੭. ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਵਸਲਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸਰਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮਯਿ ਗਤੇ ਕਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ਕਥਾਵਸਾਨੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਰਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਕਥਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਯਾਚਿਤੋ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ, ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸਾਤਿ ਯਂ ਯਂ ਅਵੁਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਤਦੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸੋ ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਗ੍ਗਿਂ ਜੁਹਤਿ ਪਰਿਚਰਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਕੋਤਿ ਨਾਮੇਨ ਪਾਕਟੋ ਅਹੋਸਿ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤੇਨ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਨਿਵੇਸਨੇਤਿ ਘਰੇ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰੇ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਅਗ੍ਗਿਹੁਤਸਾਲਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਤੋ ‘‘ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨੇਯੇਵ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਵੇਸਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮੀਪਤ੍ਥੇ ਵਾ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ, ਨਿਵੇਸਨਸਮੀਪੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਗ੍ਗਿ ਪਜ੍ਜਲਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗਿਯਾਧਾਨੇ ਠਿਤੋ ਅਗ੍ਗਿ ਕਤਬ੍ਭੁਦ੍ਧਰਣੋ ਸਮਿਧਾਪਕ੍ਖੇਪਂ ਬੀਜਨਵਾਤਞ੍ਚ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਜਲਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਸਮੁਗ੍ਗਤਚ੍ਚਿਸਮਾਕੁਲੋ ਹੋਤਿ. ਆਹੁਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਸਸੀਸਂ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਤਾ ਸਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਾਯਾਸਸਪ੍ਪਿਮਧੁਫਾਣਿਤਾਦੀਨਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਜੁਹਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ‘‘ਆਹੁਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਪਦਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨੁਘਰਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬਜਨਾਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ ਆਹਾਰਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਚ ਉਚ੍ਚਨੀਚਕੁਲਂ ਅਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਪਦਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਮਾਨੋ’’ਤਿ.
ਅਥ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ? ਕਸ੍ਮਾ ਚ ਏਵਂ ਫਰੁਸੇਨ ਵਚਨੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮੁਦਾਚਰਤੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਅਯਂ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਮਙ੍ਗਲਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਸਮਣਦਸ੍ਸਨਂ ਅਵਮਙ੍ਗਲ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਤਤੋ ‘‘ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਭੁਞ੍ਜਨਵੇਲਾਯ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣੀ ਮੁਣ੍ਡਕਸਮਣਕੋ ਮਮ ਨਿਵੇਸਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੀ’’ਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਪ੍ਪਸਾਦੇਸਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਦੋਸਵਸਂਯੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਕੁਦ੍ਧੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸਿ ‘‘ਤਤ੍ਰੇਵ ਮੁਣ੍ਡਕਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਮੁਣ੍ਡੋ ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਯਂ ਅਸੁਦ੍ਧੋ, ਤੇਨ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਕੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਮੁਣ੍ਡਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਮੁਣ੍ਡਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠੋ ਏਸ, ਨ ਇਮਂ ਪਦੇਸਂ ਅਰਹਤਿ ਆਗਚ੍ਛਿਤੁਨ੍ਤਿ ਸਮਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਈਦਿਸਂ ਕਾਯਕਿਲੇਸਂ ਨ ਵਣ੍ਣੇਤੀਤਿ ਚ ਸਮਣਭਾਵਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮਣਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਦੋਸਵਸੇਨੇਵ, ਵਸਲੇ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਭੋਗਪਰਿਭੋਗਕਰਣੇਨ ਪਤਿਤੋ ਅਯਂ ਵਸਲਤੋਪਿ ਪਾਪਤਰੋਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਸਲਕਾ’’ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਸਲਜਾਤਿਕਾਨਂ ਵਾ ਆਹੁਤਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਸਵਨੇਨ ਪਾਪਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋਪਿ ਏਵਮਾਹ.
ਭਗਵਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨੇਵ ਮੁਖਵਣ੍ਣੇਨ ਮਧੁਰੇਨ ਸਰੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਸੀਤਲੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਤਾਦਿਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਜਾਨਾਸਿ ਪਨ, ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਮੁਖਪ੍ਪਸਾਦਸੂਚਿਤਂ ਤਾਦਿਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਸੀਤਲੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨਿਚ੍ਛਾਰਿਤਂ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਮਤੇਨੇਵ ਅਭਿਸਿਤ੍ਤਹਦਯੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਨਿਹਤਮਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਜਾਤਿਸਭਾਵਂ ਵਿਸਉਗ੍ਗਿਰਸਦਿਸਂ ਸਮੁਦਾਚਾਰਵਚਨਂ ਪਹਾਯ ‘‘ਨੂਨ ਯਮਹਂ ਹੀਨਜਚ੍ਚਂ ਵਸਲਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਮਿ, ਨ ਸੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਸਲੋ, ਨ ਚ ਹੀਨਜਚ੍ਚਤਾ ਏਵ ਵਸਲਕਰਣੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਧਮ੍ਮਤਾ ਹੇਸਾ, ਯਂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਚ੍ਚਯਾਲਾਭੇਨ ਫਰੁਸੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਲਦ੍ਧਮਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਮੁਦੁਕੋ ਹੋਤੀਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਾਧੂਤਿ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ ਆਯਾਚਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸਮ੍ਪਹਂਸਨਸੁਨ੍ਦਰਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੯੫; ਅ. ਨਿ. ੭.੮੩) ਹਿ ਆਯਾਚਨੇ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੮੬) ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੪੯) ਸਮ੍ਪਹਂਸਨੇ.
‘‘ਸਾਧੁ ਧਮ੍ਮਰੁਚੀ ਰਾਜਾ, ਸਾਧੁ ਪਞ੍ਞਾਣਵਾ ਨਰੋ;
ਸਾਧੁ ਮਿਤ੍ਤਾਨਮਦ੍ਦੁਬ੍ਭੋ, ਪਾਪਸ੍ਸਾਕਰਣਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੧੮.੧੦੧) –
ਆਦੀਸੁ ਸੁਨ੍ਦਰੇ. ‘‘ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧) ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮੇ. ਇਧ ਪਨ ਆਯਾਚਨੇ.
ਤੇਨ ਹੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਸਚੇ ਞਾਤੁਕਾਮੋਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਾਰਣਵਚਨਂ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਾ ਞਾਤੁਕਾਮੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸੁਣਾਹਿ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ, ਤਥਾ ਤੇ ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਏਵਂ ਪਰਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਰ ਚ ਸੁਣਾਹੀਤਿ ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਕ੍ਖੇਪਵਾਰਣਂ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰੇ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਨਿਯੋਜਨੇਨ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਕ੍ਖੇਪਵਾਰਣਂ. ਪੁਰਿਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹਵਾਰਣਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਅਤ੍ਥਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹਵਾਰਣਂ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਸੁਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਧਾਰਣਤ੍ਥੂਪਪਰਿਕ੍ਖਾਦੀਸੁ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਚ ‘‘ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨੋ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਵਨੀਯੋ’’ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ‘‘ਸਾਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਸਾਧੁਕਪਦਂ ਵਾ ਉਭਯਪਦੇਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਧਮ੍ਮਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚ ਦੇਸਨਾਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਣਾਹਿ ਸਾਧੁਕਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਗਮ੍ਭੀਰੋ ਪਟਿਵੇਧਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸੁਣਾਹਿ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ.
