੮. ਕਾਸਾਵਵਗ੍ਗੋ
[੨੨੧] ੧. ਕਾਸਾਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਨਿਕ੍ਕਸਾਵੋ ਕਾਸਾਵਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਪਨ ਰਾਜਗਹੇ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਰੂਪਾਯ ਦੁਸ੍ਸੀਲਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਗਯਾਸੀਸੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਜਗਹਵਾਸਿਨੋ ਛਨ੍ਦਕਂ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਸਜ੍ਜਯਿਂਸੁ. ਅਥੇਕੋ ਵੋਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤਵਾਣਿਜੋ ਇਮਂ ਸਾਟਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਮਹਗ੍ਘਂ ਗਨ੍ਧਕਾਸਾਵਂ ਅਦਾਸਿ. ਨਾਗਰਾ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਯਿਂਸੁ, ਸਬ੍ਬਂ ਛਨ੍ਦਕੇਨ ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤਂ ਕਹਾਪਣੇਹੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਸਾਟਕੋ ਅਤਿਰੇਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਗਨ੍ਧਕਾਸਾਵਸਾਟਕੋ ਅਤਿਰੇਕੋ. ਕਸ੍ਸ ਨਂ ਦੇਮ, ਕਿਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ, ਉਦਾਹੁ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਮਨ੍ਤਯਿਂਸੁ.
ਤਤ੍ਥੇਕੇ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਅਪਰੇ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਕਤਿਪਾਹਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਨਗਰਮੇਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤਿ, ਮਙ੍ਗਲਾਮਙ੍ਗਲੇਸੁ ਅਯਮੇਵ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਵਸ੍ਸਯੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਮ੍ਬਹੁਲਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਾਰੋ ਬਹੁਤਰਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਅਥ ਨਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਦਂਸੁ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਦਸਾ ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਓਵਟ੍ਟਿਕਂ ਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਰੁਪਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਰਾਜਗਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਅਰਹਦ੍ਧਜਂ ਪਾਰੁਪੀ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨੁਰੂਪਂ ਅਰਹਦ੍ਧਜਂ ਪਰਿਦਹਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਰਿਦਹਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਹਤ੍ਥਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਵਾਰਣਪਰਿਵਾਰੋ ਯੂਥਪਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਵਸਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਦੁਗ੍ਗਤਮਨੁਸ੍ਸੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦਨ੍ਤਕਾਰਵੀਥਿਯਂ ਦਨ੍ਤਕਾਰੇ ਦਨ੍ਤਵਲਯਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਦਨ੍ਤੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇ ‘‘ਆਮ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸੋ ਆਵੁਧਂ ਆਦਾਯ ਕਾਸਾਵਵਤ੍ਥਵਸਨੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਵੇਸਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸੀਸਕਂ ਪਟਿਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਵੀਥਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਆਵੁਧੇਨ ਹਤ੍ਥਿਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤੇ ਆਦਾਯ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਸੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਹਤ੍ਥੀਨਂ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਮਾਰੇਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਦੇਵਸਿਕਂ ਹਤ੍ਥੀਸੁ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣੇਨ ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਵੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਵੀਥਿਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਕਚ੍ਚਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਮਾਰੇਤਿ, ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਹਤ੍ਥੀ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਵੁਧਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ‘‘ਭੂਮਿਯਂ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸੋਣ੍ਡਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪਰਿਦਹਿਤਾਨਿ ਕਾਸਾਵਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਅਰਹਦ੍ਧਜਂ ਮਯਾ ਗਰੁਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਸੋਣ੍ਡਂ ਪਟਿਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਨਨੁ ਏਸ ਅਰਹਦ੍ਧਜੋ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਕਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਪਰਿਦਹਸੀ’’ਤਿ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੧੪੧. ‘‘ਅਨਿਕ੍ਕਸਾਵੋ ਕਾਸਾਵਂ, ਯੋ ਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਦਹਿਸ੍ਸਤਿ;
ਅਪੇਤੋ ਦਮਸਚ੍ਚੇਨ, ਨ ਸੋ ਕਾਸਾਵਮਰਹਤਿ.
੧੪੨. ‘‘ਯੋ ਚ ਵਨ੍ਤਕਸਾਵਸ੍ਸ, ਸੀਲੇਸੁ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋ;
ਉਪੇਤੋ ਦਮਸਚ੍ਚੇਨ, ਸ ਵੇ ਕਾਸਾਵਮਰਹਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਕ੍ਕਸਾਵੋਤਿ ਕਸਾਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਰਾਗੋ ਦੋਸੋ ਮੋਹੋ ਮਕ੍ਖੋ ਪਲ਼ਾਸੋ ਇਸ੍ਸਾ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਮਾਯਾ ਸਾਠੇਯ੍ਯਂ ਥਮ੍ਭੋ ਸਾਰਮ੍ਭੋ ਮਾਨੋ ਅਤਿਮਾਨੋ ਮਦੋ ਪਮਾਦੋ, ਸਬ੍ਬੇ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ ਸਬ੍ਬਂ ਭਵਗਾਮਿਕਮ੍ਮਂ ਦਿਯਡ੍ਢਕਿਲੇਸਸਹਸ੍ਸਂ, ਏਸੋ ਕਸਾਵੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਅਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ ਅਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਅਨਿਕ੍ਕਸਾਵੋ ਨਾਮ. ਕਾਸਾਵਨ੍ਤਿ ਕਸਾਯਰਸਪੀਤਂ ਅਰਹਦ੍ਧਜਭੂਤਂ. ਯੋ ਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਦਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯੋ ਏਵਰੂਪੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਦਹਿਸ੍ਸਤਿ ਨਿਵਾਸੇਤਿ ਚੇਵ ਪਾਰੁਪਤਿ ਚ. ਅਪੇਤੋ ਦਮਸਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਦਮੇਨ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚੇਨ ਅਪੇਤੋ ਪਰਿਵਜ੍ਜਿਤੋ. ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਤ੍ਥੇ ਵਾ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਏਤਸ੍ਮਾ ਦਮਸਚ੍ਚਾ ਅਪੇਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਵਚੀਸਚ੍ਚਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਨ ਸੋ ਕਾਸਾਵਮਰਹਤੀਤਿ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਿਕ੍ਕਸਾਵਤ੍ਤਾ ਅਰਹਦ੍ਧਜਂ ਕਾਸਾਵਂ ਨ ਅਰਹਤਿ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ ਏਤਸ੍ਸ.
ਯੋ ਚ ਵਨ੍ਤਕਸਾਵਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਸਾਵਸ੍ਸ ਵਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਨ੍ਤਕਸਾਵੋ ਅਸ੍ਸ. ਸੀਲੇਸੁ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਮਗ੍ਗਸੀਲੇਸੁ ਚੇਵ ਫਲਸੀਲੇਸੁ ਚ ਸਮ੍ਮਾ ਆਹਿਤੋ, ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ ਵਿਯ ਤੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ. ਤੇਹਿ ਸੀਲੇਹਿ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਪੇਤੋਤਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਦਮਸਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਦਮੇਨ ਚ ਸਚ੍ਚੇਨ ਚ. ਸ ਵੇ ਕਾਸਾਵਮਰਹਤੀਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਮਂ ਅਰਹਦ੍ਧਜਂ ਕਾਸਾਵਂ ਅਰਹਤਿ.
ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾ ਇਧ ਆਗਮਿ, ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਚੇ, ਜੀਵਿਤਂ ਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’’’ਤਿ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਪੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਹਤ੍ਥਿਮਾਰਕਪੁਰਿਸੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਯੂਥਪਤਿ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕਾਸਾਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੨੨੨] ੨. ਚੂਲ਼ਨਨ੍ਦਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਇਦਂ ਤਦਾਚਰਿਯਵਚੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਏਕਦਿਵਸਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਫਰੁਸੋ ਸਾਹਸਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਭਿਮਾਰੇ ਪਯੋਜੇਸਿ, ਸਿਲਂ ਪਵਿਜ੍ਝਿ, ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਂ ਪਯੋਜੇਸਿ, ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਫਰੁਸੋ ਨਿਕ੍ਕਾਰੁਣਿਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਮਹਾਨਨ੍ਦਿਯੋ ਨਾਮ ਵਾਨਰੋ ਅਹੋਸਿ, ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਪਨਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਨਨ੍ਦਿਯੋ ਨਾਮ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਅਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਵਾਨਰਪਰਿਵਾਰਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਅਨ੍ਧਮਾਤਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤਾ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸੁਂ. ਤੇ ਮਾਤਰਂ ਸਯਨਗੁਮ੍ਬੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰਾਨਿ ਫਲਾਫਲਾਨਿ ਮਾਤੁਯਾ ਪੇਸੇਨ੍ਤਿ. ਆਹਰਣਕਵਾਨਰਾ ਤਸ੍ਸਾ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਖੁਦਾਪੀਲ਼ਿਤਾ ਅਟ੍ਠਿਚਮ੍ਮਾਵਸੇਸਾ ਕਿਸਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਮਯਂ, ਅਮ੍ਮ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਧੁਰਫਲਾਫਲਾਨਿ ਪੇਸੇਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਸ੍ਮਾ ਮਿਲਾਯਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਨਾਹਂ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਿ ਯੂਥਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੇ ਮਾਤਾ ਮੇ ਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਯੂਥਂ ਪਹਾਯ ਮਾਤਰਂਯੇਵ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਚੂਲ਼ਨਨ੍ਦਿਯਂ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਯੂਥਂ ਪਰਿਹਰ, ਅਹਂ ਮਾਤਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋਪਿ ਨਂ ‘‘ਭਾਤਿਕ, ਮਯ੍ਹਂ ਯੂਥਪਰਿਹਰਣੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਮਾਤਰਮੇਵ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਤਿ ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਦਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯੂਥਂ ਪਹਾਯ ਮਾਤਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਨਿਗ੍ਰੋਧਰੁਕ੍ਖੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਂਸੁ.
ਅਥੇਕੋ ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਣਵੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਅਙ੍ਗਵਿਜ੍ਜਾਨੁਭਾਵੇਨ ਤਸ੍ਸ ਕਕ੍ਖਲ਼ਫਰੁਸਸਾਹਸਿਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਫਰੁਸੋ ਸਾਹਸਿਕੋ, ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਨ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਏਕਸਦਿਸਮੇਵ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਹੋਹਿ, ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਾਪਨਕਾਰਣਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮਾ ਕਰੀ’’ਤਿ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਸੋ ਆਚਰਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਿਪ੍ਪੇਹਿ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਨੁਕੋਟਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਲੁਦ੍ਦਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਕੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਧਨੁਕਲਾਪਸਨ੍ਨਦ੍ਧੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਮਿਗੇ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਵਿਕ੍ਕਯੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਙ੍ਗਣਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਰੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਿ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਰੁਕ੍ਖਾਭਿਮੁਖੋ ਪਾਯਾਸਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਭਾਤਰੋ ਮਾਤਰਂ ਫਲਾਨਿ ਖਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਟਪਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੋ ਮਾਤਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਾਖਨ੍ਤਰੇ ਨਿਲੀਯਿਂਸੁ. ਸੋਪਿ ਖੋ ਸਾਹਸਿਕਪੁਰਿਸੋ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਾਤਰਂ ਜਰਾਦੁਬ੍ਬਲਂ ਅਨ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਤੁਚ੍ਛਹਤ੍ਥਗਮਨੇਨ ਇਮਂ ਮਕ੍ਕਟਿਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ ਧਨੁਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਾਤ ਚੂਲ਼ਨਨ੍ਦਿਯ, ਏਸੋ ਮੇ ਪੁਰਿਸੋ ਮਾਤਰਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤੁਕਾਮੋ, ਅਹਮਸ੍ਸਾ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਮਾਤਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਾਖਨ੍ਤਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਮਾ ਮੇ ਮਾਤਰਂ ਵਿਜ੍ਝਿ, ਏਸਾ ਅਨ੍ਧਾ ਜਰਾਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਅਹਮਸ੍ਸਾ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦੇਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਏਤਂ ਅਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋ ਨਿਕ੍ਕਰੁਣੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਪੁਨ ਧਨੁਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚੂਲ਼ਨਨ੍ਦਿਯੋ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਮਾਤਰਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤੁਕਾਮੋ, ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਖੋ ਮੇ ਮਾਤਾ ਜੀਵਮਾਨਾ ਲਦ੍ਧਜੀਵਿਤਾਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਜੀਵਿਤਦਾਨਮਸ੍ਸਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਾਖਨ੍ਤਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਮਾ ਮੇ ਮਾਤਰਂ ਵਿਜ੍ਝਿ, ਅਹਮਸ੍ਸਾ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦਮ੍ਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਮਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹੇ ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਿਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਮਾਤੁ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋ ਤਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਕ੍ਕਟੀ ਘਰੇ ਦਾਰਕਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਾਤਰਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਤਯੋਪਿ ਕਾਜੇਨਾਦਾਯ ਗੇਹਾਭਿਮੁਖੋ ਪਾਯਾਸਿ.
ਅਥਸ੍ਸ ਪਾਪਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਅਸਨਿ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਰਿਯਞ੍ਚ ਦ੍ਵੇ ਦਾਰਕੇ ਚ ਗੇਹੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਝਾਪੇਸਿ, ਪਿਟ੍ਠਿਵਂਸਥੂਣਮਤ੍ਤਂ ਅਵਸਿਸ੍ਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਨਂ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇਯੇਵ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੋ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸੋਕੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਮਂਸਕਾਜਞ੍ਜ ਧਨੁਞ੍ਚ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਂ ਪਹਾਯ ਨਗ੍ਗੋ ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਘਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਾ ਥੂਣਾ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਭਿਨ੍ਦਿ, ਪਥਵੀ ਵਿਵਰਂ ਅਦਾਸਿ, ਅਵੀਚਿਤੋ ਜਾਲਾ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਸੋ ਪਥਵਿਯਾ ਗਿਲਿਯਮਾਨੋ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਵਤ ਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਰਾਸਰਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਯ੍ਹਂ ਓਵਾਦਮਦਾਸੀ’’ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨੋ ਇਮਂ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ –
੧੪੩. ‘‘ਇਦਂ ਤਦਾਚਰਿਯਵਚੋ, ਪਾਰਾਸਰਿਯੋ ਯਦਬ੍ਰਵਿ;
ਮਾਸੁ ਤ੍ਵਂ ਅਕਰਿ ਪਾਪਂ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਪਚ੍ਛਾ ਕਤਂ ਤਪੇ.
੧੪੪. ‘‘ਯਾਨਿ ਕਰੋਤਿ ਪੁਰਿਸੋ, ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ;
ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਰੀ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਪਾਪਕਾਰੀ ਚ ਪਾਪਕਂ;
ਯਾਦਿਸਂ ਵਪਤੇ ਬੀਜਂ, ਤਾਦਿਸਂ ਹਰਤੇ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਂ ਪਾਰਾਸਰਿਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਬ੍ਰਵਿ – ‘‘ਮਾਸੁ ਤ੍ਵਂ ਪਾਪਂ ਅਕਰੀ, ਯਂ ਕਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਤ੍ਵਞ੍ਞੇਵ ਤਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ, ਇਦਂ ਤਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਚਨਂ. ਯਾਨਿ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਪੁਰਿਸੋ ਕਰੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤੋ ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਕਾਰੀ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਫਲਮਨੁਭੋਤਿ, ਪਾਪਕਾਰੀ ਚ ਪਾਪਕਮੇਵ ਹੀਨਂ ਲਾਮਕਂ ਅਨਿਟ੍ਠਫਲਂ ਅਨੁਭੋਤਿ. ਲੋਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਹਿ ਯਾਦਿਸਂ ਵਪਤੇ ਬੀਜਂ, ਤਾਦਿਸਂ ਹਰਤੇ ਫਲਂ, ਬੀਜਾਨੁਰੂਪਂ ਬੀਜਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਮੇਵ ਫਲਂ ਹਰਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਨੁਭਵਤੀਤਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੋ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਫਰੁਸੋ ਨਿਕ੍ਕਾਰੁਣਿਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਲੁਦ੍ਦਕਪੁਰਿਸੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਚੂਲ਼ਨਨ੍ਦਿਯੋ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਮਾਤਾ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਗੋਤਮੀ, ਮਹਾਨਨ੍ਦਿਯੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਚੂਲ਼ਨਨ੍ਦਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੨੨੩] ੩. ਪੁਟਭਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਮੇ ਨਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਜੇ ਭਜਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰਵਾਸੀ ਕਿਰੇਕੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਏਕੇਨ ਜਨਪਦਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੋਹਾਰਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਰਿਯਂ ਆਦਾਯ ਤਸ੍ਸ ਧਾਰਣਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਧਾਰਣਕੋ ‘‘ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮੀ’’ਤਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਦਾਸਿ, ਇਤਰੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਛਾਤਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਪੁਰਿਸਾ ‘‘ਭਰਿਯਾਯਪਿ ਦਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਾਹੀ’’ਤਿ ਭਤ੍ਤਪੁਟਂ ਅਦਂਸੁ. ਸੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਦਾਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਇਦਂ ਚੋਰਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠਨਟ੍ਠਾਨਂ, ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਤੋ ਯਾਹੀ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਪੁਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਅਭਤ੍ਤਕਂ ਤੁਚ੍ਛਪੁਟਮੇਵ ਅਦਂਸੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਤੇਨ ਏਕਕੇਨੇਵ ਭੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਜੇਤਵਨਪਿਟ੍ਠਿਵਿਹਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ‘‘ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਜੇਤਵਨਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਆਗਮਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਲੁਦ੍ਦਕੋ ਵਿਯ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਛਾਯਾਯ ਨਿਸੀਦਿ, ਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਉਪਾਸਿਕੇ, ਅਯਂ ਤੇ ਭਤ੍ਤਾ ਹਿਤਕਾਮੋ ਸਸ੍ਨੇਹੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਏਤਸ੍ਸ ਸਸ੍ਨੇਹਾ, ਅਯਂ ਪਨ ਮਯ੍ਹਂ ਨਿਸ੍ਨੇਹੋ, ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੁ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਦਿਵਸਾ, ਅਜ੍ਜੇਵੇਸ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਪੁਟਭਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਭੁਞ੍ਜੀ’’ਤਿ. ‘‘ਉਪਾਸਿਕੇ, ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਮ੍ਪਿ ਤ੍ਵਂ ਏਤਸ੍ਸ ਹਿਤਕਾਮਾ ਸਸ੍ਨੇਹਾ, ਅਯਂ ਪਨ ਨਿਸ੍ਨੇਹੋਵ. ਯਦਾ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਵ ਗੁਣੇ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਦਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬਿਸ੍ਸਰਿਯਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਮਚ੍ਚਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਸਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਰਾਜਾ ‘‘ਪਦੁਬ੍ਭੇਯ੍ਯਾਪਿ ਮੇ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋ ਨੀਹਰਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਰਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਸਿਕਗਾਮਕੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਸੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਿਤੁ ਕਾਲਕਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਲਸਨ੍ਤਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ‘‘ਭਰਿਯਾਯਪਿ ਦਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਾਹੀ’’ਤਿ ਭਤ੍ਤਪੁਟਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿ. ਸਾ ‘‘ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਵਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਰਜ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਲ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਨਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ‘‘ਕਥਂ ਯਾਪੇਸੀ’’ਤਿਪਿ ਨਂ ਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਦੇਵੀ ਰਞ੍ਞੋ ਬਹੂਪਕਾਰਾ ਸਸ੍ਨੇਹਾ, ਰਾਜਾ ਪਨੇਤਂ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਮਸ੍ਸਾ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪਚਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਮਯਂ, ਦੇਵਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਉਪਟ੍ਠਹਾਮ, ਕਿਂ ਨਾਮ ਮਹਲ੍ਲਕਾਨਂ ਪਿਤੂਨਂ ਵਤ੍ਥਖਣ੍ਡਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਂ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤਾਤ, ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਲਭਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਨੁ ਲਭਨਕਾਲੇ ਅਦਾਸਿਂ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਮੇ ਰਾਜਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਤਿ. ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਅਞ੍ਞਂ ਦਾਨਂ, ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਭਤ੍ਤਪੁਟਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮੇ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਭੁਞ੍ਜੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਅਮ੍ਮ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਵਂ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਅਜ੍ਜੇਵ ਮਮ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਿਤਕਾਲੇ ਮਯਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਏਵਂ ਕਥੇਥ ਅਜ੍ਜੇਵ ਵੋ ਗੁਣਂ ਜਾਨਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਮਤਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਮੀਪੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.
ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤਿਵਿਯ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ, ਕਿਂ ਨਾਮ ਪਿਤੂਨਂ ਵਤ੍ਥਖਣ੍ਡਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤਾਤ, ਅਹਮੇਵ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਲਭਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਨੁ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਤੇ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਤਾਤ, ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਸਮ੍ਮਾਨੇ ਅਸਤਿ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਰਾਜਾ ਕਿਂ ਦਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਭਤ੍ਤਪੁਟਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਭੁਞ੍ਜੀ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਰਾਜਾ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਅਮ੍ਮ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਪ੍ਪਿਯਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਇਧ ਵਾਸੇਨ. ਲੋਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਿਯਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਚ ਦੁਕ੍ਖੋ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਇਧ ਵਾਸੇ ਸਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਅਪ੍ਪਿਯਸਮ੍ਪਯੋਗੋਵ ਦੁਕ੍ਖਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਭਜਨ੍ਤੇ ਭਜਨ੍ਤਿ, ਅਭਜਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਮਹਨ੍ਤੋ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੧੪੫. ‘‘ਨਮੇ ਨਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਜੇ ਭਜਨ੍ਤਂ, ਕਿਚ੍ਚਾਨੁਕੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਿਚ੍ਚਂ;
ਨਾਨਤ੍ਥਕਾਮਸ੍ਸ ਕਰੇਯ੍ਯ ਅਤ੍ਥਂ, ਅਸਮ੍ਭਜਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਸਮ੍ਭਜੇਯ੍ਯ.
੧੪੬. ‘‘ਚਜੇ ਚਜਨ੍ਤਂ ਵਨਥਂ ਨ ਕਯਿਰਾ, ਅਪੇਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨ ਸਮ੍ਭਜੇਯ੍ਯ;
ਦਿਜੋ ਦੁਮਂ ਖੀਣਫਲਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਸਮੇਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਮਹਾ ਹਿ ਲੋਕੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਮੇ ਨਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਜੇ ਭਜਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਮਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਨਮੇਯ੍ਯ. ਯੋ ਚ ਭਜਤਿ, ਤਮੇਵ ਭਜੇਯ੍ਯ. ਕਿਚ੍ਚਾਨੁਕੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਿਚ੍ਚਂ ਅਨੁਕੁਬ੍ਬਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਸਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਿਚ੍ਚਂ ਪਟਿਕਰੇਯ੍ਯ. ਚਜੇ ਚਜਨ੍ਤਂ ਵਨਥਂ ਨ ਕਯਿਰਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜਹਨ੍ਤਂ ਜਹੇਯ੍ਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਨਥਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਅਪੇਤਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਵਿਗਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਨ ਸਮ੍ਭਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਥਾਰੂਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਸਮਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਦਿਜੋ ਦੁਮਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸਕੁਣੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਫਲਿਤਮ੍ਪਿ ਰੁਕ੍ਖਂ ਫਲੇ ਖੀਣੇ ‘‘ਖੀਣਫਲੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਸਮੇਕ੍ਖਤਿ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਮੇਕ੍ਖੇਯ੍ਯ. ਮਹਾ ਹਿ ਏਸ ਲੋਕੋ, ਅਥ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਏਕਂ ਪੁਰਿਸਂ ਲਭਿਸ੍ਸਥਾਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਦੇਵਿਯਾ ਸਬ੍ਬਿਸ੍ਸਰਿਯਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮਗ੍ਗਾ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਵਸਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦ੍ਵੇ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ‘‘ਤਦਾ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਪਣ੍ਡਿਤਾਮਚ੍ਚੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪੁਟਭਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੨੨੪] ੪. ਕੁਮ੍ਭਿਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਚਤੁਰੋ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
੧੪੭. ‘‘ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਚਤੁਰੋ ਧਮ੍ਮਾ, ਵਾਨਰਿਨ੍ਦ ਯਥਾ ਤਵ;
ਸਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮੋ ਧਿਤਿ ਚਾਗੋ, ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੋ ਅਤਿਵਤ੍ਤਤਿ.
੧੪੮. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚੇਤੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਗੁਣਾ ਪਰਮਭਦ੍ਦਕਾ;
ਸਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮੋ ਧਿਤਿ ਚਾਗੋ, ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੋ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਗੁਣਾ ਪਰਮਭਦ੍ਦਕਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਏਤੇ ਪਰਮਭਦ੍ਦਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਪਿਣ੍ਡਟ੍ਠੇਨ ਗੁਣਾ ਨ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕੁਮ੍ਭਿਲਜਾਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਨਾਤਿ.
ਕੁਮ੍ਭਿਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੨੨੫] ੫. ਖਨ੍ਤਿਵਣ੍ਣਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਪੁਰਿਸੋ, ਦੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੋਸਲਰਾਜਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰੇਕੋ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਅਮਚ੍ਚੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਪਦੁਸ੍ਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਉਪਕਾਰਕੋ ਮੇ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਪੋਰਾਣਕਰਾਜਾਨੋਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਵਂ ਅਧਿਵਾਸੇਸੁਂਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਏਕੋ ਅਮਚ੍ਚੋ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਪਦੁਸ੍ਸਿ, ਅਮਚ੍ਚਸ੍ਸਾਪਿ ਸੇਵਕੋ ਤਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਪਦੁਸ੍ਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਅਪਰਾਧਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਤਂ ਆਦਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਏਕੋ ਮੇ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਕਾਰਕੋ, ਸੋ ਮਯ੍ਹਂ ਗੇਹੇ ਪਦੁਸ੍ਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਿਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੯. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਪੁਰਿਸੋ ਦੇਵ, ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਬ੍ਯਾਵਟੋ;
ਤਸ੍ਸ ਚੇਕੋਪਰਾਧਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਤ੍ਵਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਚੇਕੋਪਰਾਧਤ੍ਥੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਏਕੋ ਅਪਰਾਧੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਤ੍ਵਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਪਰਾਧੇ ਤ੍ਵਂ ‘‘ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਯਥਾ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦਨੁਰੂਪਮਸ੍ਸ ਦਣ੍ਡਂ ਪਣੇਹੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੦. ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਤ੍ਥਿ ਪੁਰਿਸੋ, ਏਦਿਸੋ ਇਧ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;
ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਅਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਖਨ੍ਤਿਰਸ੍ਮਾਕ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਰਾਜੂਨਂ ਸਤਂ ਏਦਿਸੋ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਅਗਾਰੇ ਦੁਸ੍ਸਨਕਪੁਰਿਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਇਧ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਇਦਾਨਿਪਿ ਇਧੇਵ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਮਯਂ ਰਾਜਾਨੋਪਿ ਸਮਾਨਾ ਤਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਧਿਵਾਸੇਮ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਨ ਅਰਞ੍ਞੋਪਿ ਸਤੋ ਅਧਿਵਾਸਨਭਾਰੋ ਜਾਤੋ. ਅਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਗੁਣਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨਾਮ ਦੁਲ੍ਲਭੋ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿਯੇਵ ਰੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.
ਅਮਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਵੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਪਦੁਸ੍ਸਿਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਿ, ਸੋਪਿਸ੍ਸ ਸੇਵਕੋ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਅਹਮੇਵ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਅਮਚ੍ਚੋ ਰਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਥੁ ਕਥਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀਤਿ.
ਖਨ੍ਤਿਵਣ੍ਣਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
[੨੨੬] ੬. ਕੋਸਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਨਾ ਸਾਧੂਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੋਸਲਰਾਜਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਕੋਸਲਰਾਜਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਾਯ ਅਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਅਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਖਨ੍ਧਾਵਾਰਂ ਨਿਵੇਸਯਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਏਕੋ ਉਲੂਕਸਕੁਣੋ ਵੇਲ਼ੁਗੁਮ੍ਬਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਲੀਯਿ. ਕਾਕਸੇਨਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਮੇਵ ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’’ਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇਸਿ. ਸੋ ਸੂਰਿਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮਨਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਕਾਲੇਯੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਅਥ ਨਂ ਕਾਕਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਡੇਹਿ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਪਰਿਪਾਤੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਪਣ੍ਡਿਤ, ਇਮੇ ਕਾਕਾ ਕੋਸਿਯਂ ਪਰਿਪਾਤੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਕਾਲੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਾ ਏਵਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ –
੧੫੧. ‘‘ਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਨਾ ਸਾਧੁ, ਨਾਕਾਲੇ ਸਾਧੁ ਨਿਕ੍ਖਮੋ;
ਅਕਾਲੇਨ ਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ, ਏਕਕਮ੍ਪਿ ਬਹੁਜ੍ਜਨੋ;
ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਂ ਜੋਤੇਤਿ, ਧਙ੍ਕਸੇਨਾਵ ਕੋਸਿਯਂ.
੧੫੨. ‘‘ਧੀਰੋ ਚ ਵਿਧਿਵਿਧਾਨਞ੍ਞੂ, ਪਰੇਸਂ ਵਿਵਰਾਨੁਗੂ;
ਸਬ੍ਬਾਮਿਤ੍ਤੇ ਵਸੀਕਤ੍ਵਾ, ਕੋਸਿਯੋਵ ਸੁਖੀ ਸਿਯਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਨਾ ਸਾਧੂਤਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਿਕ੍ਖਮਨਾ ਨਾਮ ਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਵਾ ਪਰਕ੍ਕਮਨਂ ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਸਾਧੁ. ਨਾਕਾਲੇ ਸਾਧੁ ਨਿਕ੍ਖਮੋਤਿ ਅਕਾਲੇ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨਿਕ੍ਖਮੋ ਨਾਮ ਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਵਾ ਪਰਕ੍ਕਮਨਂ ਵਾ ਨ ਸਾਧੁ. ‘‘ਅਕਾਲੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪਦੇਸੁ ਪਠਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤਿਯਂ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਹਿ ਕੋਚਿ ਪੁਰਿਸੋ ਅਕਾਲੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਰਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਂ ਜੋਤੇਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਏਕਕਮ੍ਪਿ ਬਹੁਜ੍ਜਨੋ ਬਹੁਪਿ ਸੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਜਨੋ ਏਤਂ ਅਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਂ ਵਾ ਪਰਕ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਵਾ ਏਕਕਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਉਪਮਾ – ਧਙ੍ਕਸੇਨਾਵ ਕੋਸਿਯਂ, ਯਥਾ ਅਯਂ ਧਙ੍ਕਸੇਨਾ ਇਮਂ ਅਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਪਰਕ੍ਕਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਕੋਸਿਯਂ ਤੁਣ੍ਡੇਹਿ ਵਿਤੁਦਨ੍ਤਿ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਅਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਰਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਧੀਰੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਵਿਧੀਤਿ ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਠਪਿਤਪਵੇਣੀ. ਵਿਧਾਨਨ੍ਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਵਾ ਸਂਵਿਦਹਨਂ ਵਾ. ਵਿਵਰਾਨੁਗੂਤਿ ਵਿਵਰਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬਾਮਿਤ੍ਤੇਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਅਮਿਤ੍ਤੇ. ਵਸੀਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਕਤ੍ਵਾ. ਕੋਸਿਯੋਵਾਤਿ ਇਮਮ੍ਹਾ ਬਾਲਕੋਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞੋ ਪਣ੍ਡਿਤਕੋਸਿਯੋ ਵਿਯ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੋ ਚ ਖੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤਬ੍ਬਂ ਪਰਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਰਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਠਪਿਤਸ੍ਸ ਪਵੇਣਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਵਿਧਿਨੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਧਾਨਂ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਧਿਨੋ ਵਿਧਾਨਂ ਸਂਵਿਦਹਨਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਵਿਧਿਵਿਧਾਨਞ੍ਞੂ ਪਰੇਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਵਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਨਾਮ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਕੋਸਿਯੋ ਰਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਰਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਯਿਤਾਨਞ੍ਞੇਵ ਕਾਕਾਨਂ ਸੀਸਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਮਾਨੋ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਅਮਿਤ੍ਤੇ ਵਸੀਕਤ੍ਵਾ ਸੁਖੀ ਸਿਯਾ, ਏਵਂ ਧੀਰੋਪਿ ਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੇ ਵਸੀਕਤ੍ਵਾ ਸੁਖੀ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਾਮਚ੍ਚੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕੋਸਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.
[੨੨੭] ੭. ਗੂਥਪਾਣਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੂਰੋ ਸੂਰੇਨ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਕਾਲੇ ਜੇਤਵਨਤੋ ਤਿਗਾਵੁਤਡ੍ਢਯੋਜਨਮਤ੍ਤੇ ਏਕੋ ਨਿਗਮਗਾਮੋ, ਤਤ੍ਥ ਬਹੂਨਿ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਪਕ੍ਖਿਯਭਤ੍ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਰੇਕੋ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਕੋ ਕੋਣ੍ਡੋ ਵਸਤਿ. ਸੋ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਪਕ੍ਖਿਯਭਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤੇ ਦਹਰੇ ਚ ਸਾਮਣੇਰੇ ਚ ‘‘ਕੇ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਪਿਵਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇ ਲਜ੍ਜਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਭਯੇਨ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਪਕ੍ਖਿਯਭਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਤਂ ਗਾਮਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਲਾਕਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਸੁਕਗਾਮੇ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਯਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਵੁਸੋ, ਤਤ੍ਥ ਪਨੇਕੋ ਕੋਣ੍ਡੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇ ਅਕ੍ਕੋਸਤਿ ਪਰਿਭਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਯੇਨ ਕੋਚਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤਤ੍ਥ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪਾਪੇਥ, ਅਹਂ ਤਂ ਦਮੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੁਮ੍ਹੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਲਾਯਨਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਾਪੇਸੁਂ.
ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕੋਣ੍ਡੋ ਚਣ੍ਡਮੇਣ੍ਡਕੋ ਵਿਯ ਵੇਗੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਹਂ ਮੇ, ਸਮਣ, ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਗਾਮੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਆਦਾਯ ਆਸਨਸਾਲਂ ਤਾਵ ਮੇ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਯਾਗੁਂ ਆਦਾਯ ਆਸਨਸਾਲਂ ਆਗਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਥੇਵ ਆਹ. ਸੋਪਿ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਯਾਗੁਂ ਤਾਵ ਮੇ ਪਾਤੁਂ ਦੇਹਿ, ਆਸਨਸਾਲਂ ਤਾਵ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤੁਂ ਦੇਹਿ, ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ ਤਾਵ ਮੇ ਆਹਰਿਤੁਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਪਤ੍ਤਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਤੇ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬਹਿਗਾਮਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਂਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨਂ ਸੋ ‘‘ਸਮਣ, ਪਞ੍ਹਂ ਮੇ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਕਥੇਮਿ ਤੇ ਪਞ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠੀਨਿ ਸਂਚੁਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਗੂਥਂ ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਦਾਨਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਇਮਂ ਗਾਮਂ ਆਗਤਂ ਕਞ੍ਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਕਾਲੇ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਲਾਯਤਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਾ ਕਿਰਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪਾਕਟਾ ਜਾਤਾ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕਭਿਕ੍ਖੁ ਕਿਰ ਕੋਣ੍ਡਸ੍ਸ ਮੁਖੇ ਗੂਥਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ ਤਂ ਮੀਲ਼੍ਹੇਨ ਆਸਾਦੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਆਸਾਦੇਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਅਙ੍ਗਮਗਧਵਾਸਿਨੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਰਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਰਟ੍ਠਾਨਂ ਸੀਮਨ੍ਤਰੇ ਏਕਂ ਸਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਸੁਰਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਯਾਨਾਨਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਗਤਕਾਲੇ ਏਕੋ ਗੂਥਖਾਦਕੋ ਪਾਣਕੋ ਗੂਥਗਨ੍ਧੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪੀਤਟ੍ਠਾਨੇ ਛਡ੍ਡਿਤਂ ਸੁਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਿਪਾਸਾਯ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗੂਥਪੁਞ੍ਜਂ ਅਭਿਰੁਹਿ, ਅਲ੍ਲਗੂਥਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹੇ ਥੋਕਂ ਓਨਮਿ. ਸੋ ‘‘ਪਥਵੀ ਮਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਵਿਰਵਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਖਣੇ ਏਕੋ ਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣੋ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਗੂਥਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਸ ਮਮ ਭਯੇਨ ਪਲਾਯਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮੇ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਗਾਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਅਵ੍ਹਯਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੩. ‘‘ਸੂਰੋ ਸੂਰੇਨ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ, ਵਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਪਹਾਰਿਨਾ;
ਏਹਿ ਨਾਗ ਨਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸੁ, ਕਿਂ ਨੁ ਭੀਤੋ ਪਲਾਯਸਿ;
ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੁ ਅਙ੍ਗਮਗਧਾ, ਮਮ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਵਿਕ੍ਕਮ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਤ੍ਵਂ ਸੂਰੋ ਮਯਾ ਸੂਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਵਿਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਪਹਾਰਦਾਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਪਹਾਰਿਨਾ ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਅਸਙ੍ਗਾਮੇਤ੍ਵਾਵ ਗਚ੍ਛਸਿ, ਨਨੁ ਨਾਮ ਏਕਸਮ੍ਪਹਾਰੋਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਹਿ ਨਾਗ ਨਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸੁ, ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਨੁ ਭੀਤੋ ਪਲਾਯਸਿ, ਇਮੇ ਇਮਂ ਸੀਮਂ ਅਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੁ, ਅਙ੍ਗਮਗਧਾ ਮਮ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਵਿਕ੍ਕਮਂ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਰਕ੍ਕਮਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੂਤਿ.
ਸੋ ਹਤ੍ਥੀ ਕਣ੍ਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੪. ‘‘ਨ ਤਂ ਪਾਦਾ ਵਧਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਨ ਸੋਣ੍ਡਿਯਾ;
ਮੀਲ਼੍ਹੇਨ ਤਂ ਵਧਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪੂਤਿ ਹਞ੍ਞਤੁ ਪੂਤਿਨਾ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਨ ਤਂ ਪਾਦਾਦੀਹਿ ਵਧਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਨ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇਨ ਮੀਲ਼੍ਹੇਨ ਤਂ ਵਧਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੂਤਿਗੂਥਪਾਣਕੋ ਪੂਤਿਨਾਵ ਹਞ੍ਞਤੂ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਲਣ੍ਡਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੋਞ੍ਚਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਮੇਵ ਪਾਵਿਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਗੂਥਪਾਣਕੋ ਕੋਣ੍ਡੋ ਅਹੋਸਿ, ਵਾਰਣੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਗੂਥਪਾਣਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.
[੨੨੮] ੮. ਕਾਮਨੀਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਯੋ ਗਿਰਿਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕਾਮਨੀਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਅਤੀਤਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਦਸਕਨਿਪਾਤੇ ਕਾਮਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧੨.੩੭ ਆਦਯੋ) ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ, ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਉਪਰਾਜਾ. ਤੇਸੁ ਰਾਜਾ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਕਿਲੇਸਕਾਮੇਸੁ ਅਤਿਤ੍ਤੋ ਧਨਲੋਲੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਕਾਮੇਸੁ ਅਤਿਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਰਾਜਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਲਜ੍ਜਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਣਵਵਣ੍ਣੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਿ, ਰਞ੍ਞਾ ਚ ‘‘ਕੇਨਤ੍ਥੇਨ ਆਗਤੋਸਿ ਮਾਣਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੀਣਿ ਨਗਰਾਨਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਖੇਮਾਨਿ ਸੁਭਿਕ੍ਖਾਨਿ ਪਹੂਤਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਰਥਪਤ੍ਤੀਨਿ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਾਲਙ੍ਕਾਰਭਰਿਤਾਨਿ, ਸਕ੍ਕਾ ਚ ਪਨ ਤਾਨਿ ਅਪ੍ਪਕੇਨੇਵ ਬਲੇਨ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ, ਅਹਂ ਤੇ ਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਦਾ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਮਾਣਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਗਚ੍ਛ, ਪਾਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਗੇਨ ਬਲਂ ਸਜ੍ਜੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੋ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤੋ.
ਰਾਜਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬਲਸਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਏਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਣਵੋ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਪਞ੍ਚਾਲੇ ਇਨ੍ਦਪਤ੍ਤੇ ਕੇਕਕੇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਤੀਸੁ ਨਗਰੇਸੁ ਰਜ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਤਂ ਮਾਣਵਂ ਆਦਾਯ ਤੀਸੁ ਨਗਰੇਸੁ ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮ, ਵੇਗੇਨ ਨਂ ਪਕ੍ਕੋਸਥਾਤਿ. ‘‘ਕਤ੍ਥਸ੍ਸ, ਦੇਵ, ਨਿਵਾਸੋ ਦਾਪਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਮੇ ਤਸ੍ਸ ਨਿਵਾਸਗੇਹਂ ਦਾਪਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨਿਵਾਸਪਰਿਬ੍ਬਯੋ ਪਨ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ‘‘ਸੋਪਿ ਨ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਅਥ ‘‘ਕਹਂ ਨਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਗਰਵੀਥੀਸੁ ਓਲੋਕੇਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਣਵਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਇਸ੍ਸਰਿਯਾ ਪਰਿਹੀਨੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਮਹਾਸੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ ਉਣ੍ਹਂ ਅਹੋਸਿ, ਵਤ੍ਥੁਲੋਹਿਤਂ ਕੁਪ੍ਪਿ, ਲੋਹਿਤਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਕਾ ਉਦਪਾਦਿ, ਵੇਜ੍ਜਾ ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ.
ਤਤੋ ਤੀਹਚਤੂਹਚ੍ਚਯੇਨ ਸਕ੍ਕੋ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਆਬਾਧਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਣ੍ਣੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਜ੍ਜਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਤਿਕਿਚ੍ਛਨਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਮਹਨ੍ਤਾ ਰਾਜਵੇਜ੍ਜਾ ਮਂ ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਪਰਿਬ੍ਬਯਮਸ੍ਸ ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਕ੍ਕੋ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਨੇਵ ਨਿਵਾਸਪਰਿਬ੍ਬਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਵੇਜ੍ਜਲਾਭਮ੍ਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਂ, ਪੁਨ ਰਾਜਾ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਆਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਕ੍ਕੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਜਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ, ਰਾਜਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮਂ ਤਿਕਿਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤਿਕਿਚ੍ਛਸ੍ਸੂ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬ੍ਯਾਧਿਨੋ ਮੇ ਲਕ੍ਖਣਂ ਕਥੇਥ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਖਾਦਿਤਂ ਵਾ ਪੀਤਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਉਦਾਹੁ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤਾਤ, ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਧਿ ਸੁਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ ਏਕੋ ਮਾਣਵੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ‘ਤੀਸੁ ਨਗਰੇਸੁ ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਆਹ, ਅਹਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਨਿਵਾਸਪਰਿਬ੍ਬਯਂ ਵਾ ਨ ਦਾਪੇਸਿਂ, ਸੋ ਮਯ੍ਹਂ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਮੇ ‘ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਇਸ੍ਸਰਿਯਾ ਪਰਿਹੀਨੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ਬ੍ਯਾਧਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸਚੇ ਸਕ੍ਕੋਸਿ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਕਾਮਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬ੍ਯਾਧਿਂ ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਤੁਂ, ਤਿਕਿਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੫. ‘‘ਤਯੋ ਗਿਰਿਂ ਅਨ੍ਤਰਂ ਕਾਮਯਾਮਿ, ਪਞ੍ਚਾਲਾ ਕੁਰੁਯੋ ਕੇਕਕੇ ਚ;
ਤਤੁਤ੍ਤਰਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਕਾਮਯਾਮਿ, ਤਿਕਿਚ੍ਛ ਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਕਾਮਨੀਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤਯੋ ਗਿਰਿਨ੍ਤਿ ਤਯੋ ਗਿਰੀ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਯਥਾ ‘‘ਸੁਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਗਿਰਿਨੋ, ਦ੍ਵਾਰਞ੍ਹੇਤਂ ਪਕਾਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਦਸ੍ਸਨਂ ਦੇਵਨਗਰਂ ਯੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਣ੍ਹਤਾਯ ਦੁਚ੍ਚਲਨਤਾਯ ‘‘ਸੁਦਸ੍ਸਨਗਿਰੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਤੀਣਿ ਨਗਰਾਨਿ ‘‘ਤਯੋ ਗਿਰਿ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਤੀਣਿ ਚ ਨਗਰਾਨਿ ਤੇਸਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤਰਂ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਰਟ੍ਠਂ ਕਾਮਯਾਮਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚਾਲਾ ਕੁਰੁਯੋ ਕੇਕਕੇ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੇਸਂ ਰਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਾਲਾਤਿ ਉਤ੍ਤਰਪਞ੍ਚਾਲਾ, ਤਤ੍ਥ ਕਪਿਲਂ ਨਾਮ ਨਗਰਂ. ਕੁਰੁਯੋਤਿ ਕੁਰੁਰਟ੍ਠਂ, ਤਤ੍ਥ ਇਨ੍ਦਪਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨਗਰਂ. ਕੇਕਕੇ ਚਾਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਤੇਨ ਕੇਕਕਰਟ੍ਠਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਕਕਰਾਜਧਾਨੀਯੇਵ ਨਗਰਂ. ਤਤੁਤ੍ਤਰਿਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਹਂ ਇਤੋ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਜ੍ਜਾ ਤਤੁਤ੍ਤਰਿਂ ਤਿਵਿਧਂ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਮਯਾਮਿ. ਤਿਕਿਚ੍ਛ ਮਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਾਮਨੀਤਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਹਿ ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਹਿ ਚ ਨੀਤਂ ਹਤਂ ਪਹਤਂ ਸਚੇ ਸਕ੍ਕੋਸਿ, ਤਿਕਿਚ੍ਛ ਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ.
ਅਥ ਨਂ ਸਕ੍ਕੋ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤ੍ਵਂ ਮੂਲੋਸਧਾਦੀਹਿ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛੋ. ਞਾਣੋਸਧੇਨੇਵ ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੬. ‘‘ਕਣ੍ਹਾਹਿਦਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਹੇਕੇ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;
ਨ ਕਾਮਨੀਤਸ੍ਸ ਕਰੋਤਿ ਕੋਚਿ, ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾ ਤਿਕਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਣ੍ਹਾਹਿਦਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਹੇਕੇਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਹਿ ਤਿਕਿਚ੍ਛਕਾ ਘੋਰਵਿਸੇਨ ਕਾਲ਼ਸਪ੍ਪੇਨ ਦਟ੍ਠਸ੍ਸ ਮਨ੍ਤੇਹਿ ਚੇਵ ਓਸਧੇਹਿ ਚ ਤਿਕਿਚ੍ਛਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾਤਿ ਅਪਰੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਭੂਤਵੇਜ੍ਜਾ ਭੂਤਯਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਬਲਿਕਮ੍ਮਪਰਿਤ੍ਤਕਰਣਓਸਧਪਰਿਭਾਵਿਤਾਦੀਹਿ ਤਿਕਿਚ੍ਛਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਕਾਮਨੀਤਸ੍ਸ ਕਰੋਤਿ ਕੋਚੀਤਿ ਕਾਮੇਹਿ ਪਨ ਨੀਤਸ੍ਸ ਕਾਮਵਸਿਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਤਿਕਿਚ੍ਛਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾ ਤਿਕਿਚ੍ਛਾਤਿ, ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਮਰਿਯਾਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਮਨ੍ਤੋਸਧਾਦੀਹਿ ਕਾ ਨਾਮ ਤਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਓਸਧੇਹਿ ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਤੁਨ੍ਤਿ.
ਇਤਿਸ੍ਸ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਰਜ੍ਜਾਨਿ ਲਚ੍ਛਸਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਨਗਰੇਸੁ ਰਜ੍ਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਟਕਯੁਗਾਨਿ ਪਰਿਦਹੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਚਤੂਸੁ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤੀਸੁ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਚਤੂਸੁ ਵਾ ਸਯਨੇਸੁ ਸਯੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕੇਨ ਨਾਮ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ਨਾਮੇਸਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿਮੂਲਾ. ਸਾ ਵਡ੍ਢਮਾਨਾ ਯੋ ਤਂ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਟ੍ਠਸੁ ਮਹਾਨਿਰਯੇਸੁ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯੇਸੁ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦੇਸੁ ਚ ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਖਿਪਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਰਾਜਾਨਂ ਨਿਰਯਾਦਿਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਰਾਜਾਪਿਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤਸੋਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਨਿਬ੍ਯਾਧਿਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸਕ੍ਕੋਪਿਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕਮੇਵ ਗਤੋ. ਸੋਪਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਕਾਮਨੀਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸਿ, ਸਕ੍ਕੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕਾਮਨੀਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਮਾ.
[੨੨੯] ੯. ਪਲਾਯਿਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਗਜਗ੍ਗਮੇਘੇਹੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਲਾਯਿਤਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਵਾਦਤ੍ਥਾਯ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਞ੍ਚਿ ਪਟਿਵਾਦਿਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਕੋਚਿ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਦਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸੇਨਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਦਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਦ੍ਵਿਪਦਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਮਹਾਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰੋ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਮਦ੍ਦਨੋ, ਸਕਲੇਪਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦੋ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਵੇਲਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਊਮਿਯੋ ਵਿਯ ਹਿ ਸਬ੍ਬਵਾਦਾ ਤਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਕਥੇਸੁਂ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ‘‘ਕਹਂ ਪਨ ਸੋ ਏਤਰਹੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਜੇਤਵਨੇ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਹਾਜਨਪਰਿਵੁਤੋ ਜੇਤਵਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਜੇਤੇਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੇਨ ਨਵਕੋਟਿਧਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਕਾਰਿਤਂ ਜੇਤਵਨਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਸਨਪਾਸਾਦੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੋ ਤਾਵ ਏਵਰੂਪੋ, ਵਸਨਗੇਹਂ ਕੀਦਿਸਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਨ੍ਧਕੁਟਿ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਏਵਰੂਪੇਨ ਸਮਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੋ ਵਾਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਤੋਵ ਪਲਾਯਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ‘‘ਕਿਂ ਅਕਾਲੇ ਆਗਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਖੋ ਉਪਾਸਕਾ ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਮਮ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਲਾਯਤੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਗਨ੍ਧਾਰਰਟ੍ਠੇ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ. ਸੋ ‘‘ਤਕ੍ਕਸਿਲਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਬਲਕਾਯੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਗਰਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਨਿਯਾਮੇਨ ਹਤ੍ਥੀ ਪੇਸੇਥ, ਇਮਿਨਾ ਅਸ੍ਸੇ, ਇਮਿਨਾ ਰਥੇ, ਇਮਿਨਾ ਪਤ੍ਤੀ, ਏਵਂ ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਆਵੁਧੇਹਿ ਪਹਰਥ, ਏਵਂ ਘਨਵਸ੍ਸਵਲਾਹਕਾ ਵਿਯ ਸਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਤੇਨਂ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ –
੧੫੭. ‘‘ਗਜਗ੍ਗਮੇਘੇਹਿ ਹਯਗ੍ਗਮਾਲਿਭਿ, ਰਥੂਮਿਜਾਤੇਹਿ ਸਰਾਭਿਵਸ੍ਸੇਭਿ;
ਥਰੁਗ੍ਗਹਾਵਟ੍ਟਦਲ਼੍ਹਪ੍ਪਹਾਰਿਭਿ, ਪਰਿਵਾਰਿਤਾ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ.
੧੫੮. ‘‘ਅਭਿਧਾਵਥ ਚੂਪਧਾਵਥ ਚ, ਵਿਵਿਧਾ ਵਿਨਾਦਿਤਾ ਵਦਨ੍ਤਿਭਿ;
ਵਤ੍ਤਤਜ੍ਜ ਤੁਮੁਲੋ ਘੋਸੋ ਯਥਾ, ਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾ ਜਲਧਰਸ੍ਸ ਗਜ੍ਜਤੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਗਜਗ੍ਗਮੇਘੇਹੀਤਿ ਅਗ੍ਗਗਜਮੇਘੇਹਿ, ਕੋਞ੍ਚਨਾਦਂ ਗਜ੍ਜਨ੍ਤੇਹਿ ਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣਵਲਾਹਕੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਯਗ੍ਗਮਾਲਿਭੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਯਮਾਲੀਹਿ, ਵਰਸਿਨ੍ਧਵਵਲਾਹਕਕੁਲੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾਨੀਕੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਥੂਮਿਜਾਤੇਹੀਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਊਮਿਵੇਗੇਹਿ ਸਾਗਰਸਲਿਲੇਹਿ ਵਿਯ ਸਞ੍ਜਾਤਰਥੂਮੀਹਿ, ਰਥਾਨੀਕੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਰਾਭਿਵਸ੍ਸੇਭੀਤਿ ਤੇਹਿਯੇਵ ਰਥਾਨੀਕੇਹਿ ਘਨਵਸ੍ਸਮੇਘੋ ਵਿਯ ਸਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇਹਿ. ਥਰੁਗ੍ਗਹਾਵਟ੍ਟਦਲ਼੍ਹਪ੍ਪਹਾਰਿਭੀਤਿ ਥਰੁਗ੍ਗਹੇਹਿ ਆਵਟ੍ਟਦਲ਼੍ਹਪ੍ਪਹਾਰੀਹਿ, ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਆਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਂ ਪਹਰਨ੍ਤੇਹਿ ਗਹਿਤਖਗ੍ਗਰਤਨਥਰੁਦਣ੍ਡੇਹਿ ਪਤ੍ਤਿਯੋਧੇਹਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਵਾਰਿਤਾ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋਤਿ ਯਥਾ ਅਯਂ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਸੀਘਂ ਤਥਾ ਕਰੋਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਭਿਧਾਵਥ ਚੂਪਧਾਵਥ ਚਾਤਿ ਵੇਗੇਨ ਧਾਵਥ ਚੇਵ ਉਪਧਾਵਥ ਚ. ਵਿਵਿਧਾ ਵਿਨਾਦਿਤਾ ਵਦਨ੍ਤਿਭੀਤਿ ਵਰਵਾਰਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਵਿਧਾ ਵਿਨਦਿਤਾ ਭਵਥ, ਸੇਲਿਤਗਜ੍ਜਿਤਵਾਦਿਤੇਹਿ ਨਾਨਾਵਿਰਵਾ ਹੋਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਤਤਜ੍ਜ ਤੁਮੁਲੋ ਘੋਸੋਤਿ ਵਤ੍ਤਤੁ ਅਜ੍ਜ ਤੁਮੁਲੋ ਮਹਨ੍ਤੋ ਅਸਨਿਸਦ੍ਦਸਦਿਸੋ ਘੋਸੋ. ਯਥਾ ਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾ ਜਲਧਰਸ੍ਸ ਗਜ੍ਜਤੋਤਿ ਯਥਾ ਗਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਜਲਧਰਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤਾ ਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾ ਨਗਰਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ ਵਦਤਿ.
ਇਤਿ ਸੋ ਰਾਜਾ ਗਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਨਂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਰਞ੍ਞੋ ਵਸਨਗੇਹ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੋ ਤਾਵ ਏਵਰੂਪੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨਂ ਕੀਦਿਸਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਜਯਨ੍ਤਪਾਸਾਦਸਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਯਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਜ੍ਝਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਪਲਾਯਿਤਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਕ੍ਕਸਿਲਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪਲਾਯਿਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਵਮਾ.
[੨੩੦] ੧੦. ਦੁਤਿਯਪਲਾਯਿਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਧਜਮਪਰਿਮਿਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪਲਾਯਿਤਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਮੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਜੇਤਵਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਤ੍ਥਾ ਮਹਾਜਨਪਰਿਵੁਤੋ ਅਲਙ੍ਕਤਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਨੋਸਿਲਾਤਲੇ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਸੀਹਪੋਤਕੋ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਰੀਰਪਟਿਭਾਗਂ ਰੂਪਂ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਸਸ੍ਸਿਰਿਕਂ ਮੁਖਂ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟਸਦਿਸਂ ਨਲਾਟਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਏਵਰੂਪਂ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮਂ ਜਿਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਤਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮਮ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਮੁਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਏਕੋ ਗਨ੍ਧਾਰਰਾਜਾ. ਸੋ ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਵਾਹਨਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਏਤ੍ਤਕਂ ਬਲਵਾਹਨਂ ਜਿਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੇਨਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੯. ‘‘ਧਜਮਪਰਿਮਿਤਂ ਅਨਨ੍ਤਪਾਰਂ, ਦੁਪ੍ਪਸਹਂ ਧਙ੍ਕੇਹਿ ਸਾਗਰਂਵ;
ਗਿਰਿਮਿਵ ਅਨਿਲੇਨ ਦੁਪ੍ਪਸਯ੍ਹੋ, ਦੁਪ੍ਪਸਹੋ ਅਹਮਜ੍ਜ ਤਾਦਿਸੇਨਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਧਜਮਪਰਿਮਿਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਤਾਵ ਮੇ ਰਥੇਸੁ ਮੋਰਛਦੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਪਿਤਧਜਮੇਵ ਅਪਰਿਮਿਤਂ ਬਹੁਂ ਅਨੇਕਸਤਸਙ੍ਖ੍ਯਂ. ਅਨਨ੍ਤਪਾਰਨ੍ਤਿ ਬਲਵਾਹਨਮ੍ਪਿ ਮੇ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਹਤ੍ਥੀ ਏਤ੍ਤਕਾ ਅਸ੍ਸਾ ਏਤ੍ਤਕਾ ਰਥਾ ਏਤ੍ਤਕਾ ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਰਹਿਤਂ ਅਨਨ੍ਤਪਾਰਂ. ਦੁਪ੍ਪਸਹਨ੍ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਟਿਸਤ੍ਤੂਹਿ ਸਹਿਤੁਂ ਅਭਿਭਵਿਤੁਂ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਧਙ੍ਕੇਹਿ ਸਾਗਰਂਵ, ਯਥਾ ਸਾਗਰੋ ਬਹੂਹਿ ਕਾਕੇਹਿ ਵੇਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਵਾ ਦੁਪ੍ਪਸਹੋ, ਏਵਂ ਦੁਪ੍ਪਸਹਂ. ਗਿਰਿਮਿਵ ਅਨਿਲੇਨ ਦੁਪ੍ਪਸਯ੍ਹੋਤਿ ਅਪਿਚ ਮੇ ਅਯਂ ਬਲਕਾਯੋ ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਤੋ ਵਾਤੇਨ ਅਕਮ੍ਪਨੀਯਤੋ ਦੁਪ੍ਪਸਹੋ, ਤਥਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਬਲਕਾਯੇਨ ਦੁਪ੍ਪਸਹੋ. ਦੁਪ੍ਪਸਹੋ ਅਹਮਜ੍ਜ ਤਾਦਿਸੇਨਾਤਿ ਸ੍ਵਾਹਂ ਇਮਿਨਾ ਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਜ੍ਜ ਤਾਦਿਸੇਨ ਦੁਪ੍ਪਸਹੋਤਿ ਅਟ੍ਟਾਲਕੇ ਠਿਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.
ਅਥਸ੍ਸ ਸੋ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਸਸ੍ਸਿਰਿਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਬਾਲ, ਮਾ ਵਿਪ੍ਪਲਪਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਬਲਵਾਹਨਂ ਮਤ੍ਤਵਾਰਣੋ ਵਿਯ ਨਲ਼ਵਨਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੬੦. ‘‘ਮਾ ਬਾਲਿਯਂ ਵਿਲਪਿ ਨ ਹਿਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂ, ਵਿਡਯ੍ਹਸੇ ਨ ਹਿ ਲਭਸੇ ਨਿਸੇਧਕਂ;
ਆਸਜ੍ਜਸਿ ਗਜਮਿਵ ਏਕਚਾਰਿਨਂ, ਯੋ ਤਂ ਪਦਾ ਨਲ਼ਮਿਵ ਪੋਥਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਾ ਬਾਲਿਯਂ ਵਿਲਪੀਤਿ ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਾਲਭਾਵਂ ਵਿਪ੍ਪਲਪਸਿ. ਨ ਹਿਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਨ੍ਤਿ ਨ ਹਿ ਅਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸੋ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਤਾਦਿਸੋ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਪਾਰਂ ਮੇ ਬਲਵਾਹਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ਰਜ੍ਜਞ੍ਚ ਗਹੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨ ਹਿ ਅਸ੍ਸ, ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਡਯ੍ਹਸੇਤਿ ਤ੍ਵਂ ਬਾਲ, ਕੇਵਲਂ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਮਾਨਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਵਿਡਯ੍ਹਸਿਯੇਵ. ਨ ਹਿ ਲਭਸੇ ਨਿਸੇਧਕਨ੍ਤਿ ਮਾਦਿਸਂ ਪਨ ਪਸਯ੍ਹ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੇਧਕਂ ਨ ਤਾਵ ਲਭਸਿ, ਅਜ੍ਜ ਤਂ ਆਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਲਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਆਸਜ੍ਜਸੀਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਸਿ. ਗਜਮਿਵ ਏਕਚਾਰਿਨਨ੍ਤਿ ਏਕਚਾਰਿਨਂ ਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣਂ ਵਿਯ. ਯੋ ਤਂ ਪਦਾ ਨਲ਼ਮਿਵ ਪੋਥਯਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯੋ ਤਂ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣੋ ਪਾਦਾ ਨਲ਼ਂ ਪੋਥੇਤਿ ਸਂਚੁਣ੍ਣੇਤਿ, ਏਵਂ ਪੋਥਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਆਸਜ੍ਜਸੀਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ.
ਏਵਂ ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਰਰਾਜਾ ਉਲ੍ਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਕਞ੍ਚਨਪਟ੍ਟਸਦਿਸਂ ਮਹਾਨਲਾਟਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਹਣਭੀਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਨ੍ਤੋ ਸਕਨਗਰਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਗਨ੍ਧਾਰਰਾਜਾ ਪਲਾਯਿਤਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਦੁਤਿਯਪਲਾਯਿਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦਸਮਾ.
ਕਾਸਾਵਵਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਕਾਸਾਵਂ ਚੂਲ਼ਨਨ੍ਦਿਯਂ, ਪੁਟਭਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕੁਮ੍ਭਿਲਂ;
ਖਨ੍ਤਿਵਣ੍ਣਂ ਕੋਸਿਯਞ੍ਚ, ਗੂਥਪਾਣਂ ਕਾਮਨੀਤਂ;
ਪਲਾਯਿਤਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਚ.