੨. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਾਠਮਾਤਿਕਾ

ਏਵਂ ਸਰਣਗਮਨੇਹਿ ਸਾਸਨੋਤਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨਂ ਓਤਿਣ੍ਣੇਨ ਉਪਾਸਕੇਨ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਵਾ ਯੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਪਠਮਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਾਠਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਵਣ੍ਣਨਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਮਾਤਿਕਾ –

‘‘ਯੇਨ ਯਤ੍ਥ ਯਦਾ ਯਸ੍ਮਾ, ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਤਾਨਿ ਤਂ ਨਯਂ;

ਵਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ, ਸਾਧਾਰਣਵਿਸੇਸਤੋ.

‘‘ਪਕਤਿਯਾ ਚ ਯਂ ਵਜ੍ਜਂ, ਵਜ੍ਜਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਯਂ;

ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਦਾਨਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤ੍ਥਤੋ.

‘‘ਸਾਧਾਰਣਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ, ਸਾਧਾਰਣਵਿਭਾਵਨਂ;

ਅਥ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪੁਬ੍ਬੇਸੁ, ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਤੋ.

‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਪਭੁਤਿ-ਹੇਕਤਾਨਾਨਤਾਦਿਤੋ;

ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਾਨਭੇਦਾ, ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤੋ ਤਥਾ.

‘‘ਪਯੋਗਙ੍ਗਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ, ਵੇਦਨਾਮੂਲਕਮ੍ਮਤੋ;

ਵਿਰਮਤੋ ਚ ਫਲਤੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

‘‘ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ਤਤੋ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਸ੍ਵਪਿ ਪਞ੍ਚਸੁ;

ਆਵੇਣਿਕਞ੍ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਞੇਯ੍ਯਾ ਹੀਨਾਦਿਤਾਪਿ ਚਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਏਤਾਨਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣੀਤਿਆਦੀਨਿ ਦਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਭਗਵਤਾ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਸਾਵਕਾਦੀਹਿ. ਤਾਨਿ ਚ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰਾਹੁਲਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਵਤ੍ਥਾਪਨਤ੍ਥਂ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਤਂ –

‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ …ਪੇ… ਅਥ ਖੋ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਕਤ੍ਥ ਚ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’’ਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਦਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਤੇਸੁ ਚ ਸਾਮਣੇਰੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁਂ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣੀ…ਪੇ… ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾ ਵੇਰਮਣੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੦੫).

ਤਾਨੇਤਾਨਿ ‘‘ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੩; ਮ. ਨਿ. ੨.੨੪; ਵਿਭ. ੫੦੮) ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸਰਣਗਮਨੇਸੁ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਪਾਠਾਨੁਸਾਰੇਨ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਂ ਆਰੋਪਿਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ‘‘ਯੇਨ ਯਤ੍ਥ ਯਦਾ ਯਸ੍ਮਾ, ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਤਾਨਿ ਤਂ ਨਯਂ ਵਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸੋ ਨਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਸਾਧਾਰਣਵਿਸੇਸਵਵਤ੍ਥਾਨਂ

ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਦਿਤੋ ਦ੍ਵੇ ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਚਮਾਨਿ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਸਾਮਣੇਰਾਨਞ੍ਚ ਸਾਧਾਰਣਾਨਿ ਨਿਚ੍ਚਸੀਲਵਸੇਨ. ਉਪੋਸਥਸੀਲਵਸੇਨ ਪਨ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਮਟ੍ਠਮਂ ਚੇਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਵਜ੍ਜਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਸਾਮਣੇਰੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾਨਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਨ ਸਾਮਣੇਰਾਨਮੇਵ ਵਿਸੇਸਭੂਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਾਧਾਰਣਵਿਸੇਸਤੋ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਚੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਏਕਨ੍ਤਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਪਕਤਿਵਜ੍ਜਤੋ ਵੇਰਮਣਿਯਾ, ਸੇਸਾਨਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਤੋਤਿ ਏਵਂ ਪਕਤਿਯਾ ਚ ਯਂ ਵਜ੍ਜਂ, ਵਜ੍ਜਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਯਂ, ਤਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਬ੍ਬਂ.

ਸਾਧਾਰਣਵਿਭਾਵਨਾ

ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ ਏਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਾਨਿ ਪਦਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਅਯਂ ਸਾਧਾਰਣਵਿਭਾਵਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ –

ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਤਾਵ ਵੇਰਂ ਮਣਤੀਤਿ ਵੇਰਮਣੀ, ਵੇਰਂ ਪਜਹਤਿ, ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ, ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਰਮਤਿ ਵਾ ਏਤਾਯ ਕਰਣਭੂਤਾਯ ਵੇਰਮ੍ਹਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ, ਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਵੇਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੇਰਮਣੀ. ਤੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵਿਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ, ਪਜ੍ਜਤੇ ਅਨੇਨਾਤਿ ਪਦਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਪਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਮੂਲਂ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵੇਰਮਣੀ ਏਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਵਿਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਨਯੇਨ. ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਿਯਾਮਿ ਸਮਾਦਿਯਾਮਿ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਖਣ੍ਡਕਾਰਿਤਾਯ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕਾਰਿਤਾਯ ਅਸਬਲਕਾਰਿਤਾਯ ਚ ਆਦਿਯਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਵੇਰਮਣੀਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਰਤਿ, ਸਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਆਰਤਿ ਵਿਰਤਿ ਪਟਿਵਿਰਤਿ ਵੇਰਮਣੀ ਅਕਿਰਿਯਾ ਅਕਰਣਂ ਅਨਜ੍ਝਾਪਤ੍ਤਿ ਵੇਲਾਅਨਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸੇਤੁਘਾਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੭੦੪) ਨਯੇਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਸਾ ਵੇਰਮਣੀ ਨਾਮ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਧ ਪਨ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਰਹਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਰਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿਸੀਲਂ ਲੋਕਿਕਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਰੂਪਾਰੂਪਝਾਨਾਨਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਹੋਤਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾ.

‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਚਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਹੋਤਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾ.

‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਰੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਹਗਤਂ…ਪੇ… ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਹੋਤਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾ.

‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ…ਪੇ… ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਹੋਤਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੧੨-੭੧੩).

ਏਤਾਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਪਦਂ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯੋ, ਅਥ ਵਾ ਮੂਲਂ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਸੀਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੮੨). ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਾਧਾਰਣਾਨਂ ਪਦਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਵਿਭਾਵਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.

ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪੁਬ੍ਬੇਸੁ, ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਤੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਾਵ ਪਾਣੋਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਤਿ, ਤਂ ਵਾ ਉਪਾਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਨੋ ਤਸ੍ਸ ਪਾਣਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਕਉਪਕ੍ਕਮਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਧਕਚੇਤਨਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਯਤ੍ਥ ਪਰੋ ਯਥਾਕਾਮਕਾਰਿਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਦਣ੍ਡਾਰਹੋ ਅਨੁਪਵਜ੍ਜੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸਞ੍ਞਿਨੋ ਤਦਾਦਾਯਕਉਪਕ੍ਕਮਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਏਵ ਥੇਯ੍ਯਚੇਤਨਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ. ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯਂ, ਦ੍ਵਯਂਦ੍ਵਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਮੇਥੁਨਪ੍ਪਟਿਸੇਵਨਾ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸੇਵਨਟ੍ਠਾਨਵੀਤਿਕ੍ਕਮਚੇਤਨਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ. ਮੁਸਾਵਾਦੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੁਸਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਨਕੋ ਵਚੀਪਯੋਗੋ ਕਾਯਪਯੋਗੋ ਵਾ, ਵਿਸਂਵਾਦਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਪਰਵਿਸਂਵਾਦਕਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਮੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾਚੇਤਨਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸੁਰਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਸੁਰਾ – ਪਿਟ੍ਠਸੁਰਾ, ਪੂਵਸੁਰਾ, ਓਦਨਸੁਰਾ, ਕਿਣ੍ਣਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਸਮ੍ਭਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ. ਮੇਰਯਮ੍ਪਿ ਪੁਪ੍ਫਾਸਵੋ, ਫਲਾਸਵੋ, ਗੁਲ਼ਾਸਵੋ, ਮਧ੍ਵਾਸਵੋ, ਸਮ੍ਭਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ. ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਦੁਭਯਮੇਵ ਮਦਨਿਯਟ੍ਠੇਨ ਮਜ੍ਜਂ, ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ ਮਦਨਿਯਂ, ਯੇਨ ਪੀਤੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਪਮਤ੍ਤੋ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਜ੍ਜਂ. ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਤਂ ਪਿਵਤਿ ਅਜ੍ਝੋਹਰਤਿ, ਸਾ ਚੇਤਨਾ ਮਦਪ੍ਪਮਾਦਹੇਤੁਤੋ ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਤੋ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਾਨਂ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਚੇਤਨਾ ‘‘ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਪ੍ਪਭੁਤੀਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਏਕਤਾਨਾਨਤਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ

ਏਕਤਾਨਾਨਤਾਦਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਹ – ਕਿਂ ਪਨ ਵਜ੍ਝਵਧਕਪ੍ਪਯੋਗਚੇਤਨਾਦੀਨਂ ਏਕਤਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦਿਨੋ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਨਾਨਤਾਯ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਨੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ? ਯਦਿ ਤਾਵ ਏਕਤਾਯ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਯਦਾ ਏਕਂ ਵਜ੍ਝਂ ਬਹੂ ਵਧਕਾ ਵਧੇਨ੍ਤਿ, ਏਕੋ ਵਾ ਵਧਕੋ ਬਹੁਕੇ ਵਜ੍ਝੇ ਵਧੇਤਿ, ਏਕੇਨ ਵਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਦਿਨਾ ਪਯੋਗੇਨ ਬਹੂ ਵਜ੍ਝਾ ਵਧੀਯਨ੍ਤਿ, ਏਕਾ ਵਾ ਚੇਤਨਾ ਬਹੂਨਂ ਵਜ੍ਝਾਨਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਕਪਯੋਗਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਤਦਾ ਏਕੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਪਨ ਨਾਨਤਾਯ ਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਯਦਾ ਏਕੋ ਵਧਕੋ ਏਕਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਏਕਂ ਪਯੋਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਬਹੂ ਵਜ੍ਝੇ ਵਧੇਤਿ, ਬਹੂ ਵਾ ਵਧਕਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਯਞ੍ਞਦਤ੍ਤਸੋਮਦਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਬਹੂਨਮਤ੍ਥਾਯ ਬਹੂ ਪਯੋਗੇ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਏਕਮੇਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਞਦਤ੍ਤਂ ਸੋਮਦਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਧੇਨ੍ਤਿ, ਬਹੂਹਿ ਵਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਦੀਹਿ ਪਯੋਗੇਹਿ ਏਕੋ ਵਜ੍ਝੋ ਵਧੀਯਤਿ. ਬਹੂ ਵਾ ਚੇਤਨਾ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਵਜ੍ਝਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਕਪਯੋਗਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਬਹੂਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਚੇਤਮਯੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਨੇਵ ਏਤੇਸਂ ਵਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਏਕਤਾਯ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਨਾਨਤਾਯ ਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਥੇਵ ਤੁ ਏਕਤ੍ਤਂ ਨਾਨਤ੍ਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਸੇਸਾਨਮ੍ਪੀਤਿ.

ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਤਤ੍ਥ ਤਾਵ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਨ ਵਜ੍ਝਵਧਕਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਮੇਕਤਾਯ ਏਕਤਾ, ਨਾਨਤਾਯ ਨਾਨਤਾ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਵਜ੍ਝਵਧਕਾਦੀਨਂ ਯੁਗਨਨ੍ਧਮੇਕਤਾਯ ਏਕਤਾ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤੁ ਤੇਸਂ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਵਾ ਨਾਨਤਾਯ ਨਾਨਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਬਹੂਸੁ ਵਧਕੇਸੁ ਬਹੂਹਿ ਸਰਕ੍ਖੇਪਾਦੀਹਿ ਏਕੇਨ ਵਾ ਓਪਾਤਖਣਨਾਦਿਨਾ ਪਯੋਗੇਨ ਬਹੂ ਵਜ੍ਝੇ ਵਧੇਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਬਹੂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਧਕੇ ਏਕੇਨ, ਬਹੂਹਿ ਵਾ ਪਯੋਗੇਹਿ ਤਪ੍ਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾਯ ਚ ਏਕਾਯ, ਬਹੂਹਿ ਵਾ ਚੇਤਨਾਹਿ ਬਹੂ ਵਜ੍ਝੇ ਵਧੇਨ੍ਤੇਪਿ ਬਹੂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਬਹੂਸੁ ਚ ਵਧਕੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਬਹੂਹਿ, ਏਕੇਨ ਵਾ ਪਯੋਗੇਨ ਏਕਂ ਵਜ੍ਝਂ ਵਧੇਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਬਹੂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਸੁਪੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਏਕਤਾਨਾਨਤਾਦਿਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣੋ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਰੂਪਾਯਤਨਾਦਿਅਞ੍ਞਤਰਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਯਸ੍ਸ ਮੁਸਾ ਭਣਤਿ, ਤਮਾਰਭਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੋ. ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਞ੍ਚ ਯਦਾ ਸਤ੍ਤੋ ਹਰਿਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ. ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਆਦਾਨਤੋਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਦੀਨਿ ਚੇਤਾਨਿ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨੇਵ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਉਪਾਸਕੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨਾਪਿ. ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿਪਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿਪਿ. ਕਿਨ੍ਤੁ ਨਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮਾਦਿਯਤੋ ਏਕਾਯੇਵ ਵਿਰਤਿ, ਏਕਾਵ ਚੇਤਨਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਪਨੇਤਾਸਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮਾਦਿਯਤੋ ਪਨ ਪਞ੍ਚੇਵ ਵਿਰਤਿਯੋ, ਪਞ੍ਚ ਚ ਚੇਤਨਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਆਦਾਨਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਭੇਦਤੋਤਿ ਸਾਮਣੇਰਾਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਾਰਾਜਿਕਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨਿ ਹਿ ਤਾਨਿ ਤੇਸਂ, ਯਂ ਤਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਏਕਮੇਵ ਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਯਤੋ ਤੇਸਂ ਤਂਸਮਾਦਾਨੇਨੇਵ ਪੁਨ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਤ੍ਤਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨਾਹੁ – ‘‘ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਏਕਮੇਵ ਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ‘ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’ਤਿ ਏਵਂ ਪਨ ਏਕਤੋ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਸੇਸਾਨਿਪਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ, ਯਂ ਤਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਤੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ’’ਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਭੇਦਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤੋਤਿ ਗੁਣਵਿਰਹਿਤੇਸੁ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਦੀਸੁ ਪਾਣੇਸੁ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਪਾਣੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਮਹਾਸਰੀਰੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਯੋਗਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਪਯੋਗਸਮਤ੍ਤੇਪਿ ਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਗੁਣਵਨ੍ਤੇਸੁ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਗੁਣੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਮਹਾਗੁਣੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ. ਸਰੀਰਗੁਣਾਨਨ੍ਤੁ ਸਮਭਾਵੇ ਸਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਮਾਨਞ੍ਚ ਮੁਦੁਤਾਯ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਤਾ, ਤਿਬ੍ਬਤਾਯ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਨ ਤਥਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸਾਪਿ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਭਾਵਸਂਵਤ੍ਤਨੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਯਕਰਣਤੋਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਪਯੋਗਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ, ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ, ਥਾਵਰੋ, ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋ, ਇਦ੍ਧਿਮਯੋਤਿ ਛਪ੍ਪਯੋਗਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਪਹਰਣਂ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ ਪਯੋਗੋ, ਸੋ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਾਨੁਦ੍ਦਿਸ੍ਸਭੇਦਤੋ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕੇ ਯਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਰਣੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਬਜ੍ਝਤਿ. ‘‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਮਰਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕੇ ਪਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਮਰਣੇਨ. ਉਭਯਥਾਪਿ ਚ ਪਹਰਿਤਮਤ੍ਤੇ ਵਾ ਮਰਤੁ, ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਰੋਗੇਨ, ਪਹਰਿਤਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਬਜ੍ਝਤਿ. ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਚ ਪਹਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਮਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਹਾਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਚ੍ਛਾਪਿ ਯਦਿ ਪਠਮਪਹਾਰੇਨੇਵ ਮਰਤਿ, ਤਦਾ ਏਵ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਬਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਦੁਤਿਯਪਹਾਰੇਨ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਉਭਯੇਹਿ ਮਤੇਪਿ ਪਠਮਪਹਾਰੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਬਦ੍ਧੋ, ਉਭਯੇਹਿਪਿ ਅਮਤੇ ਨੇਵਤ੍ਥਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਬਹੁਕੇਹਿਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਪਹਾਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਪਹਾਰੇਨ ਮਰਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਆਣਾਪਨਂ ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ ਪਯੋਗੋ. ਤਤ੍ਥਪਿ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੇ ਪਯੋਗੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਬ੍ਬੋ. ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਯਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਵਤ੍ਥੁ ਕਾਲੋ ਚ ਓਕਾਸੋ, ਆਵੁਧਂ ਇਰਿਯਾਪਥੋ;

ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸੋਤਿ ਇਮੇ, ਛ ਆਣਤ੍ਤਿਨਿਯਾਮਕਾ’’ਤਿ. (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧੭੪);

ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਮਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ਪਾਣੋ. ਕਾਲੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਾਯਨ੍ਹਾਦਿਕਾਲੋ ਚ, ਯੋਬ੍ਬਨਥਾਵਰਿਯਾਦਿਕਾਲੋ ਚ. ਓਕਾਸੋਤਿ ਗਾਮੋ ਵਾ ਨਿਗਮੋ ਵਾ ਵਨਂ ਵਾ ਰਚ੍ਛਾ ਵਾ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਆਵੁਧਨ੍ਤਿ ਅਸਿ ਵਾ ਉਸੁ ਵਾ ਸਤ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਇਰਿਯਾਪਥੋਤਿ ਮਾਰੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਾਰਕਸ੍ਸ ਚ ਠਾਨਂ ਵਾ ਨਿਸਜ੍ਜਾ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿ.

ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸੋਤਿ ਵਿਜ੍ਝਨਂ ਵਾ ਛੇਦਨਂ ਵਾ ਭੇਦਨਂ ਵਾ ਸਙ੍ਖਮੁਣ੍ਡਿਕਂ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਸਂਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਂ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਤ੍ਤੋ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਅਥ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਵਿਸਂਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਆਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਆਣਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਾਰਣਕ੍ਖਣੇਤਿ ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਕਾਲਾਦੀਸੁਪਿ.

ਮਾਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤੁ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਪਹਰਣਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ ਪਯੋਗੋ. ਸੋਪਿ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਾਨੁਦ੍ਦਿਸ੍ਸਭੇਦਤੋ ਦੁਵਿਧੋ ਏਵ, ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਮਾਰਣਤ੍ਥਮੇਵ ਓਪਾਤਖਣਨਂ, ਅਪਸ੍ਸੇਨਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ, ਭੇਸਜ੍ਜਵਿਸਯਨ੍ਤਾਦਿਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਵਾ ਥਾਵਰੋ ਪਯੋਗੋ. ਸੋਪਿ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਾਨੁਦ੍ਦਿਸ੍ਸਭੇਦਤੋ ਦੁਵਿਧੋ, ਯਤੋ ਤਤ੍ਥਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਨ੍ਤੁ ਵਿਸੇਸੋ – ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਓਪਾਤਾਦੀਸੁ ਪਰੇਸਂ ਮੂਲੇਨ ਵਾ ਮੁਧਾ ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇਸੁਪਿ ਯਦਿ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਕੋਚਿ ਮਰਤਿ, ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਯਦਿਪਿ ਚ ਤੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਓਪਾਤੇ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਸਮੇ ਕਤੇਪਿ ਪਂਸੁਧੋਵਕਾ ਵਾ ਪਂਸੁਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ, ਮੂਲਖਣਕਾ ਵਾ ਮੂਲਾਨਿ ਖਣਨ੍ਤਾ ਆਵਾਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਦੇਵੇ ਵਾ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਕਦ੍ਦਮੋ ਜਾਯਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਕੋਚਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਲਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਮਰਤਿ, ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਯਦਿ ਪਨ ਯੇਨ ਲਦ੍ਧਂ, ਸੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਤਂ ਵਿਤ੍ਥਟਤਰਂ ਗਮ੍ਭੀਰਤਰਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਵ ਕੋਚਿ ਮਰਤਿ, ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਯਥਾ ਤੁ ਮੂਲਾਨਿ ਮੂਲੇਹਿ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਥਲੇ ਕਤੇ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਅਪਸ੍ਸੇਨਾਦੀਸੁਪਿ ਯਾਵ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਮਾਰਣਤ੍ਥਂ ਪਨ ਵਿਜ੍ਜਾਪਰਿਜਪ੍ਪਨਂ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋ ਪਯੋਗੋ. ਦਾਠਾਵੁਧਾਦੀਨਂ ਦਾਠਾਕੋਟਨਾਦਿਮਿਵ ਮਾਰਣਤ੍ਥਂ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਿਦ੍ਧਿਵਿਕਾਰਕਰਣਂ ਇਦ੍ਧਿਮਯੋ ਪਯੋਗੋਤਿ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸ੍ਸ ਤੁ ਥੇਯ੍ਯਪਸਯ੍ਹਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਕਪ੍ਪਕੁਸਾਵਹਾਰਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਣਤ੍ਤਿਕਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਪਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ ਏਵ ਪਯੋਗੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਯੋਗਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਅਙ੍ਗਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ – ਪਾਣੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਪਾਣਸਞ੍ਞੀ ਚ, ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਵਾਯਮਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਮਰਤੀਤਿ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸ੍ਸਾਪਿ ਪਞ੍ਚੇਵ – ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸਞ੍ਞੀ ਚ, ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਵਾਯਮਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਆਦਾਤਬ੍ਬਂ ਆਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ – ਅਜ੍ਝਾਚਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਚ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯਾ ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਾਦਿਯਤਿ ਚਾਤਿ, ਤਥਾ ਪਰੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਸ ਤਾਵ ਮੁਸਾ ਚ ਹੋਤਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਿਸਂਵਾਦਨਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਜ੍ਜੋ ਚ ਵਾਯਾਮੋ, ਪਰਵਿਸਂਵਾਦਨਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਪਯਮਾਨਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਨ ਸੁਰਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਹੋਤਿ ਮਦਨੀਯਪਾਤੁਕਮ੍ਯਤਾਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਜ੍ਜਞ੍ਚ ਵਾਯਾਮਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪੀਤੇ ਚ ਪਵਿਸਤੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮੁਸਾਵਾਦਾ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ, ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ, ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚਾਤਿ ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਏਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵ. ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਤੋ ਚ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਵੇਦਨਾਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਵ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਤੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਇਤਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸੁਖਾਯ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਵਾ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਮੂਲਤੋਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ਦੋਸਮੋਹਮੂਲੋ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮੁਸਾਵਾਦਾ ਲੋਭਮੋਹਮੂਲਾ ਵਾ ਦੋਸਮੋਹਮੂਲਾ ਵਾ. ਇਤਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਲੋਭਮੋਹਮੂਲਾਨੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਮੂਲਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਕਮ੍ਮਤੋਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨਿ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨੇਵ ਚ, ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਕੋ, ਸੋ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਇਤਰੋ ਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵਾਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਵਿਰਮਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਹ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵਿਰਮਨ੍ਤੋ ਕੁਤੋ ਵਿਰਮਤੀ’’ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ਤਾਵ ਵਿਰਮਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਤੋ ਵਿਰਮਤਿ. ਕਿਮਾਰਭਿਤ੍ਵਾ? ਯਤੋ ਵਿਰਮਤਿ, ਤਦੇਵ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਸੇਨਾਪਿ ਵਿਰਮਨ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਕੁਸਲਤੋਵ. ਕਿਮਾਰਭਿਤ੍ਵਾ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਭਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵਿਰਮਤਿ, ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਯਂ ਪਨ ਅਵਹਰਿਤਬ੍ਬਂ ਭਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ, ਤਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਚ, ਸਤ੍ਤੇਯੇਵਾਰਭਿਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਚਾ’’ਤਿ. ਤਦਞ੍ਞੇ ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ‘ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਞ੍ਚ ਪਜਹਤਿ, ਤਂ ਨ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਾ ਯਦੇਵ ਪਜਹਤਿ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਮੇਵਾਰਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰਮਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਭਾਵਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਭਾਵਤੋ ਚ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਞ੍ਹਿ ਵਿਭਙ੍ਗਪਾਠੇ ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਕਤਿ ਕੁਸਲਾ…ਪੇ… ਕਤਿ ਅਰਣਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਸਲਾਯੇਵ, ਸਿਯਾ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੧੬) ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਞ੍ਚ ਪਜਹਤਿ, ਤਂ ਨ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਨ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਾ, ਯਞ੍ਚ ਪਜਹਤਿ, ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਆਰਭਿਤ੍ਵਾਨ ਅਮਤਂ, ਜਹਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਪਾਪਕੇ;

ਨਿਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਭਵੇ, ਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ.

ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਵਿਰਮਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਫਲਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਏਵ ਚੇਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋ ਦੁਗ੍ਗਤਿਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੁਗਤਿਯਞ੍ਚ ਅਨਿਟ੍ਠਾਕਨ੍ਤਾਮਨਾਪਵਿਪਾਕਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਏਵ ਚ ਅਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਦਿਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾ. ਅਪਿਚ ‘‘ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੪੦) ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨੇਤ੍ਥ ਫਲਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਵੇਰਮਣੀਨਮ੍ਪਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵੇਦਨਾਮੂਲਕਮ੍ਮਫਲਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਾ – ਸਬ੍ਬਾ ਏਵ ਚੇਤਾ ਵੇਰਮਣਿਯੋ ਚਤੂਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਕਾਯਤੋ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ, ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ, ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਏਵ ਚ ਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾ, ਅਲੋਭਾਦੋਸਮੂਲਾ ਵਾ ਅਲੋਭਾਦੋਸਾਮੋਹਮੂਲਾ ਵਾ. ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਮੁਸਾਵਾਦਾਵੇਰਮਣੀ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਚ ਚਿਤ੍ਤਤੋਵ ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ.

ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਚੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤਾ ਜਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤਾ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾ ਚਾਰੁਤਾ ਮੁਦੁਤਾ ਸੁਚਿਤਾ ਸੂਰਤਾ ਮਹਬ੍ਬਲਤਾ ਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥਵਚਨਤਾ ਲੋਕਪਿਯਤਾ ਨੇਲਤਾ ਅਭੇਜ੍ਜਪਰਿਸਤਾ ਅਚ੍ਛਮ੍ਭਿਤਾ ਦੁਪ੍ਪਧਂਸਿਤਾ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਅਮਰਣਤਾ ਅਨਨ੍ਤਪਰਿਵਾਰਤਾ ਸੁਰੂਪਤਾ ਸੁਸਣ੍ਠਾਨਤਾ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਾ ਅਸੋਕਿਤਾ ਪਿਯੇਹਿ ਮਨਾਪੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਵਿਪ੍ਪਯੋਗਤਾ ਦੀਘਾਯੁਕਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਫਲਾਨਿ.

ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਮਹਦ੍ਧਨਤਾ ਪਹੂਤਧਨਧਞ੍ਞਤਾ ਅਨਨ੍ਤਭੋਗਤਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭੋਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭੋਗਥਾਵਰਤਾ ਇਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਭੋਗਾਨਂ ਖਿਪ੍ਪਪ੍ਪਟਿਲਾਭਿਤਾ ਰਾਜਚੋਰੁਦਕਗ੍ਗਿਅਪ੍ਪਿਯਦਾਯਾਦੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਭੋਗਤਾ ਅਸਾਧਾਰਣਧਨਪ੍ਪਟਿਲਾਭਿਤਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਮਤਾ ਨਤ੍ਥਿਕਭਾਵਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨਤਾ ਸੁਖਵਿਹਾਰਿਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ.

ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਵਿਗਤਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਤਾ ਸਬ੍ਬਜਨਪਿਯਤਾ ਅਨ੍ਨਪਾਨਵਤ੍ਥਸਯਨਾਦੀਨਂ ਲਾਭਿਤਾ ਸੁਖਸਯਨਤਾ ਸੁਖਪ੍ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਨਤਾ ਅਪਾਯਭਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਤਾ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵਪ੍ਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਵਾ ਨਪੁਂਸਕਭਾਵਪ੍ਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਵਾ ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਅਕ੍ਕੋਧਨਤਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਾਰਿਤਾ ਅਪਤਿਤਕ੍ਖਨ੍ਧਤਾ ਅਨਧੋਮੁਖਤਾ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਿਯਤਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਲਕ੍ਖਣਤਾ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਤਾ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਾ ਸੁਖਵਿਹਾਰਿਤਾ ਅਕੁਤੋਭਯਤਾ ਪਿਯਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾਭਾਵਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ.

ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਮਧੁਰਭਾਣਿਤਾ ਸਮਸਿਤਸੁਦ੍ਧਦਨ੍ਤਤਾ ਨਾਤਿਥੂਲਤਾ ਨਾਤਿਕਿਸਤਾ ਨਾਤਿਰਸ੍ਸਤਾ ਨਾਤਿਦੀਘਤਾ ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤਾ ਉਪ੍ਪਲਗਨ੍ਧਮੁਖਤਾ ਸੁਸ੍ਸੂਸਕਪਰਿਜਨਤਾ ਆਦੇਯ੍ਯਵਚਨਤਾ ਕਮਲੁਪ੍ਪਲਸਦਿਸਮੁਦੁਲੋਹਿਤਤਨੁਜਿਵ੍ਹਤਾ ਅਨੁਦ੍ਧਤਤਾ ਅਚਪਲਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ.

ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇਸੁ ਖਿਪ੍ਪਂ ਪਟਿਜਾਨਨਤਾ ਸਦਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸਤਿਤਾ ਅਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕਤਾ ਞਾਣਵਨ੍ਤਤਾ ਅਨਲਸਤਾ ਅਜਲ਼ਤਾ ਅਨੇਲਮੂਗਤਾ ਅਮਤ੍ਤਤਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਤਾ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤਾ ਅਚ੍ਛਮ੍ਭਿਤਾ ਅਸਾਰਮ੍ਭਿਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਙ੍ਕਿਤਾ ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਤਾ ਅਪਿਸੁਣਾਫਰੁਸਾਸਮ੍ਫਪਲਾਪਵਾਦਿਤਾ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਮਤਨ੍ਦਿਤਤਾ ਕਤਞ੍ਞੁਤਾ ਕਤਵੇਦਿਤਾ ਅਮਚ੍ਛਰਿਤਾ ਚਾਗਵਨ੍ਤਤਾ ਸੀਲਵਨ੍ਤਤਾ ਉਜੁਤਾ ਅਕ੍ਕੋਧਨਤਾ ਹਿਰਿਮਨਤਾ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਤਾ ਉਜੁਦਿਟ੍ਠਿਕਤਾ ਮਹਾਪਞ੍ਞਤਾ ਮੇਧਾਵਿਤਾ ਪਣ੍ਡਿਤਤਾ ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਕੁਸਲਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਫਲਾਨਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਵੇਰਮਣੀਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵੇਦਨਾਮੂਲਕਮ੍ਮਫਲਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਪਚ੍ਛਿਮਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ਤਤੋ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਸ੍ਵਪਿ ਪਞ੍ਚਸੁ;

ਆਵੇਣਿਕਞ੍ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਞੇਯ੍ਯਾ ਹੀਨਾਦਿਤਾਪਿ ਚਾ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ – ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾਯ ਯਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਤਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮੇਸ੍ਵਪਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਯਥੇਵ ਹਿ ਪੁਰਿਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਾਯਤਨਾਦਿਅਞ੍ਞਤਰਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਥਾ ਇਧ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ. ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਦਾਨਤੋ ਚ ਯਥਾ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਵਾ ਉਪਾਸਕੇਨ ਵਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਏਤਾਨਿਪਿ. ਅਙ੍ਗਤੋਪਿ ਯਥਾ ਤਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਅਙ੍ਗਭੇਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ – ਵਿਕਾਲੋ, ਯਾਵਕਾਲਿਕਂ, ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਂ, ਅਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕਤਾਤਿ. ਏਤੇਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸੇਸਾਨਮ੍ਪਿ ਅਙ੍ਗਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਤੋ ਚ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਵਮਿਧ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ. ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਤੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਤੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਇਧ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ. ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਲੋਭਮੋਹਮੂਲਂ, ਏਵਮਿਧ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ. ਅਪਰਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਮੂਲਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾਦੀਨਿ. ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਂ ਪਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਸਿਯਾ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਪਰਿਯਾਯੇਨ, ਨ ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ. ਵਿਰਮਤੋਤਿ ਯਥਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਵਿਰਮਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਤੋ ਵਿਰਮਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾਦਿਅਕੁਸਲਤੋ, ਕੁਸਲਤੋਪਿ ਵਾ ਏਕਤੋ. ਯਥਾ ਚ ਪੁਰਿਮਾ ਪਞ੍ਚ ਵੇਰਮਣਿਯੋ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਕਾਯਤੋ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ, ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ, ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਾ ਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾ, ਅਲੋਭਾਦੋਸਮੂਲਾ ਵਾ ਅਲੋਭਾਦੋਸਾਮੋਹਮੂਲਾ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਾ ਚ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਇਟ੍ਠਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾ, ਤਥਾ ਇਧਾਪੀਤਿ.

‘‘ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ਤਤੋ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਸ੍ਵਪਿ ਪਞ੍ਚਸੁ;

ਆਵੇਣਿਕਞ੍ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਞੇਯ੍ਯਾ ਹੀਨਾਦਿਤਾਪਿ ਚਾ’’ਤਿ. –

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਭੋਜਨਂ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਕਾਲੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਭੋਜਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਵਿਕਾਲਭੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤੋ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ. ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਨਚ੍ਚਂ, ਗੀਤਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਗੀਤਂ, ਵਾਦਿਤਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾਦਿਤਂ. ਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਤੋ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖਭਿਨ੍ਦਨੇਨ ਵਿਸੂਕਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਵਿਸੂਕਭੂਤਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਂ. ਨਚ੍ਚਾ ਚ ਗੀਤਾ ਚ ਵਾਦਿਤਾ ਚ ਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਾ ਚ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਾ. ਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ –

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨੇਕੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਾਨਿ ਭੋਜਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਏਵਰੂਪਂ ਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਨਚ੍ਚਂ ਗੀਤਂ ਵਾਦਿਤਂ ਪੇਕ੍ਖਂ ਅਕ੍ਖਾਨਂ ਪਾਣਿਸ੍ਸਰਂ ਵੇਤਾਲਂ ਕੁਮ੍ਭਥੂਣਂ ਸੋਭਨਕਂ ਚਣ੍ਡਾਲਂ ਵਂਸਂ ਧੋਵਨਂ ਹਤ੍ਥਿਯੁਦ੍ਧਂ ਅਸ੍ਸਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਿਂਸਯੁਦ੍ਧਂ ਉਸਭਯੁਦ੍ਧਂ ਅਜਯੁਦ੍ਧਂ ਮੇਣ੍ਡਯੁਦ੍ਧਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਯੁਦ੍ਧਂ ਵਟ੍ਟਕਯੁਦ੍ਧਂ ਦਣ੍ਡਯੁਦ੍ਧਂ ਮੁਟ੍ਠਿਯੁਦ੍ਧਂ ਨਿਬ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਉਯ੍ਯੋਧਿਕਂ ਬਲਗ੍ਗਂ ਸੇਨਾਬ੍ਯੂਹਂ ਅਨੀਕਦਸ੍ਸਨਂ ਇਤਿ ਵਾ, ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਾ ਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੨).

ਅਥ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਤ੍ਥੇਨ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਾਨਿ ਏਵ ਵਿਸੂਕਾਨਿ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਵਿਸੂਕਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਾ. ‘‘ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਯਥਾ ‘‘ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੧.੩੦੮) ਅਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਂ ‘‘ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਸਵਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਸ੍ਸਨਕਮ੍ਯਤਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤੋ ਏਵ ਚੇਤ੍ਥ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤਿ. ਠਿਤਨਿਸਿਨ੍ਨਸਯਨੋਕਾਸੇ ਪਨ ਆਗਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਆਪਾਥਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਸਿਯਾ ਸਂਕਿਲੇਸੋ, ਨ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ. ਧਮ੍ਮੂਪਸਂਹਿਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਗੀਤਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਗੀਤੂਪਸਂਹਿਤੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮੋ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਮਾਲਾਦੀਨਿ ਧਾਰਣਾਦੀਹਿ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਾਲਾਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਪ੍ਫਜਾਤਂ. ਵਿਲੇਪਨਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਲੇਪਨਤ੍ਥਂ ਪਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਯਤ੍ਤਂ. ਅਵਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਾਸਚੁਣ੍ਣਧੂਪਨਾਦਿਕਂ ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ ਗਨ੍ਧੋ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਮਣ੍ਡਨਵਿਭੂਸਨਤ੍ਥਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਤ੍ਥਨ੍ਤੁ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪੂਜਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਅਭਿਹਟਂ ਸਾਦਿਯਤੋ ਨ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮਹਾਸਯਨਨ੍ਤਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਸਯਨਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਥਰਣਞ੍ਚ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਸਾਦਿਯਤੋ ਨ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਜਾਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਂ. ਰਜਤਨ੍ਤਿ ਕਹਾਪਣੋ, ਲੋਹਮਾਸਕਦਾਰੁਮਾਸਕਜਤੁਮਾਸਕਾਦਿ ਯਂ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵੋਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਕਾਰੇਨ ਸਾਦਿਯਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ ਨਾਮ, ਸੋ ਨ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਵਂ ਆਵੇਣਿਕਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਦਸਪਿ ਚੇਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਹੀਨੇਨ ਛਨ੍ਦੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵੀਰਿਯਵੀਮਂਸਾਹਿ ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੀਨਾਨਿ, ਮਜ੍ਝਿਮੇਹਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾਨਿ, ਪਣੀਤੇਹਿ ਪਣੀਤਾਨਿ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨੇਹਿ ਵਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾਨਿ ਹੀਨਾਨਿ, ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾਨਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਪਣੀਤਾਨਿ. ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੀਨਾਨਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਾਨਿ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਨ ਪਣੀਤਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਞੇਯ੍ਯਾ ਹੀਨਾਦਿਤਾਪਿ ਚਾਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਯੇਨ ਯਤ੍ਥ ਯਦਾ ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਛਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਾਠਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਨਤ੍ਥਂ ਮਾਤਿਕਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਕਾਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕਪਾਠ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.