ਤਤੋ ‘‘ਏਵਂ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਕਥਮਹਂ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਸੀਦਨ੍ਤਮਿਵ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਞਸ੍ਸਸਿ, ਤਥਾ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲੇਹਿ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਉਤ੍ਤਾਨੇਨ ਨਯੇਨ ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤੋ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਭੋ’’ਤਿ ਖੋ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨੇਨ ਅਭਿਮੁਖੋ ਅਸ੍ਸੋਸੀਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ‘‘ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚਾ’’ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੋਧਨੋ ਉਪਨਾਹੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ.
੧੧੬. ਤਤ੍ਥ ਕੋਧਨੋਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨਸੀਲੋ. ਉਪਨਾਹੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਕੋਧਸ੍ਸ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪਨਾਹੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਪਰੇਸਂ ਗੁਣੇ ਮਕ੍ਖੇਤਿ ਪੁਞ੍ਛਤੀਤਿ ਮਕ੍ਖੀ, ਪਾਪੋ ਚ ਸੋ ਮਕ੍ਖੀ ਚਾਤਿ ਪਾਪਮਕ੍ਖੀ. ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵਿਨਟ੍ਠਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਪਨ੍ਨਾਯ ਵਾ ਵਿਰੂਪਂ ਗਤਾਯ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਮਾਯਾਵੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਦੋਸਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਲਕ੍ਖਣਾਯ ਮਾਯਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤੀਤਿ ਤਂ ਏਵਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਏਤੇਸਂ ਹੀਨਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸ੍ਸਨਤੋ ਸਿਞ੍ਚਨਤੋ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵਨਤੋ ‘‘ਵਸਲੋ’’ਤਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਤਿ, ਏਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਤ੍ਥਕੇ ਜਾਤੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਸਲੋ ਏਵ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਦਯਤੁਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਆਦਿਪਦੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕੋਧਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋਧਾਦਿਧਮ੍ਮੋ ਹੀਨਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਚ ਦੇਸਨਾਯ ਕੋਧਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਏਕੇਨ ਤਾਵ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਸਲਞ੍ਚ ਵਸਲਕਰਣੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੇਸਿ. ਏਵਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਚ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਵਮ੍ਭਨਂ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਞ੍ਚ ਅਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਸਮੇਨ ਞਾਯੇਨ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਸਲਭਾਵੇ, ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭਾਵੇ ਠਪੇਸਿ.
੧੧੭. ਇਦਾਨਿ ਯਾਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਕਦਾਚਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ, ਯੇ ਚ ਸਤ੍ਤਵਿਹਿਂਸਾਦੀਸੁ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਆਦੀਨਵਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ‘‘ਹੀਨਾ ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵਸਲਕਰਣਾ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਪਰੇਹਿਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਵਸਲਞ੍ਚ ਵਸਲਕਰਣੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਕਜਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਏਕਜੋਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਣ੍ਡਜਂ ਅਵਸੇਸਯੋਨਿਜੋ. ਸੋ ਹਿ ਏਕਦਾ ਏਵ ਜਾਯਤਿ. ਦ੍ਵਿਜੋਤਿ ਅਣ੍ਡਜੋ. ਸੋ ਹਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਣ੍ਡਕੋਸਤੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਜਾਯਤਿ. ਤਂ ਏਕਜਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਂ ਵਾਪਿ. ਯੋਧ ਪਾਣਨ੍ਤਿ ਯੋ ਇਧ ਸਤ੍ਤਂ. ਵਿਹਿਂਸਤੀਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਿਕਚੇਤਨਾਸਮੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਾ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਿਕਚੇਤਨਾਸਮੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਾ ਪਯੋਗੇਨ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ. ‘‘ਪਾਣਾਨਿ ਹਿਂਸਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਜਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਂ ਵਾਤਿ ਏਵਂਪਭੇਦਾਨਿ ਯੋਧ ਪਾਣਾਨਿ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਸ ਪਾਣੇ ਦਯਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਤੇਨ ਮਨਸਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਭਾਵਂ ਆਹ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਇਤੋ ਪਰਾਸੁ ਚ ਗਾਥਾਸੁ, ਯਤੋ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਪਰਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਾ ਅਵਣ੍ਣਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ.
੧੧੮. ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਹਨਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤਿ. ਪਰਿਰੁਨ੍ਧਤੀਤਿ ਸੇਨਾਯ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਗਾਮਾਨਿ ਨਿਗਮਾਨਿ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਗਰਾਨੀਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਨਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਸਮਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹਨਨਪਰਿਰੁਨ੍ਧਨੇਨ ਗਾਮਨਿਗਮਨਗਰਘਾਤਕੋਤਿ ਲੋਕੇ ਵਿਦਿਤੋ.
੧੧੯. ਗਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਰਞ੍ਞੇਤਿ ਗਾਮੋਪਿ ਨਿਗਮੋਪਿ ਨਗਰਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬੋਵ ਇਧ ਗਾਮੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਚਾਰੇਨ, ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਂ ਅਰਞ੍ਞਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਰਞ੍ਞੇ ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਮਮਾਯਿਤਂ, ਯਂ ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਮਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਵਾ. ਥੇਯ੍ਯਾ ਅਦਿਨ੍ਨਮਾਦੇਤੀਤਿ ਤੇਹਿ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਦਿਯਤਿ, ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਯੋਗੇਨ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਵਹਾਰੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਹਣਂ ਸਾਧੇਤਿ.
੧੨੦. ਇਣਮਾਦਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖੇਪਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਏਤ੍ਤਕਂ ਵਡ੍ਢਿਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਡ੍ਢਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ, ‘‘ਯਂ ਇਤੋ ਉਦਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਮੂਲਂ ਤਵੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਉਦਯਂ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਵਂ ਤਂਤਂਆਯੋਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ ਇਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਚੁਜ੍ਜਮਾਨੋ ਪਲਾਯਤਿ ਨ ਹਿ ਤੇ ਇਣਮਤ੍ਥੀਤਿ ਤੇਨ ਇਣਾਯਿਕੇਨ ‘‘ਦੇਹਿ ਮੇ ਇਣ’’ਨ੍ਤਿ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ‘‘ਨ ਹਿ ਤੇ ਇਣਮਤ੍ਥਿ, ਮਯਾ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਕੋ ਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨੇਨ ਘਰੇ ਵਸਨ੍ਤੋਪਿ ਪਲਾਯਤਿ.
