੧੨. ਅਮ੍ਬਵਨਪੇਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਯਞ੍ਚ ਤੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਸੁਰਮ੍ਮਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਅਮ੍ਬਪੇਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਗਹਪਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭੋਗੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ, ਏਕਾ ਧੀਤਾਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਣਵਸੇਨ ਗਹਿਤੇਨ ਕਹਾਪਣਸਤੇਨ ਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਣਿਜ੍ਜਾਯ ਗਤੋ, ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਮੂਲੇਨ ਸਹ ਉਦਯਭੂਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਕਹਾਪਣਸਤਾਨਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਸਹ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚੋਰਾ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਥਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਸਤ੍ਥਿਕਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਲਾਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਪਨ ਗਹਪਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਗਚ੍ਛੇ ਕਹਾਪਣੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਨਿਲੀਯਿ. ਚੋਰਾ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸੁਂ. ਸੋ ਧਨਲੋਭੇਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪੇਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.
ਵਾਣਿਜਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਧੀਤੁਯਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਾ ਪਿਤੁ ਮਰਣੇਨ ਆਜੀਵਿਕਾਭਯੇਨ ਚ ਅਤਿਵਿਯ ਸਞ੍ਜਾਤਦੋਮਨਸ੍ਸਾ ਬਾਲ਼੍ਹਂ ਪਰਿਦੇਵਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਪਿਤੁ ਸਹਾਯੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ‘‘ਯਥਾ ਨਾਮ ਕੁਲਾਲਭਾਜਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਭੇਦਨਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਏਵਮੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ ਭੇਦਨਪਰਿਯਨ੍ਤਂ. ਮਰਣਂ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕਾਰਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਪਿਤਰਿ ਅਤਿਬਾਲ਼੍ਹਂ ਸੋਚਿ, ਮਾ ਪਰਿਦੇਵਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਪਿਤਾ, ਤ੍ਵਂ ਮਯ੍ਹਂ ਧੀਤਾ, ਅਹਂ ਤਵ ਪਿਤੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਪਿਤੁਨੋ ਗੇਹੇ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਅਵਿਮਨਾ ਅਭਿਰਮਸ੍ਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਸਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਸੋਕਾ ਪਿਤਰਿ ਵਿਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਞ੍ਜਾਤਗਾਰਵਬਹੁਮਾਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਪਣਭਾਵੇਨ ਤਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਾਰਿਨੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਪਿਤਰਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਕਾਮਾ ਯਾਗੁਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਮਨੋਸਿਲਾਵਣ੍ਣਾਨਿ ਸੁਪਰਿਪਕ੍ਕਾਨਿ ਮਧੁਰਾਨਿ ਅਮ੍ਬਫਲਾਨਿ ਕਂਸਪਾਤਿਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਅਮ੍ਬਫਲਾਨਿ ਚ ਦਾਸਿਯਾ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਭਗਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨੁਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਸਞ੍ਚੋਦਿਤਮਾਨਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਮਨੋਰਥਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਜ੍ਜਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸਾ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਪਨੀਤਂ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਵਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ, ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ.
ਅਥ ਸਾ ਭਗਵਤੋ ਯਾਗੁਂ ਉਪਨਾਮੇਸਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿ ਭਗਵਾ ਯਾਗੁਂ. ਅਥ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂਨਮ੍ਪਿ ਯਾਗੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਧੋਤਹਤ੍ਥਾ ਅਮ੍ਬਫਲਾਨਿ ਭਗਵਤੋ ਉਪਨਾਮੇਸਿ, ਭਗਵਾ ਤਾਨਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਯਾ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਯਾਗੁਅਮ੍ਬਫਲਦਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ, ਸਾ ਮੇ ਪਿਤਰਂ ਪਾਪੁਣਾਤੂ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਸਮੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਾਯ ਸੋ ਪੇਤੋ ਅਮ੍ਬਵਨਉਯ੍ਯਾਨਵਿਮਾਨਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯੋ ਮਹਤਿਞ੍ਚ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਭਿ.
ਅਥ ਤੇ ਵਾਣਿਜਾ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵਣਿਜ੍ਜਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਤਮੇਵ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਸਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਏਕਰਤ੍ਤਿਂ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸੁਂ. ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੋ ਵਿਮਾਨਪੇਤੋ ਉਯ੍ਯਾਨਵਿਮਾਨਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਤੇ ਵਾਣਿਜਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਨ ਲਦ੍ਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾ –
੭੯੬. ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਤੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਸੁਰਮ੍ਮਾ, ਸਮਾ ਸੁਤਿਤ੍ਥਾ ਚ ਮਹੋਦਕਾ ਚ;
ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਭਮਰਗਣਾਨੁਕਿਣ੍ਣਾ, ਕਥਂ ਤਯਾ ਲਦ੍ਧਾ ਅਯਂ ਮਨੁਞ੍ਞਾ.
