੧੨. ਮੁਨਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੯. ਸਨ੍ਥਵਾਤੋ ਭਯਂ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਮੁਨਿਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਆਦਿਤੋ ਤਾਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਗਾਥਾਨਂ ਅਯਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ – ਭਗਵਤਿ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਗਾਮਕਾਵਾਸੇ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਤ੍ਥੀ ਮਤਪਤਿਕਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਮਾਤਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਰਤਿ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਮਾਤੁ. ਏਵਂ ਸਾਯਮ੍ਪਿ ਪਾਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਂ ਲਦ੍ਧਂ ਸਂਵਿਭਜਮਾਨਾ, ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਪੁਚ੍ਛਮਾਨਾ, ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਅਭਿਣ੍ਹਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਸਂਸਗ੍ਗਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸੋ, ਵਿਸ੍ਸਾਸਾ ਓਤਾਰੋ, ਰਾਗੇਨ ਓਤਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਞ੍ਞਾ ਚ ਮਾਤੁਪੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾ ਚ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਤਤੋ ਮਰਿਯਾਦਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਿਂਸੁ, ਅਯਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸਿਂਸੁ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਮਞ੍ਞਤਿ ਨ ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਤੇ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪਨ ਮਾਤਰੀ’’ਤਿ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਰੂਪਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੫.੫੫) ਅਵਸੇਸਸੁਤ੍ਤੇਨਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਂਵੇਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ –

‘‘ਵਿਸਂ ਯਥਾ ਹਲਾਹਲਂ, ਤੇਲਂ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਂ ਯਥਾ;

ਤਮ੍ਬਲੋਹਵਿਲੀਨਂਵ, ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯੇ’’ਤਿ ਚ. –

ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ – ‘‘ਸਨ੍ਥਵਾਤੋ ਭਯਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਾ ਅਤ੍ਤੁਪਨਾਯਿਕਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਥਵੋ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਿਤ੍ਤਭੇਦੇਨ ਤਿਵਿਧੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਧ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਥਵੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਮੋਘਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਥਵਾਤੋ ਭਯਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਣ੍ਹਦਸ੍ਸਨਕਾਮਤਾਦਿਤਣ੍ਹਾਯ ਬਲਵਕਿਲੇਸਭਯਂ ਜਾਤਂ, ਯੇਨ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮਾਤਰਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਵਾਦਾਦਿਕਂ ਵਾ ਮਹਾਭਯਂ, ਯੇਨ ਸਾਸਨਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੋ. ਨਿਕੇਤਾਤਿ ‘‘ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਨਿਕੇਤਵਿਸਾਰਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ‘ਨਿਕੇਤਸਾਰੀ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੩) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਭੇਦਾ. ਜਾਯਤੇ ਰਜੋਤਿ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਰਜੋ ਜਾਯਤੇ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਥਵਾਤੋ ਭਯਂ ਜਾਤਂ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਯਦੇਤਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠੇਨ ਸਾਸਵਾਰਮ੍ਮਣਂ ‘‘ਨਿਕੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਭਿਨ੍ਨਸਂਵਰਤ੍ਤਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਰਿਯਾਦਤ੍ਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਤਤੋ ਨਿਕੇਤਾ ਜਾਯਤੇ ਰਜੋ, ਯੇਨ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਮੋਘਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਥਵਾਤੋ ਭਯਂ ਜਾਤਂ, ਯਥਾ ਚ ਸਬ੍ਬਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਨਿਕੇਤਾ ਜਾਯਤੇ ਰਜੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤਂ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਸਬ੍ਬਥਾ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਪੁਰਿਮਦ੍ਧੇਨ ਭਗਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਦਸ੍ਸਨਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨਿਕੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਦ੍ਧਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਕੇਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਨਿਕੇਤਂ, ਸਨ੍ਥਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਚ ਅਸਨ੍ਥਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸਾਧਿਵਚਨਂ. ਏਤਂ ਵੇ ਮੁਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਨਿਕੇਤਮਸਨ੍ਥਵਂ ਬੁਦ੍ਧਮੁਨਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਤਿ ਵਿਮ੍ਹਯਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਚ ਯਂ ਨਾਮ ਨਿਕੇਤਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ ਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਅਨਿਕੇਤਮਸਨ੍ਥਵਂ, ਏਤਂ ਮੁਨਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਅਹੋ ਅਬ੍ਭੁਤਨ੍ਤਿ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਮੁਨਿਨੋ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿਪਿ ਮੁਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਖਨ੍ਤਿ ਰੁਚਿ, ਖਮਤਿ ਚੇਵ ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੧੦. ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਯੋ ਜਾਤਮੁਚ੍ਛਿਜ੍ਜਾਤਿ ਯੋ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤਂ ਭੂਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਕਿਲੇਸਂ ਯਥਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਕੁਸਲਪ੍ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪੁਨ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਯੋ ਅਨਾਗਤੋਪਿ ਕਿਲੇਸੋ ਤਥਾਰੂਪਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸਮੋਧਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਭਿਮੁਖੀਭੂਤਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸਮੀਪੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ‘‘ਜਾਯਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਨ ਰੋਪਯੇਯ੍ਯ ਜਾਯਨ੍ਤਂ, ਯਥਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਕੁਸਲਾਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਥਞ੍ਚ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ? ਅਸ੍ਸ ਨਾਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ ਤਂ ਨਾਨੁਪ੍ਪਵੇਸੇਯ੍ਯ ਨ ਸਮੋਧਾਨੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਭਾਰਵੇਕਲ੍ਲਕਰਣੇਨ ਤਂ ਨ ਰੋਪਯੇਯ੍ਯ ਜਾਯਨ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਅਤੀਤਾਪਿ ਕਿਲੇਸਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਆਯਤਿਂ ਵਿਪਾਕਾਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਨ ਰੋਪੀਯਨ੍ਤਿ ਤਦਭਾਵੇਨ, ਅਨਾਗਤਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿਂ ਨਾਨੁਪ੍ਪਵੇਸੀਯਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਾਮਤ੍ਥਿਯਵਿਘਾਤੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਜਾਤਮੁਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਨ ਰੋਪਯੇਯ੍ਯ ਜਾਯਨ੍ਤਂ, ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਚਸ੍ਸ ਜਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਤਮਾਹੁ ਏਕਂ ਮੁਨਿਨਂ ਚਰਨ੍ਤਂ, ਸੋ ਚ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿ ਸਨ੍ਤਿਪਦਂ ਮਹੇਸੀਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਕਨ੍ਤਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਯ ਏਕਂ, ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਏਕਂ. ਮੁਨਿਨਨ੍ਤਿ ਮੁਨਿਂ, ਮੁਨੀਸੁ ਵਾ ਏਕਂ. ਚਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਾਯ ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਾਯ ਅਵਸੇਸਚਰਿਯਾਹਿ ਚ ਚਰਨ੍ਤਂ. ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੀਤਿ ਅਦ੍ਦਸ. ਸੋਤਿ ਯੋ ਜਾਤਮੁਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਅਰੋਪਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਵੇਸਨੇ ਚ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ‘‘ਨ ਰੋਪਯੇਯ੍ਯ ਜਾਯਨ੍ਤਮਸ੍ਸ ਨਾਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਮੁਨਿ. ਸਨ੍ਤਿਪਦਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸਂ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਬ੍ਬਾਨਭੇਦਾਸੁ ਤੀਸੁ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਨ੍ਤਿ, ਤਦਙ੍ਗਸਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤੀਸੁ ਸੇਟ੍ਠਂ ਏਵਂ ਅਨੁਪਸਨ੍ਤੇ ਲੋਕੇ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਿਂ ਅਦ੍ਦਸ ਮਹੇਸੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੨੧੧. ਤਤਿਯਗਾਥਾਯ ਸਙ੍ਖਾਯਾਤਿ ਗਣਯਿਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭੂਤਤੋ ਞਤ੍ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਯੇਸੁ ਏਵਮਯਂ ਲੋਕੋ ਸਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਨਿ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਭੇਦਾਨਿ ਕਿਲੇਸਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਪਮਾਯ ਬੀਜਨ੍ਤਿ ਯਂ ਤੇਸਂ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਬੀਜਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਂ ਪਮਾਯ ਹਿਂਸਿਤ੍ਵਾ, ਬਾਧਿਤ੍ਵਾ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਿਨੇਹਮਸ੍ਸ ਨਾਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛੇਤਿ ਯੇਨ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਸਿਨੇਹੇਨ ਸਿਨੇਹਿਤਂ ਤਂ ਬੀਜਂ ਆਯਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਸਸ੍ਸਂ ਵਿਰੁਹੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਸਿਨੇਹਮਸ੍ਸ ਨਾਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਯ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਤਂ ਨਾਨੁਪ੍ਪਵੇਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸ ਵੇ ਮੁਨਿ ਜਾਤਿਖਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸੀਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਬੁਦ੍ਧਮੁਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਚ ਮਰਣਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸੀ ਤਕ੍ਕਂ ਪਹਾਯ ਨ ਉਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖਂ. ਇਮਾਯ ਚਤੁਸਚ੍ਚਭਾਵਨਾਯ ਨਵਪ੍ਪਭੇਦਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਂ ਪਹਾਯ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਂ ਪਤ੍ਵਾ ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਰਿਮਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਯਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ‘‘ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ’’ਤਿ ਨ ਉਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖਂ. ਅਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਏਵ ਵਾ ਯਥਾ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਨੋ ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਰਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦੁਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਾ ਸਙ੍ਖਂ ਉਪੇਤਿ, ਏਵਂ ਤਕ੍ਕਂ ਪਹਾਯ ਨ ਉਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੨੧੨. ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਯ ਅਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਨਯੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਸਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਨਵਸੇਸਾਨਿ, ਨਿਵੇਸਨਾਨੀਤਿ ਕਾਮਭਵਾਦਿਕੇ ਭਵੇ. ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਹਿ ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਵੇਸਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਨਿਕਾਮਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਮ੍ਪਿ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਵਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਨਿਵੇਸਨਾਨਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਬੁਦ੍ਧਮੁਨਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਤਣ੍ਹਾਗੇਧਸ੍ਸ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਵੀਤਗੇਧੋ, ਵੀਤਗੇਧਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਅਗਿਦ੍ਧੋ, ਨ ਯਥਾ ਏਕੇ ਅਵੀਤਗੇਧਾ ਏਵ ਸਮਾਨਾ ‘‘ਅਗਿਦ੍ਧਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ. ਨਾਯੂਹਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਅਕੁਸਲਂ ਵਾ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਪਾਰਗਤੋ ਹਿ ਹੋਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪੋ ਸਬ੍ਬਨਿਵੇਸਨਾਨਂ ਪਾਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਦਸ੍ਸਨਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਯੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਨੁਪਸਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਪਦਾਧਿਗਮਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ਤਤਿਯਗਾਥਾਯ ਯੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਤਕ੍ਕਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਥਾ ਤਥਾ ਸਙ੍ਖਂ ਉਪੇਤਿ, ਤੇਸੁ ਚਤੁਸਚ੍ਚਭਾਵਨਾਯ ਤਕ੍ਕਂ ਪਹਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਙ੍ਖਾਨੁਪਗਮਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਯ ਆਯਤਿਮ੍ਪਿ ਯਾਨਿ ਨਿਵੇਸਨਾਨਿ ਕਾਮਯਮਾਨੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਭਵਤਣ੍ਹਾਯ ਆਯੂਹਤਿ, ਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਾਯੂਹਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ਚਤੂਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨੇਵ ਏਕਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.

