੧੦. ਆਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਆਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਨਯੇਨੇਵਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਯ ਚ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ, ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕਾ ਆਲ਼ਵੀ, ਕਸ੍ਮਾ ਚ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇ ਵਿਹਰਤੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਆਲ਼ਵੀਤਿ ਰਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਨਗਰਮ੍ਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਇਧ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਆਲ਼ਵੀਨਗਰਸ੍ਸ ਹਿ ਸਮੀਪੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਅਵਿਦੂਰੇ ਗਾਵੁਤਮਤ੍ਤੇ ਤਂ ਭਵਨਂ, ਆਲ਼ਵੀਰਟ੍ਠੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਆਲ਼ਵੀਰਟ੍ਠੇ ਚੇਤਂ ਭਵਨਂ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਲ਼ਵਕੋ ਰਾਜਾ ਵਿਵਿਧਨਾਟਕੂਪਭੋਗਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਚੋਰਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਂ ਪਟਿਰਾਜਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਾਯਾਮਕਰਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਮਿਗਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਬਲਕਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਤਿਕਂ ਅਕਾਸਿ – ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸੇਨ ਮਿਗੋ ਪਲਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਸੋ ਭਾਰੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਸ੍ਸੇਨ ਮਿਗੋ ਪਲਾਯਿ, ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਾਜਾ ਧਨੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਿਕੋਵ ਤਿਯੋਜਨਂ ਤਂ ਮਿਗਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਏਣਿਮਿਗਾ ਚ ਤਿਯੋਜਨਵੇਗਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਜਵਂ ਤਂ ਮਿਗਂ ਉਦਕਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਠਿਤਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ, ਦ੍ਵਿਧਾ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਅਨਤ੍ਥਿਕੋਪਿ ਮਂਸੇਨ ‘‘ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਮਿਗਂ ਗਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਵਾਦਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਕਾਜੇਨਾਦਾਯ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ ਬਹਲਪਤ੍ਤਪਲਾਸਂ ਮਹਾਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਰਿਸ੍ਸਮਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ਤਸ੍ਸ ਮੂਲਮੁਪਗਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਨਿਗ੍ਰੋਧੇ ਆਲ਼ਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਮਹਾਰਾਜਸਨ੍ਤਿਕਾ ਵਰਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਸਮਯੇ ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਛਾਯਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਪਾਣਿਨੋ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤੁਂ ਉਪਗਤੋ. ਅਥ ਰਾਜਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਤਿਕਂ ਅਕਾਸਿ – ‘‘ਮੁਞ੍ਚ ਮਂ, ਅਹਂ ਤੇ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਮਨੁਸ੍ਸਞ੍ਚ ਥਾਲਿਪਾਕਞ੍ਚ ਪੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਯਕ੍ਖੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਰਾਜੂਪਭੋਗੇਨ ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਸਿ, ਅਹਂ ਪਨ ਭਵਨਂ ਅਨੁਪਗਤਞ੍ਚ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਞ੍ਚ ਖਾਦਿਤੁਂ ਨ ਲਭਾਮਿ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਭਵਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਜੀਯੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਯਂ ਦਿਵਸਂ ਨ ਪੇਸੇਮਿ, ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਾਹੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਮੁਤ੍ਤੋ ਨਗਰਾਭਿਮੁਖੋ ਅਗਮਾਸਿ.

ਬਲਕਾਯੋ ਮਗ੍ਗੇ ਖਨ੍ਧਾਵਾਰਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਕਿਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਸਮਤ੍ਤਭਯਾ ਏਵਂ ਕਿਲਨ੍ਤੋਸੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਅਨਾਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਕਤਪਾਤਰਾਸੋ ਨਗਰਗੁਤ੍ਤਿਕਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਨਗਰਗੁਤ੍ਤਿਕੋ – ‘‘ਕਿਂ, ਦੇਵ, ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ‘‘ਨ ਕਤੋ, ਭਣੇ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਦੁਟ੍ਠੁ ਕਤਂ, ਦੇਵ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਪਨ ਜਨਪਦਸ੍ਸ ਆਬਾਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਹੋਤੁ, ਦੇਵ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਵਮਕਾਸਿ, ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਤ੍ਵਂ ਰਜ੍ਜਸੁਖਂ ਅਨੁਭੋਹਿ, ਅਹਮੇਤ੍ਥ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੇ ਯੇ ਵਜ੍ਝਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ – ‘‘ਯੋ ਜੀਵਿਤਤ੍ਥਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤੂ’’ਤਿ ਭਣਤਿ. ਯੋ ਪਠਮਂ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ ਤਂ ਗੇਹਂ ਨੇਤ੍ਵਾ, ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ਚ, ‘‘ਇਮਂ ਥਾਲਿਪਾਕਂ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਪੇਸੇਤਿ. ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਪਵਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂਯੇਵ ਯਕ੍ਖੋ ਭੇਰਵਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਮੂਲਕਨ੍ਦਂ ਵਿਯ ਖਾਦਤਿ. ਯਕ੍ਖਾਨੁਭਾਵੇਨ ਕਿਰ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਕੇਸਾਦੀਨਿ ਉਪਾਦਾਯ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਨਵਨੀਤਪਿਣ੍ਡੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਤੁਂ ਗਤਪੁਰਿਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭੀਤਾ ਯਥਾਮਿਤ੍ਤਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ‘‘ਰਾਜਾ ਚੋਰੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚੋਰਕਮ੍ਮਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤਾ. ਤਤੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਨਵਚੋਰਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਪੁਰਾਣਚੋਰਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਕ੍ਖਯੇਨ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਾਨਿ ਸੁਞ੍ਞਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ.

ਅਥ ਨਗਰਗੁਤ੍ਤਿਕੋ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਨਂ ਨਗਰਰਚ੍ਛਾਸੁ ਛਡ੍ਡਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਲੋਭੇਨ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਾਦੇਨਪਿ ਨ ਕੋਚਿ ਛੁਪਿ. ਸੋ ਚੋਰੇ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਮਚ੍ਚਾ ‘‘ਕੁਲਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਏਕਮੇਕਂ ਜਿਣ੍ਣਕਂ ਪੇਸੇਮ, ਸੋ ਪਕਤਿਯਾਪਿ ਮਚ੍ਚੁਮੁਖੇ ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ‘‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਤਰਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਤਾਮਹਂ ਪੇਸੇਤੀ’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਖੋਭਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਾ ਵੋ ਏਤਂ ਰੁਚ੍ਚੀ’’ਤਿ ਨਿਵਾਰੇਸਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਦੇਵ, ਦਾਰਕਂ ਪੇਸੇਮ ਉਤ੍ਤਾਨਸੇਯ੍ਯਕਂ, ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਸ ਹਿ ‘ਮਾਤਾ ਮੇ ਪਿਤਾ ਮੇ’ਤਿ ਸਿਨੇਹੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਅਨੁਜਾਨਿ. ਤੇ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ. ਨਗਰੇ ਦਾਰਕਮਾਤਰੋ ਚ ਦਾਰਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਿਨਿਯੋ ਚ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਜਨਪਦੇ ਦਾਰਕੇ ਸਂਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਆਨੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਤਾਨਿ.

ਤਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਕਲਨਗਰਂ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮ੍ਪਿ ਦਾਰਕਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਦੇਵ, ਨਗਰੇ ਦਾਰਕੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਤਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਲ਼ਵਕਕੁਮਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਯਥਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਿਯੋ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਨ ਪਿਯਤਰਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਗਚ੍ਛਥ, ਤਮ੍ਪਿ ਦਤ੍ਵਾ ਮਮ ਜੀਵਿਤਂ ਰਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਆਲ਼ਵਕਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ, ਦੁਕੂਲਚੁਮ੍ਬਟਕੇ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਙ੍ਕੇ ਸਯਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਾਯ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤਿਯਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਇਤ੍ਥਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਧਾਤਿਯਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਯਕ੍ਖਭਕ੍ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਞ੍ਚ ਭਗਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ, ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋਵ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਓਗ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਏਕਕੋਵ ਅਦੁਤਿਯੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਪਾਦਗਮਨੇਨੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਤਿਂਸ ਯੋਜਨਾਨਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇ’’ਤਿ.

ਕਿਂ ਪਨ ਭਗਵਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧੇ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਭਵਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਵਿਹਾਸਿ, ਉਦਾਹੁ ਭਵਨੇਯੇਵਾਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਭਵਨੇਯੇਵ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਯਕ੍ਖਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਨਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਭਗਵਾਪਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਵਨਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਦਾ ਆਲ਼ਵਕੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਯਕ੍ਖਸਮਾਗਮਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲੋ ਗਦ੍ਰਭੋ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਵਿਕਾਲੇ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਆਮ, ਗਦ੍ਰਭ, ਆਗਤੋਮ੍ਹਿ. ਸਚੇ ਤੇ ਅਗਰੁ, ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਮੇਕਰਤ੍ਤਿਂ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਭਵਨੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਰੁ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਸੋ ਯਕ੍ਖੋ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਫਰੁਸੋ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਮ੍ਪਿ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਮਾ ਰੁਚ੍ਚਿ ਭਗਵਤੋ ਇਧ ਵਾਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਜਾਨਾਮਿ, ਗਦ੍ਰਭ, ਤਸ੍ਸ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤ੍ਤਂ, ਨ ਕੋਚਿ ਮਮਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਚੇ ਤੇ ਅਗਰੁ, ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਮੇਕਰਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਗਦ੍ਰਭੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਗ੍ਗਿਤਤ੍ਤਕਪਾਲਸਦਿਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਲ਼ਵਕੋ, ‘ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ’ਤਿ ਵਾ ‘ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’ਤਿ ਵਾ ‘ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਇਧਾਗਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ, ਹਦਯਮ੍ਪਿ ਫਾਲੇਤਿ, ਪਾਦੇਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸਮੁਦ੍ਦੇ ਵਾ ਪਰਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਵਾ ਖਿਪਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਜਾਨਾਮਿ, ਗਦ੍ਰਭ, ਸਚੇ ਤੇ ਅਗਰੁ, ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਮੇਕਰਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਗਦ੍ਰਭੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਗ੍ਗਿਤਤ੍ਤਕਪਾਲਸਦਿਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਲ਼ਵਕੋ, ‘ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ’ਤਿ ਵਾ ‘ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’ਤਿ ਵਾ ‘ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਇਧਾਗਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ, ਹਦਯਮ੍ਪਿ ਫਾਲੇਤਿ, ਪਾਦੇਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸਮੁਦ੍ਦੇ ਵਾ ਪਰਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਵਾ ਖਿਪਤੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਜਾਨਾਮਿ, ਗਦ੍ਰਭ, ਸਚੇ ਤੇ ਅਗਰੁ, ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਮੇਕਰਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਰੁ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਸੋ ਯਕ੍ਖੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਾਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤਂ ਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ, ਆਰੋਚੇਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਥਾਸੁਖਂ, ਗਦ੍ਰਭ, ਆਰੋਚੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤ੍ਵਮੇਵ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਾਭਿਮੁਖੋ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਭਵਨਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਸਯਮੇਵ ਭਗਵਤੋ ਵਿਵਰਮਦਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਅਨ੍ਤੋਭਵਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤੇਸੁ ਮਙ੍ਗਲਦਿਵਸਾਦੀਸੁ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਵਕੋ ਸਿਰਿਂ ਅਨੁਭੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦਿਬ੍ਬਰਤਨਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਾਭਂ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਸਮ੍ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ, ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ, ਪੂਜਨੇਯ੍ਯਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ, ਇਮਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਇਦਾਨਿਪਿ ਤਥੇਵ ਕਰੋਥ, ਮਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਾਭਿਭੂਤਾ ਵਿਹਰਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤਾਸਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਤਾ ਚ ਭਗਵਤੋ ਮਧੁਰਨਿਗ੍ਘੋਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਸਾਧੁਕਾਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁਯੇਵ. ਗਦ੍ਰਭੋਪਿ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਯਗ੍ਘੇ, ਮਾਰਿਸ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਵਿਮਾਨੇ ਤੇ ਭਗਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਗਦ੍ਰਭਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਮਕਾਸਿ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਹਿ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਪੁਰਿਸਮਾਨੇਨ ਕਿਰ ਲਜ੍ਜਿਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਾ ਕੋਚਿ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਸੁਣੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਾਰੇਸਿ.

ਤਦਾ ਸਾਤਾਗਿਰਹੇਮਵਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਜੇਤਵਨੇਯੇਵ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਕ੍ਖਸਮਾਗਮਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਪਰਿਵਾਰਾ ਨਾਨਾਯਾਨੇਹਿ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਆਕਾਸੇ ਚ ਯਕ੍ਖਾਨਂ ਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਆਕਾਸਟ੍ਠਾਨਿ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ. ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਮਾਨਂ ਭੂਮਟ੍ਠਂ ਸੁਗੁਤ੍ਤਂ ਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਦ੍ਵਾਰਟ੍ਟਾਲਕਗੋਪੁਰਂ, ਉਪਰਿ ਕਂਸਜਾਲਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ਮਞ੍ਜੂਸਸਦਿਸਂ ਤਿਯੋਜਨਂ ਉਬ੍ਬੇਧੇਨ. ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਤਂ ਪਦੇਸਮਾਗਮ੍ਮ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਉਪਰਿਭਾਗੇਨ ਯਾਵ ਭਵਗ੍ਗਾ, ਤਾਵ ਕੋਚਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥੋ. ਤੇ ‘‘ਕਿਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਖਿਤ੍ਤਲੇਡ੍ਡੁ ਵਿਯ ਓਰੁਯ੍ਹ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਕ੍ਖਸਮਾਗਮਂ ਗਚ੍ਛਾਮ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਤੀਣਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪਸਂਸਨ੍ਤਾ ਯਕ੍ਖਸਮਾਗਮਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਆਲ਼ਵਕੋ ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਨਿਸੀਦਥਾ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਓਕਾਸਮਦਾਸਿ. ਤੇ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਨਿਵੇਦੇਸੁਂ ‘‘ਲਾਭਾ ਤੇ, ਆਲ਼ਵਕ, ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਭਵਨੇ ਭਗਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਗਚ੍ਛਾਵੁਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਸ੍ਸੂ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਭਵਨੇਯੇਵ ਵਿਹਾਸਿ, ਨ ਯਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧੇ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਭਵਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੂਲੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਲ਼ਵਕੋ…ਪੇ… ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮ ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਏਤਦਵੋਚਾ’’ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਰੋਸੇਤੁਕਾਮਤਾਯ. ਤਤ੍ਰੇਵਂ ਆਦਿਤੋ ਪਭੁਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਅਯਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਕਥਾ ਦੁਕ੍ਕਥਾ ਹੋਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਸੀਲਾਦਿਕਥਾ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਯਕ੍ਖਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਭਗਵਤੋ ਪਸਂਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਵ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਲੋਣਸਕ੍ਖਰਾ ਵਿਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਕੋਪੇਨ ਤਟਤਟਾਯਮਾਨਹਦਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਨਾਮ, ਯੋ ਮਮ ਭਵਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਜਾਨਾਸਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ, ਯੋ ਤੁਸਿਤਭਵਨੇ ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਵਿਲੋਕਨਾਨਿ ਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯਾਵ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਦਿਨਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਪੁਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿਪਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਚ੍ਛਰਿਯਾਨਿ ਨਾਦ੍ਦਸਾ’’ਤਿ ਚੋਦੇਸੁਂ. ਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਕੋਧਵਸੇਨ ‘‘ਨਾਦ੍ਦਸ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਆਵੁਸੋ ਆਲ਼ਵਕ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਸਿ ਵਾ ਤ੍ਵਂ, ਨ ਵਾ, ਕੋ ਤਯਾ ਅਤ੍ਥੋ ਪਸ੍ਸਤਾ ਵਾ ਅਪਸ੍ਸਤਾ ਵਾ, ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥੁਨੋ, ਯੋ ਤ੍ਵਂ ਤਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਚਲਕ੍ਕਕੁਧਮਹਾਉਸਭਸਮੀਪੇ ਤਦਹੁਜਾਤਵਚ੍ਛਕੋ ਵਿਯ, ਤਿਧਾਪਭਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤਵਾਰਣਸਮੀਪੇ ਭਿਙ੍ਕਪੋਤਕੋ ਵਿਯ, ਭਾਸੁਰਵਿਲਮ੍ਬਕੇਸਰਉਪਸੋਭਿਤਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮਿਗਰਞ੍ਞੋ ਸਮੀਪੇ ਜਰਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਵਿਯ, ਦਿਯਡ੍ਢਯੋਜਨਸਤਪ੍ਪਵਡ੍ਢਕਾਯਸੁਪਣ੍ਣਰਾਜਸਮੀਪੇ ਛਿਨ੍ਨਪਕ੍ਖਕਾਕਪੋਤਕੋ ਵਿਯ ਖਾਯਸਿ, ਗਚ੍ਛ ਯਂ ਤੇ ਕਰਣੀਯਂ, ਤਂ ਕਰੋਹੀਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕੁਦ੍ਧੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਮਨੋਸਿਲਾਤਲੇ ਵਾਮਪਾਦੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਦਾਨਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਅਹਂ ਵਾ’’ਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਪਾਦੇਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਮਤ੍ਤਂ ਕੇਲਾਸਪਬ੍ਬਤਕੂਟਂ ਅਕ੍ਕਮਿ, ਤਂ ਅਯੋਕੂਟਪਹਟੋ ਨਿਦ੍ਧਨ੍ਤਅਯੋਪਿਣ੍ਡੋ ਵਿਯ ਪਪਟਿਕਾਯੋ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਰ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਆਲ਼ਵਕੋ’’ਤਿ ਘੋਸੇਸਿ, ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਸਦ੍ਦੋ ਫਰਿ.

