੭. ਬੀਰਣਥਮ੍ਭਵਗ੍ਗੋ

[੨੧੧] ੧. ਸੋਮਦਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਕਾਸਿ ਯੋਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਜਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕਵਚਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਸਾਰਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ ਇਦਾਨੇਵ ਸਾਰਜ੍ਜਬਹੁਲੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸਾਰਜ੍ਜਬਹੁਲੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗੇਹਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਦੁਗ੍ਗਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਰਿਹੀਨਕੁਲਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲਂ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਰਞ੍ਞਾ ਪਿਯੋ ਅਹੋਸਿ ਮਨਾਪੋ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤੁਨੋ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿਯੇਵ ਗੋਣੇਹਿ ਕਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕੋ ਗੋਣੋ ਮਤੋ. ਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਏਕੋ ਗੋਣੋ ਮਤੋ, ਕਸਿਕਮ੍ਮਂ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਰਾਜਾਨਂ ਏਕਂ ਗੋਣਂ ਯਾਚਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤਾਤ, ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਮੇ ਰਾਜਾ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਇਦਾਨੇਵ ਗੋਣਂ ਯਾਚਿਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਯਾਚਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਰਜ੍ਜਬਹੁਲਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ, ਅਹਞ੍ਹਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਕਥਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ. ਸਚੇ ਅਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗੋਣਂ ਯਾਚਿਤੁਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਮਮ੍ਪਿ ਦਤ੍ਵਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਯਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਹੋਤੁ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਯਾ ਰਾਜਾਨਂ ਯਾਚਿਤੁਂ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਮਂ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ.

ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਿਤਰਂ ਆਦਾਯ ਬੀਰਣਤ੍ਥਮ੍ਭਕਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਤਿਣਕਲਾਪੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ, ਅਯਂ ਉਪਰਾਜਾ, ਅਯਂ ਸੇਨਾਪਤੀ’’ਤਿ ਨਾਮਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਿਤੁ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਜਯਤੁ, ਮਹਾਰਾਜਾ’ਤਿ ਏਵਂ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਗੋਣਂ ਯਾਚੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿ –

‘‘ਦ੍ਵੇ ਮੇ ਗੋਣਾ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇਹਿ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਾਮਸੇ;

ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਮਤੋ ਦੇਵ, ਦੁਤਿਯਂ ਦੇਹਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਕੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਨ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਪਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਸੋਮਦਤ੍ਤ, ਗਾਥਾ ਮੇ ਪਗੁਣਾ ਜਾਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਅਹਂ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਮਂ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਤਥਾਰੂਪਂ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਜਯਤੁ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਅਯਂ ਤੇ ਸੋਮਦਤ੍ਤ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਿਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਪਿਤਾ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨਟ੍ਠੇਨਾਗਤੋ’’ਤਿ? ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਗੋਣਯਾਚਨਤ੍ਥਾਯ ਗਾਥਂ ਵਦਨ੍ਤੋ –

‘‘ਦ੍ਵੇ ਮੇ ਗੋਣਾ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇਹਿ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਾਮਸੇ;

ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਮਤੋ ਦੇਵ, ਦੁਤਿਯਂ ਗਣ੍ਹ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ. – ਆਹ;

ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋਮਦਤ੍ਤ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗੇਹੇ ਬਹੂ ਮਞ੍ਞੇ ਗੋਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸ ਗੋਣੇ ਅਲਙ੍ਕਾਰਭਣ੍ਡਕੇ ਨਿਵਾਸਨਗਾਮਞ੍ਚਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯ੍ਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਯਸੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਬ੍ਬਸੇਤਸਿਨ੍ਧਵਯੁਤ੍ਤਂ ਰਥਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਗਾਮਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਿਤਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਥੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਾਤ, ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਕਲਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਾਰੇਸਿਂ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗੋਣਂ ਰਞ੍ਞੋ ਅਦਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੨੧. ‘‘ਅਕਾਸਿ ਯੋਗ੍ਗਂ ਧੁਵਮਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ, ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਬੀਰਣਥਮ੍ਭਕਸ੍ਮਿਂ;

ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ ਸਞ੍ਞਂ ਪਰਿਸਂ ਵਿਗਯ੍ਹ, ਨ ਨਿਯ੍ਯਮੋ ਤਾਯਤਿ ਅਪ੍ਪਪਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਕਾਸਿ ਯੋਗ੍ਗਂ ਧੁਵਮਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ, ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਬੀਰਣਥਮ੍ਭਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ, ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਬੀਰਣਤ੍ਥਮ੍ਭਮਯੇ ਸੁਸਾਨੇ ਯੋਗ੍ਗਂ ਅਕਾਸਿ. ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ ਸਞ੍ਞਂ ਪਰਿਸਂ ਵਿਗਯ੍ਹਾਤਿ ਅਥ ਚ ਪਨ ਪਰਿਸਂ ਵਿਗਾਹਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਞ੍ਞਂ ਵਿਅਕਾਸਿ ਵਿਕਾਰਂ ਆਪਾਦੇਸਿ, ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਨਿਯ੍ਯਮੋ ਤਾਯਤਿ ਅਪ੍ਪਪਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਹਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨਿਯ੍ਯਮੋ ਯੋਗ੍ਗਾਚਿਣ੍ਣਂ ਚਰਣਂ ਨ ਤਾਯਤਿ ਨ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੨੨. ‘‘ਦ੍ਵਯਂ ਯਾਚਨਕੋ ਤਾਤ, ਸੋਮਦਤ੍ਤ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ;

ਅਲਾਭਂ ਧਨਲਾਭਂ ਵਾ, ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਯਾਚਨਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਯਾਚਨਾਤਿ ਯਾਚਨਾ ਹਿ ਏਵਂਸਭਾਵਾਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ ਇਦਾਨੇਵ ਸਾਰਜ੍ਜਬਹੁਲੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸਾਰਜ੍ਜਬਹੁਲੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਸੋਮਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ ਅਹੋਸਿ, ਸੋਮਦਤ੍ਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸੋਮਦਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.

[੨੧੨] ੨. ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਭਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਞ੍ਞੋ ਉਪਰਿਮੋ ਵਣ੍ਣੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਪਲੋਭਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਤਂ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਯਂ ਤੇ ਇਤ੍ਥੀ ਅਨਤ੍ਥਕਾਰਿਕਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਰਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਕਂ ਭੋਜੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਭਿਕ੍ਖਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਕਪ੍ਪਕੇ ਕਪਣੇ ਨਟਕਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਦੁਗ੍ਗਤੋ ਦੁਰੂਪਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤਦਾ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਅਤਿਚਾਰਂ ਚਰਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਬਹਿ ਗਤੇ ਤਸ੍ਸਾ ਜਾਰੋ ਤਂ ਖਣਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗੇਹਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਅਚ੍ਛ, ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਭਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਣ੍ਹਭਤ੍ਤਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਭੁਞ੍ਜਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਜਾਰਸ੍ਸ ਭੁਞ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਿਣ੍ਡਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਗੇਹਾਭਿਮੁਖੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਜਾਰਂ ਕੋਟ੍ਠੇ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੇ ਫਲਕਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਧੋਵਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਨ ਭੁਤ੍ਤਾਵਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੀਤਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਉਣ੍ਹਭਤ੍ਤਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਭਤ੍ਤੇ ਹਤ੍ਥਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਉਣ੍ਹਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਭਤ੍ਤਂ ਸੀਤਲਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭੁਤ੍ਤਾਧਿਕੇਨ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਭਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੨੩. ‘‘ਅਞ੍ਞੋ ਉਪਰਿਮੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ ਚ ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ;

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਤ੍ਵੇਵ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਕਿਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਿਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਰੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਵਣ੍ਣੋਤਿ ਆਕਾਰੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਭਾਵਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਚ ਸੀਤਭਾਵਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਕਿਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਿਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਰੀਤਿ ਵੁਡ੍ਢਿਤਭਤ੍ਤੇਨ ਨਾਮ ਉਪਰਿ ਸੀਤਲੇਨ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਣ੍ਹੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਪਨ ਨ ਤਾਦਿਸਂ, ਤੇਨ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ – ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਉਪਰਿ ਭਤ੍ਤਂ ਉਣ੍ਹਂ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਸੀਤਲ’’ਨ੍ਤਿ.