੨੧੩. ਸਬ੍ਬਾਭਿਭੁਨ੍ਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਾਯ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਸ੍ਸ ਚ ਗਯਾਯ ਚ ਅਨ੍ਤਰੇ ਉਪਕੇਨਾਜੀਵਕੇਨ ਸਮਾਗਚ੍ਛਿ. ਤੇਨ ਚ ‘‘ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ ਖੋ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੫; ਮਹਾਵ. ੧੧) ਨਯੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਭਿਭੂ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਆਹ. ਉਪਕੋ ‘‘ਹੁਪੇਯ੍ਯਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਸੀਸਂ ਓਕਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ, ਉਮ੍ਮਗ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਚ ਵਙ੍ਕਹਾਰਜਨਪਦੇ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਮਾਗਵਿਕਗਾਮਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਮੇਨਂ ਮਾਗਵਿਕਜੇਟ੍ਠਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਅਹੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸਮਣੋ ਵਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਨ ਨਿਵਾਸੇਤਿ, ਅਯਂ ਲੋਕੇ ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਘਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਰਸੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਞ੍ਚ ਨਂ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਸਥ, ਅਹਂ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਵਸਨੋਕਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਵਸਤਿ.

ਮਾਗਵਿਕੋ ਗਿਮ੍ਹਕਾਲੇ ਉਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸੀਤਲੇ ਪਦੇਸੇ ਚਰਿਤੁਂ ਦੂਰਂ ਅਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਮਿਗੇਸੁ ਤਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਹਸ੍ਸੂ’’ਤਿ ਛਾਵਂ ਨਾਮ ਧੀਤਰਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਤ੍ਤਭਾਤੁਕੇਹਿ. ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਧੀਤਾ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਹੋਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਉਪਕੋ ਘਰਂ ਆਗਤੋ ਤਂ ਦਾਰਿਕਂ ਸਬ੍ਬਂ ਉਪਚਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਵਿਸਿਤੁਂ ਉਪਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਰਾਗੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਮ੍ਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਭਾਜਨੇਨ ਭਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਭਤ੍ਤਂ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਸਚੇ ਛਾਵਂ ਲਭਾਮਿ, ਜੀਵਾਮਿ, ਨੋ ਚੇ, ਮਰਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਸਯਿ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਮਾਗਵਿਕੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧੀਤਰਂ ਉਪਕਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਾ – ‘‘ਏਕਦਿਵਸਮੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਨਾਗਤਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਾਗਵਿਕੋ ‘‘ਆਗਤਵੇਸੇਨੇਵ ਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਦੇ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਉਪਕੋ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿਯੇਵ. ਸੋ ‘‘ਵਦ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਮਯਾ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਉਪਕੋ – ‘‘ਸਚੇ ਛਾਵਂ ਲਭਾਮਿ, ਜੀਵਾਮਿ, ਨੋ ਚੇ, ਇਧੇਵ ਮਰਣਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਜਾਨਾਸਿ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਘਰਾਵਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਨਾਹਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਪਿਚ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਂਸਹਾਰਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਂਸਞ੍ਚ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਮਾਗਵਿਕੋਪਿ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤਦੇਵ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਸਾਟਕਂ ਦਤ੍ਵਾ, ਘਰਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਧੀਤਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਤੇਸਂ ਸਂਵਾਸਮਨ੍ਵਾਯ ਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਜਾਯਿ. ਸੁਭਦ੍ਦੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਛਾਵਾ ਪੁਤ੍ਤਤੋਸਨਗੀਤੇਨ ਉਪਕਂ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਅਹਂ ਅਨਨ੍ਤਜਿਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸਾਭਿਮੁਖੋ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਭਗਵਾ ਚ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਨ੍ਤਜਿਨੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਮਾਨੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਉਪਕੋਪਿ ਖੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਮਮ ਸਹਾਯੋ ਅਨਨ੍ਤਜਿਨੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਕੁਹਿਂ ਵਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਭਗਵਾ ਪਠਮਂ ਨਿਸ੍ਸਿਰਿਕਸ੍ਸ ਨਗ੍ਗਸਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸੀ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤਂ ਕਥਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪੇਨ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ? ਤੇ ਸਬ੍ਬਂ ਕਥੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਭਗਵਾ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਹੇਤੁਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਨਿਮ੍ਮਲਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਂ ਦਟ੍ਠੁਂ. ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਦੇਸਨੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਉਪਕੋ ਏਤਰਹਿ ਅਨਾਗਾਮੀ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਸਨਾਮਲਾਭਾਵਦੀਪਿਕਂ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਾਸਵੇਸੁ ਸਬ੍ਬਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੂਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਤੇਹਿ ਅਨਭਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਸਯਞ੍ਚ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਬ੍ਬੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਭਿਭੁਂ. ਤੇਸਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਵਿਦਿਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਵਿਦੁਂ. ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਦੇਸਨਸਮਤ੍ਥਾਯ ਸੋਭਨਾਯ ਮੇਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਮੇਧਂ. ਯੇਸਂ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਲੇਪਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਾਸਵਖਨ੍ਧਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਤੇਸਂ ਲੇਪਾਨਂ ਅਭਾਵਾ ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਂ. ਤੇਸੁ ਚ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਾਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਜਹਂ. ਉਪਧਿਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਵਿਸੇਸੇਨ ਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਪਸ੍ਸਥ ਯਾਵ ਪਟਿਵਿਸਿਟ੍ਠੋਵਾਯਂ ਮੁਨਿ, ਤਸ੍ਸ ਕੁਤੋ ਦੇਸਨਾਮਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥੋ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾਸਦ੍ਦੋਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ – ‘‘ਉਪਕੋ ਤਦਾ ਤਥਾਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ‘ਅਯਂ ਬੁਦ੍ਧਮੁਨੀ’ਤਿ ਨ ਸਦ੍ਦਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ, ਤਤੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਦ੍ਦਹਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਧੀਰਾ ਪਨ ਤਂ ਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸੀਤਿ.

੨੧੪. ਪਞ੍ਞਾਬਲਨ੍ਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਗਾਥਾ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਗਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਰਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਖਦਿਰਵਨੇ ਵਿਹਾਰੋ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤੋ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੋ, ਭਗਵਤੋ ਤਤ੍ਥ ਗਮਨਪਚ੍ਚਾਗਮਨਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਚ੍ਚਾਗਤੇ ਪਨ ਭਗਵਤਿ ਯੋ ਸੋ ਮਹਲ੍ਲਕਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਾਹਨਂ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤੋ ਖਦਿਰਰੁਕ੍ਖੇ ਆਲਗ੍ਗਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਸਾਖਾਯ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨੋਕਾਸੋ ਰਮਣੀਯੋ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਚ੍ਛਮਾਨਾਯ ਯੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਸਂਸਿਤੋ, ਤੇ ਅਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪਾਸਿਕੇ, ਏਤੇ ਤੁਚ੍ਛਂ ਭਣਨ੍ਤਿ, ਨ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸੋ, ਅਤਿਲੂਖਕਕ੍ਖਲ਼ਂ ਖਦਿਰਵਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਵਿਸਾਖਾਯ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨੇ ਰਮਣੀਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪੇਨ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝਂ ਪਤ੍ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ? ਤੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਰੇਵਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਰਬ੍ਭ ਕਥਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ‘ਏਵਂ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕੋ ਕਦਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੇਵਤੋ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕੋ, ਅਰਹਾ ਰੇਵਤੋ ਖੀਣਾਸਵੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਦੁਬ੍ਬਲਕਰਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਸਾਧਕੇਨ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਭੇਦੇਨ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ, ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇਨ ਧੁਤਙ੍ਗਵਤੇਨ ਚ ਉਪਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸੀਲਵਤੂਪਪਨ੍ਨਂ, ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਨਾ ਫਲਸਮਾਧਿਨਾ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮਾਧਿਨਾ ਚ ਸਮਾਹਿਤਂ, ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੇਨ ਝਾਨੇਨ ਝਾਨੇ ਵਾ ਰਤਤ੍ਤਾ ਝਾਨਰਤਂ, ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਤਿਮਂ, ਰਾਗਾਦਿਸਙ੍ਗਤੋ ਪਮੁਤ੍ਤਤਾ ਸਙ੍ਗਾ ਪਮੁਤ੍ਤਂ, ਪਞ੍ਚਚੇਤੋਖਿਲਚਤੁਆਸਵਾਭਾਵੇਨ ਅਖਿਲਂ ਅਨਾਸਵਂ ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਾਦਿਗੁਣਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਾਦਿਦੋਸਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਮੁਨਿਂ ਵਾ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ. ਪਸ੍ਸਥ ਯਾਵ ਪਟਿਵਿਸਿਟ੍ਠੋਵਾਯਂ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿ, ਸੋ ‘‘ਨਵਕਮ੍ਮਿਕੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਕਦਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਕਥਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਨ ਨਵਕਮ੍ਮਕਰਣੇਨ, ਕਤਕਿਚ੍ਚੋਵ ਸੋ, ਨ ਇਦਾਨਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥੋ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ.

੨੧੫. ਏਕਂ ਚਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਭਗਵਤਿ ਪਿਤਾਪੁਤ੍ਤਸਮਾਗਮੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨੇਨ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਹਟ੍ਠਕਾਲੇ ਗਨ੍ਧਕਰਣ੍ਡਕੇ ਵਾਸਿਤਾਨਿ ਕਾਸਿਕਾਦੀਨਿ ਦੁਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕਥਂ ਛਿਨ੍ਨਕਾਨਿ ਪਂਸੁਕੂਲਾਨਿ ਧਾਰੇਥਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਅਨੁਨਯਮਾਨੋ –

‘‘ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਤਾਤ ਵਦੇ ਮਯ੍ਹਂ, ਪਟ੍ਟੁਣ੍ਣਂ ਦੁਕੂਲਕਾਸਿਕਂ;

ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਤਤੋ ਸੇਯ੍ਯਂ, ਏਤਂ ਮੇ ਅਭਿਪਤ੍ਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਕਮ੍ਪਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਸਤ੍ਤਪਦਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤਾਦੀਹਿ ਏਕਂ, ਇਰਿਯਾਪਥਾਦੀਹਿ ਚਰਿਯਾਹਿ ਚਰਨ੍ਤਂ. ਮੋਨੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਮੁਨਿਂ. ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਪਮਾਦਾਭਾਵਤੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਂ. ਅਕ੍ਕੋਸਨਗਰਹਨਾਦਿਭੇਦਾਯ ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਵਣ੍ਣਨਥੋਮਨਾਦਿਭੇਦਾਯ ਪਸਂਸਾਯ ਚਾਤਿ ਇਮਾਸੁ ਨਿਨ੍ਦਾਪਸਂਸਾਸੁ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਵਸੇਨ ਅਵੇਧਮਾਨਂ. ਨਿਨ੍ਦਾਪਸਂਸਾਮੁਖੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਪਿ ਲੋਕਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੀਹਂਵ ਭੇਰਿਸਦ੍ਦਾਦੀਸੁ ਸਦ੍ਦੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਕਤਿਵਿਕਾਰਾਨੁਪਗਮੇਨ ਅਸਨ੍ਤਸਨ੍ਤਂ, ਪਨ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਸਨ੍ਤਾਸਾਭਾਵੇਨ. ਵਾਤਂਵ ਸੁਤ੍ਤਮਯਾਦਿਭੇਦੇ ਜਾਲਮ੍ਹਿ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਜਾਲੇ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਅਟ੍ਠਸੁ ਵਾ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਵਸੇਨ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਂ. ਪਦੁਮਂਵ ਤੋਯੇਨ ਲੋਕੇ ਜਾਤਮ੍ਪਿ ਯੇਸਂ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਲੇਪਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਲੋਕੇਨ ਲਿਪ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਲੇਪਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਲੋਕੇਨ ਅਲਿਪ੍ਪਮਾਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਨੇਤਾਰਮਞ੍ਞੇਸਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕੇਨਚਿ ਮਗ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਨੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਨਞ੍ਞਨੇਯ੍ਯਂ ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

੨੧੬. ਯੋ ਓਗਹਣੇਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਤੋ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਪੂਰਿਤਦਸਪਾਰਮਿਦਸਉਪਪਾਰਮਿਦਸਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਅਭਿਨੀਹਾਰਗੁਣਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤਭਵਨੇ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਗੁਣਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਾਸਗੁਣਂ ਮਹਾਵਿਲੋਕਨਗੁਣਂ ਗਬ੍ਭਵੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿਂ ਗਬ੍ਭਵਾਸਂ ਗਬ੍ਭਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰਂ ਦਿਸਾਵਿਲੋਕਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਗਜ੍ਜਨਂ ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਮਹਾਪਧਾਨਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਫਲਞਾਣਂ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ਅਕਮ੍ਪਨਞਾਣਂ, ਦਸਬਲਞਾਣਂ, ਚਤੁਯੋਨਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ, ਪਞ੍ਚਗਤਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ, ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਂ, ਅਟ੍ਠਵਿਧਂ ਸਾਵਕਸਾਧਾਰਣਬੁਦ੍ਧਞਾਣਂ, ਚੁਦ੍ਦਸਵਿਧਂ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਂ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਬੁਦ੍ਧਗੁਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ, ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਿਧਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ, ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਤਿਵਿਧਞਾਣਵਤ੍ਥੁ ਏਵਮਿਚ੍ਚਾਦਿਗੁਣਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਂ ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਸਹਮਾਨੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾਯ ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਾਯ ‘‘ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਤੀਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਭਗਵਤੋ ਅਯਸੇ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੇ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਏਵਰੂਪੇਪਿ ਨਾਮ ਅਯਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਨ ਭਗਵਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪੇਨ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝਂ ਪਤ੍ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ? ਤੇ ਸਬ੍ਬਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਭਗਵਾ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠਸੁ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਾਦਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਨਾਮ ਓਗਹਣੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਨ੍ਹਾਨਤਿਤ੍ਥੇ ਅਙ੍ਗਘਂਸਨਤ੍ਥਾਯ ਚਤੁਰਸ੍ਸੇ ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੇ ਵਾ ਥਮ੍ਭੇ ਨਿਖਾਤੇ ਉਚ੍ਚਕੁਲੀਨਾਪਿ ਨੀਚਕੁਲੀਨਾਪਿ ਅਙ੍ਗਂ ਘਂਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਤੇਨ ਥਮ੍ਭਸ੍ਸ ਉਨ੍ਨਤਿ ਵਾ ਓਨਤਿ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਯੋ ਓਗਹਣੇ ਥਮ੍ਭੋਰਿਵਾਭਿਜਾਯਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਰੇ ਵਾਚਾਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਰੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਵਣ੍ਣਵਸੇਨ ਉਪਰਿਮਂ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਵਸੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਵਾ ਵਾਚਾਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਨਯਂ ਵਾ ਪਟਿਘਂ ਵਾ ਅਨਾਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਯੋ ਓਗਹਣੇ ਥਮ੍ਭੋਰਿਵ ਭਵਤੀਤਿ. ਤਂ ਵੀਤਰਾਗਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਤਂ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਰਾਗਾਭਾਵੇਨ ਵੀਤਰਾਗਂ, ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਚ ਦੋਸਮੋਹਾਭਾਵੇਨ ਸੁਸਮਾਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਾ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਰਕ੍ਖਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਗੋਪਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

੨੧੭. ਯੋ ਵੇ ਠਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਪਾਸਾਦਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦੇ ਤਨ੍ਤਵਾਯਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸਰਂ ਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਜੁਭਾਵੇਨ ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਵਙ੍ਕਂ ਪਹਾਯ ਤਸਰਂ ਵਿਯ ਉਜੁਚਿਤ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਪਾਸਾਦਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਦੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੀ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਵਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਯ ਚਸ੍ਸਾ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਪਾਕਟਂ ਅਹੋਸਿ, ਤਦਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਚ ਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾਨਿਪਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਤਯੋਪਿ ਭਵਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਤਂ ਤਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਮਾਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਓਭਾਸਂ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੀ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮਿਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਭਗਵਾ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਵੇ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਕੁਪ੍ਪਵਿਮੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਚ ਵੁਡ੍ਢਿਹਾਨੀਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਵਿਕ੍ਖੀਣਜਾਤਿਸਂਸਾਰਤ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਰੂਪਗਮਨਾਭਾਵਤੋ ਚ ਠਿਤਤ੍ਤੋ, ਪਹੀਨਕਾਯਵਚੀਮਨੋਵਙ੍ਕਤਾਯ ਅਗਤਿਗਮਨਾਭਾਵੇਨ ਵਾ ਤਸਰਂਵ ਉਜੁ, ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ ਕਮ੍ਮੇਹਿ ਪਾਪਕੇਹਿ, ਪਾਪਕਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਗੂਥਗਤਂ ਵਿਯ ਮੁਤ੍ਤਗਤਂ ਵਿਯ ਚ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ, ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯੋਗਵਿਭਾਗੇਨ ਹਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥੇ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਵੀਮਂਸਮਾਨੋ ਵਿਸਮਂ ਸਮਞ੍ਚਾਤਿ ਕਾਯਵਿਸਮਾਦਿਵਿਸਮਂ ਕਾਯਸਮਾਦਿਸਮਞ੍ਚ ਪਹਾਨਭਾਵਨਾਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨੇਨ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਵੀਮਂਸਮਾਨੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਮਾਨੋ. ਤਂ ਵਾਪਿ ਖੀਣਾਸਵਂ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਵੀਮਂਸਮਾਨੋ ਵਿਸਮਂ ਸਮਞ੍ਚ ਯੋ ਵੇ ਠਿਤਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਏਵਂ ਤਸਰਂਵ ਉਜੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ ਕਮ੍ਮੇਹਿ ਪਾਪਕੇਹਿ. ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਈਦਿਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਗਾਥਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਕਪ੍ਪੇ ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਚਯੇ ਵਾ ਵਾਸਦ੍ਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੨੧੮. ਯੋ ਸਞ੍ਞਤਤ੍ਤੋਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਤਿ ਕਿਰ ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਆਲ਼ਵੀਨਗਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਤਨ੍ਤਵਾਯੋ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਂ ਧੀਤਰਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਹਿਯ੍ਯੋ ਅਵਸਿਟ੍ਠਤਸਰਂ ਨ ਬਹੁ, ਤਸਰਂ ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਲਹੁਂ ਤਨ੍ਤਵਾਯਸਾਲਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਮਾ ਖੋ ਚਿਰਾਯੀ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਤਂ ਵਿਨੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਞ੍ਚ ਭਗਵਾ ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਦਾਰਿਕਾਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਗੇਵ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਨਗਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਅਜ੍ਜ ਕੋਚਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਪਗੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਾ ਦਾਰਿਕਾ ਪਿਤੁਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਪ੍ਫੋਸਿਤ੍ਵਾ, ਪੁਪ੍ਫੂਪਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਵਿਤਾਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ, ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ, ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾ ਦਾਰਿਕਾ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਪਤ੍ਤਾ ਮਹਾਜਨਪਰਿਵੁਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿ. ਤਂ ਭਗਵਾ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਦਾਰਿਕੇ ਕੁਤੋ ਆਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਹਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥ, ਭੋ, ਅਯਂ ਦਾਰਿਕਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਰਾ ਆਗਤਾਪਿ ਭਗਵਤਾ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨਾ ‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਆਹ, ਤਨ੍ਤਵਾਯਸਾਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਚਾਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨਾ ‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਆਹ, ‘ਨ ਜਾਨਾਸੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਆਹ, ‘ਜਾਨਾਸੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਆਹ, ਸਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਮੇਵ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ ਮਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ, ਕਿਂ ਤਯਾ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਸਾ ਆਹ – ‘‘ਨ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਚਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਘਰਤੋ ਆਗਤਾ ਤਨ੍ਤਵਾਯਸਾਲਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ; ਅਪਿਚ ਮਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਥ, ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤਾਸੀ’’ਤਿ, ਚੁਤਿਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਥ, ‘‘ਕੁਹਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਅਹਞ੍ਚ ਨ ਜਾਨਾਮਿ. ‘‘ਕੁਤੋ ਚਮ੍ਹਿ ਆਗਤਾ; ਨਿਰਯਾ ਵਾ ਦੇਵਲੋਕਾ ਵਾ’’ਤਿ, ਨ ਹਿ ਜਾਨਾਮਿ, ‘‘ਕੁਹਿਮ੍ਪਿ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਦੇਵਲੋਕਂ ਵਾ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਅਵਚਂ. ਤਤੋ ਮਂ ਭਗਵਾ ਮਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ, ਅਹਞ੍ਚ ਜਾਨਾਮਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਮਰਣਂ ਧੁਵ’’ਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਾਵੋਚਂ ‘‘ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਮਂ ਭਗਵਾ ਮਰਣਕਾਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ, ਅਹਞ੍ਚ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ‘‘ਕਦਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਕਿਂ ਅਜ੍ਜ ਵਾ ਉਦਾਹੁ ਸ੍ਵੇ ਵਾ’’ਤਿ, ਤੇਨਾਵੋਚਂ ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤਾਯ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਅਨੁਮੋਦਿ. ਮਹਾਜਨਕਾਯੋਪਿ ‘‘ਯਾਵ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਅਯਂ ਦਾਰਿਕਾ’’ਤਿ ਸਾਧੁਕਾਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਦਾਰਿਕਾਯ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ –

‘‘ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਤਨੁਕੇਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ;

ਸਕੁਣੋ ਜਾਲਮੁਤ੍ਤੋਵ, ਅਪ੍ਪੋ ਸਗ੍ਗਾਯ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੭੪) –

ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਸਾ ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ.

ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਪਿਤਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਰੇਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਕੁਦ੍ਧੋ ਵੇਗੇਨ ਤਨ੍ਤੇ ਵੇਮਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿ. ਤਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਦਾਰਿਕਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿ. ਸਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਨਾਹਂ ਮਮ ਧੀਤਰਂ ਪਹਰਿਂ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਇਮਂ ਵੇਮਂ ਵੇਗਸਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿ. ਜੀਵਤਿ ਨੁ ਖੋ ਨਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਮਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਂ ‘ਇਮਿਨਾ ਧੀਤਾ ਮਾਰਿਤਾ’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਉਪਕ੍ਕੋਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਨ ਰਾਜਾਪਿ ਗਰੁਕਂ ਦਣ੍ਡਂ ਪਣੇਯ੍ਯ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ ਪਲਾਯਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਦਣ੍ਡਭਯੇਨ ਪਲਾਯਨ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਸਨੋਕਾਸਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਤੇ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਤਚਪਞ੍ਚਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦਂਸੁ. ਸੋ ਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਤੇ ਚਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾ. ਅਥ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾਯ ਸਬ੍ਬੇਵ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਂਸੁ – ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਗਾਮਨਿਗਮਾਦੀਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਆਲ਼ਵਿਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਧੀਤਰਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕਂ ਮਾਰੇਤੁਂ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਵੇਲਾਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧੀਤਰਂ ਮਾਰੇਸਿ, ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮੇਨ ਮਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਦੁਬ੍ਬਿਜਾਨਂ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਤੀਸੁਪਿ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸੀਲਸਂਯਮੇਨ ਸਂਯਤਤ੍ਤੋ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਚੇਤਸਾ ਵਾ ਹਿਂਸਾਦਿਕਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਪਾਪਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਨ ਦਹਰੋ ਵਾ ਦਹਰਵਯੇ ਠਿਤੋ, ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇ ਠਿਤੋ, ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਥੇਰੋ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਵਯੇ ਠਿਤੋਤਿ ਕਦਾਚਿਪਿ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਯਤਤ੍ਤੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾਯ ਵਿਰਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਪਾਪੇਹਿ ਉਪਰਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਮੁਨਿ ਅਰੋਸਨੇਯ੍ਯੋ ਨ ਸੋ ਰੋਸੇਤਿ ਕਞ੍ਚੀਤਿ ਏਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਅਯਂ ਯੋਜਨਾ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਚ – ਸੋ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿ ਅਰੋਸਨੇਯ੍ਯੋ ‘‘ਧੀਤੁਮਾਰਕੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪੇਸਕਾਰੋ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਰੋਸੇਤੁਂ, ਘਟ੍ਟੇਤੁਂ, ਬਾਧੇਤੁਂ ਅਰਹੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਸੋਪਿ ਹਿ ਨ ਰੋਸੇਤਿ ਕਞ੍ਚਿ, ‘‘ਨਾਹਂ ਮਮ ਧੀਤਰਂ ਮਾਰੇਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਮਾਰੇਸਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸੋ ਵਾ ਮਾਰੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਕਞ੍ਚਿ ਨ ਰੋਸੇਤਿ, ਨ ਘਟ੍ਟੇਤਿ, ਨ ਬਾਧੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਪਿ ਨ ਰੋਸਨੇਯ੍ਯੋ. ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਨਾਗੋ, ਮਾ ਨਾਗਂ ਘਟ੍ਟੇਸਿ, ਨਮੋ ਕਰੋਹਿ ਨਾਗਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੯) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਨਮਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਤਮ੍ਪਿ ਧੀਰਾਵ ਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਦਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਚੇਤ੍ਥ – ਤਂ ‘‘ਅਯਂ ਅਰੋਸਨੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਏਤੇ ਬਾਲਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਰੋਸੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਧੀਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਧੀਰਾਵ ਤਮ੍ਪਿ ਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨੀਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ.

੨੧੯. ਯਦਗ੍ਗਤੋਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਸਸ੍ਸੇਸੁ ਖੇਤ੍ਤਗ੍ਗਂ, ਰਾਸਗ੍ਗਂ, ਕੋਟ੍ਠਗ੍ਗਂ, ਕੁਮ੍ਭਿਅਗ੍ਗਂ, ਭੋਜਨਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਾਨਿ ਦੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਪਕ੍ਕਾਨਿਯੇਵ ਸਾਲਿ-ਯਵ-ਗੋਧੂਮ-ਸੀਸਾਨਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਪਾਯਾਸਪੁਥੁਕਾਦੀਨਿ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਗ੍ਗਸ੍ਸ ਦਾਤਾ ਮੇਧਾਵੀ, ਅਗ੍ਗਂ ਸੋ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਖੇਤ੍ਤਗ੍ਗਦਾਨਂ. ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇਸੁ ਪਨ ਸਸ੍ਸੇਸੁ ਲਾਯਿਤੇਸੁ ਮਦ੍ਦਿਤੇਸੁ ਚ ਵਰਧਞ੍ਞਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਰਾਸਗ੍ਗਦਾਨਂ. ਪੁਨ ਤੇਹਿ ਧਞ੍ਞੇਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਨਿ ਪੂਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਵਿਵਰਣੇ ਪਠਮਨੀਹਟਾਨਿ ਧਞ੍ਞਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਗ੍ਗਦਾਨਂ. ਯਂ ਯਦੇਵ ਪਨਸ੍ਸ ਘਰੇ ਰਨ੍ਧੇਤਿ, ਤਤੋ ਅਗ੍ਗਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਦਾਰਕਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਤਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਕੁਮ੍ਭਿਅਗ੍ਗਦਾਨਂ. ਪੁਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭੋਜਨਕਾਲੇ ਪਠਮੂਪਨੀਤਂ ਭੋਜਨਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਾਲੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਾਲੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਯਾਚਕਾਨਂ, ਤਦਭਾਵੇ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸੁਨਖਾਨਮ੍ਪਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਭੋਜਨਗ੍ਗਦਾਨਂ. ਏਵਂ ਸੋ ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕੋਤ੍ਵੇਵ ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤੋ ਅਹੋਸਿ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਭਗਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਚ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤਿਪ੍ਪਗੇਵ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਿਹਿਤਦ੍ਵਾਰਂ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਾ ਏਕਕੋਵ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਭਗਵਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭੋਜਨਵੇਲਾਯਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ – ‘‘ਨੂਨਜ੍ਜ ਕੋਚਿ ਸਤ੍ਤੋ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਕਕੋਵ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ ਨਿਮਨ੍ਤਨਤ੍ਥਾਯ. ਭਗਵਾਪਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਘਰਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭੋਜਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪਨਸ੍ਸ ਬੀਜਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ. ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਚਾਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਭੋਜਨਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਮੇ ਪੁਨ ਪਚਿਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਸਾਦਞ੍ਚ ਮਚ੍ਛੇਰਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਤਾਲਵਣ੍ਟੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਾਭਂ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੁਵਣ੍ਣੋਭਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਲ੍ਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਂ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਪਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋਨੇਨ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਤਾਵਦੇਵ ਤਾਲਵਣ੍ਟਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿ, ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚਸ੍ਸਾ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿਯਾ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਮਿਂ, ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਮਮਾਯਿਤਂ;

ਅਸਤਾ ਚ ਨ ਸੋਚਤਿ, ਸ ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੬੭) –

ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ. ਸਾ ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇਯੇਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤੋਘਰਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ, ਵਰਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਦਤ੍ਵਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਨੀਤਭੋਜਨਂ ਉਪਨਾਮੇਸਿ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ, ਸਾਧੁ, ਮੇ ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਥਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਂ ਕੁਮ੍ਭਿਤੋ ਪਠਮਮੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਤੋ, ਅਦ੍ਧਾਵਸੇਸਾਯ ਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਮਜ੍ਝਤੋ, ਏਕਦ੍ਵਿਕਟਚ੍ਛੁਮਤ੍ਤਾਵਸੇਸਾਯ ਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੇਸਤੋ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਂ ਲਭੇਥ. ਪਰਦਤ੍ਤੂਪਜੀਵੀਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਉਦਕਦਨ੍ਤਪੋਣਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਪਰੇਨੇਵ ਦਤ੍ਤਂ ਉਪਜੀਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਦਤ੍ਤੂਪਜੀਵੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਾਲਂ ਥੁਤੁਂ ਨੋਪਿ ਨਿਪਚ੍ਚਵਾਦੀਤਿ ਅਗ੍ਗਤੋ ਲਦ੍ਧਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਦਾਯਕਂ ਵਾ ਥੋਮੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨਾਰਹਤਿ ਪਹੀਨਾਨੁਨਯਤ੍ਤਾ. ਸੇਸਤੋ ਲਦ੍ਧਾ ‘‘ਕਿਂ ਏਤਂ ਇਮਿਨਾ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦਾਯਕਂ ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਿਯਵਚਨਾਨਿ ਵਤ੍ਤਾਪਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਹੀਨਪਟਿਘਤ੍ਤਾ. ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਪਹੀਨਾਨੁਨਯਪਟਿਘਂ ਧੀਰਾਵ ਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਗਾਥਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹੀਤਿ.

੨੨੦. ਮੁਨਿਂ ਚਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਉਤੁਵਸੇਨ ਤੀਸੁ ਪਾਸਾਦੇਸੁ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਪਰਿਚਾਰਯਮਾਨੋ ਦਹਰੋਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ, ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਾਮਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਰਾ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੫੦) ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਪਰਿਚਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਣਨ੍ਤਿ – ‘‘ਸਮਯੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਅਭਬ੍ਬੋ ਦਾਨਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਬ੍ਭਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਬ੍ਬੋ ਸੋ ਦਾਨਿ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿਭਾਵਂ ਆਵਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਮੋਨੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਮੁਨਿਂ, ਏਕਵਿਹਾਰਿਤਾਯ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਸੁ ਵਾ ਚਰਿਯਾਸੁ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਚਰਿਯਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾਯ ਵਿਰਤਿਯਾ ਵਿਰਤਂ ਮੇਥੁਨਸ੍ਮਾ. ਦੁਤਿਯਪਾਦਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ – ਕੀਦਿਸਂ ਮੁਨਿਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਵਿਰਤਂ ਮੇਥੁਨਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਯੋ ਯੋਬ੍ਬਨੇ ਨੋਪਨਿਬਜ੍ਝਤੇ ਕ੍ਵਚਿ, ਯੋ ਭਦ੍ਰੇਪਿ ਯੋਬ੍ਬਨੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਕ੍ਵਚਿ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪੇ ਯਥਾ ਪੁਰੇ, ਏਵਂ ਮੇਥੁਨਰਾਗੇਨ ਨ ਉਪਨਿਬਜ੍ਝਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਯੋਬ੍ਬਨੇ ‘‘ਯੁਵਾ ਤਾਵਮ੍ਹਿ, ਅਯਂ ਵਾ ਯੁਵਾਤਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ ਤਾਵ ਕਾਮੇ’’ਤਿ ਏਵਂ ਯੋ ਰਾਗੇਨ ਨ ਉਪਨਿਬਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਵਿਰਤਂ ਮੇਥੁਨਸ੍ਮਾ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਜਾਤਿਮਦਾਦਿਭੇਦਾ ਮਦਾ, ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਸਤਿਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸਙ੍ਖਾਤਾ ਪਮਾਦਾਪਿ ਚ ਵਿਰਤਂ, ਏਵਂ ਮਦਪ੍ਪਮਾਦਾ ਵਿਰਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨੇਹਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਏਕੋ ਲੋਕਿਕਾਯਪਿ ਵਿਰਤਿਯਾ ਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਏਵਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਵਿਰਤਂ, ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਰਤਿਯਾ ਵਿਰਤਨ੍ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਧੀਰਾ ਏਵ ਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਨਂ ਨ ਵੇਦਯਥ, ਤੇਨ ਨਂ ਏਵਂ ਭਣਥਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੨੨੧. ਅਞ੍ਞਾਯ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਾ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਆਭਰਣਮਙ੍ਗਲਂ, ਅਭਿਸੇਕਮਙ੍ਗਲਂ, ਆਵਾਹਮਙ੍ਗਲਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਅਕਂਸੁ. ਭਗਵਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਪਤ੍ਤਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣੀ ‘‘ਤੁਵਟ੍ਟਂ ਖੋ, ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਭਗਵਤੋ ਗਾਰਵੇਨ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਭਗਵਾ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਰਮੇਵ ਗਤੋ. ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਰਿਵੇਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਹਰ, ਨਨ੍ਦ, ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਭਗਵਤੋ ਗਾਰਵੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਾਮਿ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਭਗਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸੋ ਪਨ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਯਾ ਵਚਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਰਨ੍ਤੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨਭਿਰਤਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨਂ ਗਤਪੁਬ੍ਬੋਸਿ, ਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਨ੍ਦੋ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਤਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਅਵੋਚ.

ਤਤੋ ਨਂ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਵੇਜਯਨ੍ਤਪਾਸਾਦਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਗਵਤੋ ਆਗਮਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੋ ਅਚ੍ਛਰਾਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਪਾਸਾਦਾ ਓਰੋਹਿ. ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਪਾਦਮਕ੍ਖਨਤੇਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕਕੁਟਪਾਦਿਨਿਯੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਸ੍ਸਸਿ ਨੋ, ਤ੍ਵਂ ਨਨ੍ਦ, ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਚ੍ਛਰਾਸਤਾਨਿ ਕਕੁਟਪਾਦਾਨੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਨਾਮ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਕਲੇਪਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਏਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਥ ਚ ਪਨੇਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਉਪਾਯਕੁਸਲਤਾਯ ਆਤੁਰਸ੍ਸ ਦੋਸੇ ਉਗ੍ਗਿਲੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ਵੇਜ੍ਜੋ ਸੁਭੋਜਨਂ ਵਿਯ ਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਰਾਗਂ ਉਗ੍ਗਿਲੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਹਣਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਸਿ ਯਥਾ ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ. ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਅਚ੍ਛਰਾਹੇਤੁ ਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇ ਅਭਿਰਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਭਤਕਵਾਦੇਨ ਨਨ੍ਦਂ ਚੋਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਲਜ੍ਜਿਤੋ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਚਙ੍ਕਮਨਕੋਟਿਯਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਭਗਵਤੋਪਿ ਞਾਣਂ ਉਦਪਾਦਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਤਥੇਵਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨਿ ਨਨ੍ਦੋ ਏਵਂ ਚੋਦੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਣੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਲੋਕਂ ਅਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਰਮਤ੍ਥਦਸ੍ਸਿਂ, ਸਮੁਦਯਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਓਘਂ, ਪਹੀਨਸਮੁਦਯਤ੍ਤਾ ਰੂਪਮਦਾਦਿਵੇਗਸਹਨੇਨ ਚਕ੍ਖਾਦਿਆਯਤਨਸਮੁਦ੍ਦਞ੍ਚ ਅਤਿਤਰਿਯ ਅਤਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ, ‘‘ਤਨ੍ਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਤਾਦੀ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਾਦਿਂ. ਯੋ ਵਾਯਂ ਕਾਮਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਰਾਸਿਯੇਵ ਅਵਹਨਨਟ੍ਠੇਨ ਓਘੋ, ਕੁਚ੍ਛਿਤਗਤਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮੁਦ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮੁਦ੍ਦੋ, ਸਮੁਦਯਪ੍ਪਹਾਨੇਨੇਵ ਤਂ ਓਘਂ ਸਮੁਦ੍ਦਞ੍ਚ ਅਤਿਤਰਿਯ ਅਤਿਤਿਣ੍ਣੋਘਤ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਪਿ ਵਿਕਾਰਮਨਾਪਜ੍ਜਨਤਾਯ ਤਾਦਿਮ੍ਪਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਛਿਨ੍ਨਗਨ੍ਥਂ ਅਸਿਤਂ ਅਨਾਸਵਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨਸ੍ਸ ਥੁਤਿਵਚਨਮੇਵ, ਇਮਾਯ ਚਤੁਸਚ੍ਚਭਾਵਨਾਯ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਗਨ੍ਥਾਨਂ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਛਿਨ੍ਨਗਨ੍ਥਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਸਿਤਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨਾਸਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਧੀਰਾਵ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿਂ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਅਵੇਦਯਮਾਨਾ ਏਵਂ ਭਣਥਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੨੨੨. ਅਸਮਾ ਉਭੋਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਗਾਮੇ ਮਿਗਲੁਦ੍ਦਕੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਸਨੋਕਾਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਿਗੇ ਬਨ੍ਧਤਿ. ਸੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਥੇਰਂ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਰਞ੍ਞਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਅਭਿਣ੍ਹਦਸ੍ਸਨੇਨ ਥੇਰੇ ਜਾਤਸਿਨੇਹੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਯਦਾ ਬਹੁਂ ਮਂਸਂ ਲਭਤਿ, ਤਦਾ ਥੇਰਸ੍ਸਾਪਿ ਰਸਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦੇਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਮਿਗਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਚਰਨ੍ਤਿ, ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਲੁਦ੍ਦਕਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ. ਤਤੋ ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਮਿਗੇ ਮਾਰੇਤਿ, ਤੇਨ ਉਭੋ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਤਂ ਜਨਪਦਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਲੁਦ੍ਦਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਨਜੀਵਿਕਾਭਾਵਸਾਧਕਂ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯੋ ਚ ਲੁਦ੍ਦਕੋ, ਏਤੇ ਅਸਮਾ ਉਭੋ. ਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮਾਨਜੀਵਿਕਾ’’ਤਿ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਦੂਰਵਿਹਾਰਵੁਤ੍ਤਿਨੋ, ਦੂਰੇ ਵਿਹਾਰੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਿ ਚ ਨੇਸਨ੍ਤਿ ਦੂਰਵਿਹਾਰਵੁਤ੍ਤਿਨੋ. ਵਿਹਾਰੋਤਿ ਵਸਨੋਕਾਸੋ, ਸੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਰਞ੍ਞੇ, ਲੁਦ੍ਦਕਸ੍ਸ ਚ ਗਾਮੇ. ਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਜੀਵਿਕਾ, ਸਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗਾਮੇ ਸਪਦਾਨਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਾ, ਲੁਦ੍ਦਕਸ੍ਸ ਚ ਅਰਞ੍ਞੇ ਮਿਗਸਕੁਣਮਾਰਣਾ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਗਿਹੀ ਦਾਰਪੋਸੀ, ਸੋ ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਪੋਸੇਤਿ. ਅਮਮੋ ਚ ਸੁਬ੍ਬਤੋ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਮਤ੍ਤਵਿਰਹਿਤੋ ਸੁਚਿਵਤਤ੍ਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰਵਤਤ੍ਤਾ ਚ ਸੁਬ੍ਬਤੋ ਸੋ ਖੀਣਾਸਵਭਿਕ੍ਖੁ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਪਰਪਾਣਰੋਧਾਯ ਗਿਹੀ ਅਸਞ੍ਞਤੋ, ਸੋ ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਗਿਹੀ ਪਰਪਾਣਰੋਧਾਯ ਤੇਸਂ ਪਾਣਾਨਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਾਯ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਅਸਂਯਤੋ. ਨਿਚ੍ਚਂ ਮੁਨੀ ਰਕ੍ਖਤਿ ਪਾਣਿਨੇ ਯਤੋ, ਇਤਰੋ ਪਨ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਯਤੋ ਸਂਯਤੋ ਪਾਣਿਨੋ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇ ਕਥਂ ਸਮਾਨਜੀਵਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ?

੨੨੩. ਸਿਖੀ ਯਥਾਤਿ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਤਿ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਸਾਕਿਯਾਨਂ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਪਠਮਕਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਪਚ੍ਛਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਠਮਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਗਿਹਿਨੋ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਤਂ ਕਥਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਏਵ ਹਿ ਅਯਂ ਜਾਤਿ, ਪੂਜਨੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁ ਲਿਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਨਾਗਾਮੀਪਿ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਿਹੀ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਤਦਹੁਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਚ੍ਛਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਠਮਸੋਤਾਪਨ੍ਨਗਹਟ੍ਠਤੋ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਜਾਤਾਯ ਸਿਖਾਯ ਸਬ੍ਭਾਵੇਨ ਸਿਖੀ, ਮਣਿਦਣ੍ਡਸਦਿਸਾਯ ਗੀਵਾਯ ਨੀਲਗੀਵੋਤਿ ਚ ਮਯੂਰਵਿਹਙ੍ਗਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਯਥਾ ਹਰਿਤਹਂਸਤਮ੍ਬਹਂਸਖੀਰਹਂਸਕਾਲ਼ਹਂਸਪਾਕਹਂਸਸੁਵਣ੍ਣਹਂਸੇਸੁ ਯ੍ਵਾਯਂ ਸੁਵਣ੍ਣਹਂਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਹਂਸਸ੍ਸ ਜਵੇਨ ਸੋਲ਼ਸਿਮ੍ਪਿ ਕਲਂ ਨ ਉਪੇਤਿ. ਸੁਵਣ੍ਣਹਂਸੋ ਹਿ ਮੁਹੁਤ੍ਤਕੇਨ ਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯੋਜਨਮ੍ਪਿ ਅਸਮਤ੍ਥੋ ਇਤਰੋ. ਦਸ੍ਸਨੀਯਤਾਯ ਪਨ ਉਭੋਪਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਗਿਹੀ ਪਠਮਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਪਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮਗ੍ਗਦਸ੍ਸਨੇਨ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪਚ੍ਛਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਮਗ੍ਗਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤੁਲ੍ਯਦਸ੍ਸਨੀਯਭਾਵਸ੍ਸਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਜਵੇਨ ਨਾਨੁਕਰੋਤਿ. ਕਤਮੇਨ ਜਵੇਨ? ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਜਵੇਨ. ਗਿਹਿਨੋ ਹਿ ਤਂ ਞਾਣਂ ਦਨ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦਿਜਟਾਯ ਜਟਿਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਨ ਤਿਕ੍ਖਂ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਜਟਾਯ ਵਿਜਟਿਤਤ੍ਤਾ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਮੁਨਿਨੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਨਮ੍ਹਿ ਝਾਯਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਦੇਨ ਦੀਪਿਤੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸੇਕ੍ਖਮੁਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੇਨ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨੇਨ ਚ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਨਸ੍ਮਿਂ ਝਾਯਤਿ. ਕੁਤੋ ਗਿਹਿਨੋ ਏਵਰੂਪੋ ਵਿਵੇਕੋ ਚ ਝਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ?

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਮੁਨਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਚ ਪਠਮੋ ਵਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਨਯਤੋ, ਨਾਮੇਨ

ਉਰਗਵਗ੍ਗੋਤਿ.