੧੨੧. ਕਿਞ੍ਚਿਕ੍ਖਕਮ੍ਯਤਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਪਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਇਚ੍ਛਾਯ. ਪਨ੍ਥਸ੍ਮਿਂ ਵਜਨ੍ਤਂ ਜਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਇਤ੍ਥਿਂ ਵਾ ਪੁਰਿਸਂ ਵਾ. ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿਕ੍ਖਮਾਦੇਤੀਤਿ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਣ੍ਡਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
੧੨੨. ਅਤ੍ਤਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਕਾਰਣਾ, ਤਥਾ ਪਰਹੇਤੁ. ਧਨਹੇਤੂਤਿ ਸਕਧਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਧਨਸ੍ਸ ਵਾ ਕਾਰਣਾ. ਚ-ਕਾਰੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥੋ. ਸਕ੍ਖਿਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਯਂ ਜਾਨਾਸਿ, ਤਂ ਵਦੇਹੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ. ਮੁਸਾ ਬ੍ਰੂਤੀਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਾ ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਾ ‘‘ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਸਾਮਿਕੇ ਅਸਾਮਿਕੇ, ਅਸਾਮਿਕੇ ਚ ਸਾਮਿਕੇ ਕਰੋਤਿ.
੧੨੩. ਞਾਤੀਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਨਂ. ਸਖੀਨਨ੍ਤਿ ਵਯਸ੍ਸਾਨਂ ਦਾਰੇਸੂਤਿ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇਸੁ. ਪਟਿਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਟਿਕੂਲੇਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਤਿਚਰਨ੍ਤੋ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਹਸਾਤਿ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਅਨਿਚ੍ਛਂ. ਸਮ੍ਪਿਯੇਨਾਤਿ ਤੇਹਿ ਤੇਸਂ ਦਾਰੇਹਿ ਪਤ੍ਥਿਯਮਾਨੋ ਸਯਞ੍ਚ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ, ਉਭਯਸਿਨੇਹਵਸੇਨਾਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੧੨੪. ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਮ੍ਪਿ, ਜਿਣ੍ਣਕਂ ਗਤਯੋਬ੍ਬਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਰੁਣਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਮ੍ਪਿ. ਪਹੁ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਭਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਉਪਕਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਪੋਸੇਤਿ.
੧੨੫. ਸਸੁਨ੍ਤਿ ਸਸ੍ਸੁਂ. ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪਾਣਿਨਾ ਵਾ ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਪਹਰਤਿ. ਰੋਸੇਤੀਤਿ ਕੋਧਮਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਨੇਤਿ ਵਾਚਾਯ ਫਰੁਸਵਚਨੇਨ.
੧੨੬. ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਪਰਮਤ੍ਥੇਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ. ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ. ਅਨਤ੍ਥਮਨੁਸਾਸਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਹਿਤਮੇਵ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ ਮਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਯਥਾ ਸੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਥਾ ਅਪਾਕਟੇਹਿ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ ਵਚਨੇਨ ਮਨ੍ਤੇਤਿ, ਆਚਰਿਯਮੁਟ੍ਠਿਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਸੇਸਮੇਵ ਮਨ੍ਤੇਤਿ.
੧੨੭. ਯੋ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਯਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਾਪਿਚ੍ਛਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾ ਸਾ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ, ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ, ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਹੇਤੁ ਪਾਪਿਕਂ ਇਚ੍ਛਂ ਪਣਿਦਹਤਿ, ਮਾ ਮਂ ਜਞ੍ਞਾਤਿ ਇਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਗਤਾ. ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਕਰਣੇਨ ਕਤਾਨਞ੍ਚ ਅਵਿਵਰਣੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਅਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ.
੧੨੮. ਪਰਕੁਲਨ੍ਤਿ ਞਾਤਿਕੁਲਂ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਕੁਲਂ ਵਾ. ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਤੇਨ ਕੁਲੇ ਭੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਮਾਗਤਂ ਪਾਨਭੋਜਨਾਦੀਹਿ ਨਪ੍ਪਟਿਪੂਜੇਤਿ, ਨ ਵਾ ਦੇਤਿ, ਅਵਭੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੧੨੯. ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾਤਿ ਪਰਾਭਵਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
੧੩੦. ਭਤ੍ਤਕਾਲੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਭੋਜਨਕਾਲੇ ਜਾਤੇ. ਉਪਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਭਤ੍ਤਕਾਲੇ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੋਸੇਤਿ ਵਾਚਾ ਨ ਚ ਦੇਤੀਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਕਾਮੋ ਮੇ ਅਯਂ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਮਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਾਰਾਪੇਤੁਂ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪੇਨ ਫਰੁਸਵਚਨੇਨ ਰੋਸੇਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚਸ੍ਸ ਨ ਦੇਤਿ, ਪਗੇਵ ਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੧੩੧. ਅਸਤਂ ਯੋਧ ਪਬ੍ਰੂਤੀਤਿ ਯੋ ਇਧ ਯਥਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਸਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵਚਨਂ ਪਬ੍ਰੂਤਿ. ‘‘ਅਸਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਅਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਬ੍ਰੂਤੀਤਿ ਭਣਤਿ ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਗਾਮੇ ਮਯ੍ਹਂ ਈਦਿਸੋ ਘਰਵਿਭਵੋ, ਏਹਿ ਤਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਘਰਣੀ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਤੇ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਭਰਿਯਂ ਪਰਦਾਸਿਂ ਵਾ ਵਞ੍ਚੇਨ੍ਤੋ ਧੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਨਿਜਿਗੀਸਾਨੋਤਿ ਨਿਜਿਗੀਸਮਾਨੋ ਮਗ੍ਗਮਾਨੋ, ਤਂ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤੁਕਾਮੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੧੩੨. ਯੋ ਚਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਯੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾਨਂ. ਸਮੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਸਮੁਕ੍ਕਂਸਤਿ ਉਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤਿ. ਪਰੇ ਚ ਮਵਜਾਨਾਤੀਤਿ ਤੇਹਿਯੇਵ ਪਰੇ ਅਵਜਾਨਾਤਿ, ਨੀਚਂ ਕਰੋਤਿ. ਮ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਨਿਹੀਨੋਤਿ ਗੁਣਵੁਡ੍ਢਿਤੋ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਅਧਮਭਾਵਂ ਵਾ ਗਤੋ. ਸੇਨ ਮਾਨੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਉਕ੍ਕਂਸਨਾਵਜਾਨਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਨੇਨ.
੧੩੩. ਰੋਸਕੋਤਿ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਪਰੇਸਂ ਰੋਸਜਨਕੋ. ਕਦਰਿਯੋਤਿ ਥਦ੍ਧਮਚ੍ਛਰੀ, ਯੋ ਪਰੇ ਪਰੇਸਂ ਦੇਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਵਾਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਪਾਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਿਚ੍ਛਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਮਚ੍ਛਰੀਤਿ ਆਵਾਸਾਦਿਮਚ੍ਛਰਿਯਯੁਤ੍ਤੋ. ਸਠੋਤਿ ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਪ੍ਪਕਾਸਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਾਠੇਯ੍ਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਅਸਮ੍ਮਾਭਾਸੀ ਵਾ ਅਕਾਤੁਕਾਮੋਪਿ ‘‘ਕਰੋਮੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ. ਨਾਸ੍ਸ ਪਾਪਜਿਗੁਚ੍ਛਨਲਕ੍ਖਣਾ ਹਿਰੀ, ਨਾਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਾਸਨਤੋ ਉਬ੍ਬੇਗਲਕ੍ਖਣਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਅਹਿਰਿਕੋ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੀ.
