੬੯. ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੩. ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਇਧ ਤਥਾਗਤੋਤਿਆਦਿ ਪਞ੍ਚਧਾ ਠਪਿਤੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤਤ੍ਥ ਆਸਯਾਨੁਸਯਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ ਏਵ. ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਤਿ ਕੁਸਲੇ ਅਕੁਸਲੇ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਵੋਸਗ੍ਗੋ. ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬੇਤਿ ਭਬ੍ਬੇ ਚ ਅਭਬ੍ਬੇ ਚ. ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਜਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਭਬ੍ਬਾ. ਵਤ੍ਤਮਾਨਸਮੀਪੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ. ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਜਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਭਬ੍ਬਾ, ਭਾਜਨਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਭਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਅਭਬ੍ਬਾ.
ਕਤਮੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋਤਿਆਦਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਨਿਚ੍ਚੋ. ਲੋਕੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਧ ਸਰੀਰਂਯੇਵ ਨਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਾ ਪਨ ਇਧ ਪਰਤ੍ਥ ਚ ਸੋਯੇਵਾਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਸਯਂਯੇਵ ਆਲੋਕੇਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਅਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚੋ. ਅਤ੍ਤਾ ਸਰੀਰੇਨੇਵ ਸਹ ਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਵਾਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤੇ ਕਸਿਣੇ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਂਪਰਿਤ੍ਤਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਵਾਤਿ ਨ ਅਨ੍ਤਵਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇ ਕਸਿਣੇ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਂਅਪ੍ਪਮਾਣਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਜੀਵੋ ਚ ਸਰੀਰਞ੍ਚ ਤਂਯੇਵ. ਜੀਵੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾ, ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਨਪੁਂਸਕਵਚਨਂ ਕਤਂ. ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੋ ਜੀਵੋ ਅਞ੍ਞਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਖਨ੍ਧਾ ਇਧੇਵ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤੋ ਮਰਣਤੋ ਪਰਂ ਹੋਤਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ‘‘ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਖੇ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਇਧੇਵ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਗਤੋ ਚ ਮਰਣਤੋ ਪਰਂ ਨ ਹੋਤਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਇਮੇ ‘‘ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਖੇ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮੇ ਏਕੇਕਪਕ੍ਖਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਭਯਪਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮੇ ਉਭਯਪਕ੍ਖਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਉਭਯਦੋਸਾਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਹੋਤੀਤਿ ਚ ਨ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਚ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਪਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ.
ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋ – ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਦਸਹਾਕਾਰੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਭੇਦੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਚ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਲੋਕੋਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਗਹਣਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਤਮੇਵ ਲੋਕਂ ‘‘ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਹਣਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਵਾਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕਸਿਣਲਾਭਿਨੋ ਸੁਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇ ਵਾ ਸਰਾਵਮਤ੍ਤੇ ਵਾ ਕਸਿਣੇ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਚ ਕਸਿਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ’’ਤਿ ਚ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਗਹਣਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਪਿ ਹੋਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਪਿ. ਵਿਪੁਲਕਸਿਣਲਾਭਿਨੋ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਸਿਣੇ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਚ ਕਸਿਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਨ ਅਨ੍ਤਵਾ’’ਤਿ ਚ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਗਹਣਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਪਿ ਹੋਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਪਿ. ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਭੇਦਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਰੀਰਸ੍ਸੇਵ ‘‘ਜੀਵ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਰੀਰੇ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਜੀਵਮ੍ਪਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਹਣਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦੁਤਿਯਪਦੇ ਸਰੀਰਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਜੀਵਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਰੀਰੇ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਜੀਵਂ ਨ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਸਸ੍ਸਤਗ੍ਗਹਣਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਤਥਾਗਤੋ ਨਾਮ, ਸੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਪਠਮਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ. ‘‘ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਦੁਤਿਯਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ. ‘‘ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਤਤਿਯਾ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ. ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਦਿਟ੍ਠੀਤਿ.
ਇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾਤਿ ਭਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਸ੍ਸਤੋ, ਸਸ੍ਸਤਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਭਵੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਭਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦੋ, ਉਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਭਵੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਦਸਵਿਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾਵ ਹੋਤਿ. ਤਾਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਏਕੇਕਂ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਅਪਸ੍ਸਿਤਾ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਸਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਏਤੇ ਵਾ ਪਨ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਗ੍ਗਿਤੋ ਵਾ ਉਦਕਤੋ ਵਾ ਮਿਥੁਭੇਦਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੨) ਵਿਯ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਏਤੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਪਕ੍ਖੇ ਚ ਨ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨਲ੍ਲੀਯਿਤ੍ਵਾ ਪਹਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ ਵਾ ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੋਵ. ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੂਤਿ ਇਮੇਸਂ ਜਰਾਮਰਣਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਾ ਸਮੂਹੋ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ. ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਤੋ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇ ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਹ ਸਮ੍ਮਾ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਚ ਤੇਸੁ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਨੁਲੋਮਿਕਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ. ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਞਾਣਂ. ਞਾਣਞ੍ਹਿ ਖਮਨਤੋ ਖਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਲਦ੍ਧਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਅਧਿਗਤਾ ਹੋਤਿ. ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਉਚ੍ਛੇਦਤ੍ਤਾਨੁਪਗਮੋ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਯਂ ਆਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਪਰਮਦਸ੍ਸਨੇਨ ਫਲਾਨੁਪਰਮਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਸ੍ਸਤਤ੍ਤਾਨੁਪਗਮੋ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਯਂ ਨਵਨਵਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਏਵਮੇਤੇ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨ ਉਚ੍ਛੇਦੋ ਨ ਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨਂ ‘‘ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਦੁਭਯਦਿਟ੍ਠਿਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਾ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਯਥਾਸਭਾਵਂ ਨੇਯ੍ਯਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਮ੍ਪਿ ਵਿਸਯਵੋਹਾਰੇਨ ‘‘ਯਥਾਭੂਤਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਨ ‘‘ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਭਯਤੂਪਟ੍ਠਾਨਞਾਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਾ ਞਾਣਂ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਇਦਾਨਿ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ‘‘ਏਤੇ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਸੇਸਾਕੁਸਲੇਹਿ ਸੇਸਕੁਸਲੇਹਿ ਚ ਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਤਥਾਗਤੋ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਸੇਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚ ਅਭਿਣ੍ਹਸਮੁਦਾਚਾਰਵਸੇਨ ਸੇਵਮਾਨਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਸੇਵਿਤਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਕਾਮੋ ਗਰੁ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਗਰੁਕੋ. ਤਥੇਵ ਕਾਮੋ ਆਸਯੇ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਾਸਯੋ. ਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨੇਵ ਕਾਮੇ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਲਗ੍ਗੋਤਿ ਕਾਮਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨੇਵ. ਕਾਮਾਦੀਹਿ ਚ ਤੀਹਿ ਸੇਸਾਕੁਸਲਾ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਸੇਸਕੁਸਲਾ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋ’’ਤਿ ਤਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਨਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋ – ‘‘ਇਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਭਵਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠੀਤਿ. ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠੀਨਞ੍ਹਿ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਇਮਾਵ ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਦ੍ਵਯਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਖ੍ਵਾਯਂ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਲੋਕੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਤ੍ਥਿਤਞ੍ਚੇਵ ਨਤ੍ਥਿਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫). ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਂ. ਨਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦੋ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋ. ਇਦਾਨਿ ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤੇ ਵਾ ਪਨ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਏਤੇ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਯੇਵ. ‘‘ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਸਙ੍ਖਾਤੇ ਦ੍ਵੇ ਅਨ੍ਤੇ. ‘‘ਅਨੁਪਗਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਨ ਅਲ੍ਲੀਯਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਚੇਵ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ. ‘‘ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ. ‘‘ਯਥਾਭੂਤਂ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇ ਚੇਵ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਏਤੇ ਉਭੋ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾ, ਯਞ੍ਚ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ, ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋ. ਅਯਂ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਞ੍ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋ ਇਦਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਸਮਾਨਟ੍ਠਕਥਾ.
ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ਪਨਾਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਵਾਸਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਵਾਸੋਤਿ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਰਿਯਵਾਸਭਾਣਕੋ ਹੋਸਿ ਨ ਹੋਸੀ’’ਤਿ? ਸਚੇ ‘‘ਨ ਹੋਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਭਾਣਕਤਾਯ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ‘‘ਭਾਣਕੋਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ‘‘ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਆਹਰਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਨੋ ਚੇ ਆਹਰਤਿ, ਸਯਂ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਦਸਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਾਵਾਸਾ, ਯਦਰਿਯਾ ਆਵਸਿਂਸੁ ਵਾ ਆਵਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਆਵਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੯). ਏਤਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾਸਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਕਥਿਤਮੇਵੇਤਨ੍ਤਿ. ਇਮਂ ਪਨ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮਗ੍ਗਞਾਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਪਿ ਜਾਨਾਤਿ ਏਵ. ਤਸ੍ਮਾਯੇਵ ਚ ‘‘ਕਾਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਅਨੁਸਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਨੁਸਯਾਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਸਯਾ? ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠੇਨ. ਕੋ ਏਸ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠੋ ਨਾਮਾਤਿ? ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੋ. ਏਤੇ ਹਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਸੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾ – ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਕਾਰੋ, ਸੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਅਨੁਸਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਟਿਵਚਨਂ – ਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਕਾਰੋ, ਅਨੁਸਯੋਤਿ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਥਾਮਗਤਕਿਲੇਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸਾਰਮ੍ਮਣੋ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ ਸਹੇਤੁਕੋ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲੋ ਅਤੀਤੋਪਿ ਹੋਤਿ ਅਨਾਗਤੋਪਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਇਧੇਵ ਤਾਵ ਅਭਿਸਮਯਕਥਾਯ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੨੧) ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ‘‘ਥਾਮਗਤੋ ਅਨੁਸਯਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਯਂ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਦਭਾਜਨੇ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਲਙ੍ਗੀ ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮੋਹੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੩੯੦) ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮੋਹਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਅਨੁਸਯਾ ਅਹੇਤੁਕਾ ਅਨੁਸਯਾ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਵਾਦਾ ਪਟਿਸੇਧਿਤਾ. ਅਨੁਸਯਯਮਕੇ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਮਹਾਵਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਾਰੇ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਯਮ. ੨.ਅਨੁਸਯਯਮਕ.੩੦੦) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨੁਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਇਮਿਨਾ ਤਨ੍ਤਿਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸਾਰਮ੍ਮਣੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਨੁਸਯੋ ਹਿ ਨਾਮੇਸ ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੋਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਮਰਾਗੋ ਚ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਸਯੋ ਚਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਸਹਜਾਤਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਮਨਾਪੇਸੁ ਅਵਸੇਸਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਲੋਭੋ. ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਚ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਸਹਜਾਤਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਅਮਨਾਪੇਸੁ ਅਵਸੇਸਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਦੋਸੋ. ਮਾਨਾਨੁਸਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਸਹਜਾਤਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਵਜ੍ਜੇਸੁ ਅਵਸੇਸਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਮਾਨੋ. ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ ਚਤੂਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਹਗਤੇ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਸਹਜਾਤਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ. ਤਯੋਪਿ ਅਵਸੇਸਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਮੋਹਾ. ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਚਤੂਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਸਹਜਾਤਵਸੇਨ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ ਪਨ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਲੋਭੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੧੧੪. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਯਂ ਲੋਕੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਨ੍ਤਿ ਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਜਾਤਿਕਂ ਪਿਯਸਭਾਵਂ. ਸਾਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਾਤਜਾਤਿਕਂ ਅਸ੍ਸਾਦਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤਿ. ‘‘ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਧ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੋਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਉਦਕੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਉਪਰਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਾ ਚ ਉਦਕਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣਾ. ਤਥਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਟਿਘੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਏਵਂ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਪਤਿਤਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪਤਿਤਾ ਅਨੁਗਤਾ. ਵਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਪਾਠੋ. ਤਦੇਕਟ੍ਠੋਤਿ ਤਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਹਜੇਕਟ੍ਠਵਸੇਨ ਏਕਤੋ ਠਿਤੋ. ਮਾਨੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਚਾਤਿ ਨਵਵਿਧਮਾਨੋ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਵਿਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਤਦੇਕਟ੍ਠੋ ਮਾਨੋ ਚ ਤਦੇਕਟ੍ਠਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਤਦੇਕਟ੍ਠਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਚਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ ਅਵਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਤਯੋ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਬਹੁਵਚਨਂ ਕਤਂ. ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਚਰਿਤਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤੇਰਸ ਚੇਤਨਾ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਚਤਸ੍ਸੋ ਆਨੇਞ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰੋ ਪਰਿਤ੍ਤਭੂਮਕੋ. ਇਤਰੋ ਮਹਾਭੂਮਕੋ. ਤੀਸੁਪਿ ਵਾ ਏਤੇਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਪ੍ਪਵਿਪਾਕੋ ਪਰਿਤ੍ਤਭੂਮਕੋ, ਮਹਾਵਿਪਾਕੋ ਮਹਾਭੂਮਕੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੧੧੫. ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਲਾਮਕਜ੍ਝਾਸਯਾ. ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਜ੍ਝਾਸਯਾ. ਸੇਵਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਨ੍ਤਿ ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤਿ. ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾ ਨ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇਪਿ ਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦਿਸੇ ਸਾਰੁਪ੍ਪੇ ਭਿਕ੍ਖੂਯੇਵ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਇਤਰੇ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਾ, ਤੇਪਿ ਨ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦਿਸੇ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇਯੇਵ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ ਪਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਏਤਰਹਿਯੇਵ, ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗਤ੍ਥੇ ਵਾ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਇਦਂ ਪਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸੇਵਨਮੇਵ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤਸੇਵਨਮੇਵ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਨਂ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਸੇਵਨਮੇਵ, ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਸੇਵਨਮੇਵ ਕੋ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ? ਅਜ੍ਝਾਸਯਧਾਤੁ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ.
ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬੇ ਪਠਮਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ਉਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਠਮਂ ਅਭਬ੍ਬਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਪਨ ਦ੍ਵਨ੍ਦਸਮਾਸੇ ਅਚ੍ਚਿਤਸ੍ਸ ਚ ਮਨ੍ਦਕ੍ਖਰਸ੍ਸ ਚ ਪਦਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਨਿਪਾਤਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਭਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬਂ ਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਕਮ੍ਮਾਵਰਣੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੇਨ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮੇਨ. ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ. ਕਿਲੇਸਾਵਰਣੇਨਾਤਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ. ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਨਂ ਆਵਰਣਤੋ ਆਵਰਣਾਨਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਦੂਸਕਾਦੀਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿਪਿ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਵਿਪਾਕਾਵਰਣੇਨਾਤਿ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦੁਹੇਤੁਕਾਨਮ੍ਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਹੇਤੁਕਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਿ ਵਿਪਾਕਾਵਰਣਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਸਦ੍ਧਾਰਹਿਤਾ. ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਿਕਾਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦਰਹਿਤਾ. ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਿਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਭਵਙ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਹੀਨਾ. ਭਵਙ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਪਿ ਯਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਾਦਕਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋਪਿ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋਯੇਵ ਨਾਮ. ਅਭਬ੍ਬਾ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬਾ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸਭਾਵੋਤਿ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਂ, ਸੋਯੇਵ ਅਨਨ੍ਤਰਫਲਦਾਨੇ, ਸਯਮੇਵ ਵਾ ਅਚਲਭਾਵਤੋ ਨਿਯਾਮੋ, ਤਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬਾ. ਨ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣੇਨਾਤਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ.
ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.