੧੨. ਉਰਗਪੇਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ

ਉਰਗੋਵ ਤਚਂ ਜਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਉਪਾਸਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਪੁਤ੍ਤਮਰਣਹੇਤੁ ਪਰਿਦੇਵਸੋਕਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਗੇਹੇਯੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਚੂਸਵੇਲਾਯਂ ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਉਪਾਸਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਤਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਉਪਾਸਕੋ ਚ ਸਤ੍ਥੁ ਆਗਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ. ਉਪਾਸਕੋਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਉਪਾਸਕ, ਸੋਕਪਰੇਤੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਆਮ, ਭਗਵਾ, ਪਿਯੋ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਕਾਲਕਤੋ, ਤੇਨਾਹਂ ਸੋਚਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਸੋਕਵਿਨੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਰਗਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੫.੧੯ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਸਿ.

ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਧਮ੍ਮਪਾਲਂ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪੁਤ੍ਤੋ ਧੀਤਾ ਸੁਣਿਸਾ ਦਾਸੀਤਿ ਇਮੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਮਰਣਾਨੁਸ੍ਸਤਿਭਾਵਨਾਭਿਰਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਯੋ ਗੇਹਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਸੇਸਜਨੇ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋਵ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਘਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਸਤਿ. ਪੁਤ੍ਤੋ ਸੁਕ੍ਖਤਿਣਪਣ੍ਣਕਟ੍ਠਾਨਿ ਆਲਿਮ੍ਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਕੋ ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪੋ ਡਾਹਭਯੇਨ ਰੁਕ੍ਖਸੁਸਿਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਂ ਡਂਸਿ. ਸੋ ਵਿਸਵੇਗੇਨ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਕਤੋ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਮਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸਮੀਪੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਏਕਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਮਮ ਘਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ ‘ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥਾ ਏਕਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੁਰਿਤਂ ਆਗਚ੍ਛਤੂ’ਤਿ’’. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਆਰੋਚੇਸਿ, ਗੇਹਜਨੋਪਿ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਲਿਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਜਨਪਰਿਵੁਤੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਚਿਤਕਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਡਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸੋਕੋ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਾਪੋ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਅਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਸੋ ਚ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਰਿਮਜਾਤਿਂ ਕਤਪੁਞ੍ਞਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਞਾਤਕੇ ਚ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵੇਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਞਾਤਕੇ ਅਸੋਚਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ, ਮਿਗਂ ਝਾਪੇਥ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਮਂਸਂ ਦੇਥ, ਛਾਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਨ ਮਿਗੋ, ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ, ਉਰੇ ਜਾਤੋ ਓਰਸੋ ਮਹਾਗੁਣਵਨ੍ਤੋ ਤਰੁਣਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਤਥਾਰੂਪੇ ਗੁਣਵਤਿ ਤਰੁਣਪੁਤ੍ਤੇ ਮਤੇ ਨ ਸੋਚਥਾ’’ਤਿ? ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਸੋਚਨਕਾਰਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ –

੮੫. ‘‘ਉਰਗੋਵ ਤਚਂ ਜਿਣ੍ਣਂ, ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਂ ਤਨੁਂ;

ਏਵਂ ਸਰੀਰੇ ਨਿਬ੍ਭੋਗੇ, ਪੇਤੇ ਕਾਲਕਤੇ ਸਤਿ.

੮੬. ‘‘ਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਞਾਤੀਨਂ ਪਰਿਦੇਵਿਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਨ ਰੋਦਾਮਿ, ਗਤੋ ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਗਤੀ’’ਤਿ. –

ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

੮੫-੮੬. ਤਤ੍ਥ ਉਰਗੋਤਿ ਉਰੇਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਉਰਗੋ. ਸਪ੍ਪਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਚਂ ਜਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਜਜ੍ਜਰਭਾਵੇਨ ਜਿਣ੍ਣਂ ਪੁਰਾਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਚਂ ਨਿਮ੍ਮੋਕਂ. ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਂ ਤਨੁਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਉਰਗੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਿਣ੍ਣਤਚਂ ਰੁਕ੍ਖਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਕਟ੍ਠਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਮੂਲਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਪਾਸਾਣਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਕਞ੍ਚੁਕਂ ਓਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਰੀਰਤੋ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਹਾਯ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਾਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਸਂਸਾਰੇ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤੋ ਪੋਰਾਣਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ ਜਜ੍ਜਰੀਭੂਤਂ ਸਂ ਤਨੁਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪੁਨਬ੍ਭਵਵਸੇਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਡਯ੍ਹਮਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਸਰੀਰੇ ਨਿਬ੍ਭੋਗੇਤਿ ਅਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਕਾਯੇ ਏਵਂ ਭੋਗਵਿਰਹਿਤੇ ਨਿਰਤ੍ਥਕੇ ਜਾਤੇ. ਪੇਤੇਤਿ ਆਯੁਉਸ੍ਮਾਵਿਞ੍ਞਾਣਤੋ ਅਪਗਤੇ. ਕਾਲਕਤੇ ਸਤੀਤਿ ਮਤੇ ਜਾਤੇ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਕਾਯੋ ਅਪੇਤਵਿਞ੍ਞਾਣਤ੍ਤਾ ਡਾਹਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਞਾਤੀਨਂ ਰੁਦਿਤਂ ਪਰਿਦੇਵਿਤਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਰੋਦਾਮਿ. ਗਤੋ ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਗਤੀਤਿ ਯਦਿ ਮਤਸਤ੍ਤਾ ਨ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਮਤਸ੍ਸ ਪਨ ਕਤੋਕਾਸਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਯਾ ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ, ਤਂ ਚੁਤਿਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਗਤੋ, ਸੋ ਨ ਪੁਰਿਮਞਾਤੀਨਂ ਰੁਦਿਤਂ ਪਰਿਦੇਵਿਤਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ, ਨਾਪਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪੁਰਿਮਞਾਤੀਨਂ ਰੁਦਿਤੇਨ ਕਾਚਿ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਏਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਸੋਚਨਕਾਰਣੇ ਕਥਿਤੇ ਪਰਿਯਾਯਮਨਸਿਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲੇ ਪਕਾਸਿਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਰੂਪੋ ਸਕ੍ਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਸੋ ਮਤੋ ਕਿਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦਸ ਮਾਸੇ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਥਞ੍ਞਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ ਸਣ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਂਵਡ੍ਢਿਤੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ ਏਵਂ ਪਿਤਾ ਤਾਵ ਪੁਰਿਸਭਾਵੇਨ ਮਾ ਰੋਦਤੁ, ਮਾਤੁ ਨਾਮ ਹਦਯਂ ਮੁਦੁਕਂ, ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ? ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਅਰੋਦਨਕਾਰਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੀ –

੮੭. ‘‘ਅਨਬ੍ਭਿਤੋ ਤਤੋ ਆਗਾ, ਨਾਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਇਤੋ ਗਤੋ;

ਯਥਾਗਤੋ ਤਥਾ ਗਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ.

੮੮. ‘‘ਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਞਾਤੀਨਂ ਪਰਿਦੇਵਿਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਨ ਰੋਦਾਮਿ, ਗਤੋ ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਗਤੀ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਬ੍ਭਿਤੋਤਿ ਅਨਵ੍ਹਾਤੋ, ‘‘ਏਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਉਪਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਪਕ੍ਕੋਸਿਤੋ. ਤਤੋਤਿ ਯਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਠਿਤੋ, ਤਤੋ ਪਰਲੋਕਤੋ. ਆਗਾਤਿ ਆਗਞ੍ਛਿ. ਨਾਨੁਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਅਨਨੁਮਤੋ, ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤਾਤ, ਪਰਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ. ਇਤੋਤਿ ਇਧਲੋਕਤੋ. ਗਤੋਤਿ ਅਪਗਤੋ. ਯਥਾਗਤੋਤਿ ਯੇਨਾਕਾਰੇਨ ਆਗਤੋ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਨਬ੍ਭਿਤੋ ਏਵ ਆਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਗਤੋਤਿ ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਗਤੋ. ਯਥਾ ਸਕੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਆਗਤੋ, ਤਥਾ ਸਕੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਗਤੋਤਿ. ਏਤੇਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾਤਿ ਏਵਂ ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਕੇ ਸਂਸਾਰਪਵਤ੍ਤੇ ਮਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕਾ ਨਾਮ ਪਰਿਦੇਵਨਾ, ਅਯੁਤ੍ਤਾ ਸਾ ਪਞ੍ਞਵਤਾ ਅਕਰਣੀਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਏਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਗਿਨਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਸੋ ਕਿਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਾਤਾ ਮੇ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਭਗਿਨਿਯੋ ਨਾਮ ਭਾਤੂਸੁ ਸਿਨੇਹਾ, ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ? ਸਾਪਿ ਅਰੋਦਨਕਾਰਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੀ –

੮੯. ‘‘ਸਚੇ ਰੋਦੇ ਕਿਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਂ, ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਕਿਂ ਫਲਂ ਸਿਯਾ;

ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਸੁਹਜ੍ਜਾਨਂ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਨੋ ਅਰਤੀ ਸਿਯਾ.

੯੦. ‘‘ਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਞਾਤੀਨਂ ਪਰਿਦੇਵਿਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਨ ਰੋਦਾਮਿ, ਗਤੋ ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਗਤੀ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਚੇ ਰੋਦੇ ਕਿਸਾ ਅਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਅਹਂ ਰੋਦੇਯ੍ਯਂ, ਕਿਸਾ ਪਰਿਸੁਕ੍ਖਸਰੀਰਾ ਭਵੇਯ੍ਯਂ. ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਕਿਂ ਫਲਂ ਸਿਯਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਤੁ ਮਰਣਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਰੋਦਨੇ ਕਿਂ ਨਾਮ ਫਲਂ, ਕੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਭਵੇਯ੍ਯ? ਨ ਤੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਤਿਕੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨਾਪਿ ਸੋ ਤੇਨ ਸੁਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਸੁਹਜ੍ਜਾਨਂ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਨੋ ਅਰਤੀ ਸਿਯਾਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤੀਨਂ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਹਦਯਾਨਞ੍ਚ ਮਮ ਸੋਚਨੇਨ ਭਾਤੁਮਰਣਦੁਕ੍ਖਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਅਰਤਿ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਸਿਯਾਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਿਨਿਯਾ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਸੋ ਕਿਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਤ੍ਤਾ ਮੇ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮ ਭਤ੍ਤਰਿ ਸਿਨੇਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਮਤੇ ਵਿਧਵਾ ਅਨਾਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਨ ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ? ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰੋਦਨਕਾਰਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੀ –

੯੧. ‘‘ਯਥਾਪਿ ਦਾਰਕੋ ਚਨ੍ਦਂ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮਨੁਰੋਦਤਿ;

ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮੇਵੇਤਂ, ਯੋ ਪੇਤਮਨੁਸੋਚਤਿ.

੯੨. ‘‘ਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਞਾਤੀਨਂ ਪਰਿਦੇਵਿਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਨ ਰੋਦਾਮਿ, ਗਤੋ ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਗਤੀ’’ਤਿ. – ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ;

ਤਤ੍ਥ ਦਾਰਕੋਤਿ ਬਾਲਦਾਰਕੋ. ਚਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਭਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਮਾਨਂ. ਅਨੁਰੋਦਤੀਤਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਰਥਚਕ੍ਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਅਨੁਰੋਦਤਿ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮੇਵੇਤਨ੍ਤਿ ਯੋ ਪੇਤਂ ਮਤਂ ਅਨੁਸੋਚਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਨੁਸੋਚਨਂ ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਂ ਏਵਰੂਪਂ, ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਗਹੇਤੁਕਾਮਤਾਸਦਿਸਂ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਇਚ੍ਛਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾਯ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦਾਸਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਸੋ ਕਿਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਮੇ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ ਏਵਂ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਾਰਿਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਞ੍ਞੇ ‘ਸੁਮੁਤ੍ਤਾਹਂ ਤੇਨਾ’ਤਿ ਨ ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਮਿ, ਮਾ ਮਂ ਏਵਂ ਅਵਚ, ਨ ਚੇਤਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਅਤਿਵਿਯ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯੁਤ੍ਤਵਾਦੀ ਮਯ੍ਹਂ ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਉਰੇ ਸਂਵਡ੍ਢਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ? ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰੋਦਨਕਾਰਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੀ –

੯੩. ‘‘ਯਥਾਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ ਉਦਕੁਮ੍ਭੋ, ਭਿਨ੍ਨੋ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ;

ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮੇਵੇਤਂ, ਯੋ ਪੇਤਮਨੁਸੋਚਤਿ.

੯੪. ‘‘ਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਞਾਤੀਨਂ ਪਰਿਦੇਵਿਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਨ ਰੋਦਾਮਿ, ਗਤੋ ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਗਤੀ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ ਉਦਕੁਬ੍ਭੋ, ਭਿਨ੍ਨੋ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਉਦਕਘਟੋ ਮੁਗ੍ਗਰਪ੍ਪਹਾਰਾਦਿਨਾ ਭਿਨ੍ਨੋ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਪੁਨ ਪਾਕਤਿਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.

ਸਕ੍ਕੋ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ ਭਾਵਿਤਾ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਸਿਆਦਿਕਰਣਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਗੇਹਂ ਸਤ੍ਤਰਤਨਭਰਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਦਾਨਂ ਦੇਥ, ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਥ, ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਨਿਵੇਦੇਤ੍ਵਾ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤੋ. ਤੇਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯੋ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਜਾਤਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਸੋਕਸਲ੍ਲਂ ਸਮੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਾਸਕੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹੀਤਿ.

ਉਰਗਪੇਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਇਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪੇਤਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ

ਦ੍ਵਾਦਸਵਤ੍ਥੁਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ

ਪਠਮਸ੍ਸ ਉਰਗਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.