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਿਰ ਸਦ੍ਦਾ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਸੁਯ੍ਯਿਂਸੁ – ਯਞ੍ਚ ਪੁਣ੍ਣਕੋ ਯਕ੍ਖਸੇਨਾਪਤਿ ਧਨਞ੍ਚਯਕੋਰਬ੍ਯਰਾਜਾਨਂ ਜੂਤੇ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਫੋਟੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਜਿਨਿ’’ਨ੍ਤਿ ਉਗ੍ਘੋਸੇਸਿ, ਯਞ੍ਚ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨੇ ਵਿਸ੍ਸਕਮ੍ਮਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਸੁਨਖਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਉਪਾਸਕੇ ਚ ਉਪਾਸਿਕਾਯੋ ਚ ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਖਾਦਾਮੀ’’ਤਿ ਉਗ੍ਘੋਸਾਪੇਸਿ, ਯਞ੍ਚ ਕੁਸਜਾਤਕੇ ਪਭਾਵਤਿਹੇਤੁ ਸਤ੍ਤਹਿ ਰਾਜੂਹਿ ਨਗਰੇ ਉਪਰੁਦ੍ਧੇ ਪਭਾਵਤਿਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ‘‘ਅਹਂ ਸੀਹਸ੍ਸਰਕੁਸਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਉਗ੍ਘੋਸੇਸਿ, ਯਞ੍ਚ ਆਲ਼ਵਕੋ ਕੇਲਾਸਮੁਦ੍ਧਨਿ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਆਲ਼ਵਕੋ’’ਤਿ. ਤਦਾ ਹਿ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਘੋਸਿਤਸਦਿਸਂ ਅਹੋਸਿ, ਤਿਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਵਿਤ੍ਥਤੋ ਚ ਹਿਮਵਾਪਿ ਸਙ੍ਕਮ੍ਪਿ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ.

ਸੋ ਵਾਤਮਣ੍ਡਲਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘‘ਏਤੇਨੇਵ ਸਮਣਂ ਪਲਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦਿਭੇਦਾ ਵਾਤਾ ਸਮੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਯੋਜਨਦ੍ਵਿਯੋਜਨਤਿਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਾਨਿ ਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵਨਗਚ੍ਛਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਉਮ੍ਮੂਲੇਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਵੀਨਗਰਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਜਿਣ੍ਣਹਤ੍ਥਿਸਾਲਾਦੀਨਿ ਚੁਣ੍ਣੇਨ੍ਤਾ ਛਦਨਿਟ੍ਠਕਾ ਆਕਾਸੇ ਭਮੇਨ੍ਤਾ. ਭਗਵਾ ‘‘ਮਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਉਪਰੋਧੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇ ਵਾਤਾ ਦਸਬਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਕਣ੍ਣਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚਾਲੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਮਹਾਵਸ੍ਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ ‘‘ਉਦਕੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਉਪਰੂਪਰਿ ਸਤਪਟਲਸਹਸ੍ਸਪਟਲਾਦਿਭੇਦਾ ਵਲਾਹਕਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਿਂਸੁ, ਵੁਟ੍ਠਿਧਾਰਾਵੇਗੇਨ ਪਥਵੀ ਛਿਦ੍ਦਾ ਅਹੋਸਿ, ਵਨਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਉਪਰਿ ਮਹੋਘੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਚੀਵਰੇ ਉਸ੍ਸਾਵਬਿਨ੍ਦੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤੇਮੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਤਤੋ ਪਾਸਾਣਵਸ੍ਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਾਨਿ ਧੂਮਾਯਨ੍ਤਾਨਿ ਪਜ੍ਜਲਨ੍ਤਾਨਿ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਮਾਲਾਗੁਲ਼ਾਨਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਪਹਰਣਵਸ੍ਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਏਕਤੋਧਾਰਾਉਭਤੋਧਾਰਾ ਅਸਿਸਤ੍ਤਿਖੁਰਪ੍ਪਾਦਯੋ ਧੂਮਾਯਨ੍ਤਾ ਪਜ੍ਜਲਨ੍ਤਾ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਅਙ੍ਗਾਰਵਸ੍ਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਕਿਂਸੁਕਵਣ੍ਣਾ ਅਙ੍ਗਾਰਾ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਦਿਬ੍ਬਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਕਿਰਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਕੁਕ੍ਕੁਲਵਸ੍ਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਅਚ੍ਚੁਣ੍ਹੋ ਕੁਕ੍ਕੁਲੋ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਚਨ੍ਦਨਚੁਣ੍ਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਪਤਿ. ਤਤੋ ਵਾਲੁਕਾਵਸ੍ਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਅਤਿਸੁਖੁਮਾ ਵਾਲੁਕਾ ਧੂਮਾਯਨ੍ਤਾ ਪਜ੍ਜਲਨ੍ਤਾ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਦਿਬ੍ਬਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਕਲਲਵਸ੍ਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਤਂ ਕਲਲਵਸ੍ਸਂ ਧੂਮਾਯਨ੍ਤਂ ਪਜ੍ਜਲਨ੍ਤਂ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਪਤਿ. ਤਤੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ ‘‘ਭਿਂਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮਣਂ ਪਲਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਨ੍ਧਕਾਰਸਦਿਸਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸੂਰਿਯਪ੍ਪਭਾਵਿਹਤਮਿਵਨ੍ਧਕਾਰਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ.

