੫. ਉਚ੍ਛੁਪੇਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
ਇਦਂ ਮਮ ਉਚ੍ਛੁਵਨਂ ਮਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਉਚ੍ਛੁਪੇਤਵਤ੍ਥੁ. ਤਸ੍ਸ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਉਚ੍ਛੁਕਲਾਪਂ ਖਨ੍ਧੇ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਉਚ੍ਛੁਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਉਪਾਸਕੋ ਸੀਲਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ ਬਾਲਦਾਰਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਦਾਰਕੋ ਉਚ੍ਛੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਪਰੋਦਤਿ. ਉਪਾਸਕੋ ਦਾਰਕਂ ਪਰੋਦਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਾਪਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਪਨ ਪੁਰਿਸੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਲਪਿ, ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੁਖਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਨਾਦਾਸਿ. ਉਪਾਸਕੋ ਤਂ ਦਾਰਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਦਾਰਕੋ ਅਤਿਵਿਯ ਰੋਦਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਏਕਂ ਉਚ੍ਛੁਖਣ੍ਡਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ਪਟਿਹਤਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਦਰਵਸੇਨ ਏਕਂ ਉਚ੍ਛੁਲਟ੍ਠਿਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਖਿਪਿ.
ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਿਰਂ ਪਰਿਭਾਵਿਤਸ੍ਸ ਲੋਭਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੇਤੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਫਲਂ ਨਾਮ ਸਕਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਰੀਸਮਤ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਵਤ੍ਥਰਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਜਨਵਣ੍ਣਂ ਮੁਸਲਦਣ੍ਡਪਰਿਮਾਣੇਹਿ ਉਚ੍ਛੂਹਿ ਘਨਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਉਚ੍ਛੁਵਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ‘‘ਉਚ੍ਛੁਂ ਗਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪਗਤਮਤ੍ਤੇ ਤਂ ਉਚ੍ਛੂ ਅਭਿਹਨਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਪਤਤਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਤਂ ਪੇਤਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਸੋ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ –
੭੩੭. ‘‘ਇਦਂ ਮਮ ਉਚ੍ਛੁਵਨਂ ਮਹਨ੍ਤਂ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਪੁਞ੍ਞਫਲਂ ਅਨਪ੍ਪਕਂ;
ਤਂ ਦਾਨਿ ਮੇ ਨ ਪਰਿਭੋਗਮੇਤਿ, ਆਚਿਕ੍ਖ ਭਨ੍ਤੇ ਕਿਸ੍ਸ ਅਯਂ ਵਿਪਾਕੋ.
੭੩੮. ‘‘ਹਞ੍ਞਾਮਿ ਖਜ੍ਜਾਮਿ ਚ ਵਾਯਮਾਮਿ, ਪਰਿਸਕ੍ਕਾਮਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਕਿਞ੍ਚਿ;
ਸ੍ਵਾਹਂ ਛਿਨ੍ਨਥਾਮੋ ਕਪਣੋ ਲਾਲਪਾਮਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਯਂ ਵਿਪਾਕੋ.
੭੩੯. ‘‘ਵਿਘਾਤੋ ਚਾਹਂ ਪਰਿਪਤਾਮਿ ਛਮਾਯਂ,
ਪਰਿਵਤ੍ਤਾਮਿ ਵਾਰਿਚਰੋਵ ਘਮ੍ਮੇ;
ਰੁਦਤੋ ਚ ਮੇ ਅਸ੍ਸੁਕਾ ਨਿਗ੍ਗਲਨ੍ਤਿ,
ਆਚਿਕ੍ਖ ਭਨ੍ਤੇ ਕਿਸ੍ਸ ਅਯਂ ਵਿਪਾਕੋ.
੭੪੦. ‘‘ਛਾਤੋ ਕਿਲਨ੍ਤੋ ਚ ਪਿਪਾਸਿਤੋ ਚ, ਸਨ੍ਤਸ੍ਸਿਤੋ ਸਾਤਸੁਖਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦੇ;
ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਦਨ੍ਤੇ, ਕਥਂ ਨੁ ਉਚ੍ਛੁਪਰਿਭੋਗਂ ਲਭੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੭੪੧. ‘‘ਪੁਰੇ ਤੁਵਂ ਕਮ੍ਮਮਕਾਸਿ ਅਤ੍ਤਨਾ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਪੁਰਿਮਾਯ ਜਾਤਿਯਾ;
ਅਹਞ੍ਚ ਤਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ, ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਤ੍ਵਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਜਾਨ.
੭੪੨. ‘‘ਉਚ੍ਛੁਂ ਤੁਵਂ ਖਾਦਮਾਨੋ ਪਯਾਤੋ, ਪੁਰਿਸੋ ਚ ਤੇ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨ੍ਵਗਚ੍ਛਿ;
ਸੋ ਚ ਤਂ ਪਚ੍ਚਾਸਨ੍ਤੋ ਕਥੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਤੁਵਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਲਪਿਤ੍ਥ.
੭੪੩. ‘‘ਸੋ ਚ ਤਂ ਅਭਣਨ੍ਤਂ ਅਯਾਚਿ, ਦੇਹਯ੍ਯ ਉਚ੍ਛੁਨ੍ਤਿ ਚ ਤਂ ਅਵੋਚ;
ਤਸ੍ਸ ਤੁਵਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਉਚ੍ਛੁਂ ਅਦਾਸਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਯਂ ਵਿਪਾਕੋ.
੭੪੪. ‘‘ਇਙ੍ਘ ਤ੍ਵਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ ਤਂ ਖਾਦਸ੍ਸੁ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ;
ਤੇਨੇਵ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਹਟ੍ਠੋ ਚੁਦਗ੍ਗੋ ਚ ਪਮੋਦਿਤੋ ਚਾਤਿ.
੭੪੫. ‘‘ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ ਤਂ ਖਾਦਿ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ;
ਤੇਨੇਵ ਸੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਹਟ੍ਠੋ ਚੁਦਗ੍ਗੋ ਚ ਪਮੋਦਿਤੋ ਚਾ’’ਤਿ. –
ਵਚਨਪਟਿਵਚਨਗਾਥਾ ਪੇਤੇਨ ਥੇਰੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ.
੭੩੭-੮. ਤਤ੍ਥ ਕਿਸ੍ਸਾਤਿ ਕੀਦਿਸਸ੍ਸ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਹਞ੍ਞਾਮੀਤਿ ਵਿਹਞ੍ਞਾਮਿ ਵਿਘਾਤਂ ਆਪਜ੍ਜਾਮਿ. ਵਿਹਞ੍ਞਾਮੀਤਿ ਵਾ ਵਿਬਾਧਿਯਾਮਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਪੀਲ਼ਿਯਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖਜ੍ਜਾਮੀਤਿ ਖਾਦਿਯਾਮਿ, ਅਸਿਪਤ੍ਤਸਦਿਸੇਹਿ ਨਿਸਿਤੇਹਿ ਖਾਦਨ੍ਤੇਹਿ ਵਿਯ ਉਚ੍ਛੁਪਤ੍ਤੇਹਿ ਕਨ੍ਤਿਯਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਾਯਮਾਮੀਤਿ ਉਚ੍ਛੁਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਵਾਯਾਮਂ ਕਰੋਮਿ. ਪਰਿਸਕ੍ਕਾਮੀਤਿ ਪਯੋਗਂ ਕਰੋਮਿ. ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛੁਰਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ, ਉਚ੍ਛੁਂ ਖਾਦਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਿਨ੍ਨਥਾਮੋਤਿ ਛਿਨ੍ਨਸਹੋ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਥਾਮੋ, ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਬਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਪਣੋਤਿ ਦੀਨੋ. ਲਾਲਪਾਮੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਟ੍ਟਿਤੋ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਲਪਾਮਿ.
੭੩੯. ਵਿਘਾਤੋਤਿ ਵਿਘਾਤਵਾ, ਵਿਹਤਬਲੋ ਵਾ. ਪਰਿਪਤਾਮਿ ਛਮਾਯਨ੍ਤਿ ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਭੂਮਿਯਂ ਪਪਤਾਮਿ. ਪਰਿਵਤ੍ਤਾਮੀਤਿ ਪਰਿਬ੍ਭਮਾਮਿ. ਵਾਰਿਚਰੋਵਾਤਿ ਮਚ੍ਛੋ ਵਿਯ. ਘਮ੍ਮੇਤਿ ਘਮ੍ਮਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ ਥਲੇ.
੭੪੦-੪. ਸਨ੍ਤਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਓਟ੍ਠਕਣ੍ਠਤਾਲੂਨਂ ਸੋਸਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਤਸਿਤੋ. ਸਾਤਸੁਖਨ੍ਤਿ ਸਾਤਭੂਤਂ ਸੁਖਂ. ਨ ਵਿਨ੍ਦੇਤਿ ਨ ਲਭਾਮਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਤੁਵਂ. ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਵਿਜਾਨਾਹਿ. ਪਯਾਤੋਤਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਅਨ੍ਵਗਚ੍ਛੀਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਪਚ੍ਚਾਸਨ੍ਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨੋ. ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਤਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸੇਨੇਵ ਉਚ੍ਛੁਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਪਮੋਦਿਤੋਤਿ ਪਮੁਦਿਤੋ.
੭੪੫. ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ ਤਂ ਖਾਦਿ ਯਾਵਦਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਥੇਰੇਨ ਆਣਤ੍ਤਿਨਿਯਾਮੇਨ ਉਚ੍ਛੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਰੁਚਿ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਉਚ੍ਛੁਕਲਾਪਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਪਨੇਸਿ, ਥੇਰੋ ਤਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤੇਨੇਵ ਤਂ ਉਚ੍ਛੁਕਲਾਪਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਅਦਾਸਿ, ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ, ਪੇਤੋ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਥਾਸੁਖਂ ਉਚ੍ਛੁਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ.
ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਪੇਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਪਾਕਟਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤਾ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ.
ਉਚ੍ਛੁਪੇਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.