੧੧. ਮਗ੍ਗਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੬੧. ਮਗ੍ਗਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਭੇਦਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਦਨੁਵਤ੍ਤਕਕਿਲੇਸੇਹੀਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਅਨੁਵਤ੍ਤਮਾਨੇਹਿ ਨਾਨਾਵਿਧੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ. ਤੇਨ ਤਦੇਕਟ੍ਠਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੁਵਿਧਞ੍ਹਿ ਏਕਟ੍ਠਂ ਸਹਜੇਕਟ੍ਠਂ ਪਹਾਨੇਕਟ੍ਠਞ੍ਚ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਾ ਯਾਵ ਪਹਾਨਾ ਠਿਤਾਤਿ ਤਦੇਕਟ੍ਠਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਹਿ ਪਹੀਯਮਾਨਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹਜਾਤਾ ਲੋਭੋ ਮੋਹੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਅਹਿਰਿਕਂ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਕਿਲੇਸਾ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹਜਾਤਾ ਲੋਭੋ ਮੋਹੋ ਥਿਨਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਅਹਿਰਿਕਂ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਕਿਲੇਸਾ ਸਹਜੇਕਟ੍ਠਵਸੇਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਕਿਲੇਸੇਯੇਵ ਪਹੀਯਮਾਨੇ ਤੇਨ ਸਹ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਠਿਤਾ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾ ਲੋਭੋ ਦੋਸੋ ਮੋਹੋ ਮਾਨੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਥਿਨਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਅਹਿਰਿਕਂ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹਾਨੇਕਟ੍ਠਵਸੇਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਤਦਨੁਵਤ੍ਤਕੇਹੇਵ ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਮਾਨੇਹਿ ਸਹਜੇਕਟ੍ਠੇਹਿ ਚ ਪਹਾਨੇਕਟ੍ਠੇਹਿ ਚ ਚਤੂਹਿ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪੇਹਿ ਵਾ ਸਹ ਪਞ੍ਚਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨਾਗਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੇਹਿ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਿਲੇਸਕ੍ਖਨ੍ਧਤੋ ਬਹਿਭੂਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਹਗਤੇ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਸੇਸਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ.

ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦਤੋ ਚੇਵ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਪਿਸੁਣਫਰੁਸਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੇਹਿ ਚ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਕੁਹਨਾ ਲਪਨਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਤਾ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾ ਲਾਭੇਨਲਾਭਂਨਿਜਿਗੀਸਨਤਾ, ਆਜੀਵਹੇਤੁਕੇਹਿ ਵਾ ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਤੀਤਿ ਚ ਸਤਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਕਾਰੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇ ‘‘ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਟ੍ਠ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਯਥਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕੇ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਥੇਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਨਂ ਪਜਹਨਟ੍ਠੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਨਾਮਂ ਕਥਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਯਥਾ ਵਿਸਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਾ ਹੋਤੁ ਮਾ ਵਾ, ਅਗਦੋ ਅਗਦੋਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਥਿ ਵਾ ਹੋਤੁ ਮਾ ਵਾ, ਅਯਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਨਾਮ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ ਹੋਤਿ, ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਿਚ੍ਚਾਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਕਿਚ੍ਚਕਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਪਰਿਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ. ਸਕਿਚ੍ਚਕਾ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਯਥਾਲਾਭਨਿਯਮੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਵਜ੍ਝੋ ਹਿ ਏਕੋ ਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸਾ ਤਂ ਮਾਨਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਜਹਤਿ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝੋ ਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਮਾਨਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤ੍ਤਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਹਜਾਤੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਹੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਵਾਚਙ੍ਗਚੋਪਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਾਯਙ੍ਗਚੋਪਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਭੋਗੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਹਜਾਤਵਾਯਾਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਸ੍ਸਤਿਯਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਹਜਾਤਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ ਨਾਮ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ ਤੇਸਂ ਪਹਾਨੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਾਨਿ ਸਕਿਚ੍ਚਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝੋ ਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤ੍ਤਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੇਸਂ ਪਹਾਨੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਕਿਚ੍ਚਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝੋ ਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੇਸਂ ਪਹਾਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਕਿਚ੍ਚਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਤਿ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਥੂਲਭੂਤਮ੍ਹਾ. ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਾਤਿ ਮੇਥੁਨਰਾਗਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾ. ਸੋ ਹਿ ਕਾਮਭਵੇ ਸਞ੍ਞੋਜੇਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਟਿਘਸਞ੍ਞੋਜਨਾਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸਞ੍ਞੋਜਨਾ. ਸੋ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਪਟਿਘਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇ ਏਵ ਥਾਮਗਤਟ੍ਠੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਾ. ਅਣੁਸਹਗਤਾਤਿ ਅਣੁਭੂਤਾ, ਸੁਖੁਮਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਬ੍ਭਾਵੇ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਸਹਗਤਸਦ੍ਦੋ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਣੁਭੂਤਾ ਅਧਿਚ੍ਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਮਨ੍ਦਤਾਯ ਚ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਕਿਲੇਸਾ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਚ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਫਰਨ੍ਤਾ ਛਾਦੇਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਧਅਨ੍ਧਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਨ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾ ਤਨੁਕਾਕਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤਨੁਭੂਤਾ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਰੂਪਰਾਗਾਤਿ ਰੂਪਭਵੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਾ. ਅਰੂਪਰਾਗਾਤਿ ਅਰੂਪਭਵੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਾ. ਮਾਨਾਤਿ ਉਨ੍ਨਤਿਲਕ੍ਖਣਾ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਤਿ ਅਵੂਪਸਮਲਕ੍ਖਣਾ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਅਨ੍ਧਲਕ੍ਖਣਾਯ. ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯਾਤਿ ਰੂਪਰਾਗਾਰੂਪਰਾਗਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯਾ.

੬੨. ਇਦਾਨਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਸਂਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਜਾਤਂ ਝਾਪੇਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਜਾਤਂ ਝਾਪੇਤਿ ਜਾਤੇਨ, ਝਾਨਂ ਤੇਨ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਾਤੁਭੂਤੇਨ ਤੇਨ ਤੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜ੍ਝਾਨੇਨ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਜਾਤਮੇਵ ਤਂ ਤਂ ਕਿਲੇਸਂ ਝਾਪੇਤਿ ਦਹਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕੁਸਲਤਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਕੇ ਝਾਨੇ ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਚ ਅਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ ਕੁਸਲਤਾਯ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਹੀਨਾਸੁ ਨਾਨਾਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ. ਝਾਨਂ ਨਾਮ ਦੁਵਿਧਂ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚ. ਲੋਕਿਯਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿਕਂ ਕਸਿਣਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਟ੍ਠੇਨ ਝਾਨਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਟ੍ਠੇਨ ਝਾਨਂ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਤਥਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਟ੍ਠੇਨ ਝਾਨਂ. ਇਧ ਪਨ ਗੋਤ੍ਰਭੁਨਾਪਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਟ੍ਠਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਾਧਾਰਣੇਨ ਕਿਲੇਸਝਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਝਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਟ੍ਠੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੋ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੋ.

ਸਮਾਦਹਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਚੇ ਵਿਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਨੂਪਚਾਰਖਣਿਕਸਮਾਧੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਪਠਮਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ ਚ. ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ਚੇ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਤਥਾ ਚੇ ਸਮਾਦਹੇਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮੇਸਾ ਲੂਖਭੂਤਾ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਾ, ਸਮਥੋ ਚ ਨਾਮ ਸਿਨਿਦ੍ਧਭੂਤੋ ਸਅਸ੍ਸਾਦੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਯ ਲੂਖਭੂਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਿਨੇਹੇਤੁਂ ਵਿਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਤਥਾ ਚ ਸਮਾਦਹੇ. ਵਿਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪੁਨ ਸਮਾਧਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨਞ੍ਚ ਤਥੇਵ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਥੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਚੇ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮਾਦਹਨਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਾਨੁਵਤ੍ਤਨੇਨ ਚੇ-ਕਾਰੋ ਕਤੋ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਚ-ਕਾਰਤ੍ਥੋ ਏਵ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਸਮਥੋ ਤਦਾ ਅਹੂਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਭਾਵੇ ਸਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਜਨਨਸਮਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਯਦਾ ਤਦੁਭਯਸਮਾਯੋਗੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਸਮਥੋ ਚ ਅਹੁ, ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਭੂਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾ ਚ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਭਿਮੁਖੀਕਾਲੇ ਚ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਚ ਸਮਾਨਭਾਗਾ ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਵਤ੍ਤਰੇ ਸਮਾਨੋ ਸਮੋ ਭਾਗੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਭਾਗਾ, ਯੁਗੇ ਨਦ੍ਧਾ ਵਿਯਾਤਿ ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਧੁਰਾ ਸਮਬਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨਸ੍ਸ ਯੁਗਨਦ੍ਧਕਥਾਯਂ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸੁਖੋ, ਨਿਰੋਧੋ ਇਤਿ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਦੁਭਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਫਸ੍ਸੇਤਿ ਅਮਤਂਪਦਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸੁਖੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਦੁਭਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮ. ਸਾ ਏਵ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਅਮਤਂ ਪਦਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਫੁਸਨੇਨ ਫੁਸਤਿ, ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਅਤਪ੍ਪਕਟ੍ਠੇਨ ਅਮਤਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਅਮਤਂ, ਨਾਸ੍ਸ ਮਤਂ ਮਰਣਂ ਵਯੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਅਮਤਂ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਹਤਾ ਉਸ੍ਸਾਹੇਨ ਮਹਤਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜੀਯਤੀਤਿ ਪਦਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਵਿਮੋਕ੍ਖਚਰਿਯਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਪਵਤ੍ਤਿਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਜਾਨਾਤਿ. ‘‘ਦੁਭਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਦੁਭਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ, ਦੁਭਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਅਨੁਲੋਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ, ਦੁਭਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਹਿ ਉਪਰਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਥਾਯਂਯੇਵ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯ ਆਦਯੋ) ਆਗਤਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਚਰਿਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਆਗਤੋ. ਨਾਨਤ੍ਤੇਕਤ੍ਤਕੋਵਿਦੋਤਿ ਤੇਸਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਨਾਨਾਭਾਵੇ ਏਕਭਾਵੇ ਚ ਕੁਸਲੋ. ਦੁਭਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਵਸੇਨ ਹਿ ਤੇਸਂ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਚਤੁਅਰਿਯਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਏਕੇਕਸ੍ਸਾਪਿ ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਭੇਦੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਏਕਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਞਾਣਾਨਂ ਕੁਸਲਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਚ ਭਾਵਨਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਞਾਣਾਨਂ ਕੁਸਲਤਾਯ. ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਹਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ. ਸੋ ਹਿ ਪਠਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਨਤੋ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਗੋਤ੍ਰਭੁ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਠਮਤਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਥਾ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਆਗਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦੂਰਤੋਵ ਰਥਿਕਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਗਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋ ਤੇ ਰਾਜਾ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਏਵਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸਾਭਾਵਾ ਨ ‘‘ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਞਾਣਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਸੇਸਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਭਾਵਨਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਨ ਭਾਵਨਾਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਞਾਣਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਲਾਭਿਨੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕੁਸਲਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਲਾਭਿਨੋ ਪਨ ਭਾਵਨਾਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਞਾਣਾਨਂ ਕੁਸਲਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਮਗ੍ਗਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.