ਏਵਂ ਯਕ੍ਖੋ ਇਮਾਹਿ ਨਵਹਿ ਵਾਤਵਸ੍ਸਪਾਸਾਣਪਹਰਣਙ੍ਗਾਰਕੁਕ੍ਕੁਲਵਾਲੁਕਕਲਲਨ੍ਧਕਾਰਵੁਟ੍ਠੀਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਲਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਨਾਨਾਵਿਧਪਹਰਣਹਤ੍ਥਾਯ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਰੂਪਭੂਤਗਣਸਮਾਕੁਲਾਯ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ ਸਯਮੇਵ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਗਤੋ. ਤੇ ਭੂਤਗਣਾ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰੇ ਵਿਕਾਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ ਹਨਥਾ’’ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਉਪਰਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਪਿਚ ਤੇ ਨਿਦ੍ਧਨ੍ਤਲੋਹਪਿਣ੍ਡਂ ਵਿਯ ਮਕ੍ਖਿਕਾ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਲ੍ਲੀਯਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ਏਵਂ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਯਥਾ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਮਾਰੋ ਆਗਤਵੇਲਾਯਮੇਵ ਨਿਵਤ੍ਤੋ, ਤਥਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਰਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਕੁਲਮਕਂਸੁ. ਏਵਂ ਉਪਡ੍ਢਰਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਵਿਭਿਂਸਨਦਸ੍ਸਨੇਨਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਚਾਲੇਤੁਮਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਕੇਨਚਿ ਅਜੇਯ੍ਯਂ ਦੁਸ੍ਸਾਵੁਧਂ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਿਰ ਆਵੁਧਾਨਿ ਲੋਕੇ ਸੇਟ੍ਠਾਨਿ – ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਜਿਰਾਵੁਧਂ, ਵੇਸ੍ਸਵਣਸ੍ਸ ਗਦਾਵੁਧਂ, ਯਮਸ੍ਸ ਨਯਨਾਵੁਧਂ, ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸਾਵੁਧਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਸਕ੍ਕੋ ਕੁਦ੍ਧੋ ਵਜਿਰਾਵੁਧਂ ਸਿਨੇਰੁਮਤ੍ਥਕੇ ਪਹਰੇਯ੍ਯ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਯੋਜਨਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਸਿਨੇਰੁਂ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਵੇਸ੍ਸਵਣਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਗਦਾ ਬਹੂਨਂ ਯਕ੍ਖਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਸੀਸਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯਮੇਨ ਕੁਦ੍ਧੇਨ ਨਯਨਾਵੁਧੇਨ ਓਲੋਕਿਤਮਤ੍ਤੇ ਅਨੇਕਾਨਿ ਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਤਤ੍ਤਕਪਾਲੇ ਤਿਲਾ ਵਿਯ ਵਿਪ੍ਫੁਰਨ੍ਤਾਨਿ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਆਲ਼ਵਕੋ ਕੁਦ੍ਧੋ ਸਚੇ ਆਕਾਸੇ ਦੁਸ੍ਸਾਵੁਧਂ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਦੇਵੋ ਨ ਵਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ ਪਥਵਿਯਂ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਸਬ੍ਬਰੁਕ੍ਖਤਿਣਾਦੀਨਿ ਸੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਨ੍ਤਰਂ ਨ ਪੁਨ ਰੁਹੇਯ੍ਯੁਂ. ਸਚੇ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਤਕਪਾਲੇ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਮੁਦਕਂ ਸੁਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ ਸਿਨੇਰੁਸਦਿਸੇਪਿ ਪਬ੍ਬਤੇ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਦੁਸ੍ਸਾਵੁਧਂ ਉਤ੍ਤਰੀਯਕਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਦੇਵਤਾ ਵੇਗੇਨ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਾ ਆਲ਼ਵਕਂ ਦਮੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਯੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨਕਾਮਾਪਿ ਦੇਵਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਆਕਾਸਂ ਦੇਵਤਾਹਿ ਪੁਰਿਪੁਣ੍ਣਮਹੋਸਿ.

ਅਥ ਆਲ਼ਵਕੋ ਭਗਵਤੋ ਸਮੀਪੇ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਾਵੁਧਂ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਤਂ ਅਸਨਿਵਿਚਕ੍ਕਂ ਵਿਯ ਆਕਾਸੇ ਭੇਰਵਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਧੂਮਾਯਨ੍ਤਂ ਪਜ੍ਜਲਨ੍ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮਾਨਮਦ੍ਦਨਤ੍ਥਂ ਪਾਦਮੁਞ੍ਛਨਚੋਲ਼ਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਤਿ. ਆਲ਼ਵਕੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਵਿਸਾਣੋ ਵਿਯ ਉਸਭੋ, ਉਦ੍ਧਟਦਾਠੋ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪੋ, ਨਿਤ੍ਤੇਜੋ ਨਿਮ੍ਮਦੋ ਨਿਪਤਿਤਮਾਨਦ੍ਧਜੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਦੁਸ੍ਸਾਵੁਧਮ੍ਪਿ ਸਮਣਂ ਨਭਿਭੋਸਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ਇਦਂ ਕਾਰਣਂ, ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਣੋ, ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਰੋਸੇਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵਿਯੋਜੇਮੀਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਨਿਕ੍ਖਮ ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਕਸ੍ਮਾ ਮਯਾ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਮਮ ਭਵਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਘਰਸਾਮਿਕੋ ਵਿਯ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਸਿ, ਨਨੁ ਅਯੁਤ੍ਤਮੇਤਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਯਦਿਦਂ ਅਦਿਨ੍ਨਪਟਿਭੋਗੋ ਇਤ੍ਥਿਸਂਸਗ੍ਗੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਸਮਣਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋ, ਨਿਕ੍ਖਮ ਸਮਣਾਤਿ. ਏਕੇ ਪਨ ‘‘ਏਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਫਰੁਸਵਚਨਾਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਵਾਯਂ ਏਤਦਵੋਚਾ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਭਗਵਾ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਥਦ੍ਧੋ ਪਟਿਥਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਵਿਨੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਸੋ ਹਿ ਪਟਿਥਦ੍ਧਭਾਵੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਚਣ੍ਡਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਰਸ੍ਸ ਨਾਸਾਯ ਪਿਤ੍ਤਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋ ਮਤ੍ਤਾਯ ਚਣ੍ਡਤਰੋ ਅਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਥਦ੍ਧਤਰੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਦੁਨਾ ਪਨ ਸੋ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਨੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਪਿਯਵਚਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋਤਿ ਭਗਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮੀ’’ਤਿ.

ਤਤੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ‘‘ਸੁਵਚੋ ਵਤਾਯਂ ਸਮਣੋ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਨਾਮ ਨਿਕ੍ਖਮੇਤੁਂ ਸੁਖਂ ਸਮਣਂ ਅਕਾਰਣੇਨੇਵਾਹਂ ਸਕਲਰਤ੍ਤਿਂ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਇਦਾਨਿਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਂ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੁਵਚਤਾਯ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਉਦਾਹੁ ਕੋਧੇਨ, ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਵੀਮਂਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਪਵਿਸ ਸਮਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ‘‘ਸੁਵਚੋ’’ਤਿ ਮੁਦੁਭੂਤਚਿਤ੍ਤਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਣਤ੍ਥਂ ਪੁਨਪਿ ਪਿਯਵਚਨਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਸਾਧਾਵੁਸੋਤਿ ਭਗਵਾ ਪਾਵਿਸਿ. ਆਲ਼ਵਕੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਮੇਵ ਸੁਵਚਭਾਵਂ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮ ਪਵਿਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਗਵਾਪਿ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਯਦਿ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਪਕਤਿਯਾਪਿ ਥਦ੍ਧਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਥਦ੍ਧਤਰਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਭਾਜਨਂ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਰੋਦਨ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਯਂ ਸੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਤਥਾ ਭਗਵਾ ਕਿਲੇਸਰੋਦਨੇਨ ਰੋਦਨ੍ਤਂ ਯਕ੍ਖਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਯਂ ਸੋ ਭਣਤਿ, ਤਂ ਅਕਾਸਿ. ਯਥਾ ਚ ਧਾਤੀ ਥਞ੍ਞਂ ਅਪਿਵਨ੍ਤਂ ਦਾਰਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਤ੍ਵਾ ਉਪਲਾਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਪਾਯੇਤਿ, ਤਥਾ ਭਗਵਾ ਯਕ੍ਖਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਖੀਰਂ ਪਾਯੇਤੁਂ ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਿਤਵਚਨਕਰਣੇਨ ਉਪਲਾਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਕਾਸਿ. ਯਥਾ ਚ ਪੁਰਿਸੋ ਲਾਬੁਮ੍ਹਿ ਚਤੁਮਧੁਰਂ ਪੂਰੇਤੁਕਾਮੋ ਤਸ੍ਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਤੁਮਧੁਰਂ ਪੂਰੇਤੁਕਾਮੋ ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਕੋਧਮਲਂ ਸੋਧੇਤੁਂ ਯਾਵ ਤਤਿਯਂ ਨਿਕ੍ਖਮਨਪਵੇਸਨਂ ਅਕਾਸਿ.

ਅਥ ਆਲ਼ਵਕੋ ‘‘ਸੁਵਚੋ ਅਯਂ ਸਮਣੋ, ‘ਨਿਕ੍ਖਮਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ‘ਪਵਿਸਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਵਿਸਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਸਮਣਂ ਏਵਮੇਵਂ ਸਕਲਰਤ੍ਤਿਂ ਕਿਲਮੇਤ੍ਵਾ, ਪਾਦੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਪਾਰਗਙ੍ਗਾਯ ਖਿਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਪਕਂ ਚਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰਂ ਆਹ – ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮ ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿਂ ਕਰਣੀਯਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਮੁਖਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਨਇਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇ, ਖੋਇਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਵਚਨਂ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਂ ਆਵੁਸੋ ਨੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਤੇ ਕਰਣੀਯਂ, ਤਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਤਤੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਆਕਾਸੇਨਾਗਮਨਵੇਲਾਯਂ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਏਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਵਿਮਾਨਂ, ਉਦਾਹੁ ਰਜਤਮਣਿਵਿਮਾਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ, ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਪਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਮਾਨਂ ਆਗਤੇ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੇ ਤਾਪਸਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਮਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਾਦੀਹਿ ਵਿਹੇਠੇਤਿ. ਕਥਂ? ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਿ ਭਿਂਸਨਕਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਾ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਪਰਿਮਦ੍ਦਨੇਨ ਵਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ ਭਿਂਸਨਕਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨ ਤਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਦ੍ਧਿਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ, ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਂ ਪਰਿਮਦ੍ਦਤਿ, ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿ ਨ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਸਣ੍ਠਮਾਨਾਯ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਏਤੇਸਂ ਉਰਮ੍ਪਿ ਫਾਲੇਤਿ, ਪਾਦੇਪਿ ਨੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਗਙ੍ਗਾਯ ਖਿਪਤਿ ‘‘ਮਾਸ੍ਸੁ ਮੇ ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਾ ਭਵਨਮਾਗਮਿਂਸੂ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਸਮਣਂ ਇਦਾਨਿ ਏਵਂ ਵਿਹੇਠੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਹਂ ਤਂ ਸਮਣਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਕੁਤੋ ਪਨਸ੍ਸ ਤੇ ਪਞ੍ਹਾਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਕਸ੍ਸਪਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਪਞ੍ਹੇ ਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਉਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਦਹਰਕਾਲੇ ਆਲ਼ਵਕਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਪੇਸੁਂ. ਸੋ ਕਾਲਚ੍ਚਯੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਿ. ਤਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਪਞ੍ਹਾਪਿ ਮਾ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟੇ ਜਾਤਿਹਿਙ੍ਗੁਲਕੇਨ ਲਿਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਮਾਨੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਏਵਮੇਤੇ ਬੁਦ੍ਧਪਞ੍ਹਾ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਲਾਭਨ੍ਤਰਾਯੋ ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤੋ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕੇਨਚਿ ਕਾਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਲੋਕੇ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਦੇਵਕਵਚਨੇਨ ਪਞ੍ਚਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਗ੍ਗਹਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਯੋਜਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਸਦੇਵਕਵਚਨੇਨ ਹਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਸਬ੍ਬਦੇਵੇਸੁ ਗਹਿਤੇਸੁਪਿ ਯੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਦੇਵਗਣੇ ਵਿਮਤਿ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਮਾਰੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਛਕਾਮਾਵਚਰਿਸ੍ਸਰੋ ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸ੍ਸੀ ਕੁਰੁਰਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਸੋਪਿਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਾਦੀਨਿ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਮਤਿਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਮਾਰਕੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਯੇਸਂ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਏਕਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸੇ ਆਲੋਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ…ਪੇ… ਦਸਹਿ ਅਙ੍ਗੁਲੀਹਿ ਦਸਸੁ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸੇਸੁ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਞ੍ਚ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਕਿਂ ਸੋਪਿ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਮਤਿਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਯੇਸਂ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਪੁਥੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਾ ਮਨ੍ਤਾਦਿਬਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਕਿਂ ਤੇਪਿ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਮਤਿਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵੇ ਅਵਸੇਸਮਨੁਸ੍ਸੇ ਚ ਉਪਾਦਾਯ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨੇਵ ਸੇਸਸਤ੍ਤਲੋਕੇਪਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਸੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਯੋਜਨਾਕ੍ਕਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਬਾਧਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨੇ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਪਿਚ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪੁਚ੍ਛ ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪੁਚ੍ਛ, ਯਦਿ ਆਕਙ੍ਖਸਿ, ਨ ਮੇ ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਭਾਰੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਪੁਚ੍ਛ ਯਂ ਆਕਙ੍ਖਸਿ, ਤੇ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਸਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਅਗ੍ਗਸਾਵਕਮਹਾਸਾਵਕੇਹਿ. ਤੇ ਹਿ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਵੁਸੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਪਨ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਵੁਸੋ ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩੭, ੨੪੬) ਵਾ,

‘‘ਪੁਚ੍ਛ ਵਾਸਵ ਮਂ ਪਞ੍ਹਂ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਨਸਿਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਵਾ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੫੬);

‘‘ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਚ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਾ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਬ੍ਬਸਂਸਯਂ;

ਕਤਾਵਕਾਸਾ ਪੁਚ੍ਛਵ੍ਹੋ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਨਸਿਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਵਾ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੩੬) –

ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਞ੍ਚੇਤਂ, ਯਂ ਭਗਵਾ ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਮਿਯਂ ਪਦੇਸਞਾਣੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋਪਿ –

‘‘ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞ ਪਞ੍ਹਾਨਿ ਵਿਯਾਕਰੋਹਿ, ਯਾਚਨ੍ਤਿ ਤਂ ਇਸਯੋ ਸਾਧੁਰੂਪਾ;

ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞ ਏਸੋ ਮਨੁਜੇਸੁ ਧਮ੍ਮੋ, ਯਂ ਵੁਦ੍ਧਮਾਗਚ੍ਛਤਿ ਏਸ ਭਾਰੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੧੭.੬੦) –

ਏਵਂ ਇਸੀਹਿ ਯਾਚਿਤੋ –

‘‘ਕਤਾਵਕਾਸਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਭੋਨ੍ਤੋ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਞ੍ਹਂ ਮਨਸਾਭਿਪਤ੍ਥਿਤਂ;

ਅਹਞ੍ਹਿ ਤਂ ਤਂ ਵੋ ਵਿਯਾਕਰਿਸ੍ਸਂ, ਞਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਲੋਕਮਿਮਂ ਪਰਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. –

ਏਵਂ ਸਰਭਙ੍ਗਕਾਲੇ ਸਮ੍ਭਵਜਾਤਕੇ ਚ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਨ੍ਤਕਰਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਜਾਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ ਰਥਿਕਾਯ ਪਂਸੁਕੀਲ਼ਿਕਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਸੁਚਿਰਤੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ –

‘‘ਤਗ੍ਘ ਤੇ ਅਹਮਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ, ਯਥਾਪਿ ਕੁਸਲੋ ਤਥਾ;

ਰਾਜਾ ਚ ਖੋ ਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਯਦਿ ਕਾਹਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧੬.੧੭੨) –

ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਸਿ. ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਾਯ ਪਵਾਰਿਤਾਯ ਅਥ ਖੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ ‘‘ਕਿਂ ਸੂਧ ਵਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੮੩. ਤਤ੍ਥ ਕਿਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨਂ. ਸੂਤਿ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ. ਵਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਦਤਿ, ਪੀਤਿਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਿਤ੍ਤਂ, ਧਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੁਚਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸੁਕਤਂ. ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਂ ਸਾਤਂ. ਆਵਹਾਤੀਤਿ ਆਵਹਤਿ, ਆਨੇਤਿ, ਦੇਤਿ, ਅਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਹਵੇਤਿ ਦਲ਼੍ਹਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਸਾਦੁਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤਿਸਯੇਨ ਸਾਦੁਂ. ‘‘ਸਾਧੁਤਰ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਰਸਾਨਨ੍ਤਿ ਰਸਸਞ੍ਞਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਕਥਨ੍ਤਿ ਕੇਨ ਪਕਾਰੇਨ, ਕਥਂਜੀਵਿਨੋ ਜੀਵਿਤਂ ਕਥਂਜੀਵਿਜੀਵਿਤਂ, ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਸੁਖਤ੍ਥਂ ਪਨ ਸਾਨੁਨਾਸਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਕਥਂਜੀਵਿਂ ਜੀਵਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਨ੍ਤਾਨਂ ਕਥਂਜੀਵਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਏਵਮਿਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ‘‘ਕਿਂ ਸੁ ਇਧ ਲੋਕੇ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਤਂ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਕਿਂ ਸੁ ਸੁਚਿਣ੍ਣਂ ਸੁਖਮਾਵਹਾਤਿ, ਕਿਂ ਰਸਾਨਂ ਸਾਦੁਤਰਂ, ਕਥਂਜੀਵਿਨੋ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਟ੍ਠਮਾਹੂ’’ਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿ.

੧੮੪. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ ‘‘ਸਦ੍ਧੀਧ ਵਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿ ਵਿਤ੍ਤਂ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਸੁਖਂ ਆਵਹਤਿ, ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾਦਿਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ ਵੂਪਸਮੇਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਾਦਿਰਤਨਪਟਿਲਾਭਹੇਤੁ ਹੋਤਿ, ਲੋਕਸਨ੍ਥੁਤਿਞ੍ਚ ਆਵਹਤਿ, ਏਵਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਸਦ੍ਧਾਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸੁਖਮਾਵਹਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਧੁਰੇਨ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਜਾਤਿਜਰਾਦਿਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਗੁਣਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ ਵੂਪਸਮੇਤਿ, ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦਿਰਤਨਪਟਿਲਾਭਹੇਤੁ ਹੋਤਿ.

‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਸੀਲੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਯਸੋ ਭੋਗਸਮਪ੍ਪਿਤੋ;

ਯਂ ਯਂ ਪਦੇਸਂ ਭਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪੂਜਿਤੋ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੦੩) –

ਵਚਨਤੋ ਲੋਕਸਨ੍ਥੁਤਿਞ੍ਚ ਆਵਹਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਂ ਸਦ੍ਧਾਵਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਗਾਮਿਕਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁ, ਲੋਕਿਯਸ੍ਸ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਨਿਦਾਨਂ. ਸਦ੍ਧੋਯੇਵ ਹਿ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਤ੍ਤਂ ਯਾਵਦੇਵ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦੇਸਨਾ; ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ, ਇਤ੍ਥਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਤ੍ਤਮੇਵ ਸੇਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮੋ, ਦਾਨਸੀਲਭਾਵਨਾਧਮ੍ਮੋ ਵਾ. ਸੁਚਿਣ੍ਣੋਤਿ ਸੁਕਤੋ ਸੁਚਰਿਤੋ. ਸੁਖਮਾਵਹਾਤੀਤਿ ਸੋਣਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਰਟ੍ਠਪਾਲਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਮਨੁਸ੍ਸਸੁਖਂ, ਸਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਦਿਬ੍ਬਸੁਖਂ, ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ ਮਹਾਪਦੁਮਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਞ੍ਚ ਆਵਹਤੀਤਿ.

ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸਚ੍ਚਸਦ੍ਦੋ ਅਨੇਕੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਣੇ ਨ ਕੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੨੨੪) ਵਾਚਾਸਚ੍ਚੇ. ‘‘ਸਚ੍ਚੇ ਠਿਤਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੨.੨੧.੪੩੩) ਵਿਰਤਿਸਚ੍ਚੇ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨੁ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾ, ਪਵਾਦਿਯਾਸੇ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੮੯੧) ਦਿਟ੍ਠਿਸਚ੍ਚੇ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੮੫) ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਚ੍ਚੇ. ‘‘ਏਕਞ੍ਹਿ ਸਚ੍ਚਂ ਨ ਦੁਤੀਯਮਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੮੯੦) ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚੇ. ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਕਤਿ ਕੁਸਲਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਵਿਭ. ੨੧੬) ਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇ. ਇਧ ਪਨ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਵਿਰਤਿਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਸਚ੍ਚਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਯਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਉਦਕਾਦੀਨਿ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਪਾਰਂ ਤਰਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਸਚ੍ਚੇਨ ਵਾਚੇਨੁਦਕਮ੍ਪਿ ਧਾਵਤਿ, ਵਿਸਮ੍ਪਿ ਸਚ੍ਚੇਨ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;

ਸਚ੍ਚੇਨ ਦੇਵੋ ਥਨਯਂ ਪਵਸ੍ਸਤਿ, ਸਚ੍ਚੇ ਠਿਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯੇ ਕੇਚਿਮੇ ਅਤ੍ਥਿ ਰਸਾ ਪਥਬ੍ਯਾ, ਸਚ੍ਚਂ ਤੇਸਂ ਸਾਦੁਤਰਂ ਰਸਾਨਂ;

ਸਚ੍ਚੇ ਠਿਤਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ, ਤਰਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਮਰਣਸ੍ਸ ਪਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੨੧.੪੩੩);

ਸਾਦੁਤਰਨ੍ਤਿ ਮਧੁਰਤਰਂ, ਪਣੀਤਤਰਂ. ਰਸਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਇਮੇ ‘‘ਮੂਲਰਸੋ, ਖਨ੍ਧਰਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੬੨੮-੬੩੦) ਨਯੇਨ ਸਾਯਨੀਯਧਮ੍ਮਾ, ਯੇ ਚਿਮੇ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਫਲਰਸਂ (ਮਹਾਵ. ੩੦੦) ਅਰਸਰੂਪੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ, ਯੇ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਰੂਪਰਸਾ, ਸਦ੍ਦਰਸਾ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੧; ਪਾਰਾ. ੩), ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਰਸਰਸੇ (ਪਾਚਿ. ੬੦੭-੬੦੯), ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ ਏਕਰਸੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸੋ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੯; ਚੂਲ਼ਵ. ੩੮੫), ਭਾਗੀ ਵਾ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਥਰਸਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਨਿ. ੧੪੯; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਅਜਿਤਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੨) ਨਯੇਨ ਵਾਚਾਰਸੂਪਵਜ੍ਜਾ ਅਵਸੇਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ‘‘ਰਸਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਰਸਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਹਵੇ ਸਾਦੁਤਰਂ ਸਚ੍ਚਮੇਵ ਸਾਦੁਤਰਂ, ਸਾਧੁਤਰਂ ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਤਰਂ, ਉਤ੍ਤਮਤਰਂ. ਮੂਲਰਸਾਦਯੋ ਹਿ ਸਰੀਰਂ ਉਪਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤਿ, ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਞ੍ਚ ਸੁਖਮਾਵਹਨ੍ਤਿ. ਸਚ੍ਚਰਸੇ ਵਿਰਤਿਸਚ੍ਚਵਾਚਾਸਚ੍ਚਰਸਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਹਿ ਚਿਤ੍ਤਮੁਪਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤਿ, ਅਸਂਕਿਲੇਸਿਕਞ੍ਚ ਸੁਖਮਾਵਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸੋ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਰਸਪਰਿਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਸਾਦੁ, ਅਤ੍ਥਰਸਧਮ੍ਮਰਸਾ ਚ ਤਦਧਿਗਮੂਪਾਯਭੂਤਂ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ.

ਪਞ੍ਞਾਜੀਵਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਨ੍ਧੇਕਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਿਚਕ੍ਖੁਕੇਸੁ ਦ੍ਵਿਚਕ੍ਖੁਪੁਗ੍ਗਲੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਨੁਟ੍ਠਾਨਸਰਣਗਮਨਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਸੀਲਸਮਾਦਾਨਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਾਦਿਗਹਟ੍ਠਪਟਿਪਦਂ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਕਰਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਆਦਿਭੇਦਂ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਪਟਿਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਜੀਵਿਨੋ ਜੀਵਿਤਂ, ਤਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਜੀਵਿਂ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਟ੍ਠਮਾਹੂਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੧੮੫-੬. ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਞ੍ਹੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਯਕ੍ਖੋ ਅਵਸੇਸੇਪਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਥਂ ਸੁ ਤਰਤਿ ਓਘ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਯ ਤਰਤੀ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਯੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਓਘਂ ਤਰਤਿ, ਸੋ ਸਂਸਾਰਣ੍ਣਵਮ੍ਪਿ ਤਰਤਿ, ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਅਚ੍ਚੇਤਿ, ਕਿਲੇਸਮਲਾਪਿ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਓਘਤਰਣਂ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨ ਪਮਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਤ੍ਤਵਿਸਤ੍ਤਤਾਯ ਸਂਸਾਰਣ੍ਣਵਂ ਨ ਤਰਤਿ, ਕੁਸੀਤੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ ਵੋਕਿਣ੍ਣੋ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਅਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਨ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਅਯਂ ਗਾਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤਾਯ ਯਸ੍ਮਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਙ੍ਗਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਯ ਤਰਤਿ ਓਘ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਦਿਟ੍ਠੋਘਤਰਣਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਵਨਾਯ ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਮਨਮਤ੍ਤਂ ਅਵਸੇਸਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਅਤਿਣ੍ਣਂ ਭਵੋਘਵਤ੍ਥੁਂ ਸਂਸਾਰਣ੍ਣਵਂ ਤਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਅਣ੍ਣਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਭਵੋਘਤਰਣਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਵੀਰਿਯੇਨ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਅਨਤੀਤਂ ਕਾਮੋਘਵਤ੍ਥੁਂ; ਕਾਮੋਘਸਞ੍ਞਿਤਞ੍ਚ ਕਾਮਦੁਕ੍ਖਮਚ੍ਚੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਵੀਰਿਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਮਚ੍ਚੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਕਾਮੋਘਤਰਣਂ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਂ ਅਨਾਗਾਮਿਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਨਾਗਾਮੀ ਵਿਗਤਕਾਮਪਙ੍ਕਤਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਰਮਮਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜੋਘਤਰਣਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਅਰਹਨ੍ਤਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਇਮਾਯ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਕਥਿਤਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਯਕ੍ਖੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ.

੧੮੭. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਭਾਨੇਨ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਥਂ ਸੁ ਲਭਤੇ ਪਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਛਪ੍ਪਦਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਥਂ ਸੂਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਅਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਿਪੁਚ੍ਛਾ ਹੋਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਕਥਂ ਕਾਯ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪਞ੍ਞਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਧਨਾਦੀਸੁ.

੧੮੮. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪਞ੍ਞਾਲਾਭਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਦ੍ਦਹਾਨੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦਿਭੇਦੇਨ, ਅਪਰਭਾਗੇ ਚ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਭੇਦੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਸਦ੍ਦਹਾਨੋ ਅਰਹਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਪਞ੍ਞਂ ਲਭਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਨ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਕੇਨੇਵ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਜਾਤੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ, ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੋ ਸੋਤਂ ਓਦਹਤਿ, ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇਨ ਸੁਸ੍ਸੂਸਂ ਲਭਤਿ. ਕਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇ ਕਾਲੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਕਰਣੇਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਯਦਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਯ ਆਰਾਧਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਅਧਿਗਤਾਯ ਸੋਤੁਕਾਮਤਾਯ ਸੋਤਂ ਓਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਲਭਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਸੂਸਮ੍ਪਿ ਚ ਸਤਿਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਞ੍ਞੁਤਾਯ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ ਏਵ ਲਭਤਿ, ਨ ਇਤਰੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਯਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਞ੍ਞਾਲਾਭਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੁਸ੍ਸੂਸਾਯ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪਞ੍ਞਾਧਿਗਮੂਪਾਯਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਗਹਿਤਂ ਨ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਚਕ੍ਖਣਤਾਯ ਅਨੂਨਾਧਿਕਂ ਅਵਿਪਰੀਤਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੁਸ੍ਸੂਸਾਯ ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਹੇਤੁਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਵਿਚਕ੍ਖਣਤਾਯ ਧਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਮੁਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਥਾਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ‘‘ਕਥਂ ਸੁ ਲਭਤੇ ਪਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਾਰਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ – ‘‘ਸਦ੍ਦਹਾਨੋ…ਪੇ… ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ.

੧੮੯. ਇਦਾਨਿ ਤਤੋ ਪਰੇ ਤਯੋ ਪਞ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਤਿਰੂਪਕਾਰੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਸਕਾਲਾਦੀਨਿ ਅਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕਿਯਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਵਾ ਧਨਸ੍ਸ ਪਤਿਰੂਪਂ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਤਿਰੂਪਕਾਰੀ. ਧੁਰਵਾਤਿ ਚੇਤਸਿਕਵੀਰਿਯਵਸੇਨ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰੋ. ਉਟ੍ਠਾਤਾਤਿ ‘‘ਯੋ ਚ ਸੀਤਞ੍ਚ ਉਣ੍ਹਞ੍ਚ, ਤਿਣਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਥੇਰਗਾ. ੨੩੨; ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੫੩) ਨਯੇਨ ਕਾਯਿਕਵੀਰਿਯਵਸੇਨ ਉਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸਿਥਿਲਪਰਕ੍ਕਮੋ. ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਧਨਨ੍ਤਿ ਏਕਮੂਸਿਕਾਯ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦ੍ਵੇਸਤਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖਂ ਚੂਲ਼ਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਿਯ ਲੋਕਿਯਧਨਞ੍ਚ, ਮਹਲ੍ਲਕਮਹਾਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਨਞ੍ਚ ਲਭਤਿ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਤੀਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਗਮਨਵੇਲਾਯ ਪਲਾਲਚੁਮ੍ਬਟਕਂ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ, ਸੀਸੇ ਕਤ੍ਵਾ, ਗਲਪ੍ਪਮਾਣਂ ਉਦਕਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਟਿਬਾਹੇਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਵਸ੍ਸੇਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਵਚੀਸਚ੍ਚੇਨਾਪਿ ‘‘ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ ਭੂਤਵਾਦੀ’’ਤਿ, ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚੇਨਾਪਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਪਪ੍ਪੋਤਿ. ਦਦਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਇਚ੍ਛਿਤਪਤ੍ਥਿਤਂ ਦਦਨ੍ਤੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਗਨ੍ਥਤਿ, ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਦ੍ਦਦਂ ਵਾ ਦਦਂ ਗਨ੍ਥਤਿ, ਦਾਨਮੁਖੇਨ ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨਿ ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤੇਹਿ ਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੧੯੦. ਏਵਂ ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣੇਨ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਨਯੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ‘‘ਕਥਂ ਪੇਚ੍ਚ ਨ ਸੋਚਤੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਗਹਟ੍ਠਵਸੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਸੇਤੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਸ ‘‘ਸਦ੍ਦਹਾਨੋ ਅਰਹਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਸਬ੍ਬਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੁਪ੍ਪਾਦਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਘਰਮੇਸਿਨੋ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਕਾਮਗੁਣੇ ਏਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਵੇਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ ਗਹਟ੍ਠਸ੍ਸ ‘‘ਸਚ੍ਚੇਨ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਪਪ੍ਪੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਸਚ੍ਚਂ, ‘‘ਸੁਸ੍ਸੂਸਂ ਲਭਤੇ ਪਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਸ੍ਸੂਸਪਞ੍ਞਾਨਾਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ‘‘ਧੁਰਵਾ ਉਟ੍ਠਾਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧੁਰਨਾਮੇਨ ਉਟ੍ਠਾਨਨਾਮੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ਧੀਤਿ, ‘‘ਦਦਂ ਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਗਨ੍ਥਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਚਾਗੋ ਚਾਤਿ ਏਤੇ ਚਤੁਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਸਨ੍ਤਿ. ਸ ਵੇ ਪੇਚ੍ਚ ਨ ਸੋਚਤੀਤਿ ਇਧਲੋਕਾ ਪਰਲੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵੇ ਨ ਸੋਚਤੀਤਿ.

੧੯੧. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਚਮਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਯਕ੍ਖਂ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਇਙ੍ਘ ਅਞ੍ਞੇਪੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਙ੍ਘਾਤਿ ਚੋਦਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਅਞ੍ਞੇਪੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਧਮ੍ਮੇ ਪੁਥੂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪੁਚ੍ਛਸ੍ਸੁ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਵਾ ਪੂਰਣਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਟਿਞ੍ਞੇ ਪੁਥੂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪੁਚ੍ਛਸ੍ਸੁ. ਯਦਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ‘‘ਸਚ੍ਚੇਨ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਪਪ੍ਪੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਸਚ੍ਚਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਕਿਤ੍ਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਵਾ, ‘‘ਸੁਸ੍ਸੂਸਂ ਲਭਤੇ ਪਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨਪਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦਮਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਕਾਰਣਂ ਵਾ. ‘‘ਦਦਂ ਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਗਨ੍ਥਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਚਾਗਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਗਨ੍ਥਨਕਾਰਣਂ ਵਾ, ‘‘ਧੁਰਵਾ ਉਟ੍ਠਾਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਂ ਤਂ ਅਤ੍ਥਵਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਧੁਰਨਾਮੇਨ ਉਟ੍ਠਾਨਨਾਮੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਮਹਾਭਾਰਸਹਨਟ੍ਠੇਨ ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਵੀਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਖਨ੍ਤ੍ਯਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਨਵਿਨ੍ਦਨਕਾਰਣਂ ਵਾ, ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮੋ ਧਿਤਿ ਚਾਗੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਇਮੇਹੇਵ ਚਤੂਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਅਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ ਪਰਂ ਲੋਕਂ ਪੇਚ੍ਚ ਅਸੋਚਨਕਾਰਣਂ ਵਾ ਇਧ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਖੇਪਯੋਜਨਾਯ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਏਕਮੇਕਂ ਪਦਂ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਪਦੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾਨਯੇਹਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੧੯੨. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਯਕ੍ਖੋ ਯੇਨ ਸਂਸਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਦਾਨਿ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਪੁਥੂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਯੇਪਿਸ੍ਸ ਅਪੁਚ੍ਛਨਕਾਰਣਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਜਾਨਾਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋਹਂ ਅਜ੍ਜ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਜਾਤਿ ਅਜ੍ਜਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਜਾਨਾਮੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਜਾਨਾਮਿ. ਯੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘‘ਸੁਸ੍ਸੂਸਂ ਲਭਤੇ ਪਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਚਤੁਰੋ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪੇਚ੍ਚ ਸੋਕਾਭਾਵਕਰਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ. ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਚ ਕਾਰਣਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੧; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੫੫) ਪਾਠਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥੋ ਮੇ, ਗਹਪਤਿ, ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੫੦; ਮ. ਨਿ. ੩.੨੫੮) ਕਿਚ੍ਚਤ੍ਥੇ ‘‘ਹੋਤਿ ਸੀਲਵਤਂ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੧.੧੧) ਵੁਡ੍ਢਿਮ੍ਹਿ. ‘‘ਬਹੁਜਨੋ ਭਜਤੇ ਅਤ੍ਥਹੇਤੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੧੫.੮੯) ਧਨੇ. ‘‘ਉਭਿਨ੍ਨਮਤ੍ਥਂ ਚਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੭.੬੬; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੫੦; ਥੇਰਗਾ. ੪੪੩) ਹਿਤੇ. ‘‘ਅਤ੍ਥੇ ਜਾਤੇ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੧.੯੨) ਕਾਰਣੇ. ਇਧ ਪਨ ਕਾਰਣੇ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਪਞ੍ਞਾਦਿਲਾਭਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ, ਯਞ੍ਚ ਪੇਚ੍ਚ ਸੋਕਾਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ, ਤਂ ਯੋਹਂ ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਾਮਂਯੇਵ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਸੋ ਕਥਂ ਨੁ ਦਾਨਿ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ ਪੁਥੂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੧੯੩. ਏਵਂ ਯਕ੍ਖੋ ‘‘ਪਜਾਨਾਮਿ ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਭਗਵਂਮੂਲਕਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਤ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਹਿਤਾਯ, ਵੁਡ੍ਢਿਯਾ ਵਾ. ਯਤ੍ਥ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਚਤੁਰੋ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੧.੯੭) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਚਾਗੇਨ ਯਤ੍ਥ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ.

੧੯੪. ਏਵਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਿਤਾਧਿਗਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਰਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸੋ ਅਹਂ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਹੇਮਵਤਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਮਿਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਵਿਭਾਯਨਞ੍ਚ ਸਾਧੁਕਾਰਸਦ੍ਦੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਆਲ਼ਵਕਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨਂ ਆਨਯਨਞ੍ਚ ਏਕਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ਸਾਧੁਕਾਰਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪੋ ਸਾਧੁਕਾਰਸਦ੍ਦੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੇ ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਗਤੋ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਬਹਿ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ, ਨਿਬ੍ਬਿਸਙ੍ਕਾ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ, ਯਕ੍ਖਞ੍ਚ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯਕ੍ਖਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਅਯਂ ਤੇ, ਮਹਾਯਕ੍ਖ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ ਬਲਿਕਮ੍ਮਾਯ ਆਨੀਤੋ, ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਖਾਦ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜ ਵਾ, ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਲਜ੍ਜਿਤੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਚ ਭਗਵਤੋ ਪੁਰਤੋ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ, ਅਥ ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਉਭੋਹਿ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਉਪਨਾਮੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਭਨ੍ਤੇ ਕੁਮਾਰੋ ਮਯ੍ਹਂ ਪੇਸਿਤੋ, ਇਮਾਹਂ ਭਗਵਤੋ ਦਮ੍ਮਿ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਕਾ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਦਾਰਕਂ ਇਮਸ੍ਸ ਹਿਤਤ੍ਥਾਯ ਸੁਖਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਮਞ੍ਚ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਇਮਂ ਕੁਮਾਰਂ ਸਤਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ, ਸਬ੍ਬਙ੍ਗੁਪੇਤਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ;

ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ ਦਦਾਮਿ ਤੇ, ਪਟਿਗ੍ਗਹ ਲੋਕਹਿਤਾਯ ਚਕ੍ਖੁਮਾ’’ਤਿ.

ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿ ਭਗਵਾ ਕੁਮਾਰਂ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਚ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਚ ਮਙ੍ਗਲਕਰਣਤ੍ਥਂ ਪਾਦੂਨਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ. ਤਂ ਯਕ੍ਖੋ ਕੁਮਾਰਂ ਸਰਣਂ ਗਮੇਨ੍ਤੋ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚਤੁਤ੍ਥਪਾਦੇਨ ਪੂਰੇਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ –

‘‘ਦੀਘਾਯੁਕੋ ਹੋਤੁ ਅਯਂ ਕੁਮਾਰੋ,

ਤੁਵਞ੍ਚ ਯਕ੍ਖ ਸੁਖਿਤੋ ਭਵਾਹਿ;

ਅਬ੍ਯਾਧਿਤਾ ਲੋਕਹਿਤਾਯ ਤਿਟ੍ਠਥ,

ਅਯਂ ਕੁਮਾਰੋ ਸਰਣਮੁਪੇਤਿ ਬੁਦ੍ਧਂ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘ’’ਨ੍ਤਿ.

ਭਗਵਾ ਕੁਮਾਰਂ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਾਸਿ – ‘‘ਇਮਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਮਮੇਵ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਕੁਮਾਰੋ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾਨਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਭਗਵਤੋ ਹਤ੍ਥਂ, ਭਗਵਤੋ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪੁਨ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾਨਂ ਹਤ੍ਥਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਨਾਮਤੋ ‘‘ਹਤ੍ਥਕੋ ਆਲ਼ਵਕੋ’’ਤਿ ਜਾਤੋ. ਤਂ ਆਦਾਯ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤੇ ਰਾਜਪੁਰਿਸੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਕਵਨਕਮ੍ਮਿਕਾਦਯੋ ‘‘ਕਿਂ ਯਕ੍ਖੋ ਕੁਮਾਰਂ ਅਤਿਦਹਰਤ੍ਤਾ ਨ ਇਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਭੀਤਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਥ, ਖੇਮਂ ਕਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਮਾਰੋਚੇਸੁਂ. ਤਤੋ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਕਲਂ ਆਲ਼ਵੀਨਗਰਂ ਏਕਕੋਲਾਹਲੇਨ ਯਕ੍ਖਾਭਿਮੁਖਂ ਅਹੋਸਿ. ਯਕ੍ਖੋਪਿ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਕਾਲੇ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਮਗ੍ਗਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ.

ਅਥ ਭਗਵਾ ਨਗਰੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਤੋ ਮਹਾਜਨਕਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਾ ਚ ਨਾਗਰਾ ਚ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ‘‘ਕਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਦਾਰੁਣਂ ਯਕ੍ਖਂ ਦਮਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਭਗਵਾ ਯੁਦ੍ਧਮਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਨਵਵਿਧਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਿ, ਏਵਂ ਵਿਭਿਂਸਨਕਂ ਅਕਾਸਿ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਏਵਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵਾਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤਂ ਕਥੇਸਿ. ਕਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਚ ਨਾਗਰਾ ਚ ਵੇਸ੍ਸਵਣਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਭਵਨਸਮੀਪੇ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਾਦਿਸਕ੍ਕਾਰੂਪੇਤਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਬਲਿਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁਂ. ਤਞ੍ਚ ਕੁਮਾਰਂ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿ, ਗਚ੍ਛ, ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਪਯਿਰੁਪਾਸਸ੍ਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸੁਂ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਪਯਿਰੁਪਾਸਮਾਨੋ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਉਪਾਸਕਪਰਿਵਾਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਭਗਵਾ ਚ ਨਂ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਪਰਿਸਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਹਤ੍ਥਕੋ ਆਲ਼ਵਕੋ’’ਤਿ (ਅ ਨਿ. ੧.੨੫੧).

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਆਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.