੭. ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਿਕ੍ਖੇਪਪ੍ਪਯੋਜਨਂ
ਇਦਾਨਿ ‘‘ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਇਧ ਨਿਕ੍ਖੇਪਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ.
ਤਤ੍ਥ ਇਦਞ੍ਹਿ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਂ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਭਗਵਤਾ ਅਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਯਾਯਂ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਨਿਰਯਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨੀਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤਰੇਪਿ ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਪੇਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਏਤ੍ਥ ਪਮਾਦੋ ਕਰਣੀਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਯੇਹਿ ਚ ਭੂਤੇਹਿ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾਯ ਵੇਸਾਲਿਯਾ ਉਪਦ੍ਦਵਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਸੁ ਏਕਚ੍ਚਾਨਿ ਏਵਰੂਪਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਇਦਮਸ੍ਸ ਇਧ ਨਿਕ੍ਖੇਪਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨੁਮੋਦਨਾਕਥਾ
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ –
‘‘ਯੇਨ ਯਤ੍ਥ ਯਦਾ ਯਸ੍ਮਾ, ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਂ ਪਕਾਸਿਤਂ;
ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾਨ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ, ਕਯਿਰਮਾਨਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ;
ਸੁਕਤਾ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਮਾਹਂ, ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥੇਵ ਤਂ’’.
ਕੇਨ ਪਨੇਤਂ ਪਕਾਸਿਤਂ, ਕਤ੍ਥ ਕਦਾ ਕਸ੍ਮਾ ਚਾਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਭਗਵਤਾ ਪਕਾਸਿਤਂ, ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਰਾਜਗਹੇ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਤ੍ਥਂ. ਇਮਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ –
ਇਤੋ ਦ੍ਵਾਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਕਾਸਿ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਯਸੇਨੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ. ਤਸ੍ਸ ਸਿਰਿਮਾ ਨਾਮ ਦੇਵੀ, ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਫੁਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿ. ਜਯਸੇਨੋ ਰਾਜਾ ‘‘ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਤੋ, ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਮਮਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸਯਮੇਵ ਉਪਟ੍ਠਹਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਓਕਾਸਂ ਦੇਤਿ.
ਭਗਵਤੋ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਰੋ ਵੇਮਾਤਿਕਾ ਤਯੋ ਭਾਤਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਲੋਕਹਿਤਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸੇਵਤ੍ਥਾਯ, ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਪਿਤਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਓਕਾਸਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਕਥਂ ਨੁ ਮਯਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਪਾਯਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਕੁਪਿਤਂ ਵਿਯ ਕਾਰਾਪੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਰਾਜਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਕੁਪਿਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਯੋਪਿ ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ, ਰਾਜਾ ਤੁਟ੍ਠੋ ਵਰਂ ਅਦਾਸਿ ‘‘ਯਂ ਇਚ੍ਛਥ, ਤਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਮਯਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ‘‘ਏਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ‘‘ਮਯਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਨਤ੍ਥਿਕਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇਨ ਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ. ਤੇ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਯਾਚਿਂਸੁ, ਰਾਜਾ ਨ ਅਦਾਸਿ. ਏਵਂ ਛ, ਪਞ੍ਚ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਤੀਣਿ, ਦ੍ਵੇ, ਏਕਂ, ਸਤ੍ਤ ਮਾਸਾਨਿ, ਛ, ਪਞ੍ਚ, ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਯਾਵ ਤੇਮਾਸਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਅਦਾਸਿ.
ਤੇ ਵਰਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮਤੁਟ੍ਠਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਤੇਮਾਸਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ. ਤਤੋ ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਨਪਦੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਕਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲੇਖਂ ਪੇਸੇਸੁਂ ‘‘ਇਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਭਗਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੋ, ਵਿਹਾਰਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਭਗਵਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਭਾਰਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਨਿਵੇਦੇਸਿ. ਤੇ ਕਾਸਾਯਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯੇਹਿ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਹਮਾਨਾ ਜਨਪਦਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ ਵਸਾਪੇਸੁਂ.
ਤੇਸਂ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਏਕੋ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਪਜਾਪਤਿਕੋ ਸਦ੍ਧੋ ਅਹੋਸਿ ਪਸਨ੍ਨੋ. ਸੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਵਤ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਅਦਾਸਿ. ਜਨਪਦੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਕਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨਪਦੇਹਿ ਏਕਾਦਸਮਤ੍ਤੇਹਿ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਮੇਵ ਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਪੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਜਾਨਪਦਾ ਪਟਿਹਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਦਾਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਭਤ੍ਤਸਾਲਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਦਹਿਂਸੁ. ਪਵਾਰਿਤੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਨੋ ਸਕਾਸਮੇਵ ਅਗਮਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਵ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਰਾਜਾ ਚ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾ ਚ ਜਨਪਦੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਕਪੁਰਿਸੋ ਚ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਚ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸਾਯ ਸਗ੍ਗੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਪਟਿਹਤਚਿਤ੍ਤਜਨਾ ਨਿਰਯੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਣਾਨਂ ਸਗ੍ਗਤੋ ਸਗ੍ਗਂ, ਨਿਰਯਤੋ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵਾਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪਾ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ.
ਅਥ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਦ੍ਦਕਪ੍ਪੇ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਾਲੇ ਤੇ ਪਟਿਹਤਚਿਤ੍ਤਜਨਾ ਪੇਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤਦਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤਕਾਨਂ ਪੇਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤੀਨਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ਤੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਇਮੇਪਿ ਪੇਤਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਸ੍ਸਪਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ? ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਨ ਲਭਥ, ਅਪਿਚ ਅਨਾਗਤੇ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਇਤੋ ਦ੍ਵਾਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਞਾਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਲਭਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਿਰ ਤੇਸਂ ਪੇਤਾਨਂ ਤਂ ਵਚਨਂ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਲਭਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ.
ਅਥ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰੇ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤੇਪਿ ਤਯੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯੇਹਿ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਗਯਾਸੀਸੇ ਤਯੋ ਜਟਿਲਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਜਨਪਦੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਕਪੁਰਿਸੋ, ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ, ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ, ਗਹਪਤਿ ਵਿਸਾਖੋ ਨਾਮ ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਜਾਪਤਿ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਅਵਸੇਸਾ ਪਰਿਸਾ ਰਞ੍ਞੋ ਏਵ ਪਰਿਵਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ.
ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯੇ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੇ ਤਯੋ ਜਟਿਲੇ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਤਦਹੁਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂਯੇਵ ਰਾਜਾਨਂ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ ਏਕਾਦਸਨਵੁਤੇਹਿ ਮਾਗਧਕੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਅਥ ਰਞ੍ਞਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਭਗਵਾ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਸਕ੍ਕੇਨ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੇਨ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ –
‘‘ਦਨ੍ਤੋ ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਸਹ ਪੁਰਾਣਜਟਿਲੇਹਿ, ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੇਹਿ;
ਸਿਙ੍ਗੀਨਿਕ੍ਖਸਵਣ੍ਣੋ, ਰਾਜਗਹਂ ਪਾਵਿਸਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. (ਮਹਾਵ. ੫੮) –
ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿਯਮਾਨੋ ਰਾਜਗਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨੇ ਮਹਾਦਾਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਤੇ ਪੇਤਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਰਾਜਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਸਾਯ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਰਾਜਾ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਵਿਹਾਰਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ, ਨ ਤਂ ਦਾਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿ. ਪੇਤਾ ਛਿਨ੍ਨਾਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨੇ ਅਤਿਵਿਯ ਭਿਂਸਨਕਂ ਵਿਸ੍ਸਰਮਕਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਭਯਸਂਵੇਗਸਨ੍ਤਾਸਮਾਪਜ੍ਜਿ, ਤਤੋ ਪਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਸਦ੍ਦਮਸ੍ਸੋਸਿਂ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨ ਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਪਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਤੇ ਪੁਰਾਣਞਾਤਕਾ ਪੇਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਤਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਨ ਤੇਸਂ ਤ੍ਵਂ ਹਿਯ੍ਯੋ ਉਦ੍ਦਿਸਿ, ਤੇ ਛਿਨ੍ਨਾਸਾ ਤਥਾਰੂਪਂ ਵਿਸ੍ਸਰਮਕਂਸੂ’’ਤਿ.
ਸੋ ਆਹ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਨ੍ਨੇ ਲਭੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ ਭਗਵਾ ਅਜ੍ਜਤਨਾਯ ਦਾਨਂ, ਤੇਸਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ਭਗਵਾ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਨਿਵੇਸਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲਂ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ. ਤੇਪਿ ਖੋ ਪੇਤਾ ‘‘ਅਪਿ ਨਾਮ ਅਜ੍ਜ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਾਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ, ਯਥਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਵ ਰਞ੍ਞੋ ਪਾਕਟਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਞਾਤੀਨਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿ, ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਤੇਸਂ ਪੇਤਾਨਂ ਪਦੁਮਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਚ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਦਰਥਕਿਲਮਥਪਿਪਾਸਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਯਾਗੁਖਜ੍ਜਕਭੋਜਨਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਿ, ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਤੇਸਂ ਦਿਬ੍ਬਯਾਗੁਖਜ੍ਜਕਭੋਜਨਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇ ਤਾਨਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੀਣਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਵਤ੍ਥਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਿ. ਤੇਸਂ ਦਿਬ੍ਬਵਤ੍ਥਦਿਬ੍ਬਯਾਨਦਿਬ੍ਬਪਾਸਾਦਦਿਬ੍ਬਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਦਿਬ੍ਬਸੇਯ੍ਯਾਦਿਅਲਙ੍ਕਾਰਵਿਧਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਸਾਪਿ ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸਬ੍ਬਾਵ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਭਗਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਅਤਿਵਿਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਪਵਾਰਿਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ‘‘ਯੇਨ ਯਤ੍ਥ ਯਦਾ ਯਸ੍ਮਾ, ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਂ ਪਕਾਸਿਤਂ, ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾਨ ਤਂ ਸਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਮਾਤਿਕਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ.
ਪਠਮਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਇਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਸ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਸ੍ਸ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਤਾਵ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਾਤਿ ਕੁਟ੍ਟਾਨਂ ਪਰਭਾਗਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਠਾਨਕਪ੍ਪਨਵਚਨਮੇਤਂ. ਤੇਨ ਯਥਾ ਪਾਕਾਰਪਰਭਾਗਂ ਪਬ੍ਬਤਪਰਭਾਗਞ੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ‘‘ਤਿਰੋਪਾਕਾਰਂ ਤਿਰੋਪਬ੍ਬਤਂ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਕੁਟ੍ਟਸ੍ਸ ਪਰਭਾਗੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੇ ‘‘ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਨ੍ਧਿਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਸੁ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਧਿਯੋਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕੋਣਰਚ੍ਛਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਘਰਸਨ੍ਧਿਭਿਤ੍ਤਿਸਨ੍ਧਿਆਲੋਕਸਨ੍ਧਿਯੋ ਚਾਪਿ. ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਾਤਿ ਤਿਕੋਣਰਚ੍ਛਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਦੇਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਘਟੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਨ੍ਧਿਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਸੁ ਚਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਦ੍ਵਾਰਬਾਹਾਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਘਰਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਬਾਹਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਕਂ ਘਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਕਂ ਘਰਂ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬਞਾਤਿਘਰਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਾਮਿਕਭਾਵੇਨ ਅਜ੍ਝਾਵੁਤ੍ਥਪੁਬ੍ਬਘਰਮ੍ਪਿ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਕਘਰਸਞ੍ਞਾਯ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਕਂ ਘਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.
ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਜ੍ਝਾਵੁਤ੍ਥਪੁਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪੁਬ੍ਬਞਾਤਿਘਰਂ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਨਿਵੇਸਨਂ ਸਕਘਰਸਞ੍ਞਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਸਨ੍ਧਿਸਿਙ੍ਘਾਟਕਦ੍ਵਾਰਬਾਹਾਸੁ ਠਿਤੇ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਫਲਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੇ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਦੀਘਮਸ੍ਸੁਕੇਸਵਿਕਾਰਧਰੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰਮੁਖੇ ਸਿਥਿਲਬਨ੍ਧਨਵਿਲਮ੍ਬਮਾਨਕਿਸਫਰੁਸਕਾਲ਼ਕਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਵਨਦਾਹਦਡ੍ਢਤਾਲਰੁਕ੍ਖਸਦਿਸੇ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਜਿਘਚ੍ਛਾਪਿਪਾਸਾਰਣਿਨਿਮ੍ਮਥਨੇਨ ਉਦਰਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਮੁਖਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਰਨ੍ਤਾਯ ਅਗ੍ਗਿਜਾਲਾਯ ਪਰਿਡਯ੍ਹਮਾਨਸਰੀਰੇ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਸੂਚਿਛਿਦ੍ਦਾਣੁਮਤ੍ਤਕਣ੍ਠਬਿਲਤਾਯ ਪਬ੍ਬਤਾਕਾਰਕੁਚ੍ਛਿਤਾਯ ਚ ਲਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਪਾਨਭੋਜਨਂ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾਪਰੇਤੇ ਅਞ੍ਞਂ ਰਸਮਵਿਨ੍ਦਮਾਨੇ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਭਿਨ੍ਨਗਣ੍ਡਪਿਲ਼ਕਮੁਖਾ ਪਗ੍ਘਰਿਤਰੁਧਿਰਪੁਬ੍ਬਲਸਿਕਾਦਿਂ ਲਦ੍ਧਾ ਅਮਤਮਿਵ ਸਾਯਮਾਨੇ ਅਤਿਵਿਯ ਦੁਦ੍ਦਸਿਕਵਿਰੂਪਭਯਾਨਕਸਰੀਰੇ ਬਹੂ ਪੇਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਸਨ੍ਧਿਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਸੁ ਚ;
ਦ੍ਵਾਰਬਾਹਾਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਕਂ ਘਰ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਹਿ ਕਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਾਰੁਣਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਹੂਤੇ ਅਨ੍ਨਪਾਨਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਗਾਥਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਪਹੂਤੇਤਿ ਅਨਪ੍ਪਕੇ ਬਹੁਮ੍ਹਿ, ਯਾਵਦਤ੍ਥਿਕੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਹਿ ਹ-ਕਾਰੋ ਲਬ੍ਭਤਿ ‘‘ਪਹੁ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਭਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੯੮) ਵਿਯ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਬਹੂਤੇ’’ ਇਤਿ ਚ ‘‘ਬਹੂਕੇ’’ ਇਤਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਪਮਾਦਪਾਠਾ ਏਤੇ. ਅਨ੍ਨੇ ਚ ਪਾਨਮ੍ਹਿ ਚ ਅਨ੍ਨਪਾਨਮ੍ਹਿ. ਖਜ੍ਜੇ ਚ ਭੋਜ੍ਜੇ ਚ ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜੇ, ਏਤੇਨ ਅਸਿਤਪੀਤਖਾਯਿਤਸਾਯਿਤਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਆਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਉਪਗਮ੍ਮ ਠਿਤੇ, ਸਜ੍ਜਿਤੇ ਪਟਿਯਤ੍ਤੇ ਸਮੋਹਿਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਤੇਸਂ ਕੋਚਿ ਸਰਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕੋਚਿ ਮਾਤਾ ਵਾ ਪਿਤਾ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਨ ਸਰਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਸ੍ਸ ਅਦਾਨਦਾਨਪ੍ਪਟਿਸੇਧਨਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਕਦਰਿਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਂ ਞਾਤੀਨਂ ਸਰਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ.
ਤਤਿਯਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਅਨਪ੍ਪਕੇਪਿ ਅਨ੍ਨਪਾਨਾਦਿਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੇ ‘‘ਅਪਿ ਨਾਮ ਅਮ੍ਹੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਦੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਤੀ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਚਰਤਂ ਤੇਸਂ ਪੇਤਾਨਂ ਤੇਹਿ ਕਤਸ੍ਸ ਅਤਿਕਟੁਕਵਿਪਾਕਕਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਞਾਤਿਨੋ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਮਤ੍ਤਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਪਹੂਤੇ ਅਨ੍ਨਪਾਨਮ੍ਹਿ, ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇ;
ਨ ਤੇਸਂ ਕੋਚਿ ਸਰਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ. –
ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਨ੍ਨੇ ਞਾਤਕੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਾਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਞਾਤੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤਿਯਗਾਥਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਏਵਨ੍ਤਿ ਉਪਮਾਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ – ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ ਅਸਰਨ੍ਤੇਪਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਦਦਨ੍ਤਿ, ਞਾਤੀਨਂ, ਯੇ ਏਵਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਯਥਾ ਤਯਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਿਨ੍ਨਂ, ਏਵਂ ਸੁਚਿਂ ਪਣੀਤਂ ਕਾਲੇਨ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਪਾਨਭੋਜਨਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਞਾਤੀਨਂ, ਯੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾਤਿ ਚ. ਦਦਨ੍ਤੀਤਿ ਦੇਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਨ੍ਤਿ. ਞਾਤੀਨਨ੍ਤਿ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਨਂ. ਯੇਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਪੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਧੀਤਰੋ ਵਾ ਭਾਤਰੋ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਹਿਤੇਸਿਨੋ. ਸੁਚਿਨ੍ਤਿ ਵਿਮਲਂ ਦਸ੍ਸਨੇਯ੍ਯਂ ਮਨੋਰਮਂ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧਂ. ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਂ ਸੇਟ੍ਠਂ. ਕਾਲੇਨਾਤਿ ਞਾਤਿਪੇਤਾਨਂ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਾਦੀਸੁ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕਾਲੇਨ. ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਭੋਗਾਰਹਂ. ਪਾਨਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਪਾਨਞ੍ਚ ਭੋਜਨਞ੍ਚ. ਇਧ ਪਾਨਭੋਜਨਮੁਖੇਨ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.
ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧਵਣ੍ਣਨਾ
੪. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਮਾਗਧੇਨ ਪੇਤਭੂਤਾਨਂ ਞਾਤੀਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਪਾਨਭੋਜਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ –
‘‘ਏਵਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਞਾਤੀਨਂ, ਯੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾ;
ਸੁਚਿਂ ਪਣੀਤਂ ਕਾਲੇਨ, ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਪਾਨਭੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਤੇਸਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਵੋ ਞਾਤੀਨਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਯ ਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧਮਾਹ ਤਂ ਤਤਿਯਗਾਥਾਯ ਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ –
‘‘ਏਵਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਞਾਤੀਨਂ, ਯੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾ;
ਇਦਂ ਵੋ ਞਾਤੀਨਂ ਹੋਤੁ, ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਞਾਤਯੋ’’ਤਿ.
ਤੇਨ ‘‘ਇਦਂ ਵੋ ਞਾਤੀਨਂ ਹੋਤੂਤਿ ਏਵਂ ਦਦਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਕਾਰਤ੍ਥੇਨ ਏਵਂਸਦ੍ਦੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਾਕਾਰਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਇਦਨ੍ਤਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਵੋਤਿ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਪਨ ਵੋ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਾ ਸਮਗ੍ਗਾ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ’’ਤਿ ਚ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੨੬; ਮਹਾਵ. ੪੬੬), ‘‘ਯੇਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ’’ਤਿ ਚ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਕੇਵਲਂ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਞਾਤੀਨਂ ਹੋਤੂਤਿ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਞਾਤਕਾਨਂ ਹੋਤੁ. ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਞਾਤਯੋਤਿ ਤੇ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਨ੍ਨਾ ਞਾਤਯੋ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨ੍ਤਾ ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੂਤਿ.
ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਪਰਦ੍ਧਪਞ੍ਚਮਗਾਥਾਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧਵਣ੍ਣਨਾ
੪-੫. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਨ੍ਨਾਨਂ ਞਾਤੀਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਵੋ ਞਾਤੀਨਂ ਹੋਤੁ, ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਞਾਤਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਇਦਂ ਵੋ ਞਾਤੀਨਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਫਲਦਂ ਹੋਤਿ, ਕੇਵਲਨ੍ਤੁ ਤਥਾ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਂ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਞਾਤੀਨਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਤੇਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਤਙ੍ਖਣੇ ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇ ਚ ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਦ੍ਧਂ ‘‘ਪਹੂਤੇ ਅਨ੍ਨਪਾਨਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਗਾਥਾਯ ਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧਞ੍ਚ ਆਹ.
ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋ – ਤੇ ਞਾਤਿਪੇਤਾ ਯਤ੍ਥ ਤਂ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਸਮੋਧਾਯ ਵਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਆਗਤਾ ਸਮਾਗਤਾ ‘‘ਇਮੇ ਨੋ ਞਾਤਯੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਦਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤਦਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਮਾ ਆਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਹੂਤੇ ਅਨ੍ਨਪਾਨਮ੍ਹੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਪਹੂਤੇ ਅਨ੍ਨਪਾਨਮ੍ਹਿ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਅਨੁਮੋਦਰੇਤਿ ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਫਲਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਂ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਨੋ ਦਾਨਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਅਨੁਮੋਦਨ੍ਤਿ, ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.
ਪਞ੍ਚਮਗਾਥਾਪਰਦ੍ਧਛਟ੍ਠਗਾਥਾਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧਵਣ੍ਣਨਾ
੫-੬. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਯਥਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਨ੍ਨਾਨਂ ਤਙ੍ਖਣੇ ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਤੇ ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਞਾਤਿਪੇਤਾ ਸਮਾਗਤਾ;
ਪਹੂਤੇ ਅਨ੍ਨਪਾਨਮ੍ਹਿ, ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਅਨੁਮੋਦਰੇ’’ਤਿ. –
ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਞਾਤਕੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੁਸਲਕਮ੍ਮਫਲਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਞਾਤੀ ਆਰਬ੍ਭ ਥੋਮਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਿਰਂ ਜੀਵਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਗਾਥਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਦ੍ਧਂ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਕਤਾ ਪੂਜਾ’’ਤਿ ਛਟ੍ਠਗਾਥਾਯ ਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧਞ੍ਚ ਆਹ.
ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋ – ਚਿਰਂ ਜੀਵਨ੍ਤੂਤਿ ਚਿਰਜੀਵਿਨੋ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਹੋਨ੍ਤੁ. ਨੋ ਞਾਤੀਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਕਾ. ਯੇਸਂ ਹੇਤੂਤਿ ਯੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਯੇਸਂ ਕਾਰਣਾ. ਲਭਾਮਸੇਤਿ ਲਭਾਮ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਤਙ੍ਖਣਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਪਦਿਸਨ੍ਤਾ ਭਣਨ੍ਤਿ. ਪੇਤਾਨਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਮੋਦਨੇਨ, ਦਾਯਕਾਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸੇਨ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਸਮ੍ਪਦਾਯ ਚਾਤਿ ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਤਙ੍ਖਣੇ ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਕਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਾਯਕਾ ਵਿਸੇਸਹੇਤੁ. ਤੇਨਾਹਂਸੁ ‘‘ਯੇਸਂ ਹੇਤੁ ਲਭਾਮਸੇ’’ਤਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਕਤਾ ਪੂਜਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਵੋ ਞਾਤੀਨਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਇਮਂ ਦਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੇਹਿ ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਪੂਜਾ ਕਤਾ. ਦਾਯਕਾ ਚ ਅਨਿਪ੍ਫਲਾਤਿ ਯਮ੍ਹਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਮਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥੇਵ ਫਲਦਾਨਤੋ ਦਾਯਕਾ ਚ ਅਨਿਪ੍ਫਲਾਤਿ.
ਏਤ੍ਥਾਹ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਨ੍ਨਾ ਏਵ ਞਾਤਯੋ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਲਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਭਗਵਤਾ ਏਵੇਤਂ ਬ੍ਯਾਕਤਂ ਜਾਣੁਸ੍ਸੋਣਿਨਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਪੁਟ੍ਠੇਨ, ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਤਂ –
‘‘ਮਯਮਸ੍ਸੁ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਾਮ ਦਾਨਾਨਿ ਦੇਮ, ਸਦ੍ਧਾਨਿ ਕਰੋਮ ‘ਇਦਂ ਦਾਨਂ ਪੇਤਾਨਂ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਤੁ, ਇਦਂ ਦਾਨਂ ਪੇਤਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੂ’ਤਿ, ਕਚ੍ਚਿ ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਦਾਨਂ ਪੇਤਾਨਂ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ, ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ ਪੇਤਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ ਤਂ ਦਾਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ਠਾਨੇ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ, ਨੋ ਅਟ੍ਠਾਨੇਤਿ.
‘‘ਕਤਮਂ ਪਨ ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਠਾਨਂ, ਕਤਮਂ ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਇਧ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਨੇਰਯਿਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਹਾਰੋ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਪੇਤਿ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਇਦਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦਾਨਂ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਹਾਰੋ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਪੇਤਿ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦਾਨਂ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਦੇਵਾਨਂ ਆਹਾਰੋ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਪੇਤਿ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦਾਨਂ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵੇਸਯਿਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਹਾਰੋ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਪੇਤਿ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯਂ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਇਤੋ ਅਨੁਪਵੇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਾ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ ਵਾ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਪੇਤਿ, ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਇਦਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਤੀਤਿ.
‘‘ਸਚੇ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸੋ ਪੇਤੋ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਨੁਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਕੋ ਤਂ ਦਾਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ? ਅਞ੍ਞੇਪਿਸ੍ਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪੇਤਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤਂ ਦਾਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ.
‘‘ਸਚੇ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸੋ ਚੇਵ ਪੇਤੋ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਨੁਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿਸ੍ਸ ਪੇਤਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਨੁਪਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੋ ਤਂ ਦਾਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ? ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਯਦਿਦਂ ਪੇਤੇਹਿ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇਹਿ. ਅਪਿਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਦਾਯਕੋਪਿ ਅਨਿਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੭੭).
ਛਟ੍ਠਗਾਥਾਪਰਦ੍ਧਸਤ੍ਤਮਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੬-੭. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਞਾਤੀਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤੇ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਞਾਤੀ ਇਮਾਯ ਦਾਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਏਵਂ ਥੋਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਚਿਰਂ ਜੀਵਨ੍ਤੁ ਨੋ ਞਾਤੀ, ਯੇਸਂ ਹੇਤੁ ਲਭਾਮਸੇ;
ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਕਤਾ ਪੂਜਾ, ਦਾਯਕਾ ਚ ਅਨਿਪ੍ਫਲਾ’’ਤਿ. –
ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਸਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਸਿਗੋਰਕ੍ਖਾਦਿਨੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭਕਾਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਇਤੋ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਯਾਪਨਭਾਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਕਸੀ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਛਟ੍ਠਗਾਥਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਦ੍ਧਂ ‘‘ਵਣਿਜ੍ਜਾ ਤਾਦਿਸੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਸਤ੍ਤਮਗਾਥਞ੍ਚ ਆਹ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ – ਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਤ੍ਥ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਕਸਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇ ਪੇਤਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯੁਂ. ਗੋਰਕ੍ਖੇਤ੍ਥ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਸਿ ਏਵ, ਗੋਰਕ੍ਖਾਪਿ ਏਤ੍ਥ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯੁਂ. ਵਣਿਜ੍ਜਾ ਤਾਦਿਸੀ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਾਣਿਜ੍ਜਾਪਿ ਤਾਦਿਸੀ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਾ ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭਹੇਤੁ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਹਿਰਞ੍ਞੇਨ ਕਯਾਕਯਨ੍ਤਿ ਹਿਰਞ੍ਞੇਨ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਾਦਿਸਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭਹੇਤੁ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਇਤੋ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਪੇਤਾ ਕਾਲਗਤਾ ਤਹਿਨ੍ਤਿ ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਇਤੋ ਞਾਤੀਹਿ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇਹਿ ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਗਮੇਨ੍ਤਿ. ਪੇਤਾਤਿ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਤਾ. ਕਾਲਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਰਣਕਾਲੇਨ ਗਤਾ, ‘‘ਕਾਲਕਤਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਕਤਕਾਲਾ ਕਤਮਰਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਹਿਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ.
ਅਟ੍ਠਮਨਵਮਗਾਥਾਦ੍ਵਯਵਣ੍ਣਨਾ
੮-੯. ਏਵਂ ‘‘ਇਤੋ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਪੇਤਾ ਕਾਲਗਤਾ ਤਹਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਉਪਮਾਹਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਨ੍ਨਮੇ ਉਦਕਂ ਵੁਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਉਨ੍ਨਤੇ ਥਲੇ ਉਸ੍ਸਾਦੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਮੇਘੇਹਿ ਅਭਿਵੁਟ੍ਠਂ ਉਦਕਂ ਨਿਨ੍ਨਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਯੋ ਯੋ ਭੂਮਿਭਾਗੋ ਨਿਨ੍ਨੋ ਓਣਤੋ, ਤਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਇਤੋ ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਾਨਂ ਪੇਤਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਪਾਤੁਭਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਨ੍ਨਮਿਵ ਹਿ ਉਦਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਠਾਨਂ ਪੇਤਲੋਕੋ ਦਾਨੁਪਕਪ੍ਪਨਾਯ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਇਦਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੭੭). ਯਥਾ ਚ ਕਨ੍ਦਰਪਦਰਸਾਖਾਪਸਾਖਕੁਸੋਬ੍ਭਮਹਾਸੋਬ੍ਭਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਹਿ ਵਾਰਿਵਹਾ ਮਹਾਨਜ੍ਜੋ ਪੂਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਾਗਰਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਇਤੋ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪੇਤਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਤੀਤਿ.
ਦਸਮਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਪੇਤਾ ਕਾਲਗਤਾ ਤਹਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਹਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪੇਤਾ ‘‘ਇਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਆਸਾਭਿਭੂਤਾ ਞਾਤਿਘਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਨੋ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਇਮਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਦਜ੍ਜਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਦਾਸਿ ਮੇ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਮੇ ਧਨਂ ਵਾ ਧਞ੍ਞਂ ਵਾ ਅਦਾਸੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਮੇ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਯ੍ਯੋਗਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਮੁ ਮੇ ਮਾਤਿਤੋ ਵਾ ਪਿਤਿਤੋ ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਞਾਤੀ’’ਤਿ ਚ ਸਿਨੇਹਵਸੇਨ ਤਾਣਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ‘‘ਮਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਸੁਕੋ ਮੇ ਸਹ ਪਂਸੁਕੀਲ਼ਕੋ ਸਖਾ’’ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਪੇਤਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਦਜ੍ਜਾ, ਦਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਅਪਰੋ ਪਾਠੋ ‘‘ਪੇਤਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਦਜ੍ਜਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਦਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਜ੍ਜਾ. ਕਾ ਸਾ? ਪੇਤਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਾ, ਤੇਨੇਵ ‘‘ਅਦਾਸਿ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਮਨੁਸ੍ਸਰਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਰਣਵਚਨਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਏਕਾਦਸਮਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪੇਤਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਾਨਿਯ੍ਯਾਤਨੇ ਕਾਰਣਭੂਤਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਅਦਾਸਿ ਮੇ ਅਕਾਸਿ ਮੇ, ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਾ ਸਖਾ ਚ ਮੇ;
ਪੇਤਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਦਜ੍ਜਾ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਮਨੁਸ੍ਸਰ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਯੇ ਞਾਤਿਮਰਣੇਨ ਰੁਣ੍ਣਸੋਕਾਦਿਪਰਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਨ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਰੁਣ੍ਣਸੋਕਾਦਿ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਪਰਿਤਾਪਨਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਪੇਤਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹਿ ਰੁਣ੍ਣਂ ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਰੁਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਰੋਦਨਾ ਰੋਦਿਤਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸੁਪਾਤਨਂ, ਏਤੇਨ ਕਾਯਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋਕੋਤਿ ਸੋਚਨਾ ਸੋਚਿਤਤ੍ਤਂ, ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਾ ਚਞ੍ਞਾਤਿ ਯਾ ਚ ਰੁਣ੍ਣਸੋਕੇਹਿ ਅਞ੍ਞਾ. ਪਰਿਦੇਵਨਾਤਿ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਲਾਲਪ੍ਪਨਾ, ‘‘ਕਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕ ਪਿਯ ਮਨਾਪਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਗੁਣਸਂਵਣ੍ਣਨਾ, ਏਤੇਨ ਵਚੀਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਦ੍ਵਾਦਸਮਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਰੁਣ੍ਣਂ ਵਾ ਸੋਕੋ ਵਾ ਯਾ ਚਞ੍ਞਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤਂ ਪੇਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਨ ਹੋਤਿ, ਕੇਵਲਨ੍ਤੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਤਾਪਨਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਞਾਤਯੋ’’ਤਿ ਰੁਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਮਾਗਧਰਾਜੇਨ ਯਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਦਿਨ੍ਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਤ੍ਥਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਖੋ ਦਕ੍ਖਿਣਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਯਞ੍ਚ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਤਯਾ ਅਜ੍ਜ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤਿਗਣਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਾ, ਸਾ ਯਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘਮ੍ਹਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਅਸ੍ਸ ਪੇਤਜਨਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਫਲਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਪਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ਚ ਠਾਨਸੋ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ, ਤਂਖਣਂਯੇਵ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਚਿਰੇਨ. ਯਥਾ ਹਿ ਤਂਖਣਞ੍ਞੇਵ ਪਟਿਭਨ੍ਤਂ ‘‘ਠਾਨਸੋਵੇਤਂ ਤਥਾਗਤਂ ਪਟਿਭਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਤਂਖਣਂਯੇਵ ਉਪਕਪ੍ਪਨ੍ਤਾ ‘‘ਠਾਨਸੋ ਉਪਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਂ ਵਾ ਤਂ ‘‘ਇਦਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੭੭) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਿਕਵਨ੍ਤਾਸਪਰਦਤ੍ਤੂਪਜੀਵਿਨਿਜ੍ਝਾਮਤਣ੍ਹਿਕਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇ ਠਾਨੇ ਉਪਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਕਹਾਪਣਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਹਾਪਣਸੋ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਲੋਕੇ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਉਪਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਤੇਰਸਮਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਸਾਤ੍ਥਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਖੋ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਦਿਨ੍ਨਾ, ਸਙ੍ਘਮ੍ਹਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ;
ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯਸ੍ਸ, ਠਾਨਸੋ ਉਪਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. –
ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਯਸ੍ਮਾ ਇਮਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਞਾਤੀਨਂ ਞਾਤੀਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਕਰਣਵਸੇਨ ਞਾਤਿਧਮ੍ਮੋ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਪਾਕਟੀਕਤੋ, ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਕਤੋ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿਪਿ ਞਾਤੀਨਂ ਏਵਮੇਵ ਞਾਤੀਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਕਰਣਵਸੇਨ ਞਾਤਿਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਪੂਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਨਿਰਤ੍ਥਕੇਹਿ ਰੁਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਅਤ੍ਤਾ ਪਰਿਤਾਪੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਚ ਪੇਤੇ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਧਿਗਮੇਨ੍ਤੇਨ ਪੇਤਾਨਂ ਪੂਜਾ ਕਤਾ ਉਲ਼ਾਰਾ, ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਅਨ੍ਨਪਾਨਾਦੀਹਿ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਲਂ ਅਨੁਪਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਦਿਗੁਣਪਰਿਵਾਰਞ੍ਚ ਚਾਗਚੇਤਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸੁਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਇਮੇਹਿ ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਗੁਣੇਹਿ ਰਾਜਾਨਂ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਸੋ ਞਾਤਿਧਮ੍ਮੋ ਚ ਅਯਂ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤੋ,
ਪੇਤਾਨ ਪੂਜਾ ਚ ਕਤਾ ਉਲ਼ਾਰਾ;
ਬਲਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਮਨੁਪ੍ਪਦਿਨ੍ਨਂ,
ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸੁਤਂ ਅਨਪ੍ਪਕ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਦੇਸਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸੋ ਞਾਤਿਧਮ੍ਮੋ ਚ ਅਯਂ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਾਥਾਪਦੇਨ ਭਗਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਞਾਤਿਧਮ੍ਮਨਿਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਂ ਪੇਤਾਨ ਪੂਜਾ ਚ ਕਤਾ ਉਲ਼ਾਰਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਦਪੇਤਿ. ਉਲ਼ਾਰਾਤਿ ਪਸਂਸਨਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪੂਜਾਕਰਣੇ ਸਮਾਦਪਨਂ. ਬਲਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਮਨੁਪ੍ਪਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ. ਬਲਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਏਵਂ ਦਾਨਂ, ਬਲਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹਵਡ੍ਢਨੇਨ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਨਂ. ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸੁਤਂ ਅਨਪ੍ਪਕਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਪ੍ਪਸੁਤਕਿਤ੍ਤਨਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਗੁਣਸਂਵਣ੍ਣਨਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਜਨਨਤੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਤ੍ਤਿਆਦੀਨਵਸਂਵਣ੍ਣਨੇਨ ਸਂਵਿਗ੍ਗਾਨਂ ਯੋਨਿਸੋ ਪਦਹਤਂ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇਪਿ ਭਗਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਇਦਮੇਵ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਏਵਂ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਦਿਵਸਾ ਤਾਦਿਸੋ ਏਵ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕਪਾਠ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.