੩੪. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੮੩. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਮਥਬਲਨ੍ਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇ ਸਮੇਤੀਤਿ ਸਮਥੋ, ਸੋਯੇਵ ਅਕਮ੍ਪਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਬਲਂ. ਅਨਾਗਾਮਿਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਸਮਾਧਿਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਹਾਨੇਨ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਮਾਧਿ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਥਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ. ਸਮਾਧਿਬਲਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਵਿਧੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਸਾਯੇਵ ਅਕਮ੍ਪਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਬਲਂ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਥਬਲਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਨਿਰੋਧੇ ਚ ਪਟਿਪਾਦਨਤ੍ਥਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਨਿਰੋਧੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ.

ਨੀਵਰਣੇਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ, ਨੀਵਰਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨੀਵਰਣਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਵਾ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ, ਨੀਵਰਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਝਾਨਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਅਥ ਵਾ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਪਠਮੇਨ ਝਾਨੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਮਾਧਿ ਨੀਵਰਣੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ. ਅਯਮੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਚਾਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਚ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ ਉਦ੍ਧਤਭਾਵੋ, ਤਂ ਅਵੂਪਸਮਲਕ੍ਖਣਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚਾਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਸਹਗਤੇ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਭਾਵਂ ਗਤੇ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਮੋਹਅਹਿਰਿਕਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਕਿਲੇਸੇ ਚ. ਖਨ੍ਧੇ ਚਾਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਚ. ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ ਨ ਚਲਤਿ ਨ ਵੇਧਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਨ ਚਲਤਿ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਨ ਵੇਧਤੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂਯੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਾਸਂਯੇਵ ਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁਪਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚਾਤਿ ਯਥਾਯੋਗਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਲੋਭਦੋਸਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਕਿਲੇਸੇ ਚ.

ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਵਿਤਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾਚਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੩) ਵਚਨਤੋ ਵਾਚਂ ਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ. ‘‘ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਕਾਯਿਕਾ ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੩) ਵਚਨਤੋ ਕਾਯੇਨ ਸਙ੍ਖਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਚ ਨਿਰੋਧਂ. ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ. ‘‘ਚੇਤਸਿਕਾ ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੩) ਵਚਨਤੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਖਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ.

੮੪. ਞਾਣਚਰਿਯਾਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸਾਨੇ, ਵਿਵਟ੍ਟਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਗਹਣੇਨ ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਆਦਿਭੂਤਾ ਚਰਿਯਾਕਥਾਯ ਞਾਣਚਰਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸੇਸਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾਹੀਤਿ ਚ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਫਲਵਜ੍ਜਾਹਿ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿਪਿ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬਲਤ੍ਤਾ.

੮੫. ਨਵਹਿ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਅਟ੍ਠ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਏਕਾਤਿ ਨਵ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾ. ਬਲਚਰਿਯਾਨਂ ਕਿਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ? ਸਮਥਬਲੇਨਪਿ ਹਿ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਪੇਯ੍ਯਾਲਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਸਮਸਤ੍ਤਤਿਯਾ ਵਾਰੇਹਿ ਯਥਾਯੋਗਂ ਅਪ੍ਪਨੂਪਚਾਰਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾਯਪਿ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਅਪ੍ਪਨੂਪਚਾਰਸਮਾਧਿਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਬਲਾਨਿ ਵਸੀਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਚਰਿਯਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਞਾਣਚਰਿਯਾਯ ਸਤ੍ਤ ਚ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਵਿਵਟ੍ਟਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਨਵ ਚ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਦਂ ਨੇਸਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਸਤ੍ਤ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਬਲਾਨਿ ਵਸੀਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਚਰਿਯਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਵਸੀਭਾਵਤਾ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੪ ਮਾਤਿਕਾ) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਵਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਵਸੀਤਿ ਪਞ੍ਚ ਵਸਿਯੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵੋਹਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਸੋ ਏਵ ਵਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪੁਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਤਾ ਵਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਵਸੋ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੋ, ਸੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੀ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁ. ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਯਤ੍ਥਿਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਪਦੇਸੇ ਇਚ੍ਛਤਿ ਗਾਮੇ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਵਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਿਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਯਦਾ ਯਦਾ ਕਾਲੇ ਸੀਤਕਾਲੇ ਵਾ ਉਣ੍ਹਕਾਲੇ ਵਾ, ਤਦਾ ਤਦਾ ਆਵਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਇਚ੍ਛਤਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਸੇਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ, ਤਂ ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ. ਏਕੇਕਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸਾਪਿ ਝਾਨਸ੍ਸ ਵਸਿਤਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਮਯੋਜਨਾਯੇਵ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰਾ. ਯਾਵਤਿਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਯਾਵਤਕਂ ਕਾਲਂ ਇਚ੍ਛਤਿ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਾ, ਤਾਵਤਕਂ ਕਾਲਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ. ਆਵਜ੍ਜਨਾਯਾਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਾਯ. ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਭਾਵੋ, ਅਲਸਭਾਵੋ ਵਾ. ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਧਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਵਸਿਯਂਪਠਮਂ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਜਵਨੇਹਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾ.

ਅਯਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ – ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਆਵਜ੍ਜਯਤੋ ਭਵਙ੍ਗਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾਵਜ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਜਵਨਾਨਿ ਜਵਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਦ੍ਵੇ ਭਵਙ੍ਗਾਨਿ, ਤਤੋ ਪੁਨ ਵਿਚਾਰਾਰਮ੍ਮਣਂ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਜਵਨਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਝਾਨਙ੍ਗੇਸੁ ਯਦਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੇਸੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੀ ਸਿਦ੍ਧਾਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਵਸੀ ਭਗਵਤੋ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਸੀਘਤਰਾ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੀ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਭਵਙ੍ਗਵਾਰੇ ਗਣਨਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਨ੍ਦੋਪਨਨ੍ਦਦਮਨੇ ਵਿਯ ਸੀਘਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੀ ਨਾਮ. ਅਚ੍ਛਰਾਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦਸਚ੍ਛਰਾਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਖਣਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੀ ਨਾਮ. ਤਥੇਵ ਤਤੋ ਲਹੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਵਸੀ ਨਾਮ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੀ ਪਨ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸਿਯਾ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਜਵਨਾਨੇਵ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਆਵਜ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਰਾਨੀਤਿ. ਇਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾਯ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੀ ਸਿਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸਿਯਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਵਸੀ ਸਿਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਵਸੀ ਭਗਵਤੋ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਵ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਾਲੇ ਝਾਨਙ੍ਗਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਨਾਨਾਵਿਧਵਣ੍ਣਾਦਿਨਿਮ੍ਮਾਨਸ੍ਸ ਨਾਨਾਕਸਿਣਵਸੇਨ ਇਜ੍ਝਨਤੋ ਤਂਤਂਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਯਥਾਰੁਚਿ ਲਹੁਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਸਿਣੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਆਵਜ੍ਜਨਪਵਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੀ, ਤਦਾਵਜ੍ਜਨਵੀਥਿਯਂਯੇਵ ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਤ੍ਥਤਾਸਮਾਪਜ੍ਜਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੀ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਯੁਤ੍ਤਿ ਚ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਵਸੀਪਟਿਪਾਟਿ ਚ ਯਥਾਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਝਾਨਙ੍ਗਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯੇਵ ਪਞ੍ਚ ਜਵਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਤ੍ਤਸੁਪਿ ਜਵਨੇਸੁ ਜਵਨ੍ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੀਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੇ? ਯਥਾ ਕਸਿਣੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਝਾਨਂ ਕਾਰਣੋਪਚਾਰੇਨ ਕਸਿਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯਂ ਕਸਿਣਂ ‘‘ਸੁਖੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੧੯੪) ਵਿਯ ਫਲੋਪਚਾਰੇਨ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕਾਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦਾਯ ਪਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਨ ਨਿਦ੍ਦੋਕ੍ਕਮਨੇ ਵਿਯ ਪੁਨ ਝਾਨੋਕ੍ਕਮਨੇ ਸਤਿਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੀਯੇਵ ਨਾਮ, ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਪਨ ਵੁਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਸਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਵਸੀ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ.

ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਪਨ ਇਦਂ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮਂ – ਕਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਕੇ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਤ੍ਥ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਥਞ੍ਚਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਠਾਨਂ, ਕਥਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਕਿਨ੍ਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਮਤਸ੍ਸ ਚ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਕਿਂ ਸਙ੍ਖਤਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਲੋਕਿਯਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾ ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਤਿ?

ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ? ਯਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨਿਰੋਧਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ.

ਕੇ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਾ ਚ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨੋ ਪਨ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਚ ਖੀਣਾਸਵਾ ਚ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

ਕਤ੍ਥ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ? ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੇ ਪਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ.

ਕਸ੍ਮਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਭੇਦੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

ਕਥਂ ਚਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਨਿਰੋਧਯਤੋ ਏਵਮਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਸਮਥਵਸੇਨੇਵ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਤਿ, ਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨੇਵ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਤਿ, ਸੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਉਭਯਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਨਿਰੋਧੇਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ.

ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ – ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਸੁਧੋਤਹਤ੍ਥਪਾਦੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਓਕਾਸੇ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਸੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨੇਸਾ ਤਿਵਿਧਾ ਹੋਤਿ – ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਨ੍ਦਾ ਵਾ ਹੋਤੁ ਤਿਕ੍ਖਾ ਵਾ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਤਿਕ੍ਖਾਵ ਵਟ੍ਟਤਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਸਦਿਸਾ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨ ਨਾਤਿਮਨ੍ਦਾ ਨਾਤਿਤਿਕ੍ਖਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸ ਨਾਤਿਮਨ੍ਦਾਯ ਨਾਤਿਤਿਕ੍ਖਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਤੋ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਤਥੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਤੋ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਤਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਤਥੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ – ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਅਵਿਕੋਪਨਂ, ਸਙ੍ਘਪਟਿਮਾਨਨਂ, ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਂ, ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਅਵਿਕੋਪਨਨ੍ਤਿ ਯਂ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਵਾ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਵਾ ਨਿਵਾਸਗੇਹਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਜਾਤਂ, ਤਂ ਯਥਾ ਨ ਵਿਕੁਪ੍ਪਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਉਦਕਵਾਤਚੋਰਉਨ੍ਦੂਰਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਨ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਧਾਨਂ – ‘‘ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਮਾ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਝਾਯਤੁ, ਮਾ ਉਦਕੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤੁ, ਮਾ ਵਾਤੇਨ ਵਿਦ੍ਧਂਸਤੁ, ਮਾ ਚੋਰੇਹਿ ਹਰੀਯਤੁ, ਮਾ ਉਨ੍ਦੂਰਾਦੀਹਿ ਖਜ੍ਜਤੂ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੇ ਤਂ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਤਸ੍ਸ ਨ ਕੋਚਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਨਧਿਟ੍ਠਹਤੋ ਪਨ ਅਗ੍ਗਿਆਦੀਹਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਇਦਂ ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਅਵਿਕੋਪਨਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਨ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਂ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਂ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੁਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨਂ ਰਕ੍ਖਤਿ.

ਸਙ੍ਘਪਟਿਮਾਨਨਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਟਿਮਾਨਨਂ ਉਦਿਕ੍ਖਨਂ. ਯਾਵ ਏਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨ ਪਟਿਮਾਨਨਂ ਏਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ, ਪਟਿਮਾਨਨਾਵਜ੍ਜਨਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਸਚੇ ਮਯਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਙ੍ਘੋ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਯਾਵ ਮਂ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵ. ਯੋ ਪਨ ਏਵਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਸਙ੍ਘੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਹਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਞ੍ਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੇਸੇਤਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਪਕ੍ਕੋਸਾ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਵਨੂਪਚਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਆਵੁਸੋ ਪਟਿਮਾਨੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂਗਰੁਕਾ ਹਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਣਾ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਸਯਮੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਨ੍ਤਿ ਇਧਾਪਿ ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਾਵਜ੍ਜਨਮੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਸਚੇ ਮਯਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਵਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਯਾਵ ਮਂ ਕੋਚਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵ. ਯੋ ਪਨ ਏਵਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਸਙ੍ਘੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਹਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਞ੍ਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੇਸੇਤਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤਂ ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਪਕ੍ਕੋਸਾ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਵਨੂਪਚਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂਗਰੁਕਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਸਯਮੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਜੀਵਿਤਦ੍ਧਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਇਮਿਨਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਕੁਸਲੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਕੇ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਮਰਣਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਨਿਰੋਧੇ ਮਰਣਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਵ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਵਸੇਸਞ੍ਹਿ ਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਇਮਂ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥੇਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਵਾਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਨਿਰੋਧਂ ਫੁਸਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਰਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ? ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਯੋਗਤ੍ਤਾ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦ੍ਵੇ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਯੁਗਨਦ੍ਧੇ ਕਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਆਰੋਹਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਯੋਗੋ, ਨ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਯੋਗਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਰਿ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਕਥਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਏਵਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾਯ ਪਨਸ੍ਸਾ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਚੇਵ ਅਨ੍ਤਰਾ ਆਯੁਕ੍ਖਯਸਙ੍ਘਪਟਿਮਾਨਨਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਾਭਾਵੇਨ ਚ ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ.

ਕਥਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਰਹਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ.

ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਕਿਨ੍ਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਵਿਵੇਕਪੋਣਂ ਵਿਵੇਕਪਬ੍ਭਾਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੪).

ਮਤਸ੍ਸ ਚ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਯੋ ਚਾਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਮਤੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ, ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ, ਆਯੁ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣੋ, ਉਸ੍ਮਾ ਵੂਪਸਨ੍ਤਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਰਿਭਿਨ੍ਨਾਨਿ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ, ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ, ਆਯੁ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣੋ, ਉਸ੍ਮਾ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਪਰਿਭਿਨ੍ਨਾਨੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੫੭).

ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਕਿਂ ਸਙ੍ਖਤਾਤਿਆਦਿਪੁਚ੍ਛਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਸਙ੍ਖਤਾ’’ਤਿਪਿ ‘‘ਅਸਙ੍ਖਤਾ’’ਤਿਪਿ ‘‘ਲੋਕਿਯਾ’’ਤਿਪਿ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ’’ਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਭਾਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨੋ ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਤਿ.

‘‘ਇਤਿ ਸਨ੍ਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਅਰਿਯਨਿਸੇਵਿਤਾ;

ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਿਤਿ ਸਙ੍ਖਮੁਪਾਗਤਾ’’ਤਿ.

ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.