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਾਨਭਾਵਭਯੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਪਿ ਤੁਣ੍ਹੀਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਨਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋਟ੍ਠੇ ਨਿਸੀਦਾਪਿਤਪਾਪਪੁਰਿਸੇਨ ਜਾਰੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਿਨਾ ਗੇਹਸ੍ਸਾਮਿਕੇਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਾਕਟਭਾਵਭਯੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਕਥੇਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਰਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪਿਤਭਾਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕਥੇਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਗੇਹਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਇਤਰਸ੍ਸ ਗੇਹਪਵੇਸਨਂ ਅਤਿਚਰਣਂ ਅਗ੍ਗਭਤ੍ਤਭੁਞ੍ਜਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਓਲੋਕਨਂ ਇਤਰਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠੇ ਓਤਾਰਿਤਭਾਵਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੨੪. ‘‘ਅਹਂ ਨਟੋਸ੍ਮਿ ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਕੋਸ੍ਮਿ ਇਧਾਗਤੋ;

ਅਯਞ੍ਹਿ ਕੋਟ੍ਠਮੋਤਿਣ੍ਣੋ, ਅਯਂ ਸੋ ਯਂ ਗਵੇਸਸੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਹਂ ਨਟੋਸ੍ਮਿ, ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇਤਿ, ਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਨਟਜਾਤਿਕੋ. ਭਿਕ੍ਖਕੋਸ੍ਮਿ ਇਧਾਗਤੋਤਿ ਸ੍ਵਾਹਂ ਇਮਂ ਠਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖਕੋ ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਆਗਤੋਸ੍ਮਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਕੋਟ੍ਠਮੋਤਿਣ੍ਣੋਤਿ ਅਯਂ ਪਨ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਜਾਰੋ ਇਮਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਵ ਭਯੇਨ ਕੋਟ੍ਠਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ. ਅਯਂ ਸੋ ਯਂ ਗਵੇਸਸੀਤਿ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਇਮਿਨਾ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਗਵੇਸਸਿ, ਅਯਂ ਸੋ. ਚੂਲ਼ਾਯ ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਨ ਪੁਨੇਵਰੂਪਂ ਪਾਪਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਥਾ ਅਸ੍ਸ ਸਤਿਂ ਜਨੇਹੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਯਥਾ ਨਂ ਨ ਪੁਨੇਵਰੂਪਂ ਪਾਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਜ੍ਜਨਪੋਥਨੇਹਿ ਤਥਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਅਹੋਸਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਟਪੁਤ੍ਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਭਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.

[੨੧੩] ੩. ਭਰੁਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਇਸੀਨਮਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੋਸਲਰਾਜਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਭਗਵਤੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਮਹਾ ਅਹੋਸਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਪਿ ਖੋ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਅਸਕ੍ਕਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਉਦਾ. ੧੪).

ਤੇ ਏਵਂ ਪਰਿਹੀਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ ਅਹੋਰਤ੍ਤਂ ਗੁਲ਼੍ਹਸਨ੍ਨਿਪਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਯਂ ਹਤਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ ਜਾਤਾ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਜਾਤੋ, ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣੇਨਸ੍ਸ ਏਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਰੇਕੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠਾਨੇ ਭੂਮਿਸੀਸੇ ਵਸਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ, ਸੇਸਾ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਤਂ ਕਾਰਣਂ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਜੇਤਵਨਪਿਟ੍ਠੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਂ ਕਾਰੇਮੁ, ਏਵਂ ਲਾਭਿਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇਪਿ ਮਯਂ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨਾਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਆਰਾਮਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਲਞ੍ਜਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਜ੍ਜਨਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਞ੍ਞੋ ਲਞ੍ਜਂ ਦਤ੍ਵਾ ਆਰਾਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕੇ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਮਯਂ ਜੇਤਵਨਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘ਕਾਤੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ, ਨੇਸਂ ਪਟਿਵਚਨਂ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਲਞ੍ਜਲੋਭੇਨ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ.

ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਰਾਜਾਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਕਿਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸੁਂ, ਮਹਾਸਦ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕੇ ਪਨੇਤੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜੇਤਵਨਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਸੋ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਕਾਮਾ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਕਰਣਂ ਨਿਵਾਰੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਗਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਗਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਲਞ੍ਜਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਰਾਜਾ ਗੇਹੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਾਪੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਲਞ੍ਜਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਵਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਪੇਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਆਗਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਵਦਾਪੇਸਿ. ਤੇਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰਾਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਇਦਾਨਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਰਾਜਾ ਗੇਹੇ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ, ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਯਾਗੁਖਜ੍ਜਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਰਞ੍ਞੋ ਏਕਂ ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਰਭਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਪੋਰਾਣਕਰਾਜਾਨੋ ਲਞ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਲਹਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਮਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਭਰੁਰਟ੍ਠੇ ਭਰੁਰਾਜਾ ਨਾਮ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞੋ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀ ਗਣਸਤ੍ਥਾ ਤਾਪਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਚਿਰਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਸੇਵਨਤ੍ਥਾਯ ਪਞ੍ਚਸਤਤਾਪਸਪਰਿਵੁਤੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਭਰੁਨਗਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰੇ ਸਾਖਾਵਿਟਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਟਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਣੇ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੇ ਅਡ੍ਢਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞੋ ਗਣਸਤ੍ਥਾ ਪਞ੍ਚਸਤਪਰਿਵਾਰੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਗਰੇ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸੇਵ ਵਟਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਇਤਿ ਤੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਇਸਿਗਣਾ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮੇਵ ਅਗਮਂਸੁ.

ਤੇਸਂ ਗਤਕਾਲੇ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇ ਵਟਰੁਕ੍ਖੋ ਸੁਕ੍ਖੋ. ਪੁਨਵਾਰੇ ਤੇਸੁ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇ ਵਟਰੁਕ੍ਖਵਾਸਿਨੋ ਪਠਮਤਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਟਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਖਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰੇ ਵਟਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸੁਂ. ਇਤਰੇ ਪਨ ਇਸਯੋ ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਗਰੇ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਮੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸੁਂ. ਤੇ ‘‘ਨ ਸੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰੁਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਲਹਂ ਕਰਿਂਸੁ, ਕਲਹੋ ਮਹਾ ਅਹੋਸਿ. ਏਕੇ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਠਮਂ ਵਸਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਕੇ ‘‘ਮਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਪਠਮਤਰਂ ਇਧਾਗਤਾ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਤੇ ‘‘ਮਯਂ ਸਾਮਿਨੋ, ਮਯਂ ਸਾਮਿਨੋ’’ਤਿ ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਰਾਜਕੁਲਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਥਇਸਿਗਣਞ੍ਞੇਵ ਸਾਮਿਕਂ ਅਕਾਸਿ. ਇਤਰੇ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਮਯਂ ਇਮੇਹਿ ਪਰਾਜਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਪਰਿਭੋਗਂ ਰਥਪਞ੍ਜਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਲਞ੍ਜਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਅਮ੍ਹੇਪਿ ਸਾਮਿਕੇ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ.

ਰਾਜਾ ਲਞ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵੇਪਿ ਗਣਾ ਵਸਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਸਾਮਿਕੇ ਅਕਾਸਿ. ਇਤਰੇ ਇਸਯੋ ਤਸ੍ਸ ਰਥਪਞ੍ਜਰਸ੍ਸ ਰਥਚਕ੍ਕਾਨਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਲਞ੍ਜਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਅਮ੍ਹੇਯੇਵ ਸਾਮਿਕੇ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਇਸਿਗਣਾ ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇ ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇ ਚ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਹਿ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਲਞ੍ਜਂ ਦਦਨ੍ਤੇਹਿ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮੇਵ ਅਗਮਂਸੁ. ਸਕਲਭਰੁਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ਦੇਵਤਾ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਲਵਨ੍ਤੇ ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਭਰੁਰਞ੍ਞੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕਂ ਭਰੁਰਟ੍ਠਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਉਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਰਟ੍ਠਮਕਂਸੁ. ਇਤਿ ਏਕਂ ਭਰੁਰਾਜਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਕਲਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋਪਿ ਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤਾਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –

੧੨੫. ‘‘ਇਸੀਨਮਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਭਰੁਰਾਜਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ;

ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਸਹ ਰਟ੍ਠੇਹਿ, ਸ ਰਾਜਾ ਵਿਭਵਙ੍ਗਤੋ.

