੨. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗੋ

੧. ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਾਨੀਧ ਭੂਤਾਨੀਤਿ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਾਦਯੋ ਉਪਦ੍ਦਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਾਯ ਲਿਚ੍ਛਵਯੋ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵੇਸਾਲਿਮਾਨਯਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਆਨੀਤੋ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਉਪਦ੍ਦਵਾਨਂ ਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਾਯ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਮਭਾਸਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਪੋਰਾਣਾ ਪਨਸ੍ਸ ਵੇਸਾਲਿਵਤ੍ਥੁਤੋ ਪਭੁਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਕਿਰ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਗਬ੍ਭੋ ਸਣ੍ਠਾਸਿ. ਸਾ ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਦੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਗਬ੍ਭਪਰਿਹਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਰਿਯਮਾਨਗਬ੍ਭਾ ਗਬ੍ਭਪਰਿਪਾਕਕਾਲੇ ਵਿਜਾਯਨਘਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਪੁਞ੍ਞਵਤੀਨਂ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਚ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ, ਤੇਨ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਅਲਤ੍ਤਕਪਟਲਬਨ੍ਧੁਜੀਵਕਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸਂ ਮਂਸਪੇਸਿਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਤਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਦੇਵਿਯੋ ਸੁਵਣ੍ਣਬਿਮ੍ਬਸਦਿਸੇ ਪੁਤ੍ਤੇ ਵਿਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਮਂਸਪੇਸਿਨ੍ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਰਤੋ ਮਮ ਅਵਣ੍ਣੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਵਣ੍ਣਭਯੇਨ ਤਂ ਮਂਸਪੇਸਿਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਾਜਨੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਟਿਕੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਮੁਦ੍ਦਿਕਾਯ ਲਞ੍ਛੇਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਾਪੇਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਛਡ੍ਡਿਤਮਤ੍ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਆਰਕ੍ਖਂ ਸਂਵਿਦਹਿਂਸੁ. ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟਿਕਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਜਾਤਿਹਿਙ੍ਗੁਲਕੇਨ ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਪਜਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਤਂ ਭਾਜਨਂ ਊਮਿਭਯਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤੇਨ ਪਾਯਾਸਿ.

ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਤਾਪਸੋ ਗੋਪਾਲਕੁਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰੇ ਵਸਤਿ. ਸੋ ਪਾਤੋਵਗਙ੍ਗਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਤਂ ਭਾਜਨਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਂਸੁਕੂਲਸਞ੍ਞਾਯ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਤਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਅਕ੍ਖਰਪਟ੍ਟਿਕਂ ਰਾਜਮੁਦ੍ਦਿਕਾਲਞ੍ਛਨਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਂਸਪੇਸਿਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਦਿਸ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਿਯਾ ਗਬ੍ਭੋ, ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਪੂਤਿਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਂ ਅਸ੍ਸਮਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧੇ ਓਕਾਸੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਥ ਅਡ੍ਢਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਦ੍ਵੇ ਮਂਸਪੇਸਿਯੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਾਪਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਧੁਕਤਰਂ ਠਪੇਸਿ. ਤਤੋ ਪੁਨ ਅਦ੍ਧਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਏਕਮੇਕਿਸ੍ਸਾ ਪੇਸਿਯਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਸੀਸਾਨਮਤ੍ਥਾਯ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਪਿਲ਼ਕਾ ਉਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਅਥ ਤਤੋ ਅਦ੍ਧਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਏਕਾ ਮਂਸਪੇਸਿ ਸੁਵਣ੍ਣਬਿਮ੍ਬਸਦਿਸੋ ਦਾਰਕੋ; ਏਕਾ ਦਾਰਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਸੁ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਤੋ ਚਸ੍ਸ ਖੀਰਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਚ ਖੀਰਭਤ੍ਤਂ ਲਭਤਿ. ਸੋ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਖੀਰਂ ਦਾਰਕਾਨਂ ਮੁਖੇ ਆਸਿਞ੍ਚਤਿ. ਤੇਸਂ ਯਂ ਯਂ ਉਦਰਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮਣਿਭਾਜਨਗਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਨਿਚ੍ਛਵੀ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਆਹੁ – ‘‘ਸਿਬ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਾ ਵਿਯ ਨੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਲੀਨਾ ਛਵਿ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਨਿਚ੍ਛਵਿਤਾਯ ਵਾ ਲੀਨਚ੍ਛਵਿਤਾਯ ਵਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ.

ਤਾਪਸੋ ਦਾਰਕੇ ਪੋਸੇਨ੍ਤੋ ਉਸ੍ਸੂਰੇ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਤਿ, ਅਤਿਦਿਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਗੋਪਾਲਕਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਦਾਰਕਪੋਸਨਂ ਪਲਿਬੋਧੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਰਕੇ ਦੇਥ, ਮਯਂ ਪੋਸੇਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਤਾਪਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿ. ਗੋਪਾਲਕਾ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਮਗ੍ਗਂ ਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਓਕਿਰਿਤ੍ਵਾ; ਧਜਪਟਾਕਾ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੂਰਿਯੇਹਿ ਵਜ੍ਜਮਾਨੇਹਿ ਅਸ੍ਸਮਂ ਆਗਤਾ. ਤਾਪਸੋ ‘‘ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾ ਦਾਰਕਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਵਡ੍ਢੇਥ, ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਵਾਹਵਿਵਾਹਂ ਕਰੋਥ, ਪਞ੍ਚਗੋਰਸੇਨ ਰਾਜਾਨਂ ਤੋਸੇਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਭਾਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਮਾਪੇਥ, ਤਤ੍ਰ ਕੁਮਾਰਂ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦਾਰਕੇ ਅਦਾਸਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਦਾਰਕੇ ਨੇਤ੍ਵਾ ਪੋਸੇਸੁਂ.

ਦਾਰਕਾ ਵਡ੍ਢਿਮਨ੍ਵਾਯ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾ ਵਿਵਾਦਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇ ਗੋਪਾਲਦਾਰਕੇ ਹਤ੍ਥੇਨਪਿ ਪਾਦੇਨਪਿ ਪਹਰਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਰੋਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਰੋਦਥਾ’’ਤਿ ਚ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮੇ ਨਿਮ੍ਮਾਤਾਪਿਤਿਕਾ ਤਾਪਸਪੋਸਿਤਾ ਅਮ੍ਹੇ ਅਤੀਵ ਪਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਤੇਸਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ‘‘ਇਮੇ ਦਾਰਕਾ ਅਞ੍ਞੇ ਦਾਰਕੇ ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਮੇ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾ ਇਮੇ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਕਿਰ ਸੋ ਪਦੇਸੋ ‘‘ਵਜ੍ਜੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯੋਜਨਸਤਂ ਪਰਿਮਾਣੇਨ. ਅਥ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਗੋਪਾਲਕਾ ਰਾਜਾਨਂ ਤੋਸੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਗਰਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਂ ਕੁਮਾਰਂ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਅਕਂਸੁ. ਤਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਾਰਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਰੇਯ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਤਿਕਂ ਅਕਂਸੁ – ‘‘ਨ ਬਾਹਿਰਤੋ ਦਾਰਿਕਾ ਆਨੇਤਬ੍ਬਾ, ਇਤੋ ਦਾਰਿਕਾ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਪਠਮਸਂਵਾਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਦਾਰਕਾ ਜਾਤਾ ਧੀਤਾ ਚ ਪੁਤ੍ਤੋ ਚ, ਏਵਂ ਸੋਲ਼ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਜਾਤਾ. ਤਤੋ ਤੇਸਂ ਦਾਰਕਾਨਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਾਨਂ ਆਰਾਮੁਯ੍ਯਾਨਨਿਵਾਸਨਟ੍ਠਾਨਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਗਹੇਤੁਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤਂ ਤਂ ਨਗਰਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਗਾਵੁਤਨ੍ਤਰੇਨ ਗਾਵੁਤਨ੍ਤਰੇਨ ਪਾਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਿਸਾਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਵੇਸਾਲੀਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਜਾਤਂ. ਇਦਂ ਵੇਸਾਲੀਵਤ੍ਥੁ.

ਅਯਂ ਪਨ ਵੇਸਾਲੀ ਭਗਵਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਇਦ੍ਧਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਰਾਜੂਨਂਯੇਵ ਸਤ੍ਤ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਚ ਸਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਥਾ ਯੁਵਰਾਜਸੇਨਾਪਤਿਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਪ੍ਪਭੁਤੀਨਂ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵੇਸਾਲੀ ਇਦ੍ਧਾ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਫੀਤਾ ਚ ਬਹੁਜਨਾ ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸੁਭਿਕ੍ਖਾ ਚ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਪਾਸਾਦਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਪਾਸਾਦਸਤਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਪਾਸਾਦਾ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਕੂਟਾਗਾਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਕੂਟਾਗਾਰਸਤਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਕੂਟਾਗਾਰਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਆਰਾਮਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਆਰਾਮਸਤਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਆਰਾਮਾ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਸਤਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਚ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੨੬).

ਸਾ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਾ ਅਹੋਸਿ ਦੁਬ੍ਬੁਟ੍ਠਿਕਾ ਦੁਸ੍ਸਸ੍ਸਾ. ਪਠਮਂ ਦੁਗ੍ਗਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਰਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿ. ਮਤਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਕੁਣਪਗਨ੍ਧੇਨ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਬਹੁਤਰਾ ਮੀਯਨ੍ਤਿ, ਤਾਯ ਪਟਿਕੂਲਤਾਯ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਵਾਤਕਰੋਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਇਤਿ ਤੀਹਿ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਅਮਨੁਸ੍ਸਰੋਗਭਯੇਹਿ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾਯ ਵੇਸਾਲਿਯਾ ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਤਿਵਿਧਂ ਭਯਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਰਾਜਕੁਲਪਰਿਵਟ੍ਟਾ ਏਵਰੂਪਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਞ੍ਞੇ ਅਧਮ੍ਮਿਕਤ੍ਤੇਨ ਏਤਰਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਧਮ੍ਮਿਕਭਾਵਂ ਵਿਚਿਨਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਸਬ੍ਬਂ ਪਵੇਣਿਂ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ.

ਤਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਦੋਸਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਭਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਥਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚੇ ਛ ਸਤ੍ਥਾਰੋ ਅਪਦਿਸਿਂਸੁ – ‘‘ਏਤੇਹਿ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਵੂਪਸਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਿਰ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਤੇਨ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਭਯਾਨਿ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਪਨ ਸੋ ਭਗਵਾ ਏਤਰਹਿ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵਾ ਪੇਸਿਤੇ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਅਥਾਪਰੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੋ ਪਨ ਭਗਵਾ ਏਤਰਹਿ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ, ਰਾਜਾ ਚ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਹਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਸੋ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਦਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਰਾਜਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਲਿਚ੍ਛਵਿਰਾਜਾਨੋ ਮਹਤਾ ਬਲਕਾਯੇਨ ਪਹੂਤਂ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਸੁਂ – ‘‘ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਨੇਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵੇਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਨਗਰਂ ਪੇਸੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਵ ਜਾਨਾਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਨਗਰੇ ਤੀਣਿ ਭਯਾਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ. ਸਚੇ ਭਗਵਾ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਸੋਤ੍ਥਿ ਨੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਾ ਰਕ੍ਖਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਨਿ ਫਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਅਥ ਰਾਜਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਵੇਸਾਲਿਗਮਨਂ ਅਧਿਵਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਗਰੇ ਘੋਸਨਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਥ ਵੇਸਾਲਿਗਮਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਗਮੇਥ, ਯਾਵ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਯਾਦੇਮੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਰਾਜਗਹਸ੍ਸ ਚ ਗਙ੍ਗਾਯ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਂ ਭੂਮਿਂ ਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਯੋਜਨੇ ਯੋਜਨੇ ਵਿਹਾਰਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਭਗਵਤੋ ਗਮਨਕਾਲਂ ਪਟਿਵੇਦੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਪਾਯਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣੇਹਿ ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਜਾਣੁਮਤ੍ਤਂ ਓਕਿਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਧਜਪਟਾਕਾਪੁਣ੍ਣਘਟਕਦਲਿਆਦੀਨਿ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਦ੍ਵੇ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਾਨਿ, ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਏਕਮੇਕਂ ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਂ ਨੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰੇਹਿ ਨਾਵਂ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਆਗਤੋ ਭਗਵਾ, ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਦਿਗੁਣਂ ਪੂਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵੇਸਾਲਿਯਾ ਚ ਗਙ੍ਗਾਯ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ ਤਿਯੋਜਨਂ ਭੂਮਿਂ ਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਾਨਿ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.

ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਦ੍ਵੇ ਨਾਵਾਯੋ ਸਙ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ, ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪੁਪ੍ਫਦਾਮਾਦੀਹਿ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਰਤਨਮਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਗਲਪ੍ਪਮਾਣਂ ਉਦਕਂ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵਾਹਂ ਇਧੇਵ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤੋ. ਉਪਰਿ ਦੇਵਤਾ ਯਾਵ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਵਨਾ ਪੂਜਮਕਂਸੁ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਙ੍ਗਾਨਿਵਾਸਿਨੋ ਕਮ੍ਬਲਸ੍ਸਤਰਾਦਯੋ ਨਾਗਾ ਪੂਜਮਕਂਸੁ. ਏਵਂ ਮਹਤਿਯਾ ਪੂਜਾਯ ਭਗਵਾ ਯੋਜਨਮਤ੍ਤਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੇਸਾਲਿਕਾਨਂ ਸੀਮਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ.

ਤਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਰਾਜਾਨੋ ਤੇਨ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੇਨ ਕਤਪੂਜਾਯ ਦਿਗੁਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਗਲਪ੍ਪਮਾਣੇ ਉਦਕੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤੇਨੇਵ ਖਣੇਨ ਤੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਭਾਵਿਨਦ੍ਧਨ੍ਧਕਾਰਵਿਸਟਕੂਟੋ ਗਲ਼ਗਲ਼ਾਯਨ੍ਤੋ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਮਹਾਮੇਘੋ ਵੁਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਭਗਵਤਾ ਪਠਮਪਾਦੇ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਪੋਕ੍ਖਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਿ. ਯੇ ਤੇਮੇਤੁਕਾਮਾ, ਤੇ ਏਵ ਤੇਮੇਨ੍ਤਿ, ਅਤੇਮੇਤੁਕਾਮਾ ਨ ਤੇਮੇਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਜਾਣੁਮਤ੍ਤਂ ਊਰੁਮਤ੍ਤਂ ਕਟਿਮਤ੍ਤਂ ਗਲਪ੍ਪਮਾਣਂ ਉਦਕਂ ਵਹਤਿ, ਸਬ੍ਬਕੁਣਪਾਨਿ ਉਦਕੇਨ ਗਙ੍ਗਂ ਪਵੇਸਿਤਾਨਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਭੂਮਿਭਾਗੋ ਅਹੋਸਿ.

ਲਿਚ੍ਛਵਿਰਾਜਾਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਯੋਜਨੇ ਯੋਜਨੇ ਵਾਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਤੀਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਦਿਗੁਣਂ ਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵੇਸਾਲਿਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਵੇਸਾਲਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਭਗਵਤਿ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਦੇਵਸਙ੍ਘਪੁਰਕ੍ਖਤੋ ਆਗਚ੍ਛਿ, ਮਹੇਸਕ੍ਖਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਲਾਯਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਂ ਆਨਨ੍ਦ, ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮੂਪਕਰਣਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲਿਚ੍ਛਵਿਕੁਮਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੇਸਾਲਿਯਾ ਤੀਸੁ ਪਾਕਾਰਨ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਂ ਅਭਾਸਿ. ਏਵਂ ‘‘ਕੇਨ ਪਨੇਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਕਦਾ, ਕਤ੍ਥ, ਕਸ੍ਮਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵੇਸਾਲਿਵਤ੍ਥੁਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪੋਰਾਣੇਹਿ ਵਣ੍ਣਿਯਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਤੋ ਵੇਸਾਲਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਦਿਵਸੇਯੇਵ ਵੇਸਾਲਿਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਤੇਸਂ ਉਪਦ੍ਦਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਤ੍ਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਮਿਦਂ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਭਾਸਮਾਨੋ ਭਗਵਤੋ ਪਤ੍ਤੇਨ ਉਦਕਂ ਆਦਾਯ ਸਬ੍ਬਨਗਰਂ ਅਬ੍ਭੁਕ੍ਕਿਰਨ੍ਤੋ ਅਨੁਵਿਚਰਿ. ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਚ ਥੇਰੇਨ ਯੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪਲਾਤਾ ਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟਭਿਤ੍ਤਿਪ੍ਪਦੇਸਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਤੇ ਚਤੂਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਪਲਾਯਿਂਸੁ, ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਅਨੋਕਾਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਏਕਚ੍ਚੇ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਪਾਕਾਰਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤਾ. ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਗਤਮਤ੍ਤੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਗਤ੍ਤੇਸੁ ਰੋਗੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਥੇਰਂ ਪੂਜੇਸੁਂ. ਮਹਾਜਨੋ ਨਗਰਮਜ੍ਝੇ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰਂ ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਧੇਹਿ ਲਿਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਤਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰੇਹਿ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਨੇਸਿ.

ਭਗਵਾ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਪਿ ਖੋ ਰਾਜਾਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ ਪਤਿਰੂਪੇ ਓਕਾਸੇ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਕ੍ਕੋਪਿ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦੇਵਲੋਕੇਸੁ ਦੇਵਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਨਿਸੀਦਿ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਦੇਵਾ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵੇਸਾਲਿਂ ਅਨੁਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਆਰਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੇਸਾਲਿਨਗਰਵਾਸੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤਦੇਵ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਂ ਅਭਾਸੀਤਿ.

੨੨੪. ਤਤ੍ਥ ਯਾਨੀਧ ਭੂਤਾਨੀਤਿ ਪਠਮਗਾਥਾਯਂ ਯਾਨੀਤਿ ਯਾਦਿਸਾਨਿ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾਨਿ ਵਾ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾਨਿ ਵਾ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਭੂਤਾਨੀਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਭੂਤਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਭੂਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੬੯) ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ, ‘‘ਭੂਤਮਿਦਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੦੧) ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ, ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਹਾਭੂਤਾ ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੮੬) ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇ ਪਥਵੀਧਾਤ੍ਵਾਦਿਰੂਪੇ, ‘‘ਯੋ ਚ ਕਾਲਘਸੋ ਭੂਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੨.੧੯੦) ਖੀਣਾਸਵੇ, ‘‘ਸਬ੍ਬੇਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਭੂਤਾ ਲੋਕੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੨੦) ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੯੦) ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਕੇ, ‘‘ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩) ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਸਮਾਗਤਾਨੀਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਿ. ਭੁਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ. ਵਾਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨੇ. ਤੇਨ ਯਾਨੀਧ ਭੁਮ੍ਮਾਨਿ ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਸਮਾਗਤਾਨੀਤਿ ਇਮਮੇਕਂ ਵਿਕਪ੍ਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਦੁਤਿਯਂ ਵਿਕਪ੍ਪਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਯਾਨਿ ਵਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਵਾ ਯਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਇਧ ਸਮਾਗਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਾਮਤੋ ਯਾਵ ਅਕਨਿਟ੍ਠਂ, ਤਾਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਆਕਾਸੇ ਪਾਤੁਭੂਤਵਿਮਾਨੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਭੂਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਿਨੇਰੁਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵ ਭੂਮਿਯਂ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦੀਸੁ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾਨਿ ਪਥਵਿਯਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਭੂਮਿਯਂ ਭੂਮਿਪਟਿਬਦ੍ਧੇਸੁ ਚ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਪਬ੍ਬਤਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਭੁਮ੍ਮਾਨਿ ਭੂਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਅਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਾਨਿ ‘‘ਭੁਮ੍ਮਾਨਿ ਵਾ ਯਾਨਿ ਵ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਏਕੇਨ ਪਦੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਵ ਭੂਤਾ ਸੁਮਨਾ ਭਵਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਬ੍ਬੇਤਿ ਅਨਵਸੇਸਾ. ਏਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇ, ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਨਪਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭੂਤਾਤਿ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਸੁਮਨਾ ਭਵਨ੍ਤੂਤਿ ਸੁਖਿਤਮਨਾ, ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਭਵਨ੍ਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥੋਪੀਤਿ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਰਸਨ੍ਨਿਯੋਜਨਤ੍ਥਂ ਵਾਕ੍ਯੋਪਾਦਾਨੇ ਨਿਪਾਤਦ੍ਵਯਂ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚ ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਭਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਸਬ੍ਬਚੇਤਸੋ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸੁਖਾਵਹਂ ਮਮ ਦੇਸਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤੁ.

ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ‘‘ਯਾਨੀਧ ਭੂਤਾਨਿ ਸਮਾਗਤਾਨੀ’’ਤਿ ਅਨਿਯਮਿਤਵਚਨੇਨ ਭੂਤਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਭੁਮ੍ਮਾਨਿ ਵਾ ਯਾਨਿ ਵ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਵ ਭੂਤਾ’’ਤਿ ਪੁਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਮਨਾ ਭਵਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ ਆਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਕ੍ਕਚ੍ਚ ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਰਤੋਘੋਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ, ਤਥਾ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਧਿਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਸੁ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਹੇਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਸੁ ਚ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਗਾਥਂ ਸਮਾਪੇਸਿ.

੨੨੫. ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਭੂਤਾਤਿ ਦੁਤਿਯਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਭੂਤਾਤਿ ਆਮਨ੍ਤਨਵਚਨਂ. ਨਿਸਾਮੇਥਾਤਿ ਸੁਣਾਥ. ਸਬ੍ਬੇਤਿ ਅਨਵਸੇਸਾ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਦਿਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਉਪਭੋਗਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਂ ਇਧ ਸਮਾਗਤਾ, ਨ ਨਟਨਚ੍ਚਨਾਦਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਭੂਤਾ ਨਿਸਾਮੇਥ ਸਬ੍ਬੇਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸੁਮਨਾ ਭਵਨ੍ਤੁ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚ ਸੁਣਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਤੇਸਂ ਸੁਮਨਭਾਵਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸੋਤੁਕਮ੍ਯਤਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਹ – ਯਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੁਮਨਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਧਿਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਾਸਯਸੁਦ੍ਧੀਹਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸੋਤੁਕਮ੍ਯਤਾਯ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪਰਤੋਘੋਸਪਦਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਯੋਗਸੁਦ੍ਧੀਹਿ ਚ ਯੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਭੂਤਾ ਨਿਸਾਮੇਥ ਸਬ੍ਬੇਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਂ ਪੁਰਿਮਗਾਥਾਯ ਅਨ੍ਤੇ ‘‘ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਅਪਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਮਮ ਭਾਸਿਤਂ ਨਾਮ ਅਤਿਦੁਲ੍ਲਭਂ ਅਟ੍ਠਕ੍ਖਣਪਰਿਵਜ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਖਣਸ੍ਸ ਦੁਲ੍ਲਭਤ੍ਤਾ, ਅਨੇਕਾਨਿਸਂਸਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਕਰੁਣਾਗੁਣੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਞ੍ਚਾਹਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ‘ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਭਾਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਅਵੋਚਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਭੂਤਾ ਨਿਸਾਮੇਥ ਸਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਇਮਿਨਾ ਗਾਥਾਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਏਵਮੇਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨਿਰੋਪੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਸਿਤਨਿਸਾਮਨੇ ਨਿਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਾਮੇਤਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਰੋਥ ਮਾਨੁਸਿਯਾ ਪਜਾਯਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਾਯਂ ਤੀਹਿ ਉਪਦ੍ਦਵੇਹਿ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਮਾਨੁਸੀ ਪਜਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਮਾਨੁਸਿਯਾ ਪਜਾਯ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵਂ ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਪੇਥਾਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਮਾਨੁਸਿਯਂ ਪਜ’’ਨ੍ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥਾਸਮ੍ਭਵਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਚਞ੍ਞੇ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ, ਸੋਪਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ – ਨਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲੇਨ ਵਦਾਮਿ, ਅਪਿਚ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਚ ਮਾਨੁਸਿਯਾ ਪਜਾਯ ਹਿਤਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ – ‘‘ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਰੋਥ ਮਾਨੁਸਿਯਾ ਪਜਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ –

‘‘ਯੇ ਸਤ੍ਤਸਣ੍ਡਂ ਪਥਵਿਂ ਵਿਜੇਤ੍ਵਾ, ਰਾਜਿਸਯੋ ਯਜਮਾਨਾ ਅਨੁਪਰਿਯਗਾ;

ਅਸ੍ਸਮੇਧਂ ਪੁਰਿਸਮੇਧਂ, ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ਂ.

‘‘ਮੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਭਾਵਿਤਸ੍ਸ, ਕਲਮ੍ਪਿ ਤੇ ਨਾਨੁਭਵਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ.

‘‘ਏਕਮ੍ਪਿ ਚੇ ਪਾਣਮਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ, ਮੇਤ੍ਤਾਯਤਿ ਕੁਸਲੀ ਤੇਨ ਹੋਤਿ;

ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਪਾਣੇ ਮਨਸਾਨੁਕਮ੍ਪੀ, ਪਹੂਤਮਰਿਯੋ ਪਕਰੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੮.੧) –

ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਾਦਸਾਨਿਸਂਸਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਯੇ ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਮੇਤ੍ਤਾ ਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਦੇਵਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਤੋ ਪੋਸੋ, ਸਦਾ ਭਦ੍ਰਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੩; ਉਦਾ. ੭੬; ਮਹਾਵ. ੨੮੬) –

ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਯੇਸੁ ਕਰੀਯਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਏਵਂ ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਹਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਰੋਥ ਮਾਨੁਸਿਯਾ ਪਜਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਉਪਕਾਰਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਦਿਵਾ ਚ ਰਤ੍ਤੋ ਚ ਹਰਨ੍ਤਿ ਯੇ ਬਲਿਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਨੇ ਰਕ੍ਖਥ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਕਟ੍ਠਕਮ੍ਮਾਦੀਹਿਪਿ ਦੇਵਤਾ ਕਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਚ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਿਵਾ ਬਲਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਬਲਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਉਪਾਦਾਯ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਿਦਾਨਨਿਯ੍ਯਾਤਨੇਨ ਦਿਵਾ ਬਲਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਛਤ੍ਤਾਰੋਪਨਦੀਪਮਾਲਾ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਦੀਨਿ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਿਦਾਨਨਿਯ੍ਯਾਤਨੇਨ ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਬਲਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਕਥਂ ਨ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਤੋ ਏਵਂ ਦਿਵਾ ਚ ਰਤ੍ਤੋ ਚ ਤੁਮ੍ਹੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਯੇ ਬਲਿਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਨੇ ਰਕ੍ਖਥ. ਤਸ੍ਮਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾਪਿ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਰਕ੍ਖਥ ਗੋਪਯਥ, ਅਹਿਤਂ ਤੇਸਂ ਅਪਨੇਥ, ਹਿਤਂ ਉਪਨੇਥ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਤਞ੍ਞੁਭਾਵਂ ਹਦਯੇ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਾਤਿ.

੨੨੬. ਏਵਂ ਦੇਵਤਾਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪਕਾਰਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਉਪਦ੍ਦਵਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਗੁਣਪ੍ਪਕਾਸਨੇਨ ਚ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਜ੍ਜਿਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਂਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਅਨਿਯਮਿਤਵਸੇਨ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵੋਹਾਰੂਪਗਂ. ਵਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਧਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਤ੍ਤਿਂ ਜਨੇਤੀਤਿ ਵਿਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਵਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ, ਹੁਰਂ ਵਾਤਿ ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਵਸੇਸਲੋਕਂ. ਤੇਨ ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਸਬ੍ਬਲੋਕਗ੍ਗਹਣੇ ਪਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਗ੍ਗੇਸੁ ਵਾ’’ਤਿ ਪਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਚ ਸਗ੍ਗੇ ਚ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵੋਹਾਰੂਪਗਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰਪਰਿਭੋਗੂਪਗਞ੍ਚ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਮੁਤ੍ਤਾਮਣਿਵੇਲ਼ੁਰਿਯਪਵਾਲ਼ਲੋਹਿਤਙ੍ਕਮਸਾਰਗਲ੍ਲਾਦਿਕਂ, ਯਞ੍ਚ ਮੁਤ੍ਤਾਮਣਿਵਾਲੁਕਤ੍ਥਤਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਰਤਨਮਯਵਿਮਾਨੇਸੁ ਅਨੇਕਯੋਜਨਸਤਵਿਤ੍ਥਤੇਸੁ ਭਵਨੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਵਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ.

ਸਗ੍ਗੇਸੁ ਵਾਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇਸੁ. ਤੇ ਹਿ ਸੋਭਨੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਅਜੀਯਨ੍ਤਿ ਗਮ੍ਮਨ੍ਤੀਤਿ ਸਗ੍ਗਾ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਾ ਅਗ੍ਗਾਤਿਪਿ ਸਗ੍ਗਾ. ਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਂ ਵਾ. ਰਤਨਨ੍ਤਿ ਰਤਿਂ ਨਯਤਿ, ਵਹਤਿ, ਜਨਯਤਿ, ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਰਤਨਂ, ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਂ ਮਹਗ੍ਘਂ ਅਤੁਲਂ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਂ ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਂ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚ, ਅਤੁਲਂ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਂ;

ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਂ, ਰਤਨਂ ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਂ, ਸੇਟ੍ਠਂ, ਅਤਪ੍ਪਕਂ. ਏਵਂ ਇਮਿਨਾ ਗਾਥਾਪਦੇਨ ਯਂ ਸਗ੍ਗੇਸੁ ਅਨੇਕਯੋਜਨਸਤਪ੍ਪਮਾਣਸਬ੍ਬਰਤਨਮਯਵਿਮਾਨੇਸੁ ਸੁਧਮ੍ਮਵੇਜਯਨ੍ਤਪ੍ਪਭੁਤੀਸੁ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਂ, ਯਞ੍ਚ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਵਿਰਹੇਨ ਅਪਾਯਮੇਵ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਸੁਞ੍ਞਵਿਮਾਨਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਂ, ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪਥਵੀਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਹਿਮਵਨ੍ਤਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਂ ਰਤਨਂ, ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ.

ਨ ਨੋ ਸਮਂ ਅਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਨ-ਇਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇ, ਨੋ-ਇਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇ. ਸਮਨ੍ਤਿ ਤੁਲ੍ਯਂ. ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੇਨ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਂ ਏਤਂ ਵਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਰਤਨਞ੍ਚ ਪਕਾਸਿਤਂ, ਏਤ੍ਥ ਏਕਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨੇਨ ਸਦਿਸਂ ਰਤਨਂ ਨੇਵਤ੍ਥਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਮਣਿਰਤਨਞ੍ਚ, ਯਮ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਮਹਾਜਨੋ ਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਕੋਚਿ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਕ੍ਖਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਭੂਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਜਨੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਮਣਿਰਤਨਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤਿ ਪੂਜੇਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਵਰਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਿਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਏਕਚ੍ਚਂ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਰਤਨਂ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨੇਨ ਸਮਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ, ਤਥਾਗਤੋਵ ਰਤਨਂ. ਤਥਾਗਤੇ ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਨ ਤੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਅਞ੍ਞਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਹਮ੍ਪਤਿ ਸਿਨੇਰੁਮਤ੍ਤੇਨ ਰਤਨਦਾਮੇਨ ਤਥਾਗਤਂ ਪੂਜੇਸਿ, ਯਥਾਬਲਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਦੇਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਕੋਸਲਰਾਜਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਾਦਯੋ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਮ੍ਪਿ ਚ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਛਨ੍ਨਵੁਤਿਕੋਟਿਧਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਸੋਕਮਹਾਰਾਜਾ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਵਿਹਾਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਾਨਂ. ਅਪਿਚ ਕਸ੍ਸਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸਾਪਿ ਜਾਤਿਬੋਧਿਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਪਟਿਮਾਚੇਤਿਯਾਦੀਨਿ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਗਰੁਕਾਰੋ ਵਤ੍ਤਤਿ ਯਥਾ ਭਗਵਤੋ. ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਟ੍ਠੇਨਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸਮਂ ਰਤਨਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਤਥਾ ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਮਹਗ੍ਘਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਜਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਞ੍ਚ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚਾ’’ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨੇਨ ਸਮਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਮਹਗ੍ਘਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ, ਤਥਾਗਤੋਵ ਰਤਨਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਯੇਸਂ ਪਂਸੁਕਮ੍ਪਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਸੋਕਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਘਤਾਯ. ਏਵਂ ਮਹਗ੍ਘਤਾਵਚਨੇ ਚੇਤ੍ਥ ਦੋਸਾਭਾਵਸਾਧਕਂ ਇਦਂ ਤਾਵ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ –

‘‘ਯੇਸਂ ਖੋ ਪਨ ਸੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਘਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਮਹਗ੍ਘਂ, ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੦੦).

ਏਵਂ ਮਹਗ੍ਘਟ੍ਠੇਨਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸਮਂ ਰਤਨਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਤਥਾ ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਅਤੁਲਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਇਨ੍ਦਨੀਲਮਣਿਮਯਨਾਭਿ ਸਤ੍ਤਰਤਨਮਯਸਹਸ੍ਸਾਰਂ ਪਵਾਲ਼ਮਯਨੇਮਿ, ਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਮਯਸਨ੍ਧਿ, ਯਸ੍ਸ ਦਸਨ੍ਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਅਰਾਨਂ ਉਪਰਿ ਏਕਂ ਮੁਣ੍ਡਾਰਂ ਹੋਤਿ ਵਾਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਕਰਣਤ੍ਥਂ, ਯੇਨ ਕਤੋ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਕੁਸਲਪ੍ਪਤਾਲ਼ਿਤਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਤੂਰਿਯਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਨਾਭਿਯਾ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਸੀਹਮੁਖਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਸਕਟਚਕ੍ਕਸ੍ਸੇਵ ਸੁਸਿਰਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਕਾਰੇਤਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਤੁਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਯਂ ਰਾਜਾ ਦਸਵਿਧਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਸੀਸਂਨ੍ਹਾਤੋ ਉਪੋਸਥਿਕੋ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਵਰਗਤੋ ਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਂ ਵਿਯ ਸੂਰਿਯਂ ਵਿਯ ਚ ਉਟ੍ਠੇਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਤੋ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਯੋਜਨਤੋ ਵਣ੍ਣੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਮਹਾਜਨੇਨ ‘‘ਦੁਤਿਯੋ ਮਞ੍ਞੇ ਚਨ੍ਦੋ ਸੂਰਿਯੋ ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਕੋਤੂਹਲਜਾਤੇਨ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਂ ਨਗਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਸ੍ਸ ਪਾਚੀਨਪਸ੍ਸੇ ਨਾਤਿਉਚ੍ਚਂ ਨਾਤਿਨੀਚਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਪੂਜੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਕ੍ਖਾਹਤਂ ਵਿਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

ਤਦੇਵ ਅਨੁਬਨ੍ਧਮਾਨਂ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਸੇਤੋ ਰਤ੍ਤਪਾਦੋ ਸਤ੍ਤਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠੋ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਵੇਹਾਸਙ੍ਗਮੋ ਉਪੋਸਥਕੁਲਾ ਵਾ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਕੁਲਾ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਉਪੋਸਥਕੁਲਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬਜੇਟ੍ਠੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਕੁਲਾ ਸਬ੍ਬਕਨਿਟ੍ਠੋ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖੋ ਦਮਥੂਪੇਤੋ. ਸੋ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਂ ਪਰਿਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਅਨੁਸਂਯਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰੇਪਾਤਰਾਸਮੇਵ ਸਕਂ ਰਾਜਧਾਨਿਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ.

ਤਮ੍ਪਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਮਾਨਂ ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਸੇਤੋ ਰਤ੍ਤਪਾਦੋ ਕਾਕਸੀਸੋ ਮੁਞ੍ਜਕੇਸੋ ਵਲਾਹਕਸ੍ਸ ਰਾਜਕੁਲਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਸਦਿਸਮੇਵ.

ਤਮ੍ਪਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਮਾਨਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਹੋਤਿ ਮਣਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ ਸੁਭੋ ਜਾਤਿਮਾ ਅਟ੍ਠਂਸੋ ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੋ ਆਯਾਮਤੋ ਚਕ੍ਕਨਾਭਿਸਦਿਸੋ, ਵੇਪੁਲ੍ਲਪਬ੍ਬਤਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਪਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਰਞ੍ਞੋ ਧਜਗ੍ਗਤੋ ਯੋਜਨਂ ਓਭਾਸੇਤਿ, ਯਸ੍ਸੋਭਾਸੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਦਿਵਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪਯੋਜੇਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਨ੍ਥਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

ਤਮ੍ਪਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਮਾਨਂ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਕਤਿਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਤੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਮਦ੍ਦਰਾਜਕੁਲਤੋ ਵਾ, ਅਤਿਦੀਘਾਦਿਛਦੋਸਵਿਵਜ੍ਜਿਤਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਮਾਨੁਸਂ ਵਣ੍ਣਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬਂ ਵਣ੍ਣਂ, ਯਸ੍ਸਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸੀਤਕਾਲੇ ਉਣ੍ਹਾਨਿ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਉਣ੍ਹਕਾਲੇ ਸੀਤਾਨਿ, ਸਤਧਾ ਫੋਟਿਤਤੂਲਪਿਚੁਨੋ ਵਿਯ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਯਤੋ ਚਨ੍ਦਨਗਨ੍ਧੋ ਵਾਯਤਿ, ਮੁਖਤੋ ਉਪ੍ਪਲਗਨ੍ਧੋ, ਪੁਬ੍ਬੁਟ੍ਠਾਯਿਤਾਦਿਅਨੇਕਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਚ ਹੋਤਿ.

ਤਮ੍ਪਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਮਾਨਂ ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਕਤਿਕਮ੍ਮਕਰੋ ਸੇਟ੍ਠਿ, ਯਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਰਤਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤੇ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਖੁ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਯੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਯੋਜਨਮਤ੍ਤੇ ਨਿਧਿਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਮ੍ਪਿ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਮ੍ਪਿ. ਸੋ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰੇਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵ, ਹੋਹਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਧਨੇਨ ਧਨਕਰਣੀਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਤਮ੍ਪਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਮਾਨਂ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਕਤਿਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ, ਚਕ੍ਕਰਤਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤੇ ਅਤਿਰੇਕਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਚੇਤਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਹਪਗ੍ਗਹਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰੇਤਿ – ‘‘ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵ, ਹੋਹਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਅਨੁਸਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਤੁਲਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ, ਯਸ੍ਸ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਘੋ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਸਤਂ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਂ ਵਾ ਅਗ੍ਘਤਿ ਕੋਟਿਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਰਤਨਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨੇਨ ਸਮਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਅਤੁਲਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ, ਤਥਾਗਤੋਵ ਰਤਨਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸੀਲਤੋ ਵਾ ਸਮਾਧਿਤੋ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਤੋ ਕੇਨਚਿ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਗੁਣੋ ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਸਮੋ ਵਾ ਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ ਵਾ’’ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ. ਏਵਂ ਅਤੁਲਟ੍ਠੇਨਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸਮਂ ਰਤਨਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਤਥਾ ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਦੁਲ੍ਲਭਪਾਤੁਭਾਵੋ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿ ਚਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਚ ਤਸ੍ਸ ਰਤਨਾਨਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨੇਨ ਸਮਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ, ਤਥਾਗਤੋਵ ਰਤਨਂ, ਕੁਤੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਰਤਨਤ੍ਤਂ, ਯਾਨਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਪ੍ਪੇ ਅਨੇਕਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇਪਿ ਕਪ੍ਪੇ ਤਥਾਗਤਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾਗਤੋ ਏਵ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨੋ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਚੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ –

‘‘ਦੇਵਤਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ – ‘ਦੂਰਾ ਚ ਵਤਮ੍ਹ ਆਗਤਾ ਤਥਾਗਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਤਥਾਗਤਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਯਾਮੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਪੁਰਤੋ ਠਿਤੋ ਓਵਾਰੇਨ੍ਤੋ, ਨ ਮਯਂ ਲਭਾਮ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਕਾਲੇ ਤਥਾਗਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯਾ’’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੦੦).

ਏਵਂ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨਪਿ ਤਥਾਗਤਸਮਂ ਰਤਨਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਤਥਾ ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਰਤਨਾਦਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਧਨਾਨਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਭੂਮਿਕਪਾਸਾਦਵਰਤਲੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਚਣ੍ਡਾਲਵੇਨਨੇਸਾਦਰਥਕਾਰਪੁਕ੍ਕੁਸਾਦੀਨਂ ਨੀਚਕੁਲਿਕਾਨਂ ਓਮਕਪੁਰਿਸਾਨਂ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਪਿ ਪਰਿਭੋਗਤ੍ਥਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤਸ੍ਸ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਪੂਰਿਤਦਸਵਿਧਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗਤ੍ਥਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਂਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨੇਨ ਸਮਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ, ਤਥਾਗਤੋਵ ਰਤਨਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਲੋਕੇ ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਸਮ੍ਮਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪੂਰਣਕਸ੍ਸਪਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਪਿ ਅਪਰਿਭੋਗੋ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਨ ਚਤੁਪ੍ਪਦਾਯਪਿ ਗਾਥਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਮਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਞਾਣਦਸ੍ਸਨਾਨਂ ਬਾਹਿਯਦਾਰੁਚੀਰਿਯਪ੍ਪਭੁਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਮਹਾਕੁਲਪ੍ਪਸੁਤਾਨਂ ਮਹਾਸਾਵਕਾਨਂ ਪਰਿਭੋਗੋ. ਤੇ ਹਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਸਵਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਪਾਰਿਚਰਿਯਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਾਦੀਨਿ ਸਾਧੇਨ੍ਤਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਟ੍ਠੇਨਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸਮਂ ਰਤਨਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਤਂ ਰਞ੍ਞੋ ਰਤਿਂ ਜਨੇਤਿ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿ ਵਾਮੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣਭਿਙ੍ਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਬ੍ਭੁਕ੍ਕਿਰਤਿ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਤੁ ਭਵਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ, ਅਭਿਵਿਜਿਨਾਤੁ ਭਵਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਂ ਵਿਯ ਤੂਰਿਯਂ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰਂ ਨਿਚ੍ਛਰਨ੍ਤਂ ਆਕਾਸੇਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਂ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨ੍ਵਦੇਵ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿ ਚਕ੍ਕਾਨੁਭਾਵੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾਯ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ ਨਾਤਿਉਚ੍ਚਂ ਨਾਤਿਨੀਚਂ ਉਚ੍ਚਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗੇਨ, ਨੀਚਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਉਪਰਿਭਾਗੇਨ, ਰੁਕ੍ਖੇਸੁ ਪੁਪ੍ਫਫਲਪਲ੍ਲਵਾਦਿਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਹਿ ਖੋ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿਏਵਮਾਦਿਨਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰੇਨ ਆਗਤੇ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ ‘‘ਪਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਰਾਜਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ਵਾ ਦਿਵਾਸੇਯ੍ਯਂ ਵਾ ਕਪ੍ਪੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਆਕਾਸਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਾਦਿਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਕ੍ਖਮੇ ਸਮੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਅਕ੍ਖਾਹਤਂ ਵਿਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਪੁਨ ਰਞ੍ਞੋ ਗਮਨਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਾਪਿ ਪਰਿਸਾ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹਨ੍ਤੇ ਉਦਕਂ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਤ੍ਤੀਕਤਂ ਵਿਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਯਥਾਕਾਮਂ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪੁਨ ਰਾਜਾ ਸੁਵਣ੍ਣਭਿਙ੍ਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਮ ਰਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦਕੇਨ ਅਬ੍ਭੁਕ੍ਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੇਨਾ ਪੁਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਚ੍ਛਤੋ, ਰਾਜਾ ਮਜ੍ਝੇ. ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਓਸਕ੍ਕਿਤੋਸਕ੍ਕਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਪੂਰਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣਪਚ੍ਛਿਮਉਤ੍ਤਰੇਪਿ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਗਚ੍ਛਤਿ.

ਏਵਂ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਅਨੁਸਂਯਾਯਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਤਿਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਆਕਾਸਂ ਆਰੋਹਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਵਿਜਿਤਂ ਪਞ੍ਚਸਤਪਰਿਤ੍ਤਦੀਪਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਪੁਬ੍ਬਵਿਦੇਹਂ, ਤਥਾ ਅਟ੍ਠਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਂ, ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂਯੇਵ ਅਪਰਗੋਯਾਨਂ, ਦਸਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਞ੍ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਮਹਾਦੀਪਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸਪਰਿਤ੍ਤਦੀਪਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਏਕਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਸੁਫੁਲ੍ਲਪੁਣ੍ਡਰੀਕਵਨਂ ਵਿਯ ਓਲੋਕੇਤਿ. ਏਵਂ ਓਲੋਕਯਤੋ ਚਸ੍ਸ ਅਨਪ੍ਪਿਕਾ ਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਤਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਰਞ੍ਞੋ ਰਤਿਂ ਜਨੇਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਸਮਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ, ਤਥਾਗਤੋਵ ਰਤਨਂ. ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਏਤਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ? ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਯਸ੍ਸਾ ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਰਤਿਯਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਜਨਿਤਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਤਿ ਸਙ੍ਖਮ੍ਪਿ ਕਲਮ੍ਪਿ ਕਲਭਾਗਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਰਤਿਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਞ੍ਚ ਪਣੀਤਤਰਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਵਾਦਪ੍ਪਤਿਕਰਾਨਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਮ੍ਪਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਰਤਿਂ, ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਰਤਿਂ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਰਤਿਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਰਤਿਂ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਰਤਿਂ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਰਤਿਂ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਫਲਰਤਿਞ੍ਚ ਜਨੇਤਿ. ਏਵਂ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸਮਂ ਰਤਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.

ਅਪਿਚ ਰਤਨਂ ਨਾਮੇਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਂ ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਮਣਿਰਤਨਂ, ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਂ ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਾਦਿ, ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਂ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਾਦਿ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਂ. ਏਵਂ ਦੁਵਿਧੇ ਚੇਤ੍ਥ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਰਤਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਂ ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਮਣਿਮੁਤ੍ਤਾਦਿਰਤਨਂ, ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਨਂ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਾਦੀਨਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰਤ੍ਥਾਯ ਉਪਨੀਯਤਿ.

ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਰਤਨਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਰਤਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਰਤਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਰਤਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਰਤਨਸ੍ਸ ਓਪਵਯ੍ਹਂ ਹੋਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ, ਪੁਰਿਸਰਤਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਸਰਤਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਪੁਰਿਸਰਤਨਸ੍ਸ ਪਰਿਚਾਰਿਕਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਪੁਰਿਸਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ ਅਗਾਰਿਕਰਤਨਂ, ਅਨਗਾਰਿਕਰਤਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਗਾਰਿਕਰਤਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਅਗਾਰਿਕਰਤਨੇਸੁ ਅਗ੍ਗੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਪਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਯੁਤ੍ਤਂ ਅਨਗਾਰਿਕਰਤਨਂ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਦਿਬ੍ਬਮਾਨੁਸਿਕਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.

ਏਵਂ ਅਨਗਾਰਿਕਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ – ਅਰਿਯਪੁਥੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨ. ਅਰਿਯਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਵਸੇਨ. ਅਸੇਕ੍ਖਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਸਮਥਯਾਨਿਕਵਸੇਨ, ਸਮਥਯਾਨਿਕਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਗੁਣਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਰਤਨਤੋਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਰਤਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਗੁਣਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸਦਿਸਾਪਿ ਹਿ ਅਨੇਕਸਤਾ ਸਾਵਕਾ ਏਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਗੁਣਾਨਂ ਸਤਭਾਗਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪੇਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਰਤਨਤੋਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਗੁਣਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਹਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਗੁਣਾਨਂ ਨੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਨ ਕਲਂ ਨ ਕਲਭਾਗਂ ਉਪੇਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਪਦਾ ਵਾ…ਪੇ… ਤਥਾਗਤੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੩੯; ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ੫.੩੨; ਇਤਿਵੁ. ੯੦). ਏਵਂ ਕੇਨਚਿਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਥਾਗਤਸਮਂ ਰਤਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਨ ਨੋ ਸਮਂ ਅਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤੇਨਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਰਤਨੇਹਿ ਅਸਮਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਉਪਦ੍ਦਵਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਨੇਵ ਜਾਤਿਂ ਨ ਗੋਤ੍ਤਂ ਨ ਕੋਲਪੁਤ੍ਤਿਯਂ ਨ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਦਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਅਵੀਚਿਮੁਪਾਦਾਯ ਭਵਗ੍ਗਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਲੋਕੇ ਸੀਲਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਸ੍ਸ ਅਸਦਿਸਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧੇ ਰਤਨਂ ਪਣੀਤਂ, ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਚੇਨ ਸੁਵਤ੍ਥਿ ਹੋਤੂ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਇਦਮ੍ਪਿ ਇਧ ਵਾ ਹੁਰਂ ਵਾ ਸਗ੍ਗੇਸੁ ਵਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਰਤਨਂ ਵਾ, ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਅਸਮਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਂ ਪਣੀਤਂ. ਯਦਿ ਏਤਂ ਸਚ੍ਚਂ, ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਚੇਨ ਇਮੇਸਂ ਪਾਣੀਨਂ ਸੋਤ੍ਥਿ ਹੋਤੁ, ਸੋਭਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾ ਹੋਤੁ, ਅਰੋਗਤਾ ਨਿਰੁਪਦ੍ਦਵਤਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਵਾ’’ਤਿਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੮੫) ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਭਾਵੇਨ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਸਿਯਾ. ਏਵਂ ਰਤਨਂ ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਰਤਨਤ੍ਤਂ ਪਣੀਤਂ, ਰਤਨਭਾਵੋ ਪਣੀਤੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨੇਵ ਰਤਨਨ੍ਤਿ ਸਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਨ ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਰਤਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਰਤਨਨ੍ਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਾਦਿਅਤ੍ਥਸਙ੍ਖਾਤਂ ਯੇਨ ਵਾ ਤੇਨ ਵਾ ਵਿਧਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਗਤਂ ਰਤਨਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਰਤਨਤ੍ਤਮੁਪਾਦਾਯ ਰਤਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਰਤਨਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਰਤਨਨ੍ਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧੇ ਰਤਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋਵ ਰਤਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਯ ਚ ਭਗਵਤਾ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਰਾਜਕੁਲਸ੍ਸ ਸੋਤ੍ਥਿ ਜਾਤਾ, ਭਯਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੨੭. ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇਨ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਗੁਣੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਖਯਂ ਵਿਰਾਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਰਾਗਾਦਯੋ ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਤਂ ਤੇਸਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਕ੍ਖਯਮਤ੍ਤਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਤਂ ਰਾਗਾਦਿਵਿਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਤਮ੍ਹਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤੇ ਰਾਗਾਦਯੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਵਿਰਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਗਤਾ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਖਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਵਿਰਾਗ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਨ ਵਯੋ ਨ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨ ਜਾਯਤਿ ਨ ਜੀਯਤਿ ਨ ਮੀਯਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ਅਤਪ੍ਪਕਟ੍ਠੇਨ ਚ ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ. ਯਦਜ੍ਝਗਾਤਿ ਯਂ ਅਜ੍ਝਗਾ ਵਿਨ੍ਦਿ, ਪਟਿਲਭਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਬਲੇਨ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਸਕ੍ਯਮੁਨੀਤਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲਪ੍ਪਸੁਤਤ੍ਤਾ ਸਕ੍ਯੋ, ਮੋਨੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮੁਨਿ, ਸਕ੍ਯੋ ਏਵ ਮੁਨਿ ਸਕ੍ਯਮੁਨਿ. ਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਨ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਤੇਨ ਖਯਾਦਿਨਾਮਕੇਨ ਸਕ੍ਯਮੁਨਿਨਾ ਅਧਿਗਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ, ਵਿਰਾਗੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ਇਤਿਵੁ. ੯੦).

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਸਮਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਉਪਦ੍ਦਵਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਖਯਵਿਰਾਗਾਮਤਪਣੀਤਤਾਗੁਣੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਰਤਨਸ੍ਸ ਅਸਦਿਸਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮੇ ਰਤਨਂ ਪਣੀਤਂ ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਚੇਨ ਸੁਵਤ੍ਥਿ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਰਿਮਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੨੮. ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਗੁਣੇਨ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਗੁਣੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਬੁਜ੍ਝਿਤਾ ਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਨਿ. ੧੯੨; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੯੭; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੬੨) ਨਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਉਤ੍ਤਮੋ ਪਸਂਸਨੀਯੋ ਚਾਤਿ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਚ ਸੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਚਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠੋ. ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠੋ. ਸੋ ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠੋ ਯਂ ਪਰਿਵਣ੍ਣਯੀ, ‘‘ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਚ ਮਗ੍ਗਾਨਂ, ਖੇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੧੫) ਚ ‘‘ਅਰਿਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਸਉਪਨਿਸਂ ਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੩੬) ਚ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਸਂਸਿ ਪਕਾਸਯਿ. ਸੁਚਿਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਮਲਸਮੁਚ੍ਛੇਦਕਰਣਤੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵੋਦਾਨਂ. ਸਮਾਧਿਮਾਨਨ੍ਤਰਿਕਞ੍ਞਮਾਹੂਤਿ ਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਸਮਨਨ੍ਤਰਂ ਨਿਯਮੇਨੇਵ ਫਲਦਾਨਤੋ ‘‘ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਆਹੁ. ਨ ਹਿ ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਸ੍ਸ ਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਸੇਧਕੋ ਕੋਚਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ, ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਚ ਉਡ੍ਡਯ੍ਹਨਵੇਲਾ ਅਸ੍ਸ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਕਪ੍ਪੋ ਉਡ੍ਡਯ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਯਾਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਠਿਤਕਪ੍ਪੀ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਠਿਤਕਪ੍ਪਿਨੋ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੧੭).

ਸਮਾਧਿਨਾ ਤੇਨ ਸਮੋ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਪਰਿਵਣ੍ਣਿਤੇਨ ਸੁਚਿਨਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮੋ ਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਧਿ ਵਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਧਿ ਵਾ ਕੋਚਿ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਸਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਪੁਨ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ਇਤਿਵੁ. ੯੦).

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਮਾਧੀਹਿ ਅਸਮਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਰਤਨਸ੍ਸ ਅਸਦਿਸਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੨੯. ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਗੁਣੇਨਾਪਿ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਙ੍ਘਗੁਣੇਨਾਪਿ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਯੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇਤਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸੋ. ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਤੇਸਂ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਤੇ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਫਲੇ ਠਿਤਾਤਿ ਅਟ੍ਠ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਤਂ ਪਸਤ੍ਥਾਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਸਤ੍ਥਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਹਜਾਤਸੀਲਾਦਿਗੁਣਯੋਗਾ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਚਮ੍ਪਕਵਕੁਲਕੁਸੁਮਾਦੀਨਂ ਸਹਜਾਤਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਾਦਯੋ ਵਿਯ ਸਹਜਾਤਸੀਲਸਮਾਧਿਆਦਯੋ ਗੁਣਾ. ਤੇਨ ਤੇ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਾਦਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਵਿਯ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਤਂ ਪਿਯਾ ਮਨਾਪਾ ਪਸਂਸਨੀਯਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਪਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਯੇਤਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸੋ. ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਅਟ੍ਠਸਤਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਤੇ ਹਿ ਏਕਬੀਜੀ ਕੋਲਂਕੋਲੋ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋਤਿ ਤਯੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ, ਕਾਮਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁ ਅਧਿਗਤਪ੍ਫਲਾ ਤਯੋ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਟਿਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਵੀਸਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀਤਿ, ਅਵਿਹੇਸੁ ਪਞ੍ਚ, ਤਥਾ ਅਤਪ੍ਪਸੁਦਸ੍ਸਸੁਦਸ੍ਸੀਸੁ. ਅਕਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਪਨ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਵਜ੍ਜਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਸਮਥਯਾਨਿਕੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਤਿ ਚਤੁਪਞ੍ਞਾਸ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਦ੍ਧਾਧੁਰਪਞ੍ਞਾਧੁਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦਿਗੁਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਏਤਾਨਿ ਯੁਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਵਾਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਵਸੇਨ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਸਙ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ ਫਲਟ੍ਠੋਤਿ ਏਕਂ ਯੁਗਂ, ਏਵਂ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ ਫਲਟ੍ਠੋਤਿ ਏਕਂ ਯੁਗਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਯੁਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਯੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਵਾ, ਸਙ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਯੁਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਅਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ. ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸ ਮੇ ਇਦਂ ਵੇਜ੍ਜਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਜਙ੍ਘਪੇਸਨਿਕਂ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਦੀਯਮਾਨੋ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਯੁਤ੍ਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਇਮੇ ਚ ਤਾਦਿਸਾ, ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਤੇ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

ਸੁਗਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾਤਿ ਭਗਵਾ ਸੋਭਨੇਨ ਗਮਨੇਨ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਸੋਭਨਞ੍ਚ ਠਾਨਂ ਗਤਤ੍ਤਾ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਚ ਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਏਵ ਚ ਗਦਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਗਤਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਵਚਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਸਾਵਕਾ. ਕਾਮਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸੁਣਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਪਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਪਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਾਵਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਸੁ ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਮਹਪ੍ਫਲਾਨੀਤਿ ਏਤੇਸੁ ਸੁਗਤਸਾਵਕੇਸੁ ਅਪ੍ਪਕਾਨਿਪਿ ਦਾਨਾਨਿ ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵਂ ਉਪਗਤਤ੍ਤਾ ਮਹਪ੍ਫਲਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘਾ ਵਾ ਗਣਾ ਵਾ, ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੁਰਿਸਯੁਗਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਏਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਅਗ੍ਗੋ ਵਿਪਾਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ੫.੩੨; ਇਤਿਵੁ. ੯੦).

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਫਲਟ੍ਠਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਰਤਨਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੩੦. ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਫਲਟ੍ਠਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਗੁਣੇਨ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਤੋ ਏਕਚ੍ਚਿਯਾਨਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਮਨੁਭਵਨ੍ਤਾਨਂ ਖੀਣਾਸਵਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂਯੇਵ ਗੁਣੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਯੇ ਸੁਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇਤਿ ਅਨਿਯਮਿਤੁਦ੍ਦੇਸਵਚਨਂ. ਸੁਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਅਨੇਸਨਂ ਪਹਾਯ ਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਿਤੁਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮਨਸਾ ਦਲ਼੍ਹੇਨਾਤਿ ਦਲ਼੍ਹੇਨ ਮਨਸਾ, ਥਿਰਸਮਾਧਿਯੁਤ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਕ੍ਕਾਮਿਨੋਤਿ ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਅਨਪੇਕ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਧੁਰੇਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਕਤਨਿਕ੍ਕਮਨਾ. ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਗੋਤਮਸਾਸਨਮ੍ਹੀਤਿ ਗੋਤ੍ਤਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਸਾਸਨਮ੍ਹਿ. ਤੇਨ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਮ੍ਪਿ ਅਮਰਤਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਸੁਪ੍ਪਯੋਗਾਦਿਗੁਣਾਭਾਵਤੋ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨਿਕ੍ਕਮਨਾਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਚਨਂ. ਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਪਤ੍ਤਿ, ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੁਂ ਅਰਹਾ, ਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤਾ. ਅਮਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਵਿਗਯ੍ਹਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਵਿਗਾਹਿਤ੍ਵਾ. ਲਦ੍ਧਾਤਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਮੁਧਾਤਿ ਅਬ੍ਯਯੇਨ ਕਾਕਣਿਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਬ੍ਯਯਂ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਿਲੇਸਦਰਥਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ. ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾਤਿ ਅਨੁਭਵਮਾਨਾ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗੋਤਮਸਾਸਨਮ੍ਹਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸੁਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਨਸਾ ਦਲ਼੍ਹੇਨ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨਿਕ੍ਕਾਮਿਨੋ, ਤੇ ਇਮਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾਯ ਅਮਤਂ ਵਿਗਯ੍ਹ ਮੁਧਾ ਲਦ੍ਧਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਿਤਂ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਮਨੁਭਵਨ੍ਤਾਨਂ ਖੀਣਾਸਵਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂਯੇਵ ਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਰਤਨਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੩੧. ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਗੁਣੇਨ ਸਙ੍ਘਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਬਹੁਜਨਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਗੁਣੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਯਥਿਨ੍ਦਖੀਲੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਤਿ ਉਪਮਾਵਚਨਂ. ਇਨ੍ਦਖੀਲੋਤਿ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਉਮ੍ਮਾਰਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਪਥਵਿਂ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਆਕੋਟਿਤਸ੍ਸ ਸਾਰਦਾਰੁਮਯਥਮ੍ਭਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਪਥਵਿਨ੍ਤਿ ਭੂਮਿਂ. ਸਿਤੋਤਿ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਸਿਯਾਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਚਤੁਬ੍ਭਿ ਵਾਤੇਹੀਤਿ ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਆਗਤਵਾਤੇਹਿ. ਅਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਿਯੋਤਿ ਕਮ੍ਪੇਤੁਂ ਵਾ ਚਾਲੇਤੁਂ ਵਾ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ. ਤਥੂਪਮਨ੍ਤਿ ਤਥਾਵਿਧਂ. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਂ. ਵਦਾਮੀਤਿ ਭਣਾਮਿ. ਯੋ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਵੇਚ੍ਚ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਹਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲੋ ਗਮ੍ਭੀਰਨੇਮਤਾਯ ਪਥਵਿਸ੍ਸਿਤੋ ਚਤੁਬ੍ਭਿ ਵਾਤੇਹਿ ਅਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਿਯੋ ਸਿਯਾ, ਇਮਮ੍ਪਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਂ ਤਥੂਪਮਮੇਵ ਵਦਾਮਿ, ਯੋ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਵੇਚ੍ਚ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਸੋਪਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲੋ ਵਿਯ ਚਤੂਹਿ ਵਾਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬਤਿਤ੍ਥਿਯਵਾਦਵਾਤੇਹਿ ਅਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਮ੍ਹਾ ਦਸ੍ਸਨਾ ਕੇਨਚਿ ਕਮ੍ਪੇਤੁਂ ਵਾ ਚਾਲੇਤੁਂ ਵਾ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯੋਖੀਲੋ ਵਾ ਇਨ੍ਦਖੀਲੋ ਵਾ ਗਮ੍ਭੀਰਨੇਮੋ ਸੁਨਿਖਾਤੋ ਅਚਲੋ ਅਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪੀ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਚੇਪਿ ਦਿਸਾਯ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਭੁਸਾ ਵਾਤਵੁਟ੍ਠਿ, ਨੇਵ ਨਂ ਸਙ੍ਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯ ਨ ਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯ ਨ ਸਮ੍ਪਚਾਲੇਯ੍ਯ. ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ… ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਚੇਪਿ…ਪੇ… ਨ ਸਮ੍ਪਚਾਲੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਮਸ੍ਸ ਸੁਨਿਖਾਤਤ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦਖੀਲਸ੍ਸ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਚ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਿ ‘ਅਯਂ ਨੂਨ ਭਵਂ ਜਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸੁਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੧੦੯).

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਬਹੁਜਨਪਚ੍ਚਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਰਤਨਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੩੨. ਏਵਂ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਗੁਣੇਨ ਸਙ੍ਘਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਤੇ ਤਯੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਏਕਬੀਜੀ ਕੋਲਂਕੋਲੋ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋਤਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੋ ਏਕਂਯੇਵ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਏਕਬੀਜੀ. ਤਥਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਕੋਲਂਕੋਲੋ. ਤਥਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦੇਵੇਸੁ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੩੧-੩੩).

ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਸ੍ਸ ਗੁਣੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਯੇ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਵਿਭਾਵਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਓਭਾਸੇਨ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਂ ਕਿਲੇਸਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਧਮਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਾਸਾਨਿ ਪਾਕਟਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਪਞ੍ਞਤਾਯ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸਪਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਞਾਣੇਨ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਪਤਿਟ੍ਠਪਞ੍ਞੇਨ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੁਦੇਸਿਤਾਨੀਤਿ ਸਮਾਸਬ੍ਯਾਸਸਾਕਲ੍ਯਵੇਕਲ੍ਯਾਦੀਹਿ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਨਯੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਦੇਸਿਤਾਨਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਭੁਸਂ ਪਮਤ੍ਤਾਤਿ ਤੇ ਵਿਭਾਵਿਤਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੇਵਰਜ੍ਜਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਾਦਿਪ੍ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਭੁਸਂ ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ, ਤੇਸਂ ਨਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਨ ਅਟ੍ਠਮਂ ਭਵਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਮਭਵੇ ਏਵ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਰਤਨਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੩੩. ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਮਂ ਭਵਂ ਅਨਾਦਿਯਨਗੁਣੇਨ ਸਙ੍ਘਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਆਦਿਯਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਵਾਦਾਨੇਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਗੁਣੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਸਹਾਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਹਾਵਾਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਨ ਤੇ ਭਵਂ ਅਟ੍ਠਮਮਾਦਿਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ. ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਯਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਨਤੋ ‘‘ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾ, ਤਾਯ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਹ ਏਵ. ਤਯਸ੍ਸੁ ਧਮ੍ਮਾ ਜਹਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਇਤਿ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ਨਿਪਾਤੋ. ‘‘ਇਦਂਸੁ ਮੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਮਹਾਵਿਕਟਭੋਜਨਸ੍ਮਿਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੬) ਵਿਯ. ਯਤੋ ਸਹਾਵਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਜਹਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪਹੀਨਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਜਹਿਤਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਆਹ ‘‘ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠੀ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤਞ੍ਚ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਵਾਪਿ ਯਦਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਤਿ ਕਾਯੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸਙ੍ਖਾਤੇ ਕਾਯੇ ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਤੀ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੇ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿਪਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਕਾਯੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਿਯੇਵ ਵਾ ਕਾਯੇ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿਪਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਕਾਯੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਰੂਪਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਨੇਸਂ ਮੂਲਂ. ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਬ੍ਯਾਧਿਵੂਪਸਮਨਤੋ ਪਞ੍ਞਾ ‘‘ਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤਂ ਇਤੋ ਵਿਗਤਂ, ਤਤੋ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤਾ ਇਦਂ ਵਿਗਤਨ੍ਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤਂ, ‘‘ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧੦੦੮; ਵਿਭ. ੯੧੫) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਵਿਮਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਨੇਸਂ ਮੂਲਂ. ‘‘ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸੀਲੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿ ਵਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੨੨੨; ਵਿਭ. ੯੩੮) ਆਗਤਂ ਗੋਸੀਲਕੁਕ੍ਕੁਰਸੀਲਾਦਿਕਂ ਸੀਲਂ ਗੋਵਤਕੁਕ੍ਕੁਰਵਤਾਦਿਕਞ੍ਚ ਵਤਂ ‘‘ਸੀਲਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਨਗ੍ਗਿਯਮੁਣ੍ਡਿਕਾਦਿ ਅਮਰਤਪਂ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਮੂਲਂ. ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਾਵਸਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਦਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਚੇਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਮੁਦਯਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤਂ, ਮਗ੍ਗਦਸ੍ਸਨਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਪਹੀਯਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ.

੨੩੪. ਏਵਮਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਪ੍ਪਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟੇ ਸਤਿ ਯੇਨ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਪ੍ਪਹਾਨਾ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਹਾਨਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਚਤੂਹਪਾਯੇਹਿ ਚ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਾ ਨਾਮ ਨਿਰਯਤਿਰਚ੍ਛਾਨਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਅਸੁਰਕਾਯਾ, ਤੇਹਿ ਏਸ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤੋਪਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਪ੍ਪਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਮੂਲਭੂਤਂ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਂ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਛਚ੍ਚਾਭਿਠਾਨਾਨਿ ਅਭਬ੍ਬ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਠਾਨਾਨੀਤਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਏਸ ਛ ਅਭਬ੍ਬੋ ਕਾਤੁਂ. ਤਾਨਿ ਚ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਾਤਰਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੭੧; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੮; ਵਿਭ. ੮੦੯) ਨਯੇਨ ਏਕਕਨਿਪਾਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਮਾਤੁਘਾਤਪਿਤੁਘਾਤਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦਸਙ੍ਘਭੇਦਅਞ੍ਞਸਤ੍ਥਾਰੁਦ੍ਦੇਸਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਕੁਨ੍ਥਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਾ ਨ ਵੋਰੋਪੇਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਗਰਹਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਹਿ ਅਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਵਂਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਾਨਿ ਅਭਿਠਾਨਾਨਿਪਿ ਕਰੋਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਨ ਅਭਬ੍ਬੋ ਤਾਨਿ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ. ਅਭਬ੍ਬਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਅਕਰਣਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਹਿ ਏਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਏਵ ਏਤਾਨਿ ਵਾ ਛ, ਪਕਤਿਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਵੇਰਾਨਿ ਅਞ੍ਞਸਤ੍ਥਾਰੁਦ੍ਦੇਸੇਨ ਸਹ ਛ ਠਾਨਾਨਿ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਕਚ੍ਚੇ ‘‘ਛਛਾਭਿਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਮਤਮਚ੍ਛਗ੍ਗਾਹਾਦਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਰਿਯਸਾਵਕਗਾਮਦਾਰਕਾਨਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਆਦਿਯਤੋਪਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਵਾਦਾਨੇਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਗੁਣਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਰਤਨਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੩੫. ਏਵਂ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਆਦਿਯਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਵਾਦਾਨੇਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਗੁਣਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ‘‘ਨ ਕੇਵਲਂ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਛ ਅਭਿਠਾਨਾਨਿ ਅਭਬ੍ਬੋ ਕਾਤੁਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਯਪਿ ਅਭਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨੋਪਿ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਤਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਭਾਵਗੁਣੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ ਪਾਪਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸੋ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸੇਨ ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯਂ ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਲੋਕਵਜ੍ਜਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਨਤਿਕ੍ਕਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਂ ਮਯਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਮਮ ਸਾਵਕਾ ਜੀਵਿਤਹੇਤੁਪਿ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੮੫; ਅ. ਨਿ. ੮.੧੯; ਉਦਾ. ੪੫), ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕੁਟਿਕਾਰਸਹਸੇਯ੍ਯਾਦਿਂ ਵਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਬੁਦ੍ਧਪਟਿਕੁਟ੍ਠਂ ਕਾਯੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਉਤ੍ਤਰਿਛਪ੍ਪਞ੍ਚਵਾਚਾਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਫਰੁਸਵਚਨਾਦਿਂ ਵਾ ਵਾਚਾਯ, ਉਦ ਚੇਤਸਾ ਵਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਲੋਭਦੋਸੁਪ੍ਪਾਦਨਜਾਤਰੂਪਾਦਿਸਾਦਿਯਨਂ ਚੀਵਰਾਦਿਪਰਿਭੋਗੇਸੁ ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਦਿਂ ਵਾ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਭਬ੍ਬੋ ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਦਾਯ, ਨ ਸੋ ਤਂ ‘‘ਇਦਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਕਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਪਨ ਸਤ੍ਥਰਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੂਸੁ ਵਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ ਆਵਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕਰੋਤਿ, ‘‘ਨ ਪੁਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਂਵਰਿਤਬ੍ਬਂ ਵਾ ਸਂਵਰਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਦਿਟ੍ਠਪਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਾਯ ਦਿਟ੍ਠਨਿਬ੍ਬਾਨਪਦਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਥਂ –

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਹਰੋ ਕੁਮਾਰੋ ਮਨ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨਸੇਯ੍ਯਕੋ ਹਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਪਾਦੇਨ ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰਂ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਪਟਿਸਂਹਰਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਘਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਥਾਰੂਪਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸਤ੍ਥਰਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੂਸੁ ਵਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ ਦੇਸੇਤਿ ਵਿਵਰਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਤਿ, ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤ੍ਵਾ ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੯੬).

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨੋਪਿ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਤਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਭਾਵਗੁਣੇਨ ਸਙ੍ਘਰਤਨਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੩੬. ਏਵਂ ਸਙ੍ਘਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਤੇਨ ਤੇਨ ਗੁਣਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸਙ੍ਘਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਭਗਵਤਾ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੇਨ ਇਧ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਨ ਬੁਦ੍ਧਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਵਨਪ੍ਪਗੁਮ੍ਬੇ ਯਥ ਫੁਸ੍ਸਿਤਗ੍ਗੇ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਸਨ੍ਨਸਨ੍ਨਿਵੇਸਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਸਮੂਹੋ ਵਨਂ, ਮੂਲਸਾਰਫੇਗ੍ਗੁਤਚਸਾਖਾਪਲਾਸੇਹਿ ਪਵੁਡ੍ਢੋ ਗੁਮ੍ਬੋ ਪਗੁਮ੍ਬੋ, ਵਨੇ ਪਗੁਮ੍ਬੋ ਵਨਪ੍ਪਗੁਮ੍ਬੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਵਨਪ੍ਪਗੁਮ੍ਬੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਹਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਲਬ੍ਭਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰੇ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤੇ, ਸੁਖੇ ਦੁਕ੍ਖੇ ਜੀਵੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਯਥਾਤਿ ਓਪਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਫੁਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਅਗ੍ਗਾਨਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਫੁਸ੍ਸਿਤਗ੍ਗੋ, ਸਬ੍ਬਸਾਖਾਪਸਾਖਾਸੁ ਸਞ੍ਜਾਤਪੁਪ੍ਫੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ‘‘ਫੁਸ੍ਸਿਤਗ੍ਗੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਗਿਮ੍ਹਾਨ ਮਾਸੇ ਪਠਮਸ੍ਮਿਂ ਗਿਮ੍ਹੇਤਿ ਯੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਗਿਮ੍ਹਮਾਸਾ, ਤੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਾਸੇ. ਕਤਮਸ੍ਮਿਂ ਮਾਸੇ ਇਤਿ ਚੇ? ਪਠਮਸ੍ਮਿਂ ਗਿਮ੍ਹੇ, ਚਿਤ੍ਰਮਾਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਪਠਮਗਿਮ੍ਹੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਬਾਲਵਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਦਤ੍ਥਤੋ ਪਾਕਟਮੇਵ.

ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਪਠਮਗਿਮ੍ਹਨਾਮਕੇ ਬਾਲਵਸਨ੍ਤੇ ਨਾਨਾਵਿਧਰੁਕ੍ਖਗਹਨੇ ਵਨੇ ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਗ੍ਗਸਾਖੋ ਤਰੁਣਰੁਕ੍ਖਗਚ੍ਛਪਰਿਯਾਯਨਾਮੋ ਪਗੁਮ੍ਬੋ ਅਤਿਵਿਯ ਸਸ੍ਸਿਰਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦੀਹਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਦੀਹਿ ਸੀਲਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਅਤਿਵਿਯ ਸਸ੍ਸਿਰਿਕਤ੍ਤਾ ਤਥੂਪਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਮਗ੍ਗਦੀਪਨਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਵਰਂ ਨੇਵ ਲਾਭਹੇਤੁ ਨ ਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿਹੇਤੁ, ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਾਹਿਤਹਦਯੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਮਂਹਿਤਾਯ ਅਦੇਸਯੀਤਿ. ਪਰਮਂਹਿਤਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਸੁਖਤ੍ਥਂ ਅਨੁਨਾਸਿਕੋ, ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ‘‘ਪਰਮਹਿਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਅਦੇਸਯੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਗ੍ਗਵਨਪ੍ਪਗੁਮ੍ਬਸਦਿਸਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਬੁਦ੍ਧਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਇਦਮ੍ਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਬੁਦ੍ਧੇ ਰਤਨਂ ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੩੭. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇਨ ਬੁਦ੍ਧਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਵਰੋ ਵਰਞ੍ਞੂ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਰੋਤਿ ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇਹਿ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਯਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਾ ਅਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ, ਵਰਗੁਣਯੋਗਤੋ ਵਾ ਵਰੋ, ਉਤ੍ਤਮੋ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਰਞ੍ਞੂਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਞੂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਵਰਂ, ਤਞ੍ਚੇਸ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਸਯਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਵਰਦੋਤਿ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਭਦ੍ਦਵਗ੍ਗਿਯਜਟਿਲਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਵਰਧਮ੍ਮਦਾਯੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਰਾਹਰੋਤਿ ਵਰਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਹਟਤ੍ਤਾ ਵਰਾਹਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਾ ਦੀਪਙ੍ਕਰਤੋ ਪਭੁਤਿ ਸਮਤਿਂਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਅਨੁਯਾਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਮਗ੍ਗਵਰਂ ਆਹਰਿ, ਤੇਨ ਵਰਾਹਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਪਿਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਟਿਲਾਭੇਨ ਵਰੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਵਰਞ੍ਞੂ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਦਾਨੇਨ ਵਰਦੋ, ਉਤ੍ਤਮਪਟਿਪਦਾਹਰਣੇਨ ਵਰਾਹਰੋ, ਏਤੇਹਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣੇਹਿ ਅਧਿਕਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਵਰੋ ਉਪਸਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਪੂਰਣੇਨ, ਵਰਞ੍ਞੂ ਪਞ੍ਞਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਪੂਰਣੇਨ, ਵਰਦੋ ਚਾਗਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਪੂਰਣੇਨ, ਵਰਾਹਰੋ ਸਚ੍ਚਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਪੂਰਣੇਨ, ਵਰਂ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਮਾਹਰੀਤਿ. ਤਥਾ ਵਰੋ ਪੁਞ੍ਞੁਸ੍ਸਯੇਨ, ਵਰਞ੍ਞੂ ਪਞ੍ਞੁਸ੍ਸਯੇਨ, ਵਰਦੋ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਤਦੁਪਾਯਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨ, ਵਰਾਹਰੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਭਾਵਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਤਦੁਪਾਯਾਹਰਣੇਨ, ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਸਦਿਸਤਾਯ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਾ ਅਨਾਚਰਿਯਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਆਚਰਿਯਭਾਵੇਨ, ਧਮ੍ਮਵਰਂ ਅਦੇਸਯਿ ਸਾਵਕਭਾਵਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸ੍ਵਾਖਾਤਤਾਦਿਗੁਣਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਰਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸਨਤੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਨਵਵਿਧੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਬੁਦ੍ਧਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਯਂ ਵਰਂ ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਏਸ ਅਞ੍ਞਾਸਿ, ਯਞ੍ਚ ਅਦਾਸਿ, ਯਞ੍ਚ ਆਹਰਿ, ਯਞ੍ਚ ਅਦੇਸਯਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧੇ ਰਤਨਂ ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

੨੩੮. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਤਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਸੁਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਚ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਵਪ੍ਪਕਾਰਮ੍ਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਮਿਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਨ ਸਙ੍ਘਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ‘‘ਖੀਣਂ ਪੁਰਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਖੀਣਨ੍ਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ. ਪੁਰਾਣਨ੍ਤਿ ਪੁਰਾਤਨਂ. ਨਵਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਂ. ਨਤ੍ਥਿਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਾਤੁਭਾਵਂ. ਵਿਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਗਤਰਾਗਚਿਤ੍ਤਾ. ਆਯਤਿਕੇ ਭਵਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ. ਤੇਤਿ ਯੇਸਂ ਖੀਣਂ ਪੁਰਾਣਂ ਨਵਂ ਨਤ੍ਥਿਸਮ੍ਭਵਂ, ਯੇ ਚ ਆਯਤਿਕੇ ਭਵਸ੍ਮਿਂ ਵਿਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਖੀਣਾਸਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਖੀਣਬੀਜਾਤਿ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਬੀਜਾ. ਅਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਛਨ੍ਦਾਤਿ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਛਨ੍ਦਵਿਰਹਿਤਾ. ਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ. ਧੀਰਾਤਿ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਯਥਾਯਂ ਪਦੀਪੋਤਿ ਅਯਂ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ.

ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਂ ਤਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਪੁਰਾਣਂ ਅਤੀਤਕਾਲਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤਣ੍ਹਾਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਹਰਣਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਅਖੀਣਂਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਕਮ੍ਮਂ ਯੇਸਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਤਣ੍ਹਾਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਸੋਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਬੀਜਮਿਵ ਆਯਤਿਂ ਵਿਪਾਕਦਾਨਾਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਖੀਣਂ. ਯਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਦਿਵਸੇਨ ਇਦਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨਵਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਤਣ੍ਹਾਪਹਾਨੇਨੇਵ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਪਾਦਪਪੁਪ੍ਫਮਿਵ ਆਯਤਿਂ ਫਲਦਾਨਾਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਯੇਸਂ ਨਤ੍ਥਿਸਮ੍ਭਵਂ, ਯੇ ਚ ਤਣ੍ਹਾਪਹਾਨੇਨੇਵ ਆਯਤਿਕੇ ਭਵਸ੍ਮਿਂ ਵਿਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਖੀਣਾਸਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਬੀਜ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੭੭) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯੇਨੇਵ ਖੀਣਤ੍ਤਾ ਖੀਣਬੀਜਾ. ਯੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਯਾ ਛਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਮੁਦਯਪ੍ਪਹਾਨੇਨੇਵ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਚੁਤਿਕਾਲੇ ਅਸਮ੍ਭਵੇਨ ਅਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਛਨ੍ਦਾ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਧੀਰਾ ਚਰਿਮਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧੇਨ ਯਥਾਯਂ ਪਦੀਪੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਪੁਨ ‘‘ਰੂਪਿਨੋ ਵਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਥਂ ਅਚ੍ਚੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਸਮਯੇ ਨਗਰਦੇਵਤਾਨਂ ਪੂਜਨਤ੍ਥਾਯ ਜਾਲਿਤੇਸੁ ਪਦੀਪੇਸੁ ਏਕੋ ਪਦੀਪੋ ਵਿਜ੍ਝਾਯਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਯਥਾਯਂ ਪਦੀਪੋ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਯੇ ਤਂ ਪੁਰਿਮਾਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ, ਸੁਤਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਵਪ੍ਪਕਾਰਮ੍ਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਮਿਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਗੁਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਙ੍ਘਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦੇਸਨਂ ਸਮਾਪੇਸਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਇਦਮ੍ਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਖੀਣਾਸਵਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਙ੍ਘੇ ਰਤਨਂ ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਥਾਯ ਆਣਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ.

ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਰਾਜਕੁਲਸ੍ਸ ਸੋਤ੍ਥਿ ਅਹੋਸਿ, ਸਬ੍ਬੂਪਦ੍ਦਵਾ ਵੂਪਸਮਿਂਸੁ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ.

੨੩੯-੨੪੧. ਅਥ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਮਾਨੇਨ ਨਾਗਰਸ੍ਸ ਸੋਤ੍ਥਿ ਕਤਾ, ਮਯਾਪਿ ਨਾਗਰਸ੍ਸ ਸੋਤ੍ਥਿਤ੍ਥਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸਾਨੇ ਗਾਥਾਤ੍ਤਯਂ ਅਭਾਸਿ ‘‘ਯਾਨੀਧ ਭੂਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਯਥਾ ਲੋਕਹਿਤਤ੍ਥਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਨ੍ਨੇਹਿ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਆਗਤਤੋ, ਯਥਾ ਚ ਏਤੇਹਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਗਤਤੋ, ਯਥਾ ਵਾ ਏਤੇਹਿ ਆਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਆਜਾਨਨਤੋ, ਯਥਾ ਚ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਜਾਨਨਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਤਥੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਗਦਨਤੋ ਚ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਾਦਿਨਾ ਬਹਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਉਪਕਰਣੇਨ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਾਦਿਨਾ ਚ ਅਤ੍ਤਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਅਤਿਵਿਯ ਪੂਜਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਸਬ੍ਬਦੇਵਪਰਿਸਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਤਥਾਗਤਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਪੂਜਿਤਂ, ਬੁਦ੍ਧਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮ ਸੁਵਤ੍ਥਿ ਹੋਤੂ’’ਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਧਮ੍ਮੇ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੋ ਯਥਾ ਯੁਗਨਨ੍ਧ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ, ਤਥਾ ਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮੋਪਿ ਯਥਾ ਗਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵਿਘਾਤਾਯ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਤਥਾ ਅਵਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਙ੍ਘੋਪਿ ਯਥਾ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੇਹਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਤੇਨ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ, ਤਥਾ ਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਵਸੇਸਗਾਥਾਦ੍ਵਯੇਪਿ ਤਥਾਗਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮ ਸੁਵਤ੍ਥਿ ਹੋਤੁ, ਤਥਾਗਤਂ ਸਙ੍ਘਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮ ਸੁਵਤ੍ਥਿ ਹੋਤੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ.

ਏਵਂ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਇਮਂ ਗਾਥਾਤ੍ਤਯਂ ਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਪੁਰਮੇਵ ਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦੇਵਪਰਿਸਾਯ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਤਦੇਵ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਂ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇਪਿ ਦੇਸੇਸਿ, ਪੁਨ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਂ ਦਿਵਸਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਥੇਵ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਭਗਵਾ ਅਡ੍ਢਮਾਸਮੇਵ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜੂਨਂ ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਪਟਿਵੇਦੇਸਿ. ਤਤੋ ਰਾਜਾਨੋ ਦਿਗੁਣੇਨ ਸਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪੁਨ ਤੀਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਗਙ੍ਗਾਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਨਾਗਰਾਜਾਨੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਮਯਂ ਕਿਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਮਣਿਮਯਾ ਨਾਵਾਯੋ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਮਣਿਮਯੇ ਏਵ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਪਦੁਮਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ਉਦਕਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਗਤਾ. ਭਗਵਾ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਰਤਨਨਾਵਮਾਰੂਲ਼੍ਹੋ ਪਞ੍ਚ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ ਸਕਂ ਸਕਂ ਨਾਵਂ. ਨਾਗਰਾਜਾਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਨਾਗਭਵਨਂ ਪਵੇਸੇਸੁਂ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਨਾਗਪਰਿਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯੇਹਿ ਮਹਾਦਾਨਂ ਅਦਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਾਗਭਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ.

ਭੂਮਟ੍ਠਾ ਦੇਵਾ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ ਨਾਗਾ ਚ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਮਯਂ ਕਿਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਨਗੁਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਪਬ੍ਬਤਾਦੀਸੁ ਛਤ੍ਤਾਤਿਛਤ੍ਤਾਨਿ ਉਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਯਾਵ ਅਕਨਿਟ੍ਠਬ੍ਰਹ੍ਮਭਵਨਂ, ਤਾਵ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰਵਿਸੇਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋਪਿ ਲਿਚ੍ਛਵੀਹਿ ਆਗਤਕਾਲੇ ਕਤਸਕ੍ਕਾਰਤੋ ਦਿਗੁਣਮਕਾਸਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਞ੍ਚਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹਂ ਆਨੇਸਿ.

ਰਾਜਗਹਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਭਗਵਤਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਆਨੁਭਾਵੋ, ਯਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਗਙ੍ਗਾਯ ਓਰਤੋ ਚ ਪਾਰਤੋ ਚ ਅਟ੍ਠਯੋਜਨੋ ਭੂਮਿਭਾਗੋ ਨਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਥਲਞ੍ਚ ਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਲੁਕਾਯ ਓਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨੋ, ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਉਦਕਂ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣੇਹਿ ਪਦੁਮੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਯਾਵ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਵਨਾ ਛਤ੍ਤਾਤਿਛਤ੍ਤਾਨਿ ਉਸ੍ਸਿਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪੇਨ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ? ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਬ੍ਬਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਂ ਪੂਜਾਵਿਸੇਸੋ ਮਯ੍ਹਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਨ ਨਾਗਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੁਭਾਵੇਨ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਨ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਜਾਨਾਮ, ਸਾਧੁ ਨੋ ਭਗਵਾ ਤਥਾ ਕਥੇਤੁ, ਯਥਾ ਮਯਂ ਤਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ.

ਭਗਵਾ ਆਹ – ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਙ੍ਖੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸੁਸੀਮੋ ਨਾਮ ਮਾਣਵੋ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕੋ ਵਯੇਨ, ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਿਤਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਂ ਪਿਤਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ, ਤਾਤ ਸੁਸੀਮਾ’’ਤਿ? ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਤਾਤ, ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਤਾਤ ਸੁਸੀਮ, ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਮ ਸਹਾਯਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪਚਾਰਯੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਆਚਰਿਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਵੇਦੇਸਿ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਮਮ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਮਾਣਵਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਅਦ੍ਧਾਨਕਿਲਮਥਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਓਕਾਸਂ ਯਾਚਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਓਕਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿ.

ਸੋ ਲਹੁਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਬਹੁਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤਗਹਿਤਞ੍ਚ ਸੁਵਣ੍ਣਭਾਜਨੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਿਵ ਸੀਹਤੇਲਂ ਅਵਿਨਸ੍ਸਮਾਨਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਿਕਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਕਤਿਪਯਮਾਸੇਨੇਵ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਦਿਮਜ੍ਝਂਯੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਅਥ ਆਚਰਿਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਪ੍ਪਸ੍ਸ ਆਦਿਮਜ੍ਝਮੇਵ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਆਹ – ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ, ਤਾਤ, ਏਵਮੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕੋ, ਆਚਰਿਯ, ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਪ੍ਪਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਸਿਪਤਨੇ, ਤਾਤ, ਇਸਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪੁਚ੍ਛ, ਤਾਤ, ਯਥਾਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਇਸਿਪਤਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਜਾਨਾਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮਾਵੁਸੋ, ਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਮਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ, ਹਾਵੁਸੋ, ਪਬ੍ਬਜਾਹਿ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਵਾ ਮਂ, ਯਂ ਵਾ ਇਚ੍ਛਥ, ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਜਾਨਾਪੇਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਯੋਜੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਤੇ ਨਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਪਾਰੁਪਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਸੁਂ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿ. ਸਕਲਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ‘‘ਸੁਸੀਮਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਪਾਕਟੋ ਅਹੋਸਿ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਪਰਿਵਾਰੋ. ਸੋ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ ਚ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਥੂਪਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ.

ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ ਚਿਰਗਤੋ, ਨ ਚਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਕਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਬਹੂਸੁ ਏਕੋਪਿ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸੁਸੀਮੋ ਨਾਮ ਮਾਣਵੋ ਇਧ ਆਗਤੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਥਾ’’ਤਿ? ਤੇ ‘‘ਆਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਜਾਨਾਮ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ, ਅਯਮਸ੍ਸ ਥੂਪੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸੋ ਭੂਮਿਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ, ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਰਿਦੇਵਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਣਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਸਾਟਕੇਨ ਵਾਲੁਕਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣੇ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ, ਕਮਣ੍ਡਲੁਤੋ ਉਦਕੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਭੂਮਿਂ ਪਰਿਪ੍ਫੋਸਿਤ੍ਵਾ ਵਨਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਸਾਟਕੇਨ ਪਟਾਕਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਥੂਪਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਛਤ੍ਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮੀਤਿ.

ਏਵਂ ਅਤੀਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਜਾਤਕਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਅਨੁਸਨ੍ਧੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਸਿ – ‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੋ ਨੂਨ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ, ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਅਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸਿਂ, ਮਯਾ ਸੁਸੀਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣੇ ਤਿਣਾਨਿ ਉਦ੍ਧਟਾਨਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਅਟ੍ਠਯੋਜਨਮਗ੍ਗਂ ਵਿਗਤਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਂ ਸੁਦ੍ਧਮਕਂਸੁ, ਮਯਾ ਤਤ੍ਥ ਵਾਲੁਕਾ ਓਕਿਣ੍ਣਾ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਅਟ੍ਠਯੋਜਨਮਗ੍ਗੇ ਵਾਲੁਕਂ ਓਕਿਰਿਂਸੁ. ਮਯਾ ਤਤ੍ਥ ਵਨਕੁਸੁਮੇਹਿ ਪੂਜਾ ਕਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਨਵਯੋਜਨਮਗ੍ਗੇ ਥਲੇ ਚ ਉਦਕੇ ਚ ਨਾਨਾਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੁਪ੍ਫਸਨ੍ਥਰਂ ਅਕਂਸੁ. ਮਯਾ ਤਤ੍ਥ ਕਮਣ੍ਡਲੁਦਕੇਨ ਭੂਮਿ ਪਰਿਪ੍ਫੋਸਿਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪੋਕ੍ਖਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਿ. ਮਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚੇਤਿਯੇ ਪਟਾਕਾ ਆਰੋਪਿਤਾ, ਛਤ੍ਤਞ੍ਚ ਬਦ੍ਧਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਯਾਵ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਵਨਾ ਪਟਾਕਾ ਚ ਆਰੋਪਿਤਾ, ਛਤ੍ਤਾਤਿਛਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਉਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪੂਜਾਵਿਸੇਸੋ ਨੇਵ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਨ ਨਾਗਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੁਭਾਵੇਨ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਕਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਇਮਂ ਗਾਥਮਭਾਸਿ –

‘‘ਮਤ੍ਤਾਸੁਖਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾ, ਪਸ੍ਸੇ ਚੇ ਵਿਪੁਲਂ ਸੁਖਂ;

ਚਜੇ ਮਤ੍ਤਾਸੁਖਂ ਧੀਰੋ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਂ ਵਿਪੁਲਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੨੯੦);

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਆਮਗਨ੍ਧਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਾਮਾਕਚਿਙ੍ਗੂਲਕਚੀਨਕਾਨਿ ਚਾਤਿ ਆਮਗਨ੍ਧਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਭਗਵਤਿ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਮਾਣਵਕਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਵਸਤਿ, ਨ ਕਦਾਚਿ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਖਾਦਤਿ. ਅਥ ਤੇਸਂ ਤਾਪਸਾਨਂ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਾਦੀਨਿ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਪਣ੍ਡੁਰੋਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਤੋ ਤੇ ‘‘ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਾਦਿਸੇਵਨਤ੍ਥਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੇਸੁ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜੇਸੁਂ, ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਨੇਸਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠਪਰਿਭੋਗਭਾਜਨਪਾਦਮਕ੍ਖਨਾਦੀਨਿ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਸਥ, ਮਾ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇਪਿ ਨੇਸਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਘਰਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਏਕੇਕਦਿਵਸਂ ਦਾਨਮਦਂਸੁ. ਤਾਪਸਾ ਚਤੁਮਾਸਂ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਾਦਿਸੇਵਨਾਯ ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਸਰੀਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੇਸਂ ਤੇਲਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਅਦਂਸੁ. ਤੇ ਤਾਨਿ ਆਦਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਸ੍ਸਮਮੇਵ ਅਗਮਂਸੁ. ਤਞ੍ਚ ਗਾਮਂ ਤਥੇਵ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਤੇਸਂ ਆਗਮਨਕਾਲਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਦਾਨਤ੍ਥਾਯ ਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਅਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਗਤੇ ਚ ਨੇ ਤਥੇਵ ਸਮ੍ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਤਾਪਸਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਤਂ ਗਾਮਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਅਦਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਅਹੇਸੁਂ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਪੁਨਦੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਚ੍ਚਾਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਤੇ ਤਾਪਸਾ ਤਂ ਗਾਮਂ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਾਪਸੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪੁਬ੍ਬਸਦਿਸਂ ਕੋਤੂਹਲਮਕਂਸੁ. ਤਾਪਸਾ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨ ਪੁਬ੍ਬਸਦਿਸਾ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਗਾਮੋ ਰਾਜਦਣ੍ਡੇਨ ਉਪਦ੍ਦੁਤੋ, ਉਦਾਹੁ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇਨ, ਉਦਾਹੁ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਰੋ ਕੋਚਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਇਮਂ ਗਾਮਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ਤੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਦਣ੍ਡੇਨ, ਨ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇਨਾਯਂ ਗਾਮੋ ਉਪਦ੍ਦੁਤੋ, ਅਪਿਚ ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਭਗਵਾ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਧਾਗਤੋ’’ਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਮਗਨ੍ਧਤਾਪਸੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਗਹਪਤਯੋ, ਵਦੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਦਾਮਾ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਘੋਸੋਪਿ ਖੋ ਏਸੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਯਦਿਦਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਤ੍ਤਮਨਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਨ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਮਗਨ੍ਧੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਨਾਮ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ, ਗਹਪਤਯੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਗਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਮਾਹੇਵ ਖੋ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ. ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਨਾਮ ਦੁਲ੍ਲਭੋ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਗਤੋ, ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਚ੍ਛਗਿਦ੍ਧਿਨੀ ਗਾਵੀ ਵਿਯ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਮੇਵ ਪਾਵਿਸਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਕਾਯ ਪਰਿਸਾਯ. ਭਗਵਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਾਯ ਆਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਤਾਪਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾ ਅਨਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾਵ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਵੋ ਇਸਯੋ ਖਮਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਤੇਪਿ ‘‘ਖਮਨੀਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹਂਸੁ. ਤਤੋ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਆਮਗਨ੍ਧਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਭੁਞ੍ਜਸਿ, ਨ ਭੁਞ੍ਜਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਆਮਗਨ੍ਧੋ. ਅਪਿਚ ਖੋ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਦਾਨਿ ਤ੍ਵਮੇਵ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਅਤੀਤੇਪਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਸ੍ਸਪਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਸੋ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਏਵਞ੍ਚਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਬ੍ਯਾਕਾਸੀ’’ਤਿ ਤਿਸ੍ਸੇਨ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਕਸ੍ਸਪੇਨ ਚ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਗਾਥਾਯੋ ਏਵ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਤਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸਾਮਾਕਚਿਙ੍ਗੂਲਕਚੀਨਕਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਧ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ.

ਅਤੀਤੇ ਪਨ ਕਸ੍ਸਪੋ ਕਿਰ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਨਵਤੀ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ, ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋਪਿ ਤਂ ਦਿਵਸਂਯੇਵ ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਰੋਹਿਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਜਾਪਤਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਏਕਦਿਵਸਮੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਹੋਸਿ, ਏਕਦਿਵਸਮੇਵ ਏਤੇਸਂ ਏਕਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਪੋ, ਏਕਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸੋਤਿ ਨਾਮਮਕਂਸੁ. ਤੇ ਸਹਪਂਸੁਕੀਲ਼ਨਕਾ ਦ੍ਵੇ ਸਹਾਯਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਅਗਮਿਂਸੁ. ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ, ਤਾਤ, ਕਸ੍ਸਪੋ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਭਵਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਭੋਪਿ, ਸਮ੍ਮ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿ. ਤਤੋ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇਪਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਏਹਿ, ਸਮ੍ਮ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ‘‘ਨ ਤਾਵਸ੍ਸ ਞਾਣਂ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਯਂ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਸਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਘਰੇ ਠਿਤੋਯੇਵ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦੇਨ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਨ ਪਾਸਾਦੋ ਯਥਾਠਾਨੇਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਸੋ ਸਕਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਕਿਰ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ. ਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸੇ ਪਧਾਨਯੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ.

ਤਦਾ ਇਸਿਪਤਨੇ ਵੀਸਤਿਸਹਸ੍ਸਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਤੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਵੀਸਤਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵੁਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਇਸਿਪਤਨੇ ਵਸਤਿ. ਕਿਕੀ ਚ ਨਂ ਕਾਸਿਰਾਜਾ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸੀ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਨ੍ਦਨਸਾਰਾਦੀਨਿ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਾਪਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਾ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਤ੍ਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਤਾਪਸੋ ਦੁਲ੍ਲਭਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ ਸੋ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਨ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਭਨ੍ਤੇ, ਆਮਗਨ੍ਧੋ’’ਤਿ? ‘‘ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਗਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਚੇ ‘ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਾਮੀ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਤਤੋ ਨਂ ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਾਤਿਯਾ ਚ ਕੁਲਸ੍ਸ ਚ ਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਮੇਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਭਵਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਹੁਕਂ ਉਪਕਰਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਤਨਮੇਵ ਪਾਵਿਸਿ. ਭਗਵਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਾਯ ਆਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਾਪਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ ਅਨਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸੋਪਿ ‘‘ਖਮਨੀਯਂ, ਭੋ ਕਸ੍ਸਪਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਆਮਗਨ੍ਧਂ, ਭੋ ਕਸ੍ਸਪ, ਭੁਞ੍ਜਸਿ, ਨ ਭੁਞ੍ਜਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ, ਭੋ ਕਸ੍ਸਪ, ਪਰਕੁਣਪਂ ਅਖਾਦਨ੍ਤੋ ਸੁਨ੍ਦਰਮਕਾਸਿ, ਯੁਤ੍ਤਮੇਤਂ ਭੋਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਜਾਤਿਯਾ ਚ ਕੁਲਸ੍ਸ ਚ ਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਕਿਲੇਸੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਾਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਪਚ੍ਚੇਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸ੍ਵੇ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਅਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਿਕੀਰਞ੍ਞੋ ਗੇਹਾ ਆਭਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਂ, ਏਵਂ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਸਰੀਰਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਹਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਭਗਵਾ ਅਜ੍ਜ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਵਿਸਿਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਂਸੁ.

ਭਗਵਾਪਿ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਾਪਸੋਪਿ ਖੋ ਪਤ੍ਤਸਾਕਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਕਿਕੀ ਕਾਸਿਰਾਜਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਹਿਂ ਭਗਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਹਾਰੇ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਚ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨਰਸਮਨੇਕਮਂਸਵਿਕਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਂ ਭਗਵਤੋ ਪਾਹੇਸਿ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਵਿਹਾਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਿਸਨ੍ਤਾ ਪਠਮਂ ਨਾਨਾਮਂਸਵਿਕਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਯਾਗੁਂ ਅਦਂਸੁ, ਤਾਪਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਖਾਦਤਿ ਨੁ ਖੋ ਨੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਤੋਯੇਵ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਨ੍ਤੋ ਮਂਸਖਣ੍ਡਂ ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿ. ਤਾਪਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕੁਦ੍ਧੋ. ਪੁਨ ਯਾਗੁਪੀਤਸ੍ਸ ਨਾਨਾਰਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਭੋਜਨਮਦਂਸੁ, ਤਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤਿਵਿਯ ਕੁਦ੍ਧੋ ‘‘ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋਯੇਵ ‘ਨ ਖਾਦਾਮੀ’ਤਿ ਭਣਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ ‘‘ਭੋ ਕਸ੍ਸਪ, ਮੁਸਾ ਤ੍ਵਂ ਭਣਸਿ, ਨੇਤਂ ਪਣ੍ਡਿਤਕਿਚ੍ਚਂ. ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਹਿ ਗਰਹਿਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਯੇਪਿ ਤੇ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਵਨਮੂਲਫਲਾਦੀਹਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤਾ ਇਸਯੋ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਮੁਸਾ ਨ ਭਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਇਸੀਨਂ ਗੁਣੇ ਗਾਥਾਯ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਾਮਾਕਚਿਙ੍ਗੂਲਕਚੀਨਕਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ.

੨੪੨. ਤਤ੍ਥ ਸਾਮਾਕਾਤਿ ਧੁਨਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸੀਸਾਨਿ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਗਯ੍ਹੂਪਗਾ ਤਿਣਧਞ੍ਞਜਾਤਿ. ਤਥਾ ਚਿਙ੍ਗੂਲਕਾ ਕਣਵੀਰਪੁਪ੍ਫਸਣ੍ਠਾਨਸੀਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚੀਨਕਾਨੀਤਿ ਅਟਵਿਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇਸੁ ਅਰੋਪਿਤਜਾਤਾ ਚੀਨਮੁਗ੍ਗਾ. ਪਤ੍ਤਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਹਰਿਤਪਣ੍ਣਂ. ਮੂਲਫਲਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਕਨ੍ਦਮੂਲਂ. ਗਵਿਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਰੁਕ੍ਖਵਲ੍ਲਿਫਲਂ. ਮੂਲਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ ਕਨ੍ਦਮੂਲਂ, ਫਲਗ੍ਗਹਣੇਨ ਰੁਕ੍ਖਵਲ੍ਲਿਫਲਂ, ਗਵਿਪ੍ਫਲਗ੍ਗਹਣੇਨ ਉਦਕੇ ਜਾਤਸਿਙ੍ਘਾਤਕਕਸੇਰੁਕਾਦਿਫਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦੂਤੇਯ੍ਯਪਹਿਣਗਮਨਾਦਿਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਂ ਪਹਾਯ ਵਨੇ ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਾਯ ਲਦ੍ਧਂ. ਸਤਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤੋ ਅਰਿਯਾ. ਅਸ੍ਨਮਾਨਾਤਿ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ. ਨ ਕਾਮਕਾਮਾ ਅਲਿਕਂ ਭਣਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਏਵਂ ਅਮਮਾ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਾ ਏਤਾਨਿ ਸਾਮਾਕਾਦੀਨਿ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਇਸਯੋ ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਸਾਦੁਰਸਾਦਿਕੇ ਕਾਮੇ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੋ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋਯੇਵ ‘‘ਨਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਅਲਿਕਂ ਭਣਸਿ, ਤਥਾ ਨ ਕਾਮਕਾਮਾ ਅਲਿਕਂ ਭਣਨ੍ਤਿ, ਕਾਮੇ ਕਾਮਯਨ੍ਤਾ ਮੁਸਾ ਨ ਭਣਨ੍ਤੀਤਿ ਇਸੀਨਂ ਪਸਂਸਾਯ ਭਗਵਤੋ ਨਿਨ੍ਦਂ ਦੀਪੇਤਿ.

੨੪੩. ਏਵਂ ਇਸੀਨਂ ਪਸਂਸਾਪਦੇਸੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਨਿਨ੍ਦਾਵਤ੍ਥੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨੇਵ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਦਸ੍ਨਮਾਨੋ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਦ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ – ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਸਸਮਂਸਂ ਵਾ ਤਿਤ੍ਤਿਰਮਂਸਂ ਵਾ ਧੋਵਨਚ੍ਛੇਦਨਾਦਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬਪਰਿਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤਂ, ਪਚਨਵਾਸਨਾਦਿਨਾ ਪਚ੍ਛਾਪਰਿਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਨਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਨ ਮਾਤਰਾ ਨ ਪਿਤਰਾ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੇਹਿ ਧਮ੍ਮਕਾਮੇਹਿ ਪਰੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਸਕ੍ਕਾਰਕਰਣੇਨ ਪਯਤਂ ਪਣੀਤਮਲਙ੍ਕਤਂ, ਉਤ੍ਤਮਰਸਤਾਯ ਓਜਵਨ੍ਤਤਾਯ ਥਾਮਬਲਭਰਣਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਚ ਪਣੀਤਂ ਅਸ੍ਨਮਾਨੋ ਆਹਾਰਯਮਾਨੋ, ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਮਂਸਮੇਵ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਾਲੀਨਮਨ੍ਨਂ ਵਿਚਿਤਕਾਲ਼ਕਂ ਸਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲੋਦਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਸੋ ਭੁਞ੍ਜਸਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਆਮਗਨ੍ਧਂ, ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਮਂਸਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਇਦਞ੍ਚ ਸਾਲੀਨਮਨ੍ਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਭੁਞ੍ਜਸਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਆਮਗਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਆਲਪਤਿ.

੨੪੪. ਏਵਂ ਆਹਾਰਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨ ਆਮਗਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਸੁਸਙ੍ਖਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ‘‘ਨ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਮਮ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਇਚ੍ਚੇਵ ਤ੍ਵਂ ਭਾਸਸਿ, ਏਵਂ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਤ੍ਵਂ ਭਾਸਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਨ੍ਧੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗੁਣਵਿਰਹਿਤਜਾਤਿਮਤ੍ਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੋ ਭਣਤਿ. ਸਾਲੀਨਮਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲੋਦਨਂ. ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋਤਿ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ. ਸਕੁਨ੍ਤਮਂਸੇਹਿ ਸੁਸਙ੍ਖਤੇਹੀਤਿ ਤਦਾ ਭਗਵਤੋ ਅਭਿਹਟਂ ਸਕੁਣਮਂਸਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਭਣਤਿ.

ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤੋ ਏਵ ਚ ਭਗਵਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਾਦਤਲਾ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵ ਉਪਰਿ ਕੇਸਗ੍ਗਾ ਸਰੀਰਮੁਲ੍ਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਵਰਲਕ੍ਖਣਾਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਦਂ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਕ੍ਖੇਪਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾਦਿਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਕਾਯੋ ਨ ਮੁਸਾ ਭਣਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ. ਅਯਂ ਹਿਸ੍ਸ ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਸਚ੍ਚਵਾਚਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨੇਵ ਉਣ੍ਣਾ ਭਮੁਕਨ੍ਤਰੇ ਜਾਤਾ ਓਦਾਤਾ ਮੁਦੁ ਤੂਲਸਨ੍ਨਿਭਾ, ਏਕੇਕਾਨਿ ਚ ਲੋਮਕੂਪੇਸੁ ਲੋਮਾਨਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਕਥਮਿਦਾਨਿ ਮੁਸਾ ਭਣਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ ਅਞ੍ਞੋ ਇਮਸ੍ਸ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਨਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਾਮੀ’ਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਬਹੁਮਾਨੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨੇਵ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਾਸੇਸਂ ਆਹ –

‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਕਸ੍ਸਪ ਏਤਮਤ੍ਥਂ, ਕਥਂਪਕਾਰੋ ਤਵ ਆਮਗਨ੍ਧੋ’’ਤਿ.

੨੪੫. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋਤਿ ਪਾਣਵਧੋ. ਵਧਛੇਦਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਆਕੋਟਨਂ ਵਧੋ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦੀਨਂ ਛੇਦਨਂ ਛੇਦੋ, ਰਜ੍ਜੁਆਦੀਹਿ ਬਨ੍ਧੋ ਬਨ੍ਧਨਂ. ਥੇਯ੍ਯਂ ਮੁਸਾਵਾਦੋਤਿ ਥੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਚ. ਨਿਕਤੀਤਿ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਾਸਾਕਰਣਂ. ਵਞ੍ਚਨਾਨੀਤਿ ਅਸੁਵਣ੍ਣਂ ਸੁਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਗਾਹਾਪਨਾਦੀਨਿ. ਅਜ੍ਝੇਨਕੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਰਤ੍ਥਕਮਨੇਕਗਨ੍ਥਪਰਿਯਾਪੁਣਨਂ. ਪਰਦਾਰਸੇਵਨਾਤਿ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਸੁ ਚਾਰਿਤ੍ਤਾਪਜ੍ਜਨਂ. ਏਸਾਮਗਨ੍ਧੋ ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਏਸ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਵਿਸ੍ਸਗਨ੍ਧੋ ਕੁਣਪਗਨ੍ਧੋ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਅਮਨੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਅਸੁਚਿਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਭਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਮਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਭਾਵਾਵਹਤ੍ਤਾ ਚ. ਯੇ ਹਿ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਕਿਲੇਸਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਤੇਹਿ ਅਤਿਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਮਤਸਰੀਰਮ੍ਪਿ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਸਾਮਗਨ੍ਧੋ. ਮਂਸਭੋਜਨਂ ਪਨ ਅਦਿਟ੍ਠਮਸੁਤਮਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਞ੍ਚ ਅਨਵਜ੍ਜਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਂ ਆਮਗਨ੍ਧੋਤਿ.

੨੪੬. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਏਕੇਨ ਨਯੇਨ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਆਮਗਨ੍ਧੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਨ ਏਕੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬੇਹਿ, ਨ ਚ ਸਬ੍ਬੇ ਏਕੇਨੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਸਂ ਤੇ ਤੇ ਆਮਗਨ੍ਧੇ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਇਧ ਕਾਮੇਸੁ ਅਸਞ੍ਞਤਾ ਜਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਤਾਵ ਦੇਸਨਾਯ ਆਮਗਨ੍ਧੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਇਧ ਕਾਮੇਸੁ ਅਸਞ੍ਞਤਾ ਜਨਾਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਇਧ ਲੋਕੇ ਕਾਮਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਕਾਮੇਸੁ ਮਾਤਿਮਾਤੁਚ੍ਛਾਦੀਸੁਪਿ ਮਰਿਯਾਦਾਵਿਰਹੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸਂਵਰਤਾਯ ਅਸਂਯਤਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਰਸੇਸੁ ਗਿਦ੍ਧਾਤਿ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰਸੇਸੁ ਗਿਦ੍ਧਾ ਗਧਿਤਾ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਨ੍ਨਾ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞਾ ਰਸੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਸੁਚਿਭਾਵਮਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਤਾਯ ਰਸਗਿਦ੍ਧਿਯਾ ਰਸਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਸਙ੍ਖਾਤਅਸੁਚਿਭਾਵਮਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਨਤ੍ਥਿਕਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਦਸਵਤ੍ਥੁਕਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਵਿਸਮਾਤਿ ਵਿਸਮੇਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਦੁਰਨ੍ਨਯਾਤਿ ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਤਾਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਏਸਾਮਗਨ੍ਧੋਤਿ ਏਸ ਏਤਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ‘‘ਕਾਮੇਸੁ ਅਸਂਯਤਤਾ ਰਸਗਿਦ੍ਧਤਾ ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿਨਤ੍ਥਿਕਦਿਟ੍ਠਿਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਵਿਸਮਤਾ ਦੁਰਨ੍ਨਯਭਾਵਤਾ’’ਤਿ ਅਪਰੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵਤ੍ਥੇਨ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਮਂਸਭੋਜਨਂ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵਤ੍ਥੇਨ ਨ ਆਮਗਨ੍ਧੋਤਿ.

੨੪੭. ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯਪਿ ਯੇ ਲੂਖਸਾਤਿ ਯੇ ਲੂਖਾ ਨਿਰਸਾ, ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਾਰੁਣਾਤਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ ਦੋਵਚਸ੍ਸਤਾਯੁਤ੍ਤਾ. ਪਿਟ੍ਠਿਮਂਸਿਕਾਤਿ ਪੁਰਤੋ ਮਧੁਰਂ ਭਣਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖੇ ਅਵਣ੍ਣਭਾਸਿਨੋ. ਏਤੇ ਹਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤੁਮਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਨਂ ਪਿਟ੍ਠਿਮਂਸਖਾਦਕਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ‘‘ਪਿਟ੍ਠਿਮਂਸਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਮਿਤ੍ਤਦ੍ਦੁਨੋਤਿ ਮਿਤ੍ਤਦੂਹਕਾ, ਦਾਰਧਨਜੀਵਿਤੇਸੁ ਵਿਸ੍ਸਾਸਮਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਕ੍ਕਰੁਣਾਤਿ ਕਰੁਣਾਵਿਰਹਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਤ੍ਥਕਾਮਾ. ਅਤਿਮਾਨਿਨੋਤਿ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਜਾਤਿਯਾ ਵਾ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਪਰੇ ਅਤਿਮਞ੍ਞਤਿ, ਯੋ ਏਵਰੂਪੋ ਮਾਨੋ ਕੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੮੦) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਤਿਮਾਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਅਦਾਨਸੀਲਾਤਿ ਅਦਾਨਪਕਤਿਕਾ, ਅਦਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾ ਅਸਂਵਿਭਾਗਰਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚ ਦੇਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਸਚੀਤਿ ਤਾਯ ਚ ਪਨ ਅਦਾਨਸੀਲਤਾਯ ਯਾਚਿਤਾਪਿ ਸਨ੍ਤਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਕਕੁਲੇ ਮਨੁਸ੍ਸਸਦਿਸਾ ਨਿਜ੍ਝਾਮਤਣ੍ਹਿਕਪੇਤਪਰਾਯਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਆਦਾਨਸੀਲਾ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਗਹਣਸੀਲਾ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਦੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਸਾਮਗਨ੍ਧੋ ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਏਸ ਏਤਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ‘‘ਲੂਖਤਾ, ਦਾਰੁਣਤਾ, ਪਿਟ੍ਠਿਮਂਸਿਕਤਾ, ਮਿਤ੍ਤਦੂਭਿਤਾ, ਨਿਕ੍ਕਰੁਣਤਾ, ਅਤਿਮਾਨਿਤਾ, ਅਦਾਨਸੀਲਤਾ, ਅਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਰੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵਤ੍ਥੇਨ ਅਟ੍ਠਵਿਧੋ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ.

੨੪੮. ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾਯੋ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਸ੍ਸ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਆਸਯਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯੇਵ ਦੇਸਨਾਯ ਏਕਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੋਧੋ ਉਰਗਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਮਦੋਤਿ ‘‘ਜਾਤਿਮਦੋ, ਗੋਤ੍ਤਮਦੋ, ਆਰੋਗ੍ਯਮਦੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੮੩੨) ਨਯੇਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਜਨਭਾਵੋ. ਥਮ੍ਭੋਤਿ ਥਦ੍ਧਭਾਵੋ. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਪਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਟ੍ਠਾਪਨਾ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਾਨਂ. ਮਾਯਾਤਿ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੮੯੪) ਨਯੇਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਕਤਪਾਪਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤਾ. ਉਸੂਯਾਤਿ ਪਰਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾਦੀਸੁ ਇਸ੍ਸਾ. ਭਸ੍ਸਸਮੁਸ੍ਸਯੋਤਿ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਂ ਭਸ੍ਸਂ, ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਾਨਾਤਿਮਾਨੋਤਿ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਜਾਤਿਯਾ ਵਾ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਂ ਪਰੇਹਿ ਸਦਿਸਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਹਤਿ, ਅਪਰਕਾਲਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੇਯ੍ਯਂ ਦਹਤਿ, ਪਰੇ ਹੀਨੇ ਦਹਤਿ, ਯੋ ਏਵਰੂਪੋ ਮਾਨੋ…ਪੇ… ਕੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੮੦) ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਭਤ੍ਤੋ. ਅਸਬ੍ਭਿ ਸਨ੍ਥਵੋਤਿ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਸਨ੍ਥਵੋ. ਏਸਾਮਗਨ੍ਧੋ ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਏਸ ਕੋਧਾਦਿ ਨਵਵਿਧੋ ਅਕੁਸਲਰਾਸਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵਤ੍ਥੇਨ ਆਮਗਨ੍ਧੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ.

੨੪੯. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਨਵਵਿਧਂ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਆਮਗਨ੍ਧੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਪਾਪਸੀਲਾਤਿ ਯੇ ਪਾਪਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ‘‘ਪਾਪਸੀਲਾ’’ਤਿ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟਾ. ਇਣਘਾਤਸੂਚਕਾਤਿ ਵਸਲਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਇਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨ ਇਣਘਾਤਾ, ਪੇਸੁਞ੍ਞੇਨ ਸੂਚਕਾ ਚ. ਵੋਹਾਰਕੂਟਾ ਇਧ ਪਾਟਿਰੂਪਿਕਾਤਿ ਧਮ੍ਮਟ੍ਟਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਾ ਲਞ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕੇ ਪਰਾਜੇਨ੍ਤਾ ਕੂਟੇਨ ਵੋਹਾਰੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਵੋਹਾਰਕੂਟਾ, ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਪਟਿਰੂਪਕਤ੍ਤਾ ਪਾਟਿਰੂਪਿਕਾ. ਅਥ ਵਾ ਇਧਾਤਿ ਸਾਸਨੇ. ਪਾਟਿਰੂਪਿਕਾਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ. ਤੇ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨੇਸਂ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਦਾਦੀਹਿ ਸੀਲਵਨ੍ਤਪਟਿਰੂਪਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਰੂਪਾ, ਪਟਿਰੂਪਾ ਏਵ ਪਾਟਿਰੂਪਿਕਾ. ਨਰਾਧਮਾ ਯੇਧ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਕਿਬ੍ਬਿਸਨ੍ਤਿ ਯੇ ਇਧ ਲੋਕੇ ਨਰਾਧਮਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਿਤਂ ਕਿਬ੍ਬਿਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਸਾਮਗਨ੍ਧੋ ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਏਸ ਏਤਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ‘‘ਪਾਪਸੀਲਤਾ, ਇਣਘਾਤਤਾ, ਸੂਚਕਤਾ, ਵੋਹਾਰਕੂਟਤਾ, ਪਾਟਿਰੂਪਿਕਤਾ, ਕਿਬ੍ਬਿਸਕਾਰਿਤਾ’’ਤਿ ਅਪਰੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵਤ੍ਥੇਨ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ.

੨੫੦. ਯੇ ਇਧ ਪਾਣੇਸੁ ਅਸਞ੍ਞਤਾ ਜਨਾਤਿ ਯੇ ਜਨਾ ਇਧਲੋਕੇ ਪਾਣੇਸੁ ਯਥਾਕਾਮਚਾਰਿਤਾਯ ਸਤਮ੍ਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਦ੍ਦਯਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਕਰਣੇਨ ਅਸਂਯਤਾ. ਪਰੇਸਮਾਦਾਯ ਵਿਹੇਸਮੁਯ੍ਯੁਤਾਤਿ ਪਰੇਸਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਆਦਾਯ ਧਨਂ ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਵਾ ਤਤੋ ‘‘ਮਾ ਏਵਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਪਾਣਿਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਵਿਹੇਸਂ ਉਯ੍ਯੁਤਾ. ਪਰੇ ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਸਮਾਦਾਯ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਦਸ, ਅਜ੍ਜ ਵੀਸ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਧਬਨ੍ਧਨਾਦੀਹਿ ਵਿਹੇਸਮੁਯ੍ਯੁਤਾ. ਦੁਸ੍ਸੀਲਲੁਦ੍ਦਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸੀਲਾ ਚ ਦੁਰਾਚਾਰਤ੍ਤਾ, ਲੁਦ੍ਦਾ ਚ ਕੁਰੂਰਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਲੋਹਿਤਪਾਣਿਤਾਯ, ਮਚ੍ਛਘਾਤਕਮਿਗਬਨ੍ਧਕਸਾਕੁਣਿਕਾਦਯੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਫਰੁਸਾਤਿ ਫਰੁਸਵਾਚਾ. ਅਨਾਦਰਾਤਿ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਵਿਰਮਿਸ੍ਸਾਮ ਏਵਰੂਪਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਦਰਵਿਰਹਿਤਾ. ਏਸਾਮਗਨ੍ਧੋ ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਏਸ ਏਤਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਵਧਛੇਦਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੋ ਚ ਅਵੁਤ੍ਤੋ ਚ ‘‘ਪਾਣੇਸੁ ਅਸਂਯਤਤਾ ਪਰੇਸਂ ਵਿਹੇਸਤਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਤਾ ਲੁਦ੍ਦਤਾ ਫਰੁਸਤਾ ਅਨਾਦਰੋ’’ਤਿ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸੋਤੂਨਂ ਸੋਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਵਧਾਰਣਤਾਯ ਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਤਾਯਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪੁਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਪਰਤੋ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਇਚ੍ਚੇਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ, ਅਕ੍ਖਾਸਿ ਨਂ ਵੇਦਯਿ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂ’’ਤਿ.

੨੫੧. ਏਤੇਸੁ ਗਿਦ੍ਧਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਤਿਪਾਤਿਨੋਤਿ ਏਤੇਸੁ ਪਾਣੇਸੁ ਗੇਧੇਨ ਗਿਦ੍ਧਾ, ਦੋਸੇਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਮੋਹੇਨ ਆਦੀਨਵਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤਿਪਾਤਿਨੋ, ਏਤੇਸੁ ਵਾ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਵਧਛੇਦਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਸੁ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯੇ ਗੇਧਵਿਰੋਧਾਤਿਪਾਤਸਙ੍ਖਾਤਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾ, ਤੇਹਿ ਗਿਦ੍ਧਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਅਤਿਪਾਤਿਨੋ ਚ. ਨਿਚ੍ਚੁਯ੍ਯੁਤਾਤਿ ਅਕੁਸਲਕਰਣੇ ਨਿਚ੍ਚਂ ਉਯ੍ਯੁਤਾ, ਕਦਾਚਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਰਤਾ. ਪੇਚ੍ਚਾਤਿ ਅਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ ਪਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਤਮਂ ਵਜਨ੍ਤਿ ਯੇ, ਪਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਨਿਰਯਂ ਅਵਂਸਿਰਾਤਿ ਯੇ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਨ੍ਧਕਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨੀਚਕੁਲਤਾਦਿਭੇਦਂ ਵਾ ਤਮਂ ਵਜਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਚ ਪਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੀਚਿਆਦਿਭੇਦਂ ਨਿਰਯਂ ਅਵਂਸਿਰਾ ਅਧੋਗਤਸੀਸਾ. ਏਸਾਮਗਨ੍ਧੋਤਿ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਮਵਜਨਨਿਰਯਪਤਨਹੇਤੁ ਏਸ ਗੇਧਵਿਰੋਧਾਤਿਪਾਤਭੇਦੋ ਸਬ੍ਬਾਮਗਨ੍ਧਮੂਲਭੂਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਤ੍ਥੇਨ ਤਿਵਿਧੋ ਆਮਗਨ੍ਧੋ. ਨ ਹਿ ਮਂਸਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਮਂਸਭੋਜਨਂ ਪਨ ਨ ਆਮਗਨ੍ਧੋਤਿ.

੨੫੨. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਮਗ੍ਗਭਾਵਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਭੋਜਨੇ ਤਾਪਸੋ ਆਮਗਨ੍ਧਸਞ੍ਞੀ ਦੁਗ੍ਗਤਿਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਭੋਜਨੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚ ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਸ ਸੋਧੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਮਚ੍ਛਮਂਸ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਛਪ੍ਪਦਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਪਦਾਨਿ ਅਨ੍ਤਿਮਪਾਦੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ – ਨ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਸੋਧੇਤਿ ਮਚ੍ਚਂ ਅਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖਂ, ਨ ਆਹੁਤਿਯਞ੍ਞਮੁਤੂਪਸੇਵਨਾ ਸੋਧੇਤਿ ਮਚ੍ਚਂ ਅਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਵਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨ ਮਚ੍ਛਮਂਸਨ੍ਤਿ ਅਖਾਦਿਯਮਾਨਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਨ ਸੋਧੇਤਿ, ਤਥਾ ਅਨਾਸਕਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪੋਰਾਣਾ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰਂ ਸਿਯਾ ‘‘ਨ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਨਂ ਅਨਾਸਕਤ੍ਤਂ ਨ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਨਾਨਾਸਕਤ੍ਤਂ, ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਨਂ ਅਨਾਸਕਤ੍ਤਂ ਨ ਸੋਧੇਤਿ, ਮਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਅਨਾਸਕਤ੍ਤਂ ਓਹੀਯਤੀਤਿ? ਤਞ੍ਚ ਨ, ਅਮਰਤਪੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਯੇ ਵਾਪਿ ਲੋਕੇ ਅਮਰਾ ਬਹੂ ਤਪਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸੋ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥੋ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਨਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਅਚੇਲਕਤ੍ਤਂ. ਮੁਣ੍ਡਿਯਨ੍ਤਿ ਮੁਣ੍ਡਭਾਵੋ. ਜਟਾਜਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਜਟਾ ਚ ਰਜੋਜਲ੍ਲਞ੍ਚ. ਖਰਾਜਿਨਾਨੀਤਿ ਖਰਾਨਿ ਅਜਿਨਚਮ੍ਮਾਨਿ. ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਸ੍ਸੁਪਸੇਵਨਾਤਿ ਅਗ੍ਗਿਪਾਰਿਚਾਰਿਯਾ. ਅਮਰਾਤਿ ਅਮਰਭਾਵਪਤ੍ਥਨਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਕਾਯਕਿਲੇਸਾ. ਬਹੂਤਿ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪ੍ਪਧਾਨਾਦਿਭੇਦਤੋ ਅਨੇਕੇ. ਤਪਾਤਿ ਸਰੀਰਸਨ੍ਤਾਪਾ. ਮਨ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਾ. ਆਹੁਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗਿਹੋਮਕਮ੍ਮਂ. ਯਞ੍ਞਮੁਤੂਪਸੇਵਨਾਤਿ ਅਸ੍ਸਮੇਧਾਦਿਯਞ੍ਞਾ ਚ ਉਤੂਪਸੇਵਨਾ ਚ. ਉਤੂਪਸੇਵਨਾ ਨਾਮ ਗਿਮ੍ਹੇ ਆਤਪਟ੍ਠਾਨਸੇਵਨਾ, ਵਸ੍ਸੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਸੇਵਨਾ, ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਜਲਪ੍ਪਵੇਸਸੇਵਨਾ. ਨ ਸੋਧੇਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਚਂ ਅਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਭਵਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਅਵਿਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਮਚ੍ਚਂ ਨ ਸੋਧੇਨ੍ਤਿ. ਕਙ੍ਖਾਮਲੇ ਹਿ ਸਤਿ ਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਸਕਙ੍ਖੋਯੇਵਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ‘‘ਨ ਮਚ੍ਛਮਂਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਨਂ ਅਭੋਜਨਾਦਿਨਾ ਸਿਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾਤਿ ਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਾ ਚਸ੍ਸ ‘‘ਸੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਬੁਦ੍ਧੇ ਕਙ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੨੫੩. ਏਵਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਨਾਸਕਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸੋਧੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸੋਧੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੋਤੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਤੇਸੂਤਿ ਛਸੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ. ਗੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਪਰਿਵਾਰਸੀਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਿਦਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਚਰੇਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਛਲ਼ਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਕਟਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਚਰੇਯ੍ਯ, ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸ੍ਸ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਅਭਿਸਮੇਤਬ੍ਬਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋ. ਏਤੇਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਜ੍ਜਵਮਦ੍ਦਵੇ ਰਤੋਤਿ ਉਜੁਭਾਵੇ ਚ ਮੁਦੁਭਾਵੇ ਚ ਰਤੋ. ਏਤੇਨ ਸਕਦਾਗਾਮਿਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹਿ ਕਾਯਵਙ੍ਕਾਦਿਕਰਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਥਦ੍ਧਭਾਵਕਰਾਨਞ੍ਚ ਰਾਗਦੋਸਾਨਂ ਤਨੁਭਾਵਾ ਅਜ੍ਜਵਮਦ੍ਦਵੇ ਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਸਙ੍ਗਾਤਿਗੋਤਿ ਰਾਗਦੋਸਸਙ੍ਗਾਤਿਗੋ. ਏਤੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਹੀਨੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਹੀਨਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖੋ. ਏਤੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਲਿਪ੍ਪਤਿ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤੇਸੁ ਧੀਰੋਤਿ ਸੋ ਏਵਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਧੀਰੋ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕੇਨਚਿ ਕਿਲੇਸੇਨ ਨ ਲਿਪ੍ਪਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤੇਸੁ, ਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤੇਸੁ ਚ ਨ ਲਿਪ੍ਪਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਪਰਮਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.

੨੫੪-੫. ਇਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਇਚ੍ਚੇਤਮਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਾਸਮਤ੍ਥੋ – ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਕਸ੍ਸਪੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਨੇਕਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਚ ਦੇਸਨਾਯ ਯਾਵ ਤਾਪਸੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿ, ਤਾਵ ਸੋ ਅਕ੍ਖਾਸਿ ਕਥੇਸਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਸਿ. ਨਂ ਵੇਦਯਿ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂਤਿ ਸੋਪਿ ਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂ, ਵੇਦਪਾਰਗੂ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵੇਦਯਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਪਦਤੋ ਚ ਦੇਸਨਾਨਯਤੋ ਚ ਚਿਤ੍ਰਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਮੁਨੀ ਪਕਾਸਯਿ. ਕੀਦਿਸੋ? ਨਿਰਾਮਗਨ੍ਧੋ ਅਸਿਤੋ ਦੁਰਨ੍ਨਯੋ, ਆਮਗਨ੍ਧਕਿਲੇਸਾਭਾਵਾ ਨਿਰਾਮਗਨ੍ਧੋ, ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵਾ ਅਸਿਤੋ, ਬਾਹਿਰਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ‘‘ਇਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋ ਇਦਂ ਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਨੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਦੁਰਨ੍ਨਯੋ. ਏਵਂ ਪਕਾਸਿਤਵਤੋ ਚਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਪਦਂ ਸੁਕਥਿਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਰਾਮਗਨ੍ਧਂ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਯੋਗਂ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਨੂਦਨਂ ਸਬ੍ਬਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਨੂਦਨਂ, ਨੀਚਮਨੋ ਨੀਚਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਮਰੋਚਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਚ ਨਂ ਆਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਕਸ੍ਸਪਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਤਾਪਸੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਮਰੋਚਯਿਤ੍ਥ, ਅਯਾਚੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਏਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਙ੍ਖਣਂਯੇਵ ਅਟ੍ਠਪਰਿਕ੍ਖਾਰਯੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਸਤਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਪੁਨ ਦੁਤਿਯੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਤਿਸ੍ਸਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ.

ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਭਗਵਾ ਯਾ ਚ ਤਿਸ੍ਸੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਆਦਿਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਯਾ ਚ ਕਸ੍ਸਪੇਨ ਭਗਵਤਾ ਮਜ੍ਝੇ ਨਵ, ਯਾ ਚ ਤਦਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰੇਹਿ ਅਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵੇ, ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਚੁਦ੍ਦਸ ਗਾਥਾ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਆਮਗਨ੍ਧਸੁਤ੍ਤਂ ਆਚਰਿਯਪ੍ਪਮੁਖਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਤਾਪਸਸਤਾਨਂ ਆਮਗਨ੍ਧਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਥੇਵ ਨੀਚਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸਾਯ. ‘‘ਏਥ ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤੇ ਤਥੇਵ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਆਮਗਨ੍ਧਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਹਿਰਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਹਿਰਿਂ ਤਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹਿਰਿਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਭਗਵਤਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲੋ ਅਡ੍ਢੋ ਅਹੋਸਿ ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਧਨਵਿਭਵੋ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ. ਸੋ ਤਂ ਦੇਵਕੁਮਾਰਂ ਵਿਯ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਸੁਖੂਪਕਰਣੇਹਿ ਸਂਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾਵ ਕਾਲਮਕਾਸਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ. ਤਤੋ ਤਸ੍ਸ ਮਾਣਵਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਸਾਰਗਬ੍ਭਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਇਦਂ ਤੇ, ਸਾਮਿ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ, ਇਦਂ ਅਯ੍ਯਕਪਯ੍ਯਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ, ਇਦਂ ਸਤ੍ਤਕੁਲਪਰਿਵਟ੍ਟੇਨ ਆਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਾਣਵੋ ਧਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਧਨਂਯੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਯੇਹਿ ਪਨ ਇਦਂ ਸਞ੍ਚਿਤਂ, ਤੇ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਮਚ੍ਚੁਵਸਂ ਗਤਾ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਚ ਨ ਇਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਦਾਯ ਅਗਮਂਸੁ, ਏਵਂ ਨਾਮ ਭੋਗੇ ਪਹਾਯ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ ਪਰਲੋਕੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਚਰਿਤੇਨ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਧਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਸੁਚਰਿਤਧਨਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਂ, ਯਂ ਸਕ੍ਕਾ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਹੂਤਮਿਦਂ ਧਨਂ, ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਏਵਮਪ੍ਪਕੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਦੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਮਮ ਘਰੇ ਏਤ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਤੇਨ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਾਤੁਂ. ਸਾਧੁ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਗਰੇ ਘੋਸਨਂ ਕਾਰਾਪੇਥਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਕਾਰਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਆਗਤਾਗਤਾਨਂ ਭਾਜਨਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਸਬ੍ਬਧਨਮਦਾਸਿ, ਦਤ੍ਵਾ ਚ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਵਂ ਮਹਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਘਰੇ ਵਸਿਤੁਂ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਿਜਨਸ੍ਸ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇ ‘‘ਮਾ, ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿ, ‘ਧਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣ’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਮਯਂ ਅਪ੍ਪਕੇਨੇਵ ਕਾਲੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧੇਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਧਨਸਞ੍ਚਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਤਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਯਾਚਨਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਵ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਵਿਧਾ ਤਾਪਸਾ – ਸਪੁਤ੍ਤਭਰਿਯਾ, ਉਞ੍ਛਾਚਾਰਿਕਾ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲਿਕਾ, ਅਨਗ੍ਗਿਪਕ੍ਕਿਕਾ, ਅਸ੍ਮਮੁਟ੍ਠਿਕਾ, ਦਨ੍ਤਲੁਯ੍ਯਕਾ, ਪਵਤ੍ਤਫਲਿਕਾ, ਵਣ੍ਟਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਚਾਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੮੦). ਤਤ੍ਥ ਸਪੁਤ੍ਤਭਰਿਯਾਤਿ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਸਿਵਣਿਜ੍ਜਾਦੀਹਿ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪਯਮਾਨਾ ਕੇਣਿਯਜਟਿਲਾਦਯੋ. ਉਞ੍ਛਾਚਾਰਿਕਾਤਿ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਮਾਰਾਦਯੋ ਸਿਪ੍ਪਾਦੀਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਾਦਿਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ, ਤੇ ਸਪੁਤ੍ਤਭਰਿਯੇਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤਰਾ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲਿਕਾਤਿ ਆਹਾਰਵੇਲਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਆਹਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਾਪੇਨ੍ਤਾ, ਤੇ ਉਞ੍ਛਾਚਾਰਿਕੇਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤਰਾ. ਅਨਗ੍ਗਿਪਕ੍ਕਿਕਾਤਿ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਅਪਕ੍ਕਪਤ੍ਤਫਲਾਨਿ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਯਾਪੇਨ੍ਤਾ, ਤੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲਿਕੇਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤਰਾ. ਅਸ੍ਮਮੁਟ੍ਠਿਕਾਤਿ ਮੁਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾਸਿਸਤ੍ਥਕਾਦਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾ ਯਦਾ ਛਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਰੁਕ੍ਖਤੋ ਤਚਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇ ਭਾਵੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਨਗ੍ਗਿਪਕ੍ਕਿਕੇਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤਰਾ. ਦਨ੍ਤਲੁਯ੍ਯਕਾਤਿ ਮੁਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣਾਦੀਨਿਪਿ ਅਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਰਨ੍ਤਾ ਖੁਦਾਕਾਲੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਰੁਕ੍ਖਤੋ ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਤਚਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇ ਭਾਵੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਸ੍ਮਮੁਟ੍ਠਿਕੇਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤਰਾ. ਪਵਤ੍ਤਫਲਿਕਾਤਿ ਜਾਤਸ੍ਸਰਂ ਵਾ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨ੍ਤਾ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਰੇ ਭਿਸਮੁਲ਼ਾਲਾਦਿ, ਯਂ ਵਾ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਪੁਪ੍ਫਕਾਲੇ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਫਲਕਾਲੇ ਫਲਂ, ਤਮੇਵ ਖਾਦਨ੍ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਫਲੇ ਅਸਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਤ੍ਥ ਰੁਕ੍ਖਪਪਟਿਕਮ੍ਪਿ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਆਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਂ ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਨ੍ਤਲੁਯ੍ਯਕੇਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤਰਾ. ਵਣ੍ਟਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਨਾਮ ਵਣ੍ਟਮੁਤ੍ਤਾਨਿ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਤਾਨਿ ਪਣ੍ਣਾਨਿਯੇਵ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ, ਤੇ ਸਬ੍ਬਸੇਟ੍ਠਾ.

ਅਯਂ ਪਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸੁ ਅਗ੍ਗਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਣ੍ਟਮੁਤ੍ਤਿਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਮੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਪਬ੍ਬਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਸ੍ਸਮਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਨ੍ਦਨਸਾਰਾਦੀਨਿ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਾ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਤ੍ਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ’’ਤਿ. ਤਾਪਸੋ ਬੁਦ੍ਧਸਦ੍ਦਸ੍ਸਵਨੇਨ ਵਿਮ੍ਹਿਤੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤ੍ਵਂ, ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ ਆਮਗਨ੍ਧੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਘੋਸੋਪਿ ਖੋ ਏਸੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਤੁਚ੍ਛਮੇਵ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਆਮਿਸਗਰੁਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਧਮ੍ਮਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਹੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿ –

‘‘ਕੀਦਿਸੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ, ਕੀਦਿਸੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ;

ਕੀਦਿਸੋ ਪਯੋਗੋ ਪਯੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ, ਕਿਂ ਰਸਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸੋ ਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸਾਭਿਮੁਖੋ ਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ. ਭਗਵਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਾਯ ਆਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਵ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਇਸਿ, ਖਮਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸੋਪਿ ‘‘ਖਮਨੀਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਦਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਨਸਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਵਾਚਾਯ ਏਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਨਸਾ ਏਵ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਗਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਆਦਿਪਞ੍ਹਂ ਤਾਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਹਿਰਿਂ ਤਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਾ ਗਾਥਾਯੋ ਆਹ.

੨੫੬. ਤਾਸਂ ਅਤ੍ਥੋ – ਹਿਰਿਂ ਤਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹਿਰਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਅਹਿਰਿਕਂ ਨਿਲ੍ਲਜ੍ਜਂ. ਵਿਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਸੁਚਿਮਿਵ ਪਸ੍ਸਮਾਨਂ. ਅਹਿਰਿਕੋ ਹਿ ਹਿਰਿਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ ਅਸੁਚਿਮਿਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਨਂ ਨ ਭਜਤਿ ਨ ਅਲ੍ਲੀਯਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਵਾਹਮਸ੍ਮਿ ਇਤਿ ਭਾਸਮਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਹਂ, ਸਮ੍ਮ, ਤਵ ਸਹਾਯੋ ਹਿਤਕਾਮੋ ਸੁਖਕਾਮੋ, ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿ ਮੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਭਾਸਮਾਨਂ. ਸਯ੍ਹਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਅਨਾਦਿਯਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਾਸਿਤ੍ਵਾਪਿ ਚ ਸਯ੍ਹਾਨਿ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਨਿਪਿ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਅਨਾਦਿਯਨ੍ਤਂ ਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਅਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਤ੍ਥ ਆਦਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤਂ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਬ੍ਯਸਨਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਂ. ਨੇਸੋ ਮਮਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਨਂ ਵਿਜਞ੍ਞਾਤਿ ਤਂ ਏਵਰੂਪਂ ‘‘ਮਿਤ੍ਤਪਟਿਰੂਪਕੋ ਏਸੋ, ਨੇਸੋ ਮੇ ਮਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਜਾਨੇਯ੍ਯ.

੨੫੭. ਅਨਨ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨ ਅਨਨੁਗਤਂ. ਪਿਯਂ ਵਾਚਂ ਯੋ ਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪਕੁਬ੍ਬਤੀਤਿ ਯੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਥਰਨ੍ਤੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕੇਨ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਕੇਵਲਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਚ੍ਛਾਯਾਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਿਯਂ ਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾਚਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਕਰੋਨ੍ਤਂ ਭਾਸਮਾਨਂ, ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਯਂ ਭਾਸਤਿ, ਤਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤਂ, ਕੇਵਲਂ ਵਾਚਾਯ ਭਾਸਮਾਨਂ ‘‘ਵਚੀਪਰਮੋ ਨਾਮੇਸ ਅਮਿਤ੍ਤੋ ਮਿਤ੍ਤਪਟਿਰੂਪਕੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਜਾਨਨ੍ਤਿ.

੨੫੮. ਨ ਸੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਯੋ ਸਦਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ, ਭੇਦਾਸਙ੍ਕੀ ਰਨ੍ਧਮੇਵਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਯੋ ਭੇਦਮੇਵ ਆਸਙ੍ਕਮਾਨੋ ਕਤਮਧੁਰੇਨ ਉਪਚਾਰੇਨ ਸਦਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ ਅਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਕਤਂ, ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ ਵਾ ਅਕਤਂ, ‘‘ਯਦਾ ਮਂ ਗਰਹਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਨਂ ਏਤੇਨ ਪਟਿਚੋਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਰਨ੍ਧਮੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਸੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.