੭੯੭. ‘‘ਇਦਞ੍ਚ ਤੇ ਅਮ੍ਬਵਨਂ ਸੁਰਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬੋਤੁਕਂ ਧਾਰਯਤੇ ਫਲਾਨਿ;
ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਭਮਰਗਣਾਨੁਕਿਣ੍ਣਂ, ਕਥਂ ਤਯਾ ਲਦ੍ਧਮਿਦਂ ਵਿਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚੁਂ.
੭੯੬. ਤਤ੍ਥ ਸੁਰਮ੍ਮਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਮਣੀਯਾ. ਸਮਾਤਿ ਸਮਤਲਾ. ਸੁਤਿਤ੍ਥਾਤਿ ਰਤਨਮਯਸੋਪਾਨਤਾਯ ਸੁਨ੍ਦਰਤਿਤ੍ਥਾ. ਮਹੋਦਕਾਤਿ ਬਹੁਜਲਾ.
੭੯੭. ਸਬ੍ਬੋਤੁਕਨ੍ਤਿ ਪੁਪ੍ਫੂਪਗਫਲੂਪਗਰੁਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਉਤੂਸੁ ਸੁਖਾਵਹਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਾਰਯਤੇ ਫਲਾਨੀ’’ਤਿ. ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਂ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੇਤੋ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਆਦੀਨਂ ਪਟਿਲਾਭਕਾਰਣਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ –
੭੯੮. ‘‘ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਦਕਂ ਯਾਗੁ, ਸੀਤਚ੍ਛਾਯਾ ਮਨੋਰਮਾ;
ਧੀਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨੇਨ, ਤੇਨ ਮੇ ਇਧ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. –
ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਨ ਮੇ ਇਧ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਯਂ ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਉਦਕਂ ਯਾਗੁਞ੍ਚ ਮਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤਿਯਾ ਮਯ੍ਹਂ ਧੀਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਾਨਂ, ਤੇਨ ਮੇ ਧੀਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨੇਨ ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦਿਬ੍ਬੇ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਸਬ੍ਬੋਤੁਕਂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਮਨੁਞ੍ਞਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਦਿਬ੍ਬਂ ਉਦਕਂ, ਯਾਗੁਯਾ ਅਤ੍ਥਰਣਸ੍ਸ ਚ ਦਾਨੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨਵਿਮਾਨਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਸੀਤਚ੍ਛਾਯਾ ਮਨੋਰਮਾ ਇਧ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਸਮਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਸੋ ਪੇਤੋ ਤੇ ਵਾਣਿਜੇ ਨੇਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਕਹਾਪਣਸਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਉਪਡ੍ਢਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਗਣ੍ਹਥ, ਉਪਡ੍ਢਂ ਮਯਾ ਗਹਿਤਂ ਇਣਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਜੀਵਤੂਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਧੀਤਾਯ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਾਣਿਜਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਧੀਤਾਯ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਨ੍ਨਭਾਗਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਅਦਂਸੁ. ਸਾ ਕਹਾਪਣਸਤਂ ਧਨਿਕਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਇਤਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਤੁ ਸਹਾਯਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨਿਵਸਤਿ. ਸੋ ‘‘ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤੁਯ੍ਹਂਯੇਵ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਪਟਿਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਘਰਸਾਮਿਨਿਂ ਅਕਾਸਿ.
ਸਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਪਲਾਲੇਨ੍ਤੀ –
੭੯੯. ‘‘ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਥ, ਦਾਨਸ੍ਸ ਦਮਸ੍ਸ ਸਂਯਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ;
ਦਾਸੀ ਅਹਂ ਅਯ੍ਯਕੁਲੇਸੁ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਸੁਣਿਸਾ ਹੋਮਿ ਅਗਾਰਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਾ’’ਤਿ. –
ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਦਤਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਠਿਤੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ –
‘‘ਅਸਾਤਂ ਸਾਤਰੂਪੇਨ, ਪਿਯਰੂਪੇਨ ਅਪ੍ਪਿਯਂ;
ਦੁਕ੍ਖਂ ਸੁਖਸ੍ਸ ਰੂਪੇਨ, ਪਮਤ੍ਤਂ ਅਤਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. (ਉਦਾ. ੧੮; ਜਾ. ੧.੧.੧੦੦) –
ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਸਾ ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਸਾ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸਾ ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਅਮ੍ਬਵਨਪੇਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.