੯. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਥਾ
ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੬. ਇਦਾਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਕਥਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਕਥਿਤਾਯ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਥਾਯ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਨੁਵਣ੍ਣਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤਾਵ ਸੋਇਤਿ ਸਬ੍ਬਨਾਮਤ੍ਤਾ ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਵਾ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਵਤਾਤਿ ਏਕਂਸਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ. ਅਨੁਲੋਮਿਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਂ ਅਨੁਲੋਮੇਤੀਤਿ ਅਨੁਲੋਮਿਕਂ, ਤਦੇਵ ਖਨ੍ਤਿਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਖਮਨ੍ਤਿ ਰੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਖਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਮੁਦੁਕਾ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਤਿਕ੍ਖਾਤਿ ਤਿਵਿਧਾ. ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਕਾ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਮੁਦੁਕਾਨੁਲੋਮਿਕਾ ਖਨ੍ਤਿ. ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਕਾ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਮਜ੍ਝਿਮਾਨੁਲੋਮਿਕਾ ਖਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਤਿਕ੍ਖਾਨੁਲੋਮਿਕਾ ਖਨ੍ਤਿ. ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਉਪੇਤੋ. ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਏਤਂ ਠਾਨਂ ਏਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਹਿਤਸੁਖਾਵਹੋ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਸੀਸਤੋ ਤਥੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਸੁਭਾਦੀਸੁ ਚ ਅਸੁਭਨ੍ਤਿਆਦਿਅਵਿਪਰੀਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾ ਸਭਾਵੋਤਿ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤੋ, ਅਨਨ੍ਤਰਫਲਦਾਨਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਨਿਯਾਮਭੂਤਤ੍ਤਾ ਨਿਯਾਮੋ, ਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮਤ੍ਤੋ ਚ ਸੋ ਨਿਯਾਮੋ ਚਾਤਿ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋ. ਕੋ ਸੋ? ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਮਗ੍ਗਨਿਯਾਮੇਨ ਨਿਯਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੧; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੭੩) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤਂ ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗੋਤ੍ਰਭੁਨੋ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਿਯਤ੍ਤਾ ਤਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਿਕਖਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਗੋਤ੍ਰਭੁ ਵਿਵਟ੍ਟਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਲੋਮਿਕਖਨ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਚਤੂਸੁਪਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤੇਹਿ ਅਨੁਲੋਮਿਕਖਨ੍ਤਿਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਚਤੁਅਰਿਯਫਲਵਸੇਨ ਚ ਛ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਛਕ੍ਕਨਿਪਾਤੇ (ਅ. ਨਿ. ੬.੯੮, ੧੦੧) ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਦ੍ਵਯਵਸੇਨ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.
੩੭. ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿਆਦਿਕੇ ਪੁਚ੍ਛਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿਆਦੀਸੁ ਨਾਮਰੂਪਞ੍ਚ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੇ ਚ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਏਕੇਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਤਾਯ ਆਦਿਅਨ੍ਤਵਤਾਯ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਪਟਿਪੀਲ਼ਨਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਚ ਦੁਕ੍ਖਤੋ. ਪਚ੍ਚਯਯਾਪਨੀਯਤਾਯ ਰੋਗਮੂਲਤਾਯ ਚ ਰੋਗਤੋ. ਦੁਕ੍ਖਤਾਸੂਲਯੋਗਿਤਾਯ ਕਿਲੇਸਾਸੁਚਿਪਗ੍ਘਰਣਤਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਜਰਾਭਙ੍ਗੇਹਿ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਪਰਿਪਕ੍ਕਪਭਿਨ੍ਨਤਾਯ ਚ ਗਣ੍ਡਤੋ. ਪੀਲ਼ਾਜਨਕਤਾਯ ਅਨ੍ਤੋਤੁਦਨਤਾਯ ਦੁਨ੍ਨੀਹਰਣੀਯਤਾਯ ਚ ਸਲ੍ਲਤੋ. ਵਿਗਰਹਣੀਯਤਾਯ ਅਵਡ੍ਢਿਆਵਹਨਤਾਯ ਅਘਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਚ ਅਘਤੋ. ਅਸੇਰਿਭਾਵਜਨਕਤਾਯ ਆਬਾਧਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਚ ਆਬਾਧਤੋ. ਅਵਸਤਾਯ ਅਵਿਧੇਯ੍ਯਤਾਯ ਚ ਪਰਤੋ. ਬ੍ਯਾਧਿਜਰਾਮਰਣੇਹਿ ਲੁਜ੍ਜਨਪਲੁਜ੍ਜਨਤਾਯ ਪਲੋਕਤੋ. ਅਨੇਕਬ੍ਯਸਨਾਵਹਨਤਾਯ ਈਤਿਤੋ. ਅਵਿਦਿਤਾਨਂਯੇਵ ਵਿਪੁਲਾਨਂ ਅਨਤ੍ਥਾਨਂ ਆਵਹਨਤੋ ਸਬ੍ਬੂਪਦ੍ਦਵਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਚ ਉਪਦ੍ਦਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਭਯਾਨਂ ਆਕਰਤਾਯ ਚ ਦੁਕ੍ਖਵੂਪਸਮਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਤਾਯ ਚ ਭਯਤੋ. ਅਨੇਕੇਹਿ ਅਨਤ੍ਥੇਹਿ ਅਨੁਬਦ੍ਧਤਾਯ ਦੋਸੂਪਸਟ੍ਠਤਾਯ ਉਪਸਗ੍ਗੋ ਵਿਯ ਅਨਧਿਵਾਸਨਾਰਹਤਾਯ ਚ ਉਪਸਗ੍ਗਤੋ. ਬ੍ਯਾਧਿਜਰਾਮਰਣੇਹਿ ਚੇਵ ਲੋਭਾਦੀਹਿ ਚ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਚਲਿਤਤਾਯ ਚਲਤੋ. ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਚੇਵ ਸਰਸੇਨ ਚ ਪਭਙ੍ਗੁਪਗਮਨਸੀਲਤਾਯ ਪਭਙ੍ਗੁਤੋ. ਸਬ੍ਬਾਵਤ੍ਥਨਿਪਾਤਿਤਾਯ ਥਿਰਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਅਭਾਵਤਾਯ ਅਦ੍ਧੁਵਤੋ. ਅਤਾਯਨਤਾਯ ਚੇਵ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਖੇਮਤਾਯ ਚ ਅਤਾਣਤੋ. ਅਲ੍ਲੀਯਿਤੁਂ ਅਨਰਹਤਾਯ ਅਲ੍ਲੀਨਾਨਮ੍ਪਿ ਚ ਲੇਣਕਿਚ੍ਚਾਕਾਰਿਤਾਯ ਅਲੇਣਤੋ. ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਭਯਸਾਰਕਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨ ਅਸਰਣਤੋ. ਯਥਾਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੇਹਿ ਧੁਵਸੁਭਸੁਖਤ੍ਤਭਾਵੇਹਿ ਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਰਿਤ੍ਤਤੋ. ਰਿਤ੍ਤਤਾਯੇਵ ਤੁਚ੍ਛਤੋ, ਅਪ੍ਪਕਤ੍ਤਾ ਵਾ. ਅਪ੍ਪਕਮ੍ਪਿ ਹਿ ਲੋਕੇ ਤੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾਮਿਨਿਵਾਸਿਵੇਦਕਕਾਰਕਾਧਿਟ੍ਠਾਯਕਵਿਰਹਿਤਤਾਯ ਸੁਞ੍ਞਤੋ. ਸਯਞ੍ਚ ਅਸਾਮਿਕਭਾਵਾਦਿਤਾਯ ਅਨਤ੍ਤਤੋ. ਪਵਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਖਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਆਦੀਨਵਤਾਯ ਆਦੀਨਵਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਆਦੀਨਂ ਵਾਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਦੀਨਵੋ. ਕਪਣਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਚ ਕਪਣਾਯੇਵਾਤਿ ਆਦੀਨਵਸਦਿਸਤਾਯ ਆਦੀਨਵਤੋ. ਜਰਾਯ ਚੇਵ ਮਰਣੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾ ਪਰਿਣਾਮਪਕਤਿਤਾਯ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਤੋ. ਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਫੇਗ੍ਗੁ ਵਿਯ ਸੁਖਭਞ੍ਜਨੀਯਤਾਯ ਚ ਅਸਾਰਕਤੋ. ਅਘਹੇਤੁਤਾਯ ਅਘਮੂਲਤੋ. ਮਿਤ੍ਤਮੁਖਸਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਿਸ੍ਸਾਸਘਾਤਿਤਾਯ ਵਧਕਤੋ. ਵਿਗਤਭਵਤਾਯ ਵਿਭਵਸਮ੍ਭੂਤਤਾਯ ਚ ਵਿਭਵਤੋ. ਆਸਵਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਸਾਸਵਤੋ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਤਾਯ ਸਙ੍ਖਤਤੋ. ਮਚ੍ਚੁਮਾਰਕਿਲੇਸਮਾਰਾਨਂ ਆਮਿਸਭੂਤਤਾਯ ਮਾਰਾਮਿਸਤੋ. ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਪਕਤਿਤਾਯ ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਧਮ੍ਮਤੋ. ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਉਪਾਯਾਸਹੇਤੁਤਾਯ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਉਪਾਯਾਸਧਮ੍ਮਤੋ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਂਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਸਯਧਮ੍ਮਤਾਯ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਧਮ੍ਮਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਚ ਇਮੇਸੁ ‘‘ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
੩੮. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇਤਿ ਸਮੂਹਤੋ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਏਕੇਕਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਗਣਿਤਤ੍ਤਾ ਸਮੂਹੇ ਪਵਤ੍ਤਵਚਨਾਨਂ ਅਵਯਵੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ ਕਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਵਤ੍ਤਸਮ੍ਮਸਨਾਨਂ ਏਕਤੋ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਚਨਵਸੇਨ ਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਪਞ੍ਚਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੮੩) ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਵਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਵਾ ਯੁਜ੍ਜਤਿਯੇਵਾਤਿ. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿਆਦੀਨਵਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਾਲੇ ਸਨ੍ਤਿਪਦਞਾਣਵਸੇਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨਪਰਿਯਾਯੇਸੁ. ਆਰੋਗ੍ਯਨ੍ਤਿ ਆਰੋਗ੍ਯਭੂਤਂ. ਵਿਸਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਸਲ੍ਲਵਿਰਹਿਤਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਈਦਿਸੇਸੁ. ਅਨਾਬਾਧਨ੍ਤਿ ਆਬਾਧਵਿਰਹਿਤਂ, ਆਬਾਧਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਂ ਵਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਈਦਿਸੇਸੁ. ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਵਿਰਹਿਤਂ. ਉਪਸ੍ਸਗ੍ਗਤੋਤਿ ਚ ਅਨੁਪਸ੍ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਚ ਕੇਚਿ ਸਂਯੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਪਰਮਸੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾ ਚ ਪਰਮਸੁਞ੍ਞਂ. ਪਰਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਭੂਤਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ. ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ਨਪੁਂਸਕਵਚਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਚ ਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਅਨਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਯੇ ਪਟਿਲੋਮਪਰਿਯਾਯੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਨਾਸਵਨ੍ਤਿ ਆਸਵਵਿਰਹਿਤਂ. ਨਿਰਾਮਿਸਨ੍ਤਿ ਆਮਿਸਵਿਰਹਿਤਂ. ਅਜਾਤਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਅਮਤਨ੍ਤਿ ਭਙ੍ਗਾਭਾਵਤੋ ਮਰਣਵਿਰਹਿਤਂ. ਮਰਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਨਪੁਂਸਕਭਾਵਵਚਨਵਸੇਨ ‘‘ਮਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
੩੯. ਏਵਮਿਮਾਯ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਸੁ ਆਕਾਰਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਸੁ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਸਭਾਵਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ ਤੀਸੁਯੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਏਕਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਾਸੁ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਤ੍ਤੇ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਅਵਸਾਨੇ ਪਨੇਤਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਗਣਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਗਣਨਾਸੁ ਚ ਗਣਨਪਟਿਪਾਟਿਵਸੇਨ ਪਠਮਂ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਗਣਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤੀਤਿ ‘‘ਪਰਤੋ ਰਿਤ੍ਤਤੋ ਤੁਚ੍ਛਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ’’ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਖਨ੍ਧੇ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਪਞ੍ਞਾਸਾਤਿ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਲੋਕਤੋ ਚਲਤੋ ਪਭਙ੍ਗੁਤੋ ਅਦ੍ਧੁਵਤੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਤੋ ਅਸਾਰਕਤੋ ਵਿਭਵਤੋ ਸਙ੍ਖਤਤੋ ਮਰਣਧਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਖਨ੍ਧੇ ਦਸ ਦਸ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾਸਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਸਤਂ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਚੇਵਾਤਿ ਸੇਸਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਰੋਗਤੋ’’ਤਿਆਦਯੋ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਖਨ੍ਧੇ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਸਤਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਯਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖੇ ਪਵੁਚ੍ਚਰੇਤਿ ਯਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਦੁਕ੍ਖੇ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਗਣਨਵਸੇਨ ਪਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਾ ਸਤਂ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਚੇਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਯਾਨੀ’’ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ.
ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.