੧੩੪. ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ. ਪਰਿਭਾਸਤੀਤਿ ‘‘ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਅਪਵਦਤਿ, ਸਾਵਕਞ੍ਚ ‘‘ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਹਿ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਂ ਗਹਟ੍ਠਂ ਵਾਤਿ ਸਾਵਕਵਿਸੇਸਨਮੇਵੇਤਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਂ, ਗਹਟ੍ਠਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਾਹਿਰਕਂ ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਗਹਟ੍ਠਂ ਵਾ ਅਭੂਤੇਨ ਦੋਸੇਨ ਪਰਿਭਾਸਤੀਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪੋਰਾਣਾ.
੧੩੫. ਅਨਰਹਂ ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਖੀਣਾਸਵੋ ਸਮਾਨੋ. ਅਰਹਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਯਥਾ ਨਂ ‘‘ਅਰਹਾ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਤਿ, ਕਾਯੇਨ ਪਰਕ੍ਕਮਤਿ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਇਚ੍ਛਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਚੋਰੋਤਿ ਥੇਨੋ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਲੋਕੇਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਵਸੇਨ ਆਹ – ਸਬ੍ਬਲੋਕੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਲੋਕੇ ਹਿ ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦਨਨਿਲ੍ਲੋਪਹਰਣਏਕਾਗਾਰਿਕਕਰਣਪਰਿਪਨ੍ਥਤਿਟ੍ਠਨਾਦੀਹਿ ਪਰੇਸਂ ਧਨਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਾ ਚੋਰਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਾਸਨੇ ਪਨ ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਿ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਾ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਚੋਰਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਹਾਚੋਰਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ ‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਹਂ ਸਤੇਨ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਪਰਿਵੁਤੋ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਆਹਿਣ੍ਡਿਸ੍ਸਾਮਿ ਹਨਨ੍ਤੋ, ਘਾਤੇਨ੍ਤੋ, ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ, ਛੇਦਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਪਚਨ੍ਤੋ ਪਾਚੇਨ੍ਤੋਤਿ, ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਤੇਨ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਪਰਿਵੁਤੋ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਆਹਿਣ੍ਡਤਿ ਹਨਨ੍ਤੋ…ਪੇ… ਪਾਚੇਨ੍ਤੋ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ ‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਹਂ ਸਤੇਨ ਵਾ…ਪੇ… ਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਕ੍ਕਤੋ, ਗਰੁਕਤੋ, ਮਾਨਿਤੋ, ਪੂਜਿਤੋ, ਅਪਚਿਤੋ, ਗਹਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਞ੍ਚ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਤੇਨ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਪਰਿਵੁਤੋ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਤਿ ਸਕ੍ਕਤੋ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮੋ ਮਹਾਚੋਰੋ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਹਤਿ, ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਤਿਯੋ…ਪੇ… ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਅਮੂਲਕੇਨ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਤਿਯੋ…ਪੇ… ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ, ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਗਰੁਭਣ੍ਡਾਨਿ ਗਰੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਆਰਾਮੋ, ਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁ, ਵਿਹਾਰੋ, ਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁ, ਮਞ੍ਚੋ, ਪੀਠਂ, ਭਿਸਿ, ਬਿਮ੍ਬੋਹਨਂ, ਲੋਹਕੁਮ੍ਭੀ, ਲੋਹਭਾਣਕਂ, ਲੋਹਵਾਰਕੋ, ਲੋਹਕਟਾਹਂ, ਵਾਸਿ, ਫਰਸੁ, ਕੁਠਾਰੀ, ਕੁਦਾਲੋ, ਨਿਖਾਦਨਂ, ਵਲ੍ਲਿ, ਵੇਲ਼ੁ, ਮੁਞ੍ਜਂ, ਪਬ੍ਬਜਂ, ਤਿਣਂ, ਮਤ੍ਤਿਕਾ, ਦਾਰੁਭਣ੍ਡਂ, ਮਤ੍ਤਿਕਾਭਣ੍ਡਂ, ਤੇਹਿ ਗਿਹਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਉਪਲਾਪੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ…ਪੇ… ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਸਦੇਵਕੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ…ਪੇ… ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਅਯਂ ਅਗ੍ਗੋ ਮਹਾਚੋਰੋ, ਯੋ ਅਸਨ੍ਤਂ ਅਭੂਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਉਲ੍ਲਪਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੯੫).
ਤਤ੍ਥ ਲੋਕਿਯਚੋਰਾ ਲੋਕਿਯਮੇਵ ਧਨਧਞ੍ਞਾਦਿਂ ਥੇਨੇਨ੍ਤਿ. ਸਾਸਨੇ ਵੁਤ੍ਤਚੋਰੇਸੁ ਪਠਮੋ ਤਥਾਰੂਪਮੇਵ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਮਤ੍ਤਂ, ਦੁਤਿਯੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ, ਤਤਿਯੋ ਪਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਸਙ੍ਘਿਕਗਰੁਭਣ੍ਡਂ, ਪਞ੍ਚਮੋ ਝਾਨਸਮਾਧਿਸਮਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਫਲਪ੍ਪਭੇਦਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਧਨਂ, ਲੋਕਿਯਞ੍ਚ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਜਾਤਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਥੇਯ੍ਯਾਯ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡੋ ਭੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯ੍ਵਾਯਂ ਪਞ੍ਚਮੋ ਮਹਾਚੋਰੋ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਚੋਰੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਲੋਕੇ’’ਤਿ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਸਦੇਵਕੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ…ਪੇ… ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਅਯਂ ਅਗ੍ਗੋ ਮਹਾਚੋਰੋ, ਯੋ ਅਸਨ੍ਤਂ ਅਭੂਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਉਲ੍ਲਪਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੯੫) ਏਵਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਨਥੇਨਨਤੋ ਅਗ੍ਗੋ ਮਹਾਚੋਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਇਧਾਪਿ ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਲੋਕੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਪਕਾਸੇਸਿ.
ਏਸੋ ਖੋ ਵਸਲਾਧਮੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਖੋਤਿ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਏਸੋ ਏਵ ਵਸਲਾਧਮੋ. ਵਸਲਾਨਂ ਹੀਨੋ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਕੋਤਿ ਅਵਧਾਰੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਿਸਿਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਥੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਵਸ੍ਸਨਤੋ, ਯਾਵ ਤਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਤਾਵ ਅਵਿਗਤਵਸਲਕਰਣਧਮ੍ਮਤੋ ਚਾਤਿ.
ਏਤੇ ਖੋ ਵਸਲਾਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਤੇ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਆਸਯਵਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਕੋਧਨਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ, ਪਾਪਮਕ੍ਖਿਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਛ, ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਾਣਹਿਂਸਕੋ ਏਕੋ, ਤਤਿਯਾਯ ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵ ਗਾਮਨਿਗਮਨਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਏਕੋ, ਚਤੁਤ੍ਥਾਯ ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਪਞ੍ਚਮਾਯ ਇਣਵਞ੍ਚਨਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਛਟ੍ਠਾਯ ਪਸਯ੍ਹਾਵਹਾਰਵਸੇਨ ਪਨ੍ਥਦੂਸਕੋ ਏਕੋ, ਸਤ੍ਤਮਾਯ ਕੂਟਸਕ੍ਖਿਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਅਟ੍ਠਮਾਯ ਮਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਭਿਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਨਵਮਾਯ ਅਕਤਞ੍ਞੁਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਦਸਮਾਯ ਕਤਨਾਸਨਵਿਹੇਸਨਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਏਕਾਦਸਮਾਯ ਹਦਯਵਞ੍ਚਨਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ, ਤੇਰਸਮਾਯ ਅਕਤਞ੍ਞੁਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਚੁਦ੍ਦਸਮਾਯ ਵਞ੍ਚਨਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਪਨ੍ਨਰਸਮਾਯ ਵਿਹੇਸਨਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਸੋਲ਼ਸਮਾਯ ਵਞ੍ਚਨਵਸੇਨ ਏਕੋ, ਸਤ੍ਤਰਸਮਾਯ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਪਰਵਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਮਾਯ ਪਯੋਗਾਸਯਵਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਰੋਸਕਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤ, ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਮਾਯ ਪਰਿਭਾਸਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ, ਵੀਸਤਿਮਾਯ ਅਗ੍ਗਮਹਾਚੋਰਵਸੇਨ ਏਕੋਤਿ ਏਵਂ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸ ਵਾ ਵਸਲਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਤੇ ਖੋ ਵਸਲਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਮਯਾ ਯੇ ਤੇ ਪਕਾਸਿਤਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੇ ਤੇ ਮਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਜਾਨਾਸਿ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਸਲ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਸਲਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਏਤੇ ਖੋ ਪਕਾਸਿਤਾਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯੇ ਤੇ ਮਯਾ ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਵਸੇਨਾਪਿ ਏਤੇ ਖੋ ਪਕਾਸਿਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਏਤੇ ਖੋ ਵਸਲਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯੇਹਿ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ, ਨ ਜਾਤਿਵਸੇਨ, ਮਯਾ ਯੇ ਤੇ ਪਕਾਸਿਤਾ ‘‘ਕੋਧਨੋ ਉਪਨਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ.
੧੩੬. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਵਸਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਤੀਵ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਮ੍ਮਵਸ੍ਸਨਤੋ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਾਹਨਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਹੀਨਂ ਵਸਲਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਞ੍ਞਿਤ੍ਥ, ਤਸ੍ਮਾ ਹੀਨੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਞਾਪੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.
੧੩੭-੧੩੯. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਤਦਮਿਨਾਪਿ ਜਾਨਾਥਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾਯੋ ਆਹ. ਤਾਸੁ ਦ੍ਵੇ ਚਤੁਪ੍ਪਾਦਾ, ਏਕਾ ਛਪ੍ਪਾਦਾ, ਤਾਸਂ ਅਤ੍ਥੋ – ਯਂ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ, ਤਦਮਿਨਾਪਿ ਜਾਨਾਥ, ਯਥਾ ਮੇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਂ ਇਮਿਨਾਪਿ ਪਕਾਰੇਨ ਜਾਨਾਥ, ਯੇਨ ਮੇ ਪਕਾਰੇਨ ਯੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਤਮਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਚਣ੍ਡਾਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸੋਪਾਕੋ…ਪੇ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ.
ਚਣ੍ਡਾਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਚਣ੍ਡਾਲਪੁਤ੍ਤੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਾਦਨਤ੍ਥਾਯ ਮਤੇ ਸੁਨਖੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਚਤੀਤਿ ਸੋਪਾਕੋ. ਮਾਤਙ੍ਗੋਤਿ ਏਵਂਨਾਮੋ ਵਿਸ੍ਸੁਤੋਤਿ ਏਵਂ ਹੀਨਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਚ ਜੀਵਿਕਾਯ ਚ ਨਾਮੇਨ ਚ ਪਾਕਟੋ.
ਸੋਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਯਸਂ ਪਰਮਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਅਤਿਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਯਸਂ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਪਸਂਸਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਯਂ ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਨ੍ਤਿ ਯਂ ਉਲ਼ਾਰਕੁਲੂਪਪਨ੍ਨੇਨਾਪਿ ਦੁਲ੍ਲਭਂ, ਹੀਨਕੁਲੂਪਪਨ੍ਨੇਨ ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਂ. ਏਵਂ ਯਸਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਆਗਚ੍ਛੁਂ ਤਸ੍ਸੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬਹੂ, ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਾਰਿਚਰਿਯਤ੍ਥਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਬਹੂ ਵੇਸ੍ਸਸੁਦ੍ਦਾਦਯੋ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਮਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਵਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੋ ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਵਿਗਤਕਿਲੇਸਰਜਤ੍ਤਾ ਵਿਰਜਂ, ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਹਾਪਥਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੇਵਲੋਕਂ ਯਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਦੇਵਲੋਕਯਾਨਸਞ੍ਞਿਤਂ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ, ਤਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਮਰਾਗਂ ਵਿਰਾਜੇਤ੍ਵਾ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਗੋ ਅਹੁ, ਸਾ ਤਥਾ ਹੀਨਾਪਿ ਨ ਨਂ ਜਾਤਿ ਨਿਵਾਰੇਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਤੇਨ ਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਸਤ੍ਤਹਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੋਪਾਕਜੀਵਿਕੇ ਚਣ੍ਡਾਲਕੁਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਨਾਮੇਨ ਮਾਤਙ੍ਗੋ, ਰੂਪੇਨ ਦੁਦ੍ਦਸਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹਿਨਗਰੇ ਚਮ੍ਮਕੁਟਿਕਾਯ ਵਸਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਭਿਕ੍ਖਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਸੁਰਾਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇ ਘੋਸਿਤੇ ਧੁਤ੍ਤਾ ਯਥਾਸਕੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਧੀਤਾ ਪਨ੍ਨਰਸਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਾ ਦੇਵਕਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਰੂਪੇਨ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲਵਂਸਾਨੁਰੂਪਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਹੂਤਂ ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜਾਦਿਕੀਲ਼ਨਸਮ੍ਭਾਰਂ ਸਕਟੇਸੁ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੇਤਵਲ਼ਵਯੁਤ੍ਤਂ ਯਾਨਮਾਰੁਯ੍ਹ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਤਿ ਨਾਮੇਨ. ਸਾ ਕਿਰ ‘‘ਦੁਸ੍ਸਣ੍ਠਿਤਂ ਰੂਪਂ ਅਵਮਙ੍ਗਲ’’ਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਾ ਉਦਪਾਦਿ.
