੫. ਚੁਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੮੩. ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਮੁਨਿਂ ਪਹੂਤਪਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਚੁਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਪਰਜ੍ਝਾਸਯਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕਭੇਦਤੋ ਚਤੂਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤੀਸੁ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਮਲ੍ਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਪਾਵਾ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਪਾਵਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਚੁਨ੍ਦਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਰਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਵਨੇ. ਇਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਯੇਨ ਚੁਨ੍ਦਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਰਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੮੯), ਤਾਵ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.

ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਭਗਵਤਿ ਚੁਨ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮਾਰਪੁਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਵਿਸਨ੍ਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੂਪਾਦਿਗਹਣਤ੍ਥਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੁਵਣ੍ਣਭਾਜਨਾਨਿ ਉਪਨਾਮੇਸਿ. ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਕੇਚਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੁਵਣ੍ਣਭਾਜਨਾਨਿ ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ ਕੇਚਿ ਨ ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਭਗਵਤੋ ਪਨ ਏਕਮੇਵ ਭਾਜਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੇਲਮਯਂ ਪਤ੍ਤਂ, ਦੁਤਿਯਭਾਜਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੁ ਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕਂ ਸੁਵਣ੍ਣਭਾਜਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭੋਜਨਤ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕੁਞ੍ਚਿਕਤ੍ਥਵਿਕਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿ. ਚੁਨ੍ਦੋ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਅਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਭਣਿ ਭਗਵਤਿ ਥੇਰੇਸੁ ਚ ਗਾਰਵੇਨ, ਅਪਿਚ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਵਚਨਪਥੋ ਮਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸਂਵਰਯੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਸਮਣਾ, ਉਦਾਹੁ ਭਿਨ੍ਨਸਂਵਰਾ ਈਦਿਸਾਪਿ ਸਮਣਾ’’ਤਿ ਞਾਤੁਕਾਮੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਮੁਨਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਦਿਟ੍ਠਜੋਤਨਾ ਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪੁਣ੍ਣਕਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੨) ਨਯੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਮੁਨਿਨ੍ਤਿ ਏਤਮ੍ਪਿ ‘‘ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ. ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਮੁਨਿ, ਮੋਨਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ, ਤੀਣਿ ਮੋਨੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਾਯਮੋਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਨਿ. ੧੪) ਨਯੇਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਅਯਮ੍ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਓਕਾਸਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੋ ਮੁਨਿਨ੍ਤਿ ਮੁਨਿਮੁਨਿਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਲਪਤਿ. ਪਹੂਤਪਞ੍ਞਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਥੁਤਿਵਚਨਾਨਿ, ਤੇਹਿ ਤਂ ਮੁਨਿਂ ਥੁਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਹੂਤਪਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਵਿਪੁਲਪਞ੍ਞਂ. ਞੇਯ੍ਯਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾ ਚਸ੍ਸ ਵਿਪੁਲਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿ ਚੁਨ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮਾਰਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਧਨਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ.

ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਤੀਸੁ ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਤਤਿਯਬੁਦ੍ਧਂ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮਿਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਜਨਕਤ੍ਤਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਿਤਰਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਚ ਆਚਰਿਯਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਾਮਿਂ, ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰਂ ਧਮ੍ਮਰਾਜਂ ਧਮ੍ਮਵਸਵਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਸੋ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ, ਅਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਨੇਤਾ, ਅਨਕ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਾਤਾ, ਮਗ੍ਗਞ੍ਞੂ, ਮਗ੍ਗਵਿਦੂ, ਮਗ੍ਗਕੋਵਿਦੋ. ਮਗ੍ਗਾਨੁਗਾ ਚ ਪਨ ਏਤਰਹਿ ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੭੯).

ਵੀਤਤਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਵਿਗਤਕਾਮਭਵਵਿਭਵਤਣ੍ਹਂ. ਦ੍ਵਿਪਦੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਪਦਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਭਗਵਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਦ੍ਵਿਪਦੁਤ੍ਤਮੋ ਏਵ, ਅਥ ਖੋ ਯਾਵਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਅਪਦਾ ਵਾ ਦ੍ਵਿਪਦਾ ਵਾ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞਿਨੋ ਵਾ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਉਤ੍ਤਮੋ. ਅਥ ਖੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਪਦੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦ੍ਵਿਪਦਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਮਹਾਸਾਵਕਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਸਾਰਥੀਨਂ ਪਵਰਨ੍ਤਿ ਸਾਰੇਤੀਤਿ ਸਾਰਥਿ, ਹਤ੍ਥਿਦਮਕਾਦੀਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਚ ਭਗਵਾ ਪਵਰੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਨ ਦਮਨੇਨ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮੇ ਦਮੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵਤੋ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਹਤ੍ਥਿਦਮਕੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਤ੍ਥਿਦਮ੍ਮੋ ਸਾਰਿਤੋ ਏਕਂ ਏਵ ਦਿਸਂ ਧਾਵਤਿ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਂ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਂ ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਵਾ. ਅਸ੍ਸਦਮਕੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਗੋਦਮਕੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗੋਦਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਵਾ. ਤਥਾਗਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮੋ ਸਾਰਿਤੋ ਅਟ੍ਠ ਦਿਸਾ ਵਿਧਾਵਤਿ, ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਯਮੇਕਾ ਦਿਸਾ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਮੀ ਦਿਸਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੧੨).

ਕਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦਪੁਚ੍ਛਾ. ਲੋਕੇਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ. ਸਮਣਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਅਤ੍ਥਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਇਙ੍ਘਾਤਿ ਯਾਚਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤਦਿਙ੍ਘਾਤਿ ਤੇ ਇਙ੍ਘ. ਬ੍ਰੂਹੀਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖ ਕਥਯਸ੍ਸੂਤਿ.

੮੪. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਭਗਵਾ ਚੁਨ੍ਦਂ ਕਮ੍ਮਾਰਪੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਸਲਂ, ਕਿਂ ਅਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੯੬) ਨਯੇਨ ਗਿਹਿਪਞ੍ਹਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਂ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਯਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਮਣਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਰੋ ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਰੋਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਸਮਣਾਤਿ ਕਦਾਚਿ ਭਗਵਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇ ਸਮਣਵਾਦੇਨ ਵਦਤਿ; ਯਥਾਹ – ‘‘ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪੁਥੁਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਵਤਕੋਤੂਹਲਮਙ੍ਗਲਾਨੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੦੭). ਕਦਾਚਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇ; ਯਥਾਹ – ‘‘ਸਮਣਾ ਸਮਣਾਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਨੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੩੫). ਕਦਾਚਿ ਸੇਕ੍ਖੇ; ਯਥਾਹ – ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣੋ, ਇਧ ਦੁਤਿਯੋ ਸਮਣੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੯; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੧੪; ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੧). ਕਦਾਚਿ ਖੀਣਾਸਵੇ; ਯਥਾਹ – ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਸਮਣੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੩੮). ਕਦਾਚਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ; ਯਥਾਹ – ‘‘ਸਮਣੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੮੫). ਇਧ ਪਨ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਿਯੇ ਸੀਲਵਨ੍ਤਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਞ੍ਚ, ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਇਤਰਂ ਅਸ੍ਸਮਣਮ੍ਪਿ ਭਣ੍ਡੁਂ ਕਾਸਾਵਕਣ੍ਠਂ ਕੇਵਲਂ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਕੇਨ ਸਮਣੋਤਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਤੁਰੋ ਸਮਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਥੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਕੇਨ ਪਟਿਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਕੇਨਾਪਿ ਪਞ੍ਚਮੋ ਸਮਣੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

ਤੇ ਤੇ ਆਵਿਕਰੋਮੀਤਿ ਤੇ ਚਤੁਰੋ ਸਮਣੇ ਤਵ ਪਾਕਟੇ ਕਰੋਮਿ. ਸਕ੍ਖਿਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ. ਮਗ੍ਗਜਿਨੋਤਿ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਵਿਜਿਤਾਵੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਗ੍ਗਦੇਸਕੋਤਿ ਪਰੇਸਂ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਤਾ. ਮਗ੍ਗੇ ਜੀਵਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਸੁ ਸੇਕ੍ਖੇਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਸੇਕ੍ਖੋ ਅਪਰਿਯੋਸਿਤਮਗ੍ਗਵਾਸਤ੍ਤਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਚ ਲੋਕਿਯੇ ਮਗ੍ਗੇ ਜੀਵਤਿ ਨਾਮ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਜੀਵਨਤੋਪਿ ਮਗ੍ਗੇ ਜੀਵਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਚ ਮਗ੍ਗਦੂਸੀਤਿ ਯੋ ਚ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਗ੍ਗਪਟਿਲੋਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਦੂਸਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੮੫. ‘‘ਇਮੇ ਤੇ ਚਤੁਰੋ ਸਮਣਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਚਤੁਰੋ ਸਮਣੇ ‘‘ਅਯਂ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਜਿਨੋ, ਅਯਂ ਮਗ੍ਗਦੇਸਕੋ, ਅਯਂ ਮਗ੍ਗੇ ਜੀਵਤਿ, ਅਯਂ ਮਗ੍ਗਦੂਸੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਚੁਨ੍ਦੋ ਆਹ ‘‘ਕਂ ਮਗ੍ਗਜਿਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੇ ਜੀਵਤਿ ਮੇਤਿ ਯੋ ਸੋ ਮਗ੍ਗੇ ਜੀਵਤਿ, ਤਂ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਪਾਕਟਮੇਵ.

੮੬. ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਚਤੁਰੋਪਿ ਸਮਣੇ ਚਤੂਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯੋ ਤਿਣ੍ਣਕਥਂਕਥੋ ਵਿਸਲ੍ਲੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਣ੍ਣਕਥਂਕਥੋ ਵਿਸਲ੍ਲੋਤਿ ਏਤਂ ਉਰਗਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਮਗ੍ਗਜਿਨੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਮਣੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਕਥਂਕਥਾਪਤਿਰੂਪਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾਪਿ ‘‘ਤਿਣ੍ਣਕਥਂਕਥੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਹਿ ਤਿਣ੍ਣਕਥਂਕਥਾਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਵਿਸਯਾਦੀਸੁ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯਪਰਿਯੋਸਾਨੇਸੁ ਪਟਿਹਤਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤਿਣ੍ਣਕਥਂਕਥਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਤਿਣ੍ਣਕਥਂਕਥੋਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਭਿਰਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਅਭਿਰਤੋ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਦਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਦਿਸੋ ਚ ਭਗਵਾ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਅਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸਨ, ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਕਥਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਪੇਮਿ, ਸਨ੍ਨਿਸਾਦੇਮਿ, ਏਕੋਦਿਂ ਕਰੋਮਿ, ਸਮਾਦਹਾਮੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੭).

ਅਨਾਨੁਗਿਦ੍ਧੋਤਿ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਤਣ੍ਹਾਗੇਧੇਨ ਅਨਨੁਗਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ. ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਨੇਤਾਤਿ ਆਸਯਾਨੁਸਯਾਨੁਲੋਮੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਯਨਮਹਾਸਮਯਾਦੀਸੁ ਅਨੇਕੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਨੇਤਾ, ਗਮਯਿਤਾ, ਤਾਰੇਤਾ, ਪਾਰਂ ਸਮ੍ਪਾਪੇਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਦਿਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.

੮੭. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ‘‘ਮਗ੍ਗਜਿਨ’’ਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਮਣਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਖੀਣਾਸਵਸਮਣਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਰਮਂ ਪਰਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਮਂ ਨਾਮ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗਂ ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਮਨ੍ਤਿ ਯੋਧ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਪਰਮਂ ਪਰਮਮਿਚ੍ਚੇਵ ਯੋ ਇਧ ਸਾਸਨੇ ਞਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣੇਨ. ਅਕ੍ਖਾਤਿ ਵਿਭਜਤੇ ਇਧੇਵ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਂ ਅਕ੍ਖਾਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਰੇਸਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਂ ਵਿਭਜਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ…ਪੇ… ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਵਾ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂਨਂ ਸਙ੍ਖੇਪਦੇਸਨਾਯ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾਯ ਵਿਭਜਤਿ. ਏਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ਚ ‘‘ਇਧੇਵ ਸਾਸਨੇ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਅਕ੍ਖਾਤਿ ਚ ਵਿਭਜਤਿ ਚ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਕ੍ਖਾਤਿ ਵਿਭਜਤੇ ਇਧੇਵ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਙ੍ਖਛਿਦਂ ਮੁਨਿਂ ਅਨੇਜਨ੍ਤਿ ਤਂ ਏਵਰੂਪਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਦੇਸਨਾਯ ਚ ਪਰੇਸਂ ਕਙ੍ਖਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਕਙ੍ਖਚ੍ਛਿਦਂ, ਮੋਨੇਯ੍ਯਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਮੁਨਿਂ, ਏਜਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨੇਜਂ ਦੁਤਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਮਾਹੁ ਮਗ੍ਗਦੇਸਿਨ੍ਤਿ.

੮੮. ਏਵਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਸਯਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਯ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਮਗ੍ਗਦੇਸੀ ਸਮਾਨੋਪਿ ਦੂਤਮਿਵ ਲੇਖਵਾਚਕਮਿਵ ਚ ਰਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਸਨਹਰਂ ਸਾਸਨਜੋਤਕਞ੍ਚ ‘‘ਮਗ੍ਗਦੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਖੀਣਾਸਵਸਮਣਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸੇਕ੍ਖਸਮਣਞ੍ਚ ਸੀਲਵਨ੍ਤਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਮਣਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯੋ ਧਮ੍ਮਪਦੇ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਪਾਕਟਾਯੇਵ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ – ਯੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਦਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਪਦੇ, ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਆਸਯਾਨੁਰੂਪਤੋ ਵਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਦੇਸਿਤੇ, ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀਪਿ ਅਨਵਸਿਤਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗੇ ਜੀਵਤਿ, ਸੀਲਸਂਯਮੇਨ ਸਞ੍ਞਤੋ, ਕਾਯਾਦੀਸੁ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਾਯ ਚਿਰਕਤਾਦਿਸਰਣਾਯ ਵਾ ਸਤਿਯਾ ਸਤਿਮਾ, ਅਣੁਮਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨਵਜ੍ਜਤ੍ਤਾ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਭਾਵੇਨ ਚ ਪਦਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਅਨਵਜ੍ਜਪਦਾਨਿ ਭਙ੍ਗਞਾਣਤੋ ਪਭੁਤਿ ਭਾਵਨਾਸੇਵਨਾਯ ਸੇਵਮਾਨੋ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਂ ਤਤਿਯਂ ਮਗ੍ਗਜੀਵਿਨ੍ਤਿ ਆਹੂਤਿ.

੮੯. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ‘‘ਮਗ੍ਗਜੀਵਿ’’ਨ੍ਤਿ ਸੇਕ੍ਖਸਮਣਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਮਣਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਭਣ੍ਡੁਂ ਕਾਸਾਵਕਣ੍ਠਂ ਕੇਵਲਂ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਸਮਣਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਛਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾਨਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਛਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਪਤਿਰੂਪਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਵੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਲਿਙ੍ਗਂ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਬ੍ਬਤਾਨਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਸੁਨ੍ਦਰਾਨਿ ਵਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸੁਬ੍ਬਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੀਤਿ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਕੋ, ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਹਿ ਗੂਥਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ ਤਿਣਪਣ੍ਣਾਦਿਚ੍ਛਦਨਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲਭਾਵਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ ਸੁਬ੍ਬਤਾਨਂ ਛਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਮਜ੍ਝੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ, ‘‘ਏਤ੍ਤਕਵਸ੍ਸੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਲਾਭੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ‘‘ਅਹਂ ਏਤ੍ਤਕਵਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ, ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਛਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾਨ ਸੁਬ੍ਬਤਾਨਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੀ’’ਤਿ. ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਕੁਲਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਸਾਦਂ ਅਨਨੁਰੂਪਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੂਸੇਤੀਤਿ ਕੁਲਦੂਸਕੋ. ਪਗਬ੍ਭੋਤਿ ਅਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇਨ ਕਾਯਪਾਗਬ੍ਭਿਯੇਨ, ਚਤੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਚੀਪਾਗਬ੍ਭਿਯੇਨ, ਅਨੇਕਟ੍ਠਾਨੇਨ ਮਨੋਪਾਗਬ੍ਭਿਯੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵਕ੍ਖਾਮ.

ਕਤਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਲਕ੍ਖਣਾਯ ਮਾਯਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮਾਯਾਵੀ. ਸੀਲਸਂਯਮਾਭਾਵੇਨ ਅਸਞ੍ਞਤੋ. ਪਲਾਪਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਪਲਾਪੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਲਾਪੋ ਅਨ੍ਤੋ ਤਣ੍ਡੁਲਰਹਿਤੋਪਿ ਬਹਿ ਥੁਸੇਨ ਵੀਹਿ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੋ ਅਨ੍ਤੋ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਸਾਰਵਿਰਹਿਤੋਪਿ ਬਹਿ ਸੁਬ੍ਬਤਚ੍ਛਦਨੇਨ ਸਮਣਵੇਸੇਨ ਸਮਣੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਲਾਪਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਲਾਪੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ‘‘ਅਪਲਾਪਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਸਾ, ਨਿਪ੍ਪਲਾਪਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਸਾ, ਸੁਦ੍ਧਾ ਸਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੪੬) ਏਵਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣੋਪਿ ‘‘ਪਲਾਪੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਧ ਪਨ ਕਪਿਲਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ‘‘ਤਤੋ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ, ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੨੮੪) ਏਵਂ ਪਰਾਜਿਤਕੋ ‘‘ਪਲਾਪੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਤਿਰੂਪੇਨ ਚਰਂ ਸਮਗ੍ਗਦੂਸੀਤਿ ਤਂ ਸੁਬ੍ਬਤਾਨਂ ਛਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਚਰਨ੍ਤਂ ‘‘ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕੋ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਜਨੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਪਤਿਰੂਪੇਨ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪੇਨ ਬਾਹਿਰਮਟ੍ਠੇਨ ਆਚਾਰੇਨ ਚਰਨ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਸ੍ਸ, ਪਰੇਸਂ ਸੁਗਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਚ ਦੂਸਨਤੋ ‘‘ਮਗ੍ਗਦੂਸੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੯੦. ਏਵਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ‘‘ਮਗ੍ਗਦੂਸੀ’’ਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਕਸਮਣਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਬ੍ਯਾਮਿਸ੍ਸੀਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਤੇ ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਏਤੇ ਚਤੁਰੋ ਸਮਣੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ ਯੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਕੋਚਿ, ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਮਣਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸਵਨਮਤ੍ਤੇਨ ਸੁਤਵਾ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਅਰਿਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸੁਤਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ, ਤੇਯੇਵ ਸਮਣੇ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਅਯਞ੍ਚ ਏਵਂਲਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ ਪਜਾਨਨਮਤ੍ਤੇਨ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਯਾਦਿਸੋ ਅਯਂ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗਦੂਸੀ, ਇਤਰੇਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਨੇਤਾਦਿਸਾਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਪਾਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਏਤੇ ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ ਯੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਤਸ੍ਸ ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਬ੍ਬੇ ‘‘ਨੇਤਾਦਿਸਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੋ ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਹਾਪੇਤਿ ਸਦ੍ਧਾ, ਏਵਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਨ ਹਾਪੇਤਿ, ਨ ਹਾਯਤਿ, ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ ਸਦ੍ਧਾਤਿ.

ਏਵਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਤੇਸਂ ਅਬ੍ਯਾਮਿਸ੍ਸੀਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਨੇਤਾਦਿਸਾ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਦੁਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ – ਏਤਦੇਵ ਚ ਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ, ਯਦਿਦਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਪਾਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ‘‘ਨੇਤਾਦਿਸਾ’’ਤਿ ਜਾਨਨਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਕਥਞ੍ਹਿ ਦੁਟ੍ਠੇਨ ਅਸਮ੍ਪਦੁਟ੍ਠਂ, ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਸੁਦ੍ਧੇਨ ਸਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਕਥਞ੍ਹਿ ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਟ੍ਠੇਨ ਮਗ੍ਗਦੂਸਿਨਾ ਅਦੁਟ੍ਠਂ ਇਤਰਂ ਸਮਣਤ੍ਤਯਂ, ਸੁਦ੍ਧਂ ਸਮਣਤ੍ਤਯਮੇਵਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਤਾਦੀਹਿ ਅਸੁਦ੍ਧੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਕਸਮਣੇਨ ਸਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਾ ਫਲਂ ਵਾ ਨ ਕਥਿਤਂ. ਕਙ੍ਖਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਪਹੀਨਨ੍ਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਚੁਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.