੧੨੬. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਛਨ੍ਦਾਗਮਨਂ, ਨਪ੍ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;

ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਗਿਰਂ ਸਚ੍ਚੁਪਸਂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿਵਸੇਨ ਵਿਵਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਭਰੁਰਾਜਾਤਿ ਭਰੁਰਟ੍ਠੇ ਰਾਜਾ. ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਮਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਤਂ ਸੁਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਛਨ੍ਦਾਗਮਨਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਛਨ੍ਦਾਗਮਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਰੁਰਾਜਾ ਸਹ ਰਟ੍ਠੇਨ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਦਾਗਮਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨਪ੍ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਭਾਸੇਯ੍ਯ ਗਿਰਂ ਸਚ੍ਚੁਪਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਅਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਾਰਣਨਿਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਗਿਰਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਯੇ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਭਰੁਰਞ੍ਞੋ ਲਞ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਏਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਾ ਸਚ੍ਚੁਪਸਂਹਿਤਂ ਗਿਰਂ ਭਾਸਿਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਦੀਪੇ ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਦੀਪਕਸਹਸ੍ਸਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਛਨ੍ਦਵਸਿਕੇਨ ਨਾਮ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਦ੍ਵੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਗਣੇ ਕਲਹਂ ਕਾਰੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਜੇਟ੍ਠਕਇਸਿ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ, ਰਾਜਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤਕਾਲੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸਾਪੇਸਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਹੇਸੁਂ.

ਭਰੁਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.

[੨੧੪] ੪. ਪੁਣ੍ਣਨਦੀਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਪੁਣ੍ਣਂ ਨਦਿਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਦਿਵਸੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਞੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ ਉਪਾਯਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਉਪਾਯਕੁਸਲੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਰੋਹਿਤਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਪੁਰੋਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਸਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਰਾਜਾ ਪਰਿਭੇਦਕਾਨਂ ਕਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਦ੍ਧੋ ‘‘ਮਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸੀ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਸਿਕਗਾਮਕੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਕਞ੍ਚਿ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਂ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਏਕਂ ਪਨ ਗਾਥਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਂ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਕਾਕਮਂਸਂ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਞ੍ਚ ਮਂਸਞ੍ਚ ਸੇਤਵਤ੍ਥੇਨ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਮੁਦ੍ਦਿਕਾਯ ਲਞ੍ਛੇਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਯਦਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਣ੍ਣਂ ਵਾਚੇਤ੍ਵਾ ਕਾਕਮਂਸਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਚੇ, ਨਾਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ‘‘ਪੁਣ੍ਣਂ ਨਦਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਪਣ੍ਣੇ ਲਿਖਿ –

੧੨੭. ‘‘ਪੁਣ੍ਣਂ ਨਦਿਂ ਯੇਨ ਚ ਪੇਯ੍ਯਮਾਹੁ, ਜਾਤਂ ਯਵਂ ਯੇਨ ਚ ਗੁਯ੍ਹਮਾਹੁ;

ਦੂਰਂ ਗਤਂ ਯੇਨ ਚ ਅਵ੍ਹਯਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਤ੍ਯਾਗਤੋ ਹਨ੍ਦ ਚ ਭੁਞ੍ਜ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪੁਣ੍ਣਂ ਨਦਿਂ ਯੇਨ ਚ ਪੇਯ੍ਯਮਾਹੂਤਿ ਕਾਕਪੇਯ੍ਯਾ ਨਦੀਹਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਪੁਣ੍ਣਂ ਨਦਿਂ ਕਾਕਪੇਯ੍ਯਮਾਹੁ, ਨ ਹਿ ਅਪੁਣ੍ਣਾ ਨਦੀ ‘‘ਕਾਕਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਦਾਪਿ ਨਦੀਤੀਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਗੀਵਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਕੇਨ ਪਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਨਂ ‘‘ਕਾਕਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਂ ਯਵਂ ਯੇਨ ਚ ਗੁਯ੍ਹਮਾਹੂਤਿ ਯਵਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਸੀਸਮਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਜਾਤਂ ਉਗ੍ਗਤਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਰੁਣਸਸ੍ਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਦਾ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠਕਾਕਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਦਾ ਗੁਯ੍ਹਤੀਤਿ ਗੁਯ੍ਹਂ. ਕਿਂ ਗੁਯ੍ਹਤਿ? ਕਾਕਂ. ਇਤਿ ਕਾਕਸ੍ਸ ਗੁਯ੍ਹਂ ਕਾਕਗੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਤਂ ਵਦਮਾਨਾ ਕਾਕੇਨ ਗੁਯ੍ਹਵਚਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ ‘‘ਗੁਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੇਨ ਚ ਗੁਯ੍ਹਮਾਹੂ’’ਤਿ. ਦੂਰਂ ਗਤਂ ਯੇਨ ਚ ਅਵ੍ਹਯਨ੍ਤੀਤਿ ਦੂਰਂ ਗਤਂ ਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਂ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਂ ਯਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਚੇ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਸ੍ਸ ਕਾਕਾਤਿ ਵਾ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾ ਕਾਕੋ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਚ ਅਵ੍ਹਯਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਤ੍ਯਾਗਤੋਤਿ ਸੋ ਤੇ ਆਨੀਤੋ. ਹਨ੍ਦ ਚ ਭੁਞ੍ਜ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਗਣ੍ਹ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੁ ਨਂ, ਖਾਦ ਇਦਂ ਕਾਕਮਂਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਤਿ ਰਾਜਾ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਪਣ੍ਣੇ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਪਣ੍ਣਂ ਵਾਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੨੮. ‘‘ਯਤੋ ਮਂ ਸਰਤੀ ਰਾਜਾ, ਵਾਯਸਮ੍ਪਿ ਪਹੇਤਵੇ;

ਹਂਸਾ ਕੋਞ੍ਚਾ ਮਯੂਰਾ ਚ, ਅਸਤੀਯੇਵ ਪਾਪਿਯਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਤੋ ਮਂ ਸਰਤੀ ਰਾਜਾ, ਵਾਯਸਮ੍ਪਿ ਪਹੇਤਵੇਤਿ ਯਦਾ ਰਾਜਾ ਵਾਯਸਮਂਸਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਪਹੇਤੁਂ ਮਂ ਸਰਤਿ. ਹਂਸਾ ਕੋਞ੍ਚਾ ਮਯੂਰਾ ਚਾਤਿ ਯਦਾ ਪਨਸ੍ਸ ਏਤੇ ਹਂਸਾਦਯੋ ਉਪਨੀਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਕਾਨਿ ਹਂਸਮਂਸਾਦੀਨਿ ਲਚ੍ਛਤਿ, ਤਦਾ ਮਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਸਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ? ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਹਂਸਕੋਞ੍ਚਮਯੂਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠੋ. ਸੋ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰਾ, ਇਮੇਸਂ ਹਂਸਾਦੀਨਂ ਮਂਸਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਮਂ ਨ ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਰਿਸ੍ਸਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਤੀਯੇਵ ਪਾਪਿਯਾਤਿ ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਰਣਂ ਨਾਮ ਸੁਨ੍ਦਰਂ, ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਸਤਿਯੇਵ ਪਾਪਿਯਾ, ਅਸਤਿਕਰਣਂਯੇਵ ਹੀਨਂ ਲਾਮਕਂ, ਤਞ੍ਚ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਞ੍ਞੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਰਤਿ ਮਂ ਰਾਜਾ, ਆਗਮਨਂ ਮੇ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਯਾਨਂ ਯੋਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਿ, ਰਾਜਾ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰੋਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪੁਣ੍ਣਨਦੀਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.

[੨੧੫] ੫. ਕਚ੍ਛਪਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਵਧੀ ਵਤ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੋਕਾਲਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਮਹਾਤਕ੍ਕਾਰਿਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧੩.੧੦੪ ਆਦਯੋ) ਆਵਿ-ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਦਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋਕਾਲਿਕੋ ਇਦਾਨੇਵ ਵਾਚਾਯ ਹਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਵਾਚਾਯ ਹਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਮਚ੍ਚਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਸਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਪਨ ਰਾਜਾ ਬਹੁਭਾਣੀ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਚਨਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਬਹੁਭਾਣਿਤਂ ਵਾਰੇਤੁਕਾਮੋ ਏਕਂ ਉਪਾਯਂ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਕਾਲੇ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਰੇ ਕਚ੍ਛਪੋ ਵਸਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਹਂਸਪੋਤਕਾ ਗੋਚਰਾਯ ਚਰਨ੍ਤਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਅਕਂਸੁ. ਤੇ ਦਲ਼੍ਹਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਚ੍ਛਪਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਸਮ੍ਮ ਕਚ੍ਛਪ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕੂਟਪਬ੍ਬਤਤਲੇ ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਾਯਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਰਮਣੀਯੋ ਪਦੇਸੋ, ਗਚ੍ਛਸਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਯਂ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ, ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਮੁਖਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਕਥੇਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਾਮਿ, ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਦਣ੍ਡਕਂ ਕਚ੍ਛਪੇਨ ਡਂਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਸ੍ਸ ਉਭੋ ਕੋਟਿਯੋ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਤਂ ਤਥਾ ਹਂਸੇਹਿ ਨੀਯਮਾਨਂ ਗਾਮਦਾਰਕਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਹਂਸਾ ਕਚ੍ਛਪਂ ਦਣ੍ਡਕੇਨ ਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ.

ਕਚ੍ਛਪੋ ‘‘ਯਦਿ ਮਂ ਸਹਾਯਕਾ ਨੇਨ੍ਤਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਦੁਟ੍ਠਚੇਟਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹਂਸਾਨਂ ਸੀਘਵੇਗਤਾਯ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰੇ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਸ੍ਸ ਉਪਰਿਭਾਗਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਦਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਤੋ ਦਣ੍ਡਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਙ੍ਗਣੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਭਾਗੋ ਅਹੋਸਿ, ‘‘ਕਚ੍ਛਪੋ ਆਕਾਸਤੋ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਧਾ ਭਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਕਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਅਮਚ੍ਚਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਚ੍ਛਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਏਸ ਪਤਿਤੋ’’ਤਿ? ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਚਿਰਪਟਿਕਙ੍ਖੋਹਂ ਰਾਜਾਨਂ ਓਵਦਿਤੁਕਾਮੋ ਉਪਾਯਂ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਚਰਾਮਿ, ਇਮਿਨਾ ਕਚ੍ਛਪੇਨ ਹਂਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸੋ ਕਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਹਿ ਇਮਂ ‘ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮਾ'ਤਿ ਦਣ੍ਡਕਂ ਡਂਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਥ ਇਮਿਨਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਰਕ੍ਖਿਤਮੁਖਤਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੇਨ ਦਣ੍ਡਕਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਆਕਾਸਤੋ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਮ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤਿਮੁਖਰਾ ਨਾਮ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਵਚਨਾ ਏਵਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –

੧੨੯. ‘‘ਅਵਧੀ ਵਤ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਕਚ੍ਛਪੋ ਬ੍ਯਾਹਰਂ ਗਿਰਂ;

ਸੁਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਮਿਂ ਕਟ੍ਠਸ੍ਮਿਂ, ਵਾਚਾਯ ਸਕਿਯਾਵਧਿ.

੧੩੦. ‘‘ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਰਵੀਰਿਯਸੇਟ੍ਠ, ਵਾਚਂ ਪਮੁਞ੍ਚੇ ਕੁਸਲਂ ਨਾਤਿਵੇਲਂ;

ਪਸ੍ਸਸਿ ਬਹੁਭਾਣੇਨ, ਕਚ੍ਛਪਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਵਧੀ ਵਤਾਤਿ ਘਾਤੇਸਿ ਵਤ. ਬ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤੋ. ਸੁਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਮਿਂ ਕਟ੍ਠਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਮੁਖੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੇ ਦਣ੍ਡਕੇ. ਵਾਚਾਯ ਸਕਿਯਾਵਧੀਤਿ ਅਤਿਮੁਖਰਤਾਯ ਅਕਾਲੇ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਨ੍ਤੋ ਦਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਸਕਾਯ ਵਾਚਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਧਿ ਘਾਤੇਸਿ. ਏਵਮੇਸ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਏਤਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਨਰਵੀਰਿਯਸੇਟ੍ਠਾਤਿ ਨਰੇਸੁ ਵੀਰਿਯੇਨ ਸੇਟ੍ਠ ਉਤ੍ਤਮਵੀਰਿਯ ਰਾਜਵਰ. ਵਾਚਂ ਪਮੁਞ੍ਚੇ ਕੁਸਲਂ ਨਾਤਿਵੇਲਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਾਦਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਮੇਵ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਯ੍ਯ, ਤਮ੍ਪਿ ਹਿਤਂ ਕਾਲਯੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਤਿਵੇਲਂ, ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਾਲਂ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਵਾਚਂ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਪਸ੍ਸਸੀਤਿ ਨਨੁ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਸਿ. ਬਹੁਭਾਣੇਨਾਤਿ ਬਹੁਭਣਨੇਨ. ਕਚ੍ਛਪਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਗਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਕਚ੍ਛਪਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਰਾਜਾ ‘‘ਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥੇਸਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਹੋਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਭਾਸਨ੍ਤੋ ਏਵਰੂਪਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਿਰਮਿਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਦਭਾਣੀ ਅਹੋਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਕਚ੍ਛਪੋ ਕੋਕਾਲਿਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਦ੍ਵੇ ਹਂਸਪੋਤਕਾ ਦ੍ਵੇ ਮਹਾਥੇਰਾ, ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਅਮਚ੍ਚਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਕਚ੍ਛਪਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.

[੨੧੬] ੬. ਮਚ੍ਛਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਨ ਮਾਯਮਗ੍ਗਿ ਤਪਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਪਲੋਭਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕੇਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾਪਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਯਂ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਤ੍ਥੀ ਅਨਤ੍ਥਕਾਰਿਕਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤ੍ਵਂ ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੂਲੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਅਲਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਕੇਵਟ੍ਟਾ ਜਾਲੇ ਲਗ੍ਗਂ ਮਚ੍ਛਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਉਣ੍ਹਵਾਲੁਕਾਪਿਟ੍ਠੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਨਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸੂਲਂ ਤਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਮਚ੍ਛੋ ਮਚ੍ਛਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –

੧੩੧. ‘‘ਨ ਮਾਯਮਗ੍ਗਿ ਤਪਤਿ, ਨ ਸੂਲੋ ਸਾਧੁਤਚ੍ਛਿਤੋ;

ਯਞ੍ਚ ਮਂ ਮਞ੍ਞਤੇ ਮਚ੍ਛੀ, ਅਞ੍ਞਂ ਸੋ ਰਤਿਯਾ ਗਤੋ.

੧੩੨. ‘‘ਸੋ ਮਂ ਦਹਤਿ ਰਾਗਗ੍ਗਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੂਪਤਪੇਤਿ ਮਂ;

ਜਾਲਿਨੋ ਮੁਞ੍ਚਥਾਯਿਰਾ ਮਂ, ਨ ਕਾਮੇ ਹਞ੍ਞਤੇ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨ ਮਾਯਮਗ੍ਗਿ ਤਪਤੀਤਿ ਨ ਮਂ ਅਯਂ ਅਗ੍ਗਿ ਤਪਤਿ, ਨ ਤਾਪਂ ਜਨੇਤਿ, ਨ ਸੋਚਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਸੂਲੋਤਿ ਅਯਂ ਸੂਲੋਪਿ ਸਾਧੁਤਚ੍ਛਿਤੋ ਮਂ ਨ ਤਪਤਿ, ਨ ਮੇ ਸੋਕਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਮਂ ਮਞ੍ਞਤੇਤਿ ਯਂ ਪਨ ਮਂ ਮਚ੍ਛੀ ਏਵਂ ਮਞ੍ਞਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਮਚ੍ਛਿਂ ਸੋ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਰਤਿਯਾ ਗਤੋ’’ਤਿ, ਤਦੇਵ ਮਂ ਤਪਤਿ ਸੋਚਯਤਿ. ਸੋ ਮਂ ਦਹਤੀਤਿ ਯੋ ਪਨੇਸ ਰਾਗਗ੍ਗਿ, ਸੋ ਮਂ ਦਹਤਿ ਝਾਪੇਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੂਪਤਪੇਤਿ ਮਨ੍ਤਿ ਰਾਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਂ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਚ ਮਂ ਉਪਤਾਪੇਤਿ ਕਿਲਮੇਤਿ ਵਿਹੇਠੇਤਿ. ਜਾਲਿਨੋਤਿ ਕੇਵਟ੍ਟੇ ਆਲਪਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਜਾਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ‘‘ਜਾਲਿਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਮੁਞ੍ਚਥਾਯਿਰਾ ਮਨ੍ਤਿ ਮੁਞ੍ਚਥ ਮਂ ਸਾਮਿਨੋਤਿ ਯਾਚਤਿ. ਨ ਕਾਮੇ ਹਞ੍ਞਤੇ ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਕਾਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਕਾਮੇਨ ਨੀਯਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤੋ ਨ ਕ੍ਵਚਿ ਹਞ੍ਞਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾ ਹਨਿਤੁਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਕਾਮੇਤਿ ਹੇਤੁਵਚਨੇ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਕਾਮਹੇਤੁ ਮਚ੍ਛਿਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਮਾਨੋ ਨਾਮ ਨ ਕ੍ਵਚਿ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸੇਹਿ ਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਨਦੀਤੀਰਂ ਗਤੋ ਤਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਸ੍ਸ ਪਰਿਦੇਵਿਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕੇਵਟ੍ਟੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਚ੍ਛਂ ਮੋਚੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਮਚ੍ਛੀ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਅਹੋਸਿ, ਮਚ੍ਛੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ, ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਚ੍ਛਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.