ਤਦਾ ਸੋ ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪਟਪਿਲੋਤਿਕਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ, ਕਂਸਤਾਲ਼ਂ ਹਤ੍ਥੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ, ਭਾਜਨਹਤ੍ਥੋ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੂਰਤੋ ਏਵ ਕਂਸਤਾਲ਼ਂ ਆਕੋਟੇਨ੍ਤੋ. ਅਥ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ‘‘ਉਸ੍ਸਰਥ, ਉਸ੍ਸਰਥਾ’’ਤਿ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਹੀਨਜਨਂ ਅਪਨੇਨ੍ਤੇਹਿ ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਨੀਯਮਾਨਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਮਜ੍ਝੇ ਮਾਤਙ੍ਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਹਂ ਮਾਤਙ੍ਗਚਣ੍ਡਾਲੋਤਿ. ਸਾ ‘‘ਈਦਿਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਤਾਨਂ ਕੁਤੋ ਵੁਡ੍ਢੀ’’ਤਿ ਯਾਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਯਂ ਮਯਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜਾਦਿਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਨੋ ਮਾਤਙ੍ਗੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਕਤੋ’’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ ਚਣ੍ਡਾਲ’’ਨ੍ਤਿ ਲੇਡ੍ਡੂਹਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਤੋ’’ਤਿ ਪਾਦੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਕਚਵਰੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਂਸੁ. ਸੋ ਸਤਿਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ, ਉਦਾਹੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂਯੇਵ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਦ੍ਵਾਰੇਨ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਹਾਰੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤਂ ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਇਮਂ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ – ‘‘ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਅਲਦ੍ਧਾ ਨ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਨਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਕਾਕਣਿਕਂ ਦੇਥ, ਤੇਲੇਨ ਅਙ੍ਗਂ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਅਲਦ੍ਧਾ ਨ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਆਹ. ਤਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਕਾਕਣਿਕਾਯੋ ਦੇਥ, ਕਾਕਣਿਕਾਯ ਪੂਵਂ ਖਾਦਤੁ, ਕਾਕਣਿਕਾਯ ਤੇਲੇਨ ਅਙ੍ਗਂ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਥੇਵ ਵਦਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਸਕਂ ਦੇਥ, ਪਾਦਂ, ਉਪਡ੍ਢਕਹਾਪਣਂ, ਕਹਾਪਣਂ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣੀ’’ਤਿ ਯਾਵ ਸਤਂ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਥੇਵ ਵਦਤਿ. ਏਵਂ ਯਾਚਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਸੂਰਿਯੋ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੋ. ਅਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪਾਸਾਦਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਾਚਿ – ‘‘ਤਾਤ ਮਾਤਙ੍ਗ, ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਅਪਰਾਧਂ ਖਮ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਗਣ੍ਹਾਹਿ, ਦ੍ਵੇ ਤੀਣੀ’’ਤਿ ਯਾਵ ‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿਯੇਵ.
ਏਵਂ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹੇ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਅਲਭਨ੍ਤਾ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰਾਦਯੋ ਮਾਤਙ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਕਣ੍ਣਕੇ ਆਰੋਚਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਪੁਰਿਸਾ ਨਾਮ ਅਨੇਕਾਨਿਪਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਵੀਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਚ੍ਚਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਲਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿਯੇਵ. ਅਥ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾਤਙ੍ਗਂ ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਪੇਥ, ਦਾਰਿਕਂ ਵਾ ਦੇਥ, ਮਾ ਅਮ੍ਹੇ ਸਬ੍ਬੇ ਨਾਸਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਕਿਰ ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵਂ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਚਣ੍ਡਾਲੋ ਮਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਘਰੇਨ ਸਹ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਘਰਵਾਸਿਨੋ ਚਣ੍ਡਾਲਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਨੀਲਪਟਪਿਲੋਤਿਕਂ ਨਿਵਾਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਲ਼ੁਙ੍ਕਕਲ਼ੋਪਿਕਾਦੀਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਣ੍ਹ ਦਾਰਿਕਂ, ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ ਅਦਂਸੁ. ਸਾ ਪਸ੍ਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਸੋ ‘‘ਹਤ੍ਥੇਨ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਨਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਮਯਂ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਵਸਿਤੁਂ ਨ ਲਭਾਮ, ਏਹਿ ਮਂ ਬਹਿਨਗਰੇ ਚਮ੍ਮਕੁਟਿਂ ਨੇਹੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨੇਸਿ. ‘‘ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਜਾਤਕਭਾਣਕਾ. ਨੇਤ੍ਵਾ ਚਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ, ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਯਾਗੁਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਞ੍ਞਾ ਅਯਂ ਮਾ ਵਿਨਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਜਾਤਿਸਮ੍ਭੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾਵ ਅਡ੍ਢਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਬਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਵਨਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ‘ਅਤਿਚਿਰਾਯਤੀ’ਤਿ ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਘਰਮਾਨੁਸਕਾਨਿ ਚ ‘‘ਇਮਂ ਮਾ ਪਮਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ, ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਾਹਂ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਮਨਾਪੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਸਿ.
ਸਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋਚਿ ਮਞ੍ਞੇ ਮਮ ਞਾਤਕੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਮਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦਟ੍ਠੁਂ ਆਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਪਾਦੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਮਂ ਅਨਾਥਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਕਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕੇ ਦੁਕ੍ਖਿਨੀ ਅਹੋਸਿ, ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਵਾਸੀਹਿ ਤੇ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਘੋਸਨਂ ਕਰੋਹਿ – ‘ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਮ ਸਾਮਿਕੋ ਨ ਮਾਤਙ੍ਗੋ, ਸੋ ਚਨ੍ਦਵਿਮਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ. ਸਾ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਧੀਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਇਮਂ ਚਣ੍ਡਾਲਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਮਾਤਙ੍ਗਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵਂ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਸਾ ਸਦ੍ਦਹਤਿ, ਤਥਾ ਅਨੇਕਾਨਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਤਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਤਿਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ.
ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਹਸਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮਾਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਚਣ੍ਡਾਲਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਅਧਿਮਾਨਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਘੋਸਨ੍ਤੀ ਨਗਰਂ ਆਹਿਣ੍ਡਤਿ ‘‘ਇਤੋ ਛਟ੍ਠੇ ਦਿਵਸੇ, ਪਞ੍ਚਮੇ, ਚਤੁਤ੍ਥੇ, ਤਤਿਯੇ, ਸੁਵੇ, ਅਜ੍ਜ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥਵਾਚਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਦਾਚਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਦਾਰਿਕਾਯੋ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿ ਆਗਤੇ ਕਞ੍ਞਾਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਕਾਸਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਗਗਨਤਲਂ ਉਪਾਰੂਲ਼੍ਹੇ ਚਨ੍ਦੇ ਚਨ੍ਦਵਿਮਾਨਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤੋ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪੇਨ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਿ. ਮਹਾਜਨੋ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਚਨ੍ਦਾ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਅਤਿਮਞ੍ਞਿ. ਤਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਆਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਆਹ, ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵ ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਦਮੇਤੁਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਾਤਙ੍ਗਵੇਸੇਨਾਗਚ੍ਛੀ’’ਤਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਮਹਾਜਨੇਨ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੋ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਏਵ ਓਤਰਿ. ਸਾ ਚ ਤਦਾ ਉਤੁਨੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਨਾਭਿਂ ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕੇਨ ਪਰਾਮਸਿ. ਤੇਨ ਫਸ੍ਸੇਨ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਤੋ ਨਂ ‘‘ਗਬ੍ਭੋ ਤੇ ਸਣ੍ਠਿਤੋ, ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਜਾਤੇ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤੋ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਪੁਨ ਚਨ੍ਦਵਿਮਾਨਂ ਪਾਵਿਸਿ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪਜਾਪਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਮਾਤਾ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਤਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਾਤੁਕਾਮਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਮ੍ਪੀਲ਼ਨੇਨ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਅਨੋਕਾਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਹਿਰਞ੍ਞਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ, ਰਥਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ, ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰੇਨ ਨਗਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਨਗਰਮਜ੍ਝੇ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਰ ਨਂ ‘‘ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪਜਾਪਤੀ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਸਾਪੇਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਾਵਸ੍ਸਾ ਪਤਿਰੂਪਂ ਵਸਨੋਕਾਸਂ ਕਰੋਮ, ਤਾਵ ਇਧੇਵ ਵਸਤੂ’’ਤਿ. ਸਾ ਮਣ੍ਡਪੇ ਏਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਦਿਵਸੇ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਸੀਸਂ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਪੇ ਜਾਤੋਤਿ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ‘‘ਮਣ੍ਡਬ੍ਯਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਚ ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਚਰਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਅਨੇਕਸਤਸਹਸ੍ਸਪ੍ਪਕਾਰਾ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸਾਰਕ੍ਖਂ ਠਪੇਸੁਂ, ਆਗਤਾ ਲਹੁਂ ਕੁਮਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ.
ਕੁਮਾਰੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵੁਡ੍ਢਿਮਨ੍ਵਾਯ ਦਾਨਂ ਦਾਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਸੋ ਸਾਲਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਕਪਣਦ੍ਧਿਕਾਨਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂਯੇਵ ਦੇਤਿ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂਯੇਵ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਦਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਆਗਮ੍ਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਅਯਂ ਏਵਂ ਵਿਰੂਪਵੇਸੋ ਵਸਲੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਕੁਦ੍ਧੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
‘‘ਕੁਤੋ ਨੁ ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਦੁਮ੍ਮਵਾਸੀ, ਓਤਲ੍ਲਕੋ ਪਂਸੁਪਿਸਾਚਕੋਵ;
ਸਙ੍ਕਾਰਚੋਲ਼ਂ ਪਟਿਮੁਞ੍ਚ ਕਣ੍ਠੇ, ਕੋ ਰੇ ਤੁਵਂ ਹੋਸਿ ਅਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੇਸੁਂ. ਸੋ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹਿਨਗਰੇ ਪਚ੍ਚਟ੍ਠਾਸਿ. ਦੇਵਤਾ ਕੁਪਿਤਾ ਕੁਮਾਰਂ ਗਲੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਂਪਾਦਂ ਅਧੋਸਿਰਂ ਠਪੇਸੁਂ. ਸੋ ਅਕ੍ਖੀਹਿ ਨਿਗ੍ਗਤੇਹਿ ਮੁਖੇਨ ਖੇਲ਼ਂ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤੇਨ ਘਰੁਘਰੁਪਸ੍ਸਾਸੀ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋਚਿ ਆਗਤੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਆਗਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਯਾਚਨ੍ਤੀ ਤਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਭੂਮਿਯਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ, ਯਾਗੁਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਪਿਵਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਥੋਕਂ ਯਾਗੁਂ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਅਦਾਸਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛ ਇਮਂ ਯਾਗੁਂ ਉਦਕਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਆਲੋਲੇਤ੍ਵਾ ਯੇਸਂ ਭੂਤਵਿਕਾਰੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਸਂ ਅਕ੍ਖਿਮੁਖਕਣ੍ਣਨਾਸਾਬਿਲੇਸੁ ਆਸਿਞ੍ਚ, ਸਰੀਰਞ੍ਚ ਪਰਿਪ੍ਫੋਸੇਹਿ, ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਤਤੋ ਕੁਮਾਰੇ ਪਕਤਿਸਰੀਰੇ ਜਾਤੇ ‘‘ਏਹਿ, ਤਾਤ ਮਣ੍ਡਬ੍ਯ, ਤਂ ਖਮਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਚ ਤਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਸਿ.
ਸੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਜਨਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ, ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂਯੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਇਤ੍ਥੀਸੁ ਪਾਕਟਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਦਮਿਤਾ, ਪੁਰਿਸੇਸੁ ਪਾਕਟੋ ਮਣ੍ਡਬ੍ਯਕੁਮਾਰੋ, ਇਦਾਨਿ ਕੋ ਦਮੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਜਾਤਿਮਨ੍ਤਤਾਪਸਂ ਅਦ੍ਦਸ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀਨਗਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮ੍ਭਵਤੀਨਦੀਤੀਰੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ. ਸੋ ‘‘ਅਹਂ ਜਾਤਿਯਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੋਦਕਂ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪਰਿਨਦਿਯਾ ਵਸਤਿ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿਭਾਗੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਦਕਪਰਿਭੋਗਵੇਲਾਯਂ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿ. ਤਾਪਸੋ ਤਂ ਉਦਕੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਨਿਦਂ ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸੋਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਾਤਙ੍ਗਚਣ੍ਡਾਲੋ, ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪੇਹਿ, ਚਣ੍ਡਾਲ, ਮਾ ਉਪਰਿਨਦਿਯਾ ਵਸੀ’’ਤਿ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾਨਦਿਯਾ ਵਸਤਿ, ਪਟਿਸੋਤਮ੍ਪਿ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਾਪਸੋ ਪੁਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪੇਹਿ, ਚਣ੍ਡਾਲ, ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਾਨਦਿਯਂ ਵਸ, ਉਪਰਿਨਦਿਯਾਯੇਵ ਵਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ, ਪੁਨਪਿ ਤਥੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਤਾਪਸੋ ਪੁਨਪਿ ‘‘ਤਥਾ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਦੁਟ੍ਠੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸਂ ਸਪਿ ‘‘ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਤੇ ਉਗ੍ਗਮਨਵੇਲਾਯ ਸਤ੍ਤਧਾ ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲਤੂ’’ਤਿ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋਪਿ ‘‘ਸਾਧੁ, ਆਚਰਿਯ, ਅਹਂ ਪਨ ਸੂਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸੂਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਿਵਾਰੇਸਿ. ਤਤੋ ਰਤ੍ਤਿ ਨ ਵਿਭਾਯਤਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਜਾਤੋ, ਭੀਤਾ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀਵਾਸਿਨੋ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਆਚਰਿਯ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤੇ ਹਿ ਤਂ ‘‘ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬਮਾਚਿਕ੍ਖਿ. ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਿਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੂਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮੁਞ੍ਚਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਯਦਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਰਹਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਂ ਖਮਾਪੇਤਿ, ਮੁਞ੍ਚਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਏਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾਤਙ੍ਗਪਣ੍ਡਿਤਂ ਖਮਾਪੇਹਿ, ਮਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਲਹਕਾਰਣਾ ਮਯਂ ਨਸ੍ਸਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਚਣ੍ਡਾਲਂ ਖਮਾਪੇਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਅਮ੍ਹੇ ਤ੍ਵਂ ਨਾਸੇਸੀ’’ਤਿ ਤਂ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਸੁਂ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਮਮ ਪਾਦਮੂਲੇ ਕੁਚ੍ਛਿਯਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਨ੍ਤੇ ਖਮਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਏਵਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤਾਪਸੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਚਣ੍ਡਾਲਂ ਵਨ੍ਦਾਮੀ’’ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਤਵ ਛਨ੍ਦੇਨ ਨ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦਮਸ੍ਸੁਗੀਵਾਦੀਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਸਯਾਪੇਸੁਂ. ਸੋ ‘‘ਖਮਾਮਹਂ ਇਮਸ੍ਸ, ਅਪਿਚਾਹਂ ਤਸ੍ਸੇਵਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਸੂਰਿਯਂ ਨ ਮੁਞ੍ਚਾਮਿ, ਸੂਰਿਯੇ ਹਿ ਉਗ੍ਗਤਮਤ੍ਤੇ ਮੁਦ੍ਧਾ ਅਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਧਾ ਫਲਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਇਮਂ ਗਲਪ੍ਪਮਾਣੇ ਉਦਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡੇਨਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਥ, ਸੂਰਿਯਰਸ੍ਮੀਹਿ ਫੁਟ੍ਠੋ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡੋ ਸਤ੍ਤਧਾ ਫਲਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਫਲਿਤੇ ਏਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਤਾਪਸਂ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦੀਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ. ਸੂਰਿਯੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤਮਤ੍ਤੇ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡੋ ਸਤ੍ਤਧਾ ਫਲਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿ, ਤਾਪਸੋ ਭੀਤੋ ਪਲਾਯਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ, ਭੋ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਪਕ੍ਖਿਪਨਮਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਈਦਿਸੋ ਸਮਣੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਸੀਦਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯੋ ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਮਾਤਙ੍ਗਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਸੋ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਤਦਮਿਨਾਪਿ ਜਾਨਾਥ…ਪੇ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.
੧੪੦-੧੪੧. ਏਵਂ ‘‘ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ‘‘ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ ਏਤਂ ਸਾਧੇਤੁਂ ਆਹ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਯਕਕੁਲੇ ਜਾਤਾ …ਪੇ… ਦੁਗ੍ਗਤ੍ਯਾ ਗਰਹਾਯਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਾਯਕਕੁਲੇ ਜਾਤਾਤਿ ਮਨ੍ਤਜ੍ਝਾਯਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਜਾਤਾ. ‘‘ਅਜ੍ਝਾਯਕਾਕੁਲ਼ੇ ਜਾਤਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਯਕੇ ਅਨੁਪਕੁਟ੍ਠੇ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਜਾਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧਵਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤਬਨ੍ਧਵਾ. ਵੇਦਬਨ੍ਧੂ ਵੇਦਪਟਿਸ੍ਸਰਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਚ ਪਾਪੇਸੁ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਅਭਿਣ੍ਹਮੁਪਦਿਸ੍ਸਰੇਤਿ ਤੇ ਏਵਂ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾ ਮਨ੍ਤਬਨ੍ਧਵਾ ਚ ਸਮਾਨਾਪਿ ਯਦਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਸੁ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਸੁ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਤੇ ਏਵਮੁਪਦਿਸ੍ਸਮਾਨਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿਪਿ ‘‘ਨਯਿਮੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤਾ, ਦੁਜ੍ਜਾਤਾ ਏਤੇ ਕੁਲਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਰਭੂਤਾ, ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਥ ਨੇ’’ਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿਪਿ ‘‘ਗਹਪਤਿਕਾ ਏਤੇ, ਨ ਏਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਮਾ ਨੇਸਂ ਸਦ੍ਧਯਞ੍ਞਥਾਲਿਪਾਕਾਦੀਸੁ ਪਵੇਸਂ ਦੇਥ, ਮਾ ਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਥਾ’’ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਹਿਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ‘‘ਪਾਪਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਏਤੇ, ਨ ਏਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਨੇਸਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਨਿਰਯਾਦਿਭੇਦਾ, ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਏਤੇਸਂ ਪਰਲੋਕੇ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਵਾਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਪਰਲੋਕੇ ਏਤੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਗਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਨੇ ਜਾਤਿ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਦੁਗ੍ਗਤ੍ਯਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾਤਿ ਸਾ ਤਥਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾਪਿ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਸਾਰਤੋ ਪਚ੍ਚੇਸਿ, ਜਾਤਿ ਏਤੇ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਸੁ ਪਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ‘‘ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਦੁਗ੍ਗਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯਾ ਵਾ, ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਗਾਰਯ੍ਹਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਨ ਨਿਵਾਰੇਤਿ.
੧੪੨. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਅਜ੍ਝਾਯਕਕੁਲੇ ਜਾਤਾਨਮ੍ਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਗਾਰਯ੍ਹਾਦਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਤਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਦੁਗ੍ਗਤਿਗਮਨੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਜਾਤਿਯਾ ਅਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ ਏਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਨਿਗਮੇਨ੍ਤੋ ਆਹ, ਏਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ –
‘‘ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ;
ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ.
ਸੇਸਂ ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾਤਿਆਦੀਨਂ ਏਵਂ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਯਥਾ ਕੋਚਿ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਮਂ ਕਮ੍ਮਵਿਮੁਖਂ ਜਾਤਿਵਾਦੇ ਪਤਿਤਂ ‘‘ਜਾਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਸਲਭਾਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੇਨ, ਯਥਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਜਾਤਿਵਾਦਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਵਾਦਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੇਨ, ਯਥਾ ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਸਲਭਾਵਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਉਜੁਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ, ਯਥਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਮਾਤਙ੍ਗਾਦਿਨਿਦਸ੍ਸਨਪਜ੍ਜੋਤਧਾਰਣੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਭੋਤਾ ਗੋਤਮੇਨ ਏਤੇਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਪਕਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.