਯੇਵ, ਤੇਨਸ੍ਸੇਤਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਦੁਵਿਧਂ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੧੦. ਅਤੀਤਯੋਬ੍ਬਨੋਤਿ ਯੋਬ੍ਬਨਮਤਿਚ੍ਚ ਆਸੀਤਿਕੋ ਵਾ ਨਾਵੁਤਿਕੋ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਨੇਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਿਮ੍ਬਰੁਤ੍ਥਨਿਨ੍ਤਿ ਤਿਮ੍ਬਰੁਫਲਸਦਿਸਤ੍ਥਨਿਂ ਤਰੁਣਦਾਰਿਕਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਇਸ੍ਸਾ ਨ ਸੁਪਤੀਤਿ ‘‘ਦਹਰਾਯ ਮਹਲ੍ਲਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਤਿ ਚ ਸਂਵਾਸੋ ਚ ਅਮਨਾਪੋ, ਮਾ ਹੇਵ ਖੋ ਤਰੁਣਂ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਸ੍ਸਾਯ ਤਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨ ਸੁਪਤਿ. ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਚ ਇਸ੍ਸਾਯ ਚ ਡਯ੍ਹਨ੍ਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਚ ਅਪ੍ਪਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਪਰਾਭਵਤਿਯੇਵ, ਤੇਨਸ੍ਸੇਤਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਇਮਂ ਇਸ੍ਸਾਯ ਅਸੁਪਨਂ ਏਕਂਯੇਵ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੧੨. ਸੋਣ੍ਡਿਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਦੀਸੁ ਲੋਲਂ ਗੇਧਜਾਤਿਕਂ. ਵਿਕਿਰਣਿਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਧਨਂ ਪਂਸੁਕਂ ਵਿਯ ਵਿਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਨਾਸਨਸੀਲਂ. ਪੁਰਿਸਂ ਵਾਪਿ ਤਾਦਿਸਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾਪਿ ਯੋ ਏਵਰੂਪੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਯੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸ੍ਮਿਂ ਠਪੇਤਿ, ਲਞ੍ਛਨਮੁਦ੍ਦਿਕਾਦੀਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਵਾ ਵਣਿਜ੍ਜਾਦਿਵੋਹਾਰੇਸੁ ਵਾ ਤਦੇਵ ਵਾਵਟਂ ਕਾਰੇਤਿ. ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਦੋਸੇਨ ਧਨਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਪਰਾਭਵਤਿਯੇਵ, ਤੇਨਸ੍ਸੇਤਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸ੍ਮਿਂ ਠਪਨਂ ਏਕਂਯੇਵ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੧੪. ਅਪ੍ਪਭੋਗੋ ਨਾਮ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਾਨਞ੍ਚ ਭੋਗਾਨਂ ਆਯਮੁਖਸ੍ਸ ਚ ਅਭਾਵਤੋ. ਮਹਾਤਣ੍ਹੋਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਭੋਗਤਣ੍ਹਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਯਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਤੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ. ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਜਾਯਤੇ ਕੁਲੇਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਕੁਲੇ ਜਾਯਤਿ. ਸੋ ਚ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਥਯਤੀਤਿ ਸੋ ਏਤਾਯ ਮਹਾਤਣ੍ਹਤਾਯ ਅਨੁਪਾਯੇਨ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਯਜ੍ਜਭੂਤਂ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਂ ਵਾ ਪਰਸਨ੍ਤਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਸੋ ਏਵਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਕਂ ਭੋਗਂ ਯੋਧਾਜੀਵਾਦੀਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਅਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਪਰਾਭਵਤਿਯੇਵ, ਤੇਨਸ੍ਸੇਤਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਰਜ੍ਜਪਤ੍ਥਨਂ ਏਕਂਯੇਵ ਪਰਾਭਵਮੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੧੫. ਇਤੋ ਪਰਂ ਯਦਿ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਤੇਰਸਮਂ ਭਗਵਾ ਬ੍ਰੂਹਿ…ਪੇ… ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਮਂ ਭਗਵਾ ਬ੍ਰੂਹੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਕਥੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਮੇਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਹਿ, ਏਕਮੇਤ੍ਥ ਵੁਡ੍ਢਿਕਰਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਾਨਿ ਪਰਾਭਵਮੁਖਾਨਿ ਅਸੁਯ੍ਯਮਾਨਾ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸਾਸਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ ‘‘ਏਤੇ ਪਰਾਭਵੇ ਲੋਕੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਪਰਿਵੀਮਂਸਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸਮਵੇਕ੍ਖਿਯਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ. ਅਰਿਯੋਤਿ ਨ ਮਗ੍ਗੇਨ, ਨ ਫਲੇਨ, ਅਪਿਚ ਖੋ, ਪਨ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਾਭਵਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਨਯੇ ਨ ਇਰਿਯਤੀਤਿ ਅਰਿਯੋ. ਯੇਨ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਯਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਾਭਵੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸ ਲੋਕਂ ਭਜਤੇ ਸਿਵਨ੍ਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਸਿਵਂ ਖੇਮਮੁਤ੍ਤਮਮਨੁਪਦ੍ਦਵਂ ਦੇਵਲੋਕਂ ਭਜਤਿ, ਅਲ੍ਲੀਯਤਿ, ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਰਾਭਵਮੁਖਾਨਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਂਵੇਗਾਨੁਰੂਪਂ ਯੋਨਿਸੋ ਪਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਫਲਾਨਿ ਪਤ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਗਣਨਂ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਮਹਾਸਮਯਸੁਤ੍ਤੇ ਚ, ਅਥੋ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਕੇ;
ਸਮਚਿਤ੍ਤੇ ਰਾਹੁਲੋਵਾਦੇ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇ ਪਰਾਭਵੇ.
‘‘ਦੇਵਤਾਸਮਿਤੀ ਤਤ੍ਥ, ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ ਅਸਙ੍ਖਿਯਾ;
ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਚੇਤ੍ਥ, ਗਣਨਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖਿਯੋ’’ਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਰਾਭਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.