[੨੧੭] ੭. ਸੇਗ੍ਗੁਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਕੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪਣ੍ਣਿਕਉਪਾਸਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਏਕਕਨਿਪਾਤੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਇਧਾਪਿ ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ‘‘ਕਿਂ, ਉਪਾਸਕ, ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਪਣ੍ਣਿਕਉਪਾਸਕੋ ‘‘ਧੀਤਾ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਹਂਸਿਤਮੁਖੀ, ਤਮਹਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸ ਕੁਲਦਾਰਕਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿਂ, ਤਤ੍ਥ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਿ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਖੋ, ਉਪਾਸਕ, ਇਦਾਨੇਵੇਸਾ ਸੀਲਵਤੀ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸੀਲਵਤੀ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਨ ਇਦਾਨੇਵੇਤਂ ਵੀਮਂਸਸਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਵੀਮਂਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਦਾ ਅਯਮੇਵ ਪਣ੍ਣਿਕਉਪਾਸਕੋ ‘‘ਧੀਤਰਂ ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹਤ੍ਥੇ ਗਣ੍ਹਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨਂ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

੧੩੩. ‘‘ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਕੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਕੋਵਿਦਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸੇਗ੍ਗੁ;

ਕੋਮਾਰਿ ਕੋ ਨਾਮ ਤਵਜ੍ਜ ਧਮ੍ਮੋ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਗਹਿਤਾ ਪਵਨੇ ਪਰੋਦਸੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਕੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸੀਤਿ, ਅਮ੍ਮ, ਸਕਲੋਪਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਕਾਮਸੇਵਨਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਜਾਤੋ. ਅਕੋਵਿਦਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸੇਗ੍ਗੂਤਿ ਸੇਗ੍ਗੂਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਨਾਮਂ. ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਪਨ, ਅਮ੍ਮ, ਸੇਗ੍ਗੁ ਅਕੋਵਿਦਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਧਮ੍ਮੇ ਵਸਲਧਮ੍ਮੇ ਅਕੁਸਲਾਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕੋਮਾਰਿ ਕੋ ਨਾਮ ਤਵਜ੍ਜ ਧਮ੍ਮੋਤਿ, ਅਮ੍ਮ, ਕੁਮਾਰਿ ਕੋ ਨਾਮੇਸ ਤਵ ਅਜ੍ਜ ਸਭਾਵੋ. ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਗਹਿਤਾ ਪਵਨੇ ਪਰੋਦਸੀਤਿ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਵਨੇ ਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹਿਤਾ ਪਰੋਦਸਿ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸਿ, ਕੋ ਏਸ ਤਵ ਸਭਾਵੋ, ਕਿਂ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯੇਵ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ‘‘ਆਮ, ਤਾਤ, ਕੁਮਾਰਿਕਾਯੇਵਾਹਂ, ਨਾਹਂ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੩੪. ‘‘ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਫੁਟ੍ਠਾਯ ਭਵੇਯ੍ਯ ਤਾਣਂ, ਸੋ ਮੇ ਪਿਤਾ ਦੁਬ੍ਭਿ ਵਨੇ ਕਰੋਤਿ;

ਸਾ ਕਸ੍ਸ ਕਨ੍ਦਾਮਿ ਵਨਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ, ਯੋ ਤਾਯਿਤਾ ਸੋ ਸਹਸਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ.

ਸਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤਾਯੇਵ. ਇਤਿ ਸੋ ਪਣ੍ਣਿਕੋ ਤਦਾ ਧੀਤਰਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਕੁਲਦਾਰਕਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਣ੍ਣਿਕਉਪਾਸਕੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਧੀਤਾ ਧੀਤਾਯੇਵ, ਪਿਤਾ ਪਿਤਾਯੇਵ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਾਰਿਕਾ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸੇਗ੍ਗੁਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.

[੨੧੮] ੮. ਕੂਟਵਾਣਿਜਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਠਸ੍ਸ ਸਾਠੇਯ੍ਯਮਿਦਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਕੂਟਵਾਣਿਜਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਹਿ ਕੂਟਵਾਣਿਜੋ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਣਿਜੋ ਚ ਦ੍ਵੇ ਵਾਣਿਜਾ ਮਿਤ੍ਤਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਸਕਟਸਤਾਨਿ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਪੂਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਤੋ ਅਪਰਨ੍ਤਂ ਵਿਚਰਮਾਨਾ ਵੋਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਾਭਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਚ੍ਚਾਗਮਿਂਸੁ. ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਣਿਜੋ ਕੂਟਵਾਣਿਜਂ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਭਣ੍ਡਂ ਭਾਜੇਮਾ’’ਤਿ. ਕੂਟਵਾਣਿਜੋ ‘‘ਅਯਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਸੇਯ੍ਯਾਯ ਦੁਬ੍ਭੋਜਨੇਨ ਕਿਲਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਰੇ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਜੀਰਕੇਨ ਮਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਨ ਮਨਾਪਂ, ਦਿਵਸੋ ਨ ਮਨਾਪੋ, ਸ੍ਵੇ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਾਲਂ ਖੇਪੇਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਣਿਜੋ ਨਿਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਮਾਲਂ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਦਾ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਡ੍ਢਮਾਸਮਤ੍ਤੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਗਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਪਪਞ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਖੋ, ਉਪਾਸਕ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਕੂਟਵਾਣਿਜੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਮਚ੍ਚਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾਮਚ੍ਚੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਦਾ ਗਾਮਵਾਸੀ ਚ ਨਗਰਵਾਸੀ ਚ ਦ੍ਵੇ ਵਾਣਿਜਾ ਮਿਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਗਾਮਵਾਸੀ ਨਗਰਵਾਸਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਞ੍ਚ ਫਾਲਸਤਾਨਿ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਤੇ ਫਾਲੇ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਮੂਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਫਾਲਾਨਂ ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮੂਸਿਕਵਚ੍ਚਂ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਸਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਗਾਮਵਾਸੀ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਫਾਲੇ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਕੂਟਵਾਣਿਜੋ ‘‘ਫਾਲਾ ਤੇ ਮੂਸਿਕਾਹਿ ਖਾਦਿਤਾ’’ਤਿ ਮੂਸਿਕਵਚ੍ਚਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਇਤਰੋ ‘‘ਖਾਦਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਮੂਸਿਕਾਹਿ ਖਾਦਿਤੇ ਕਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਨ੍ਹਾਨਤ੍ਥਾਯ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਕਤ੍ਥਚਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਮਾ ਅਦਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕੂਟਵਾਣਿਜਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਤਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਤੀਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਮ ਉਦਕੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗਕਾਲੇ ਏਕੋ ਕੁਲਲੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਨਖਪਞ੍ਜਰੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਅਹਂ ਪਾਣਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰਵਿਤ੍ਵਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋਪਿ ਮੋਚੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮੁਸਾ ਭਣਸਿ, ਕੁਲਲਾ ਦਾਰਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਹੋਤੁ, ਅਯੁਤ੍ਤੇਪਿ ਹੋਨ੍ਤੇ ਅਹਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ, ਕੁਲਲੇਨੇਵ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਨੀਤੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਰੇ ਦੁਟ੍ਠਚੋਰ ਮਨੁਸ੍ਸਮਾਰਕ, ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਡ੍ਢਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਸੋ ‘‘ਮਮ ਰੁਚ੍ਚਨਕਮੇਵ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਕੂਟਵਾਣਿਜੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਅਯਂ, ਸਾਮਿ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਗਤੋ, ‘ਕਹਂ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘ਕੁਲਲੇਨ ਹਟੋ’ਤਿ ਆਹ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਥ ਮੇ ਅਡ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਣੇ’’ਤਿ ਇਤਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਆਮ, ਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਤੋ, ਸੇਨੇਨ ਪਹਟਭਾਵੋ ਸਚ੍ਚਮੇਵ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਲੋਕੇ ਕੁਲਲਾ ਨਾਮ ਦਾਰਕੇ ਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ – ‘‘ਕੁਲਲਾ ਦਾਰਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਮੂਸਿਕਾ ਪਨ ਅਯਫਾਲੇ ਖਾਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਂ ਕਿਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਮਿ, ਮਯਾ ਏਤਸ੍ਸ ਘਰੇ ਪਞ੍ਚ ਫਾਲਸਤਾਨਿ ਠਪਿਤਾਨਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ‘ਫਾਲਾ ਤੇ ਮੂਸਿਕਾਹਿ ਖਾਦਿਤਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘ਇਦਂ ਤੇ ਫਾਲੇ ਖਾਦਿਤਮੂਸਿਕਾਨਂ ਵਚ੍ਚ’ਨ੍ਤਿ ਵਚ੍ਚਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸਾਮਿ, ਮੂਸਿਕਾ ਚੇ ਫਾਲੇ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਕੁਲਲਾਪਿ ਦਾਰਕੇ ਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਨ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਸੇਨਾਪਿ ਤਂ ਨ ਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਸੋ ਪਨ ‘ਫਾਲਾ ਤੇ ਮੂਸਿਕਾਹਿ ਖਾਦਿਤਾ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤੇਸਂ ਖਾਦਿਤਭਾਵਂ ਵਾ ਅਖਾਦਿਤਭਾਵਂ ਵਾ ਜਾਨਾਥ, ਅਡ੍ਡਂ ਮੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਥਾ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਠਸ੍ਸ ਪਟਿਸਾਠੇਯ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਿਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –

੧੩੫. ‘‘ਸਠਸ੍ਸ ਸਾਠੇਯ੍ਯਮਿਂਦ ਸੁਚਿਨ੍ਤਿਤਂ, ਪਚ੍ਚੋਡ੍ਡਿਤਂ ਪਟਿਕੂਟਸ੍ਸ ਕੂਟਂ;

ਫਾਲਂ ਚੇ ਖਾਦੇਯ੍ਯੁਂ ਮੂਸਿਕਾ, ਕਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਂ ਕੁਲਲਾ ਨ ਹਰੇਯ੍ਯੁਂ.

੧੩੬. ‘‘ਕੂਟਸ੍ਸ ਹਿ ਸਨ੍ਤਿ ਕੂਟਕੂਟਾ, ਭਵਤਿ ਚਾਪਿ ਨਿਕਤਿਨੋ ਨਿਕਤ੍ਯਾ;

ਦੇਹਿ ਪੁਤ੍ਤਨਟ੍ਠ ਫਾਲਨਟ੍ਠਸ੍ਸ ਫਾਲਂ, ਮਾ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤਮਹਾਸਿ ਫਾਲਨਟ੍ਠੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਠਸ੍ਸਾਤਿ ਸਠਭਾਵੇਨ ਕੇਰਾਟਿਕੇਨ ‘‘ਏਕਂ ਉਪਾਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਸਨ੍ਤਕਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਸਠਸ੍ਸ. ਸਾਠੇਯ੍ਯਮਿਦਂ ਸੁਚਿਨ੍ਤਿਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਟਿਸਾਠੇਯ੍ਯਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਤਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ. ਪਚ੍ਚੋਡ੍ਡਿਤਂ ਪਟਿਕੂਟਸ੍ਸ ਕੂਟਨ੍ਤਿ ਕੂਟਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਯਾ ਪਟਿਕੂਟਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਚ੍ਚੋਡ੍ਡਿਤਂ, ਪਟਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਡ੍ਡਿਤਸਦਿਸਮੇਵ ਕਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਾਲਂ ਚੇ ਖਾਦੇਯ੍ਯੁਂ ਮੂਸਿਕਾਤਿ ਯਦਿ ਮੂਸਿਕਾ ਫਾਲਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯੁਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਂ ਕੁਲਲਾ ਨ ਹਰੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਮੂਸਿਕਾਸੁ ਫਾਲੇ ਖਾਦਨ੍ਤੀਸੁ ਕੁਲਲਾ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਕੁਮਾਰਂ ਨੋ ਹਰੇਯ੍ਯੁਂ.

ਕੂਟਸ੍ਸ ਹਿ ਸਨ੍ਤਿ ਕੂਟਕੂਟਾਤਿ ਤ੍ਵਂ ‘‘ਅਹਮੇਵ ਮੂਸਿਕਾਹਿ ਫਾਲੇ ਖਾਦਾਪਿਤਪੁਰਿਸੋ ਕੂਟੋ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਨ ਕੂਟਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਬਹੂ ਕੂਟਾ ਸਨ੍ਤਿ, ਕੂਟਸ੍ਸ ਕੂਟਾਤਿ ਕੂਟਪਟਿਕੂਟਾਨਂ ਏਤਂ ਨਾਮਂ, ਕੂਟਸ੍ਸ ਪਟਿਕੂਟਾ ਨਾਮ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਵਤਿ ਚਾਪਿ ਨਿਕਤਿਨੋ ਨਿਕਤ੍ਯਾਤਿ ਨਿਕਤਿਨੋ ਨੇਕਤਿਕਸ੍ਸ ਵਞ੍ਚਨਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਕਤ੍ਯਾ ਅਪਰੋ ਨਿਕਤਿਕਾਰਕੋ ਵਞ੍ਚਨਕਪੁਰਿਸੋ ਭਵਤਿਯੇਵ. ਦੇਹਿ ਪੁਤ੍ਤਨਟ੍ਠ ਫਾਲਨਟ੍ਠਸ੍ਸ ਫਾਲਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਭੋ ਨਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤ ਪੁਰਿਸ, ਏਤਸ੍ਸ ਨਟ੍ਠਫਾਲਸ੍ਸ ਫਾਲਂ ਦੇਹਿ. ਮਾ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤਮਹਾਸਿ ਫਾਲਨਟ੍ਠੋਤਿ ਸਚੇ ਹਿਸ੍ਸ ਫਾਲਂ ਨ ਦਸ੍ਸਸਿ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਤੇ ਹਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਤੇ ਏਸ ਮਾ ਹਰਤੁ, ਫਾਲਮਸ੍ਸ ਦੇਹੀਤਿ. ‘‘ਦੇਮਿ, ਸਾਮਿ, ਸਚੇ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦੇਮਿ, ਸਾਮਿ, ਸਚੇ ਮੇ ਫਾਲੇ ਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਨਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਪੁਤ੍ਤਂ, ਨਟ੍ਠਫਾਲੋ ਚ ਫਾਲਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਭੋਪਿ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤਾ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਕੂਟਵਾਣਿਜੋ ਇਦਾਨਿ ਕੂਟਵਾਣਿਜੋਵ, ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਣਿਜੋ ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਣਿਜੋਯੇਵ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾਮਚ੍ਚੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਕੂਟਵਾਣਿਜਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਮਾ.

[੨੧੯] ੯. ਗਰਹਿਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਮੇ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਮੇਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਏਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਗਹਿਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਨਭਿਰਤਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤਂ ਪਨ ਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਨੇਸੁਂ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਲੇਸਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਿਲੇਸੋ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇਹਿਪਿ ਗਰਹਿਤੋ, ਤ੍ਵਂ ਏਵਰੂਪੇ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਕਸ੍ਮਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇਹਿਪਿ ਗਰਹਿਤਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਵਾਨਰਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਏਕੋ ਵਨਚਰਕੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਚਿਰਂ ਰਾਜਗੇਹੇ ਵਸਮਾਨੋ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਕਿਰਿਯਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਨਚਰਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਵਾਨਰਂ ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ, ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਵਾਨਰਗਣੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਗਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਮਹਨ੍ਤੇ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਕਹਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਵੁਤ੍ਥੋਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਥਂ ਮੁਤ੍ਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ਕੇਲ਼ਿਮਕ੍ਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਮ ਵਤ੍ਤੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਮਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕਿਰਿਯਂ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ ਜਾਨਿਸ੍ਸਥ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਤਾਵ ਕਥੇਥ, ਸੋਤੁਕਾਮਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਮਾ ਮਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਕਿਰਿਯਂ ਪੁਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਥੇਥ ਸੋਤੁਕਾਮਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਖਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਪਿ ‘ਮਯ੍ਹਂ ਮਯ੍ਹ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਸੁਣਾਥ ਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਧਬਾਲਾਨਂ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –

੧੩੭. ‘‘ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਮੇ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਮੇ, ਏਸਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਦਿਵਾ ਕਥਾ;

ਦੁਮ੍ਮੇਧਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਅਪਸ੍ਸਤਂ.

੧੩੮. ‘‘ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਗਹਪਤਯੋ ਗੇਹੇ, ਏਕੋ ਤਤ੍ਥ ਅਮਸ੍ਸੁਕੋ;

ਲਮ੍ਬਤ੍ਥਨੋ ਵੇਣਿਕਤੋ, ਅਥੋ ਅਙ੍ਕਿਤਕਣ੍ਣਕੋ;

ਕੀਤੋ ਧਨੇਨ ਬਹੁਨਾ, ਸੋ ਤਂ ਵਿਤੁਦਤੇ ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਮੇ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਮੇਤਿ ਦੇਸਨਾਸੀਸਮਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਰਤਨਂ ਸਬ੍ਬਂ, ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਪਰਣ੍ਣਂ ਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਂ ਦ੍ਵਿਪਦਚਤੁਪ੍ਪਦਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਇਦਂ ਮੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਸਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਦਿਵਾ ਕਥਾਤਿ ਏਸਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਦਿਵਾ ਚ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਕਥਾ. ਅਞ੍ਞਂ ਪਨ ਤੇ ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਦੁਮ੍ਮੇਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਪਞ੍ਞਾਨਂ. ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਅਪਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਅਰਿਯਂ ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੋਸਂ ਨਵਵਿਧਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਏਸਾਵ ਕਥਾ. ਅਞ੍ਞਾ ਪਨ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਕਥਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

ਗਹਪਤਯੋਤਿ ਗੇਹੇ ਅਧਿਪਤਿਭੂਤਾ. ਏਕੋ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਘਰਸਾਮਿਕੇਸੁ ‘‘ਏਕੋ’’ਤਿ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਣਿਕਤੋਤਿ ਕਤਵੇਣੀ, ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸਣ੍ਠਾਪਿਤਕੇਸਕਲਾਪੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥੋ ਅਙ੍ਕਿਤਕਣ੍ਣਕੋਤਿ ਅਥ ਸ੍ਵੇਵ ਵਿਦ੍ਧਕਣ੍ਣੋ ਛਿਦ੍ਦਕਣ੍ਣੋਤਿ ਲਮ੍ਬਕਣ੍ਣਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਕੀਤੋ ਧਨੇਨ ਬਹੁਨਾਤਿ ਸੋ ਪਨੇਸ ਅਮਸ੍ਸੁਕੋ ਲਮ੍ਬਤ੍ਥਨੋ ਵੇਣਿਕਤੋ ਅਙ੍ਕਿਤਕਣ੍ਣੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਬਹੁਂ ਧਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੀਤੋ, ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਯਾਨਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਘਰਂ ਆਨੀਤੋ. ਸੋ ਤਂ ਵਿਤੁਦਤੇ ਜਨਨ੍ਤਿ ਸੋ ਗਹਪਤਿ ਆਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਾਦਿਭੇਦਂ ਜਨਂ ‘‘ਅਰੇ ਦੁਟ੍ਠਦਾਸ ਦੁਟ੍ਠਦਾਸਿ, ਇਮਂ ਨ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ ਮੁਖਸਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਤੁਦਤਿ, ਸਾਮਿਕੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਂ ਵਿਚਾਰੇਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਤਿਵਿਯ ਅਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ ਗਰਹਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਵਾਨਰਾ ‘‘ਮਾ ਕਥੇਥ, ਮਾ ਕਥੇਥ, ਅਸੋਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਅਸ੍ਸੁਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਉਭੋਹਿ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਕਣ੍ਣੇ ਦਲ਼੍ਹਂ ਪਿਦਹਿਂਸੁ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਇਦਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਂ ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਗਮਂਸੁ. ਸੋ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੋ ਗਰਹਿਤਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੋਯੇਵ ਕਿਰ ਨਾਮ ਜਾਤੋ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਵਾਨਰਗਣੋ ਬੁਦ੍ਧਪਰਿਸਾ ਅਹੋਸਿ, ਵਾਨਰਿਨ੍ਦੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਗਰਹਿਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਵਮਾ.

[੨੨੦] ੧੦. ਧਮ੍ਮਧਜਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੁਖਂ ਜੀਵਿਤਰੂਪੋਸੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਧਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਦਾ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਯ੍ਹਂ ਵਧਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਿਯੇਵ, ਸਨ੍ਤਾਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਨ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਯਸਪਾਣਿ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਕਾਲ਼ਕੋ ਨਾਮਸ੍ਸ ਸੇਨਾਪਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਅਹੋਸਿ ਨਾਮੇਨ ਧਮ੍ਮਧਜੋ ਨਾਮ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਨ ਸੀਸਪ੍ਪਸਾਧਨਕਪ੍ਪਕੋ ਛਤ੍ਤਪਾਣਿ ਨਾਮ. ਰਾਜਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਤਿ, ਸੇਨਾਪਤਿ ਪਨਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਲਞ੍ਜਂ ਖਾਦਤਿ ਪਰਪਿਟ੍ਠਿਮਂਸਿਕੋ, ਲਞ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕੇ ਸਾਮਿਕੇ ਕਰੋਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਪਰਾਜਿਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਰਾਜੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇਸੁ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸੇਸੁ ਨਾਮ, ਸਾਮਿ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤੇਸੁ ਕਾਲ਼ਕਸੇਨਾਪਤਿ ਲਞ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕੇ ਸਾਮਿਕੇ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਾਜਿਤਭਾਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਥੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ ਭਣੇ, ਅਡ੍ਡਂ ਤੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਅਡ੍ਡਂ ਪਟਿਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕਞ੍ਞੇਵ ਸਾਮਿਕਂ ਅਕਾਸਿ.

ਮਹਾਜਨੋ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਅਦਾਸਿ, ਸੋ ਸਦ੍ਦੋ ਮਹਾ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਸਦ੍ਦੋ ਨਾਮੇਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਦੇਵ, ਧਮ੍ਮਧਜਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਚ੍ਛਿਤੋ ਅਡ੍ਡੋ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੋ, ਤਤ੍ਰੇਸ ਸਾਧੁਕਾਰਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤੁਟ੍ਠੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਡ੍ਡੋ ਕਿਰ ਤੇ ਆਚਰਿਯ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਲ਼ਕੇਨ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ ਅਡ੍ਡਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਤੋ ਦਾਨਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੁਮ੍ਹੇਵ ਅਡ੍ਡਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਥ, ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਕਣ੍ਣਸੁਖਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਚ ਵੁਡ੍ਢੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਾਯ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਨਿਸੀਦਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਸਾਮਿਕੇਯੇਵ ਸਾਮਿਕੇ ਕਰੋਤਿ.

ਕਾਲ਼ਕੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਲਞ੍ਜਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਲਾਭਤੋ ਪਰਿਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਧਮ੍ਮਧਜਪਣ੍ਡਿਤੋ ਤਵ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਥੇਤੀ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪਰਿਭਿਨ੍ਦਿ. ਰਾਜਾ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚਾ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਨ ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਨ ਸਦ੍ਦਹਥ, ਤਸ੍ਸਾਗਮਨਕਾਲੇ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਓਲੋਕੇਥ. ਅਥਾਨੇਨ ਸਕਲਨਗਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥੇ ਕਤਭਾਵਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਅਡ੍ਡਕਾਰਕਪਰਿਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਸਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਮ ਸੇਨਾਪਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਦੇਵ, ਏਤਂ ਮਾਰੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਓਲ਼ਾਰਿਕਦੋਸਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਕਥਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥੇਕੋ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਰੂਪਾਯੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਸਯ੍ਹਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਂ ਤਂ ਤੇਨ ਦੋਸੇਨ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਅਸਯ੍ਹਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਨਾਮ ਸਾਰਭੂਮਿਯਂ ਰੋਪਿਤਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਯਮਾਨਂ ਤੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਹਿ ਫਲਂ ਦੇਤਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਸ੍ਵੇ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਮੇ ਮਾਪੇਹੀ’ਤਿ ਵਦਥ, ਸੋ ਮਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੋਸੇ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤ, ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਰਾਣਉਯ੍ਯਾਨੇ ਚਿਰਂ ਕੀਲ਼ਿਮ੍ਹ, ਇਦਾਨਿ ਨਵਉਯ੍ਯਾਨੇ ਕੀਲ਼ਿਤੁਕਾਮਮ੍ਹ, ਸ੍ਵੇ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਨੋ ਮਾਪੇਹਿ, ਸਚੇ ਮਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਜੀਵਿਤਂ ਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਕਾਲ਼ਕੇਨ ਲਞ੍ਜਂ ਅਲਭਮਾਨੇਨ ਰਾਜਾ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪਰਿਭਿਨ੍ਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨੋ ਸਯਨੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਭਵਨਂ ਉਣ੍ਹਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਰਿਗਬ੍ਭਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ‘ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਮਾਪੇਹੀ’ਤਿ ਆਹ, ਤਂ ਚਿਨ੍ਤੇਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਨਨ੍ਦਨਵਨਚਿਤ੍ਤਲਤਾਵਨਸਦਿਸਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਮਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਤਰਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਮਾਪੇਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਮਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਪੁਰਮੇਵ ਗਤੋ.

ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ, ਕੀਲ਼ਸ੍ਸੂ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਤ੍ਥੇਨ ਮਨੋਸਿਲਾਵਣ੍ਣੇਨ ਪਾਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਾਰਟ੍ਟਾਲਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪੁਪ੍ਫਫਲਭਾਰਭਰਿਤਨਾਨਾਰੁਕ੍ਖਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਾਲ਼ਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਚਨਂ ਕਤਂ, ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਏਕਰਤ੍ਤੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਮਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਰਜ੍ਜਂ ਗਹੇਤੁਂ ਕਿਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਨਂ ਅਸਯ੍ਹਕਮ੍ਮਂ ਕਾਰੇਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਤ੍ਤਰਤਨਮਯਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਮਾਪੇਮਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਤਾਵ ਤੇ ਮਾਪਿਤਂ, ਏਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਸਤ੍ਤਰਤਨਮਯਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਮਾਪੇਹਿ. ਸਚੇ ਮਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਜੀਵਿਤਂ ਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕੋ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਮਾਪੇਸਿ ਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਸਤਤਿਤ੍ਥਂ ਸਹਸ੍ਸਵਙ੍ਕਂ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਪਦੁਮਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਨ੍ਦਨਪੋਕ੍ਖਰਣਿਸਦਿਸਂ.

ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਮਾਪਿਤਾ, ਦੇਵ, ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਉਯ੍ਯਾਨਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਗੇਹਂ ਮਾਪੇਤੁਂ ਆਣਾਪੇਹਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ, ਆਚਰਿਯ, ਇਮਸ੍ਸ ਉਯ੍ਯਾਨਸ੍ਸ ਚੇਵ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਚ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਸਬ੍ਬਦਨ੍ਤਮਯਂ ਗੇਹਂ ਮਾਪੇਹਿ, ਨੋ ਚੇ ਮਾਪੇਸ੍ਸਸਿ, ਜੀਵਿਤਂ ਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕੋ ਗੇਹਮ੍ਪਿ ਮਾਪੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਗੇਹਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਮਣਿਂ ਮਾਪੇਤੁਂ ਆਣਾਪੇਹਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤ, ਇਮਸ੍ਸ ਦਨ੍ਤਮਯਗੇਹਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਮਣਿਂ ਮਾਪੇਹਿ, ਮਣਿਆਲੋਕੇਨ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮ. ਸਚੇ ਮਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਸਿ, ਜੀਵਿਤਂ ਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕੋ ਮਣਿਮ੍ਪਿ ਮਾਪੇਸਿ.

ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਧਮ੍ਮਧਜਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਦਾਯਿਕਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਮਞ੍ਞੇ, ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਦੇਵਤਾਪਿ ਮਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਂ ਆਣਾਪੇਹਿ. ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਂ ਦੇਵਤਾਪਿ ਮਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਮੇ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਮਾਪੇਹੀ’ਤਿ ਤਂ ਵਦਾਹੀ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਤਯਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ, ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ, ਦਨ੍ਤਮਯਪਾਸਾਦੋ, ਤਸ੍ਸ ਆਲੋਕਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਮਣਿਰਤਨਞ੍ਚ ਮਾਪਿਤਂ, ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਉਯ੍ਯਾਨਰਕ੍ਖਕਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਮਾਪੇਹਿ, ਨੋ ਚੇ ਮਾਪੇਸ੍ਸਸਿ, ਜੀਵਿਤਂ ਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਹੋਤੁ, ਲਭਮਾਨੋ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਯਨਪੀਠੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਕ੍ਕਾ ਮਾਪੇਤੁਂ, ਤਂ ਮਾਪੇਸਿ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਪਨ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਾਪੇਤੁਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਪਰੇਸਂ ਹਤ੍ਥੇ ਮਰਣਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਨਾਥਮਰਣਮੇਵ ਵਰਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨਾਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਦ੍ਵਾਰੇਨੇਵ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਸਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿ.

ਸਕ੍ਕੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵਨਚਰਕੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤ੍ਵਂ ਸੁਖੁਮਾਲੋ, ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਰੂਪੋ ਵਿਯ ਇਮਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੩੬. ‘‘ਸੁਖਂ ਜੀਵਿਤਰੂਪੋਸਿ, ਰਟ੍ਠਾ ਵਿਵਨਮਾਗਤੋ;

ਸੋ ਏਕਕੋ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ, ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਸੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਂ ਜੀਵਿਤਰੂਪੋਸੀਤਿ ਤ੍ਵਂ ਸੁਖੇਨ ਜੀਵਿਤਸਦਿਸੋ ਸੁਖੇਧਿਤੋ ਸੁਖਪਰਿਹਤੋ ਵਿਯ. ਰਟ੍ਠਾਤਿ ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਾ. ਵਿਵਨਮਾਗਤੋਤਿ ਨਿਰੁਦਕਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ. ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇਤਿ ਰੁਕ੍ਖਸਮੀਪੇ. ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਸੀਤਿ ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਏਕਕੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਝਾਯਸਿ ਪਜ੍ਝਾਯਸਿ, ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੪੦. ‘‘ਸੁਖਂ ਜੀਵਿਤਰੂਪੋਸ੍ਮਿ, ਰਟ੍ਠਾ ਵਿਵਨਮਾਗਤੋ;

ਸੋ ਏਕਕੋ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ, ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਾਮਿ;

ਸਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮ, ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਅਹਂ ਸੁਖਂ ਜੀਵਿਤਰੂਪੋ ਰਟ੍ਠਾ ਚ ਵਿਵਨਮਾਗਤੋ, ਸੋਹਂ ਏਕਕੋਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਾਮਿ. ਯਂ ਪਨ ਵਦੇਸਿ ‘‘ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ, ਤਂ ਤੇ ਪਵੇਦੇਮਿ ‘‘ਸਤਂ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਹਞ੍ਹਿ ਸਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਇਧ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਸਤਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਂ ਸਤਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ. ਲਾਭੋ ਅਲਾਭੋ ਯਸੋ ਅਯਸੋ ਨਿਨ੍ਦਾ ਪਸਂਸਾ ਸੁਖਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਵਿਧੋ ਲੋਕਧਮ੍ਮੋ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਬ੍ਭਾਹਤਾ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਕਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਨ ਪਵੇਧੇਨ੍ਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਕਮ੍ਪਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਤਂ ਧਮ੍ਮੋ ਇਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਮ੍ਹੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਕ੍ਕੋ ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕਸ੍ਮਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਰਾਜਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਆਹਰਾਪੇਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਲਦ੍ਧੁਂ, ਸੋਹਂ ‘ਕਿਂ ਮੇ ਪਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਮਰਣੇਨ, ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨਾਥਮਰਣਂ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਧਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਹਂ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ, ਮਯਾ ਤੇ ਉਯ੍ਯਾਨਾਦੀਨਿ ਮਾਪਿਤਾਨਿ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਮਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਰਞ੍ਞੋ ਸੀਸਪ੍ਪਸਾਧਨਕਪ੍ਪਕੋ ਛਤ੍ਤਪਾਣਿ ਨਾਮ, ਸੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ਏਤਂ ਕਪ੍ਪਕਂ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਕਾਤੁਂ ਵਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਇਤਿ ਸਕ੍ਕੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾ ਭਾਯੀ’’ਤਿ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਵਪੁਰਮੇਵ ਗਤੋ.

ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੋ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਛਤ੍ਤਪਾਣਿਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਕਿਰ, ਸਮ੍ਮ ਛਤ੍ਤਪਾਣਿ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਭਾਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਕ੍ਕੋ, ਦੇਵਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਆਚਿਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਨਾਮ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸੋ ‘‘ਆਮ, ਅਹਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਛਤ੍ਤਪਾਣਿ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ਇਮਂ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਕਿਰ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਸੀ’’ਤਿ?

‘‘ਅਨੁਸੂਯਕੋ ਅਹਂ ਦੇਵ, ਅਮਜ੍ਜਪਾਯਕੋ ਅਹਂ;

ਨਿਸ੍ਨੇਹਕੋ ਅਹਂ ਦੇਵ, ਅਕ੍ਕੋਧਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ.

‘‘ਮਯ੍ਹਞ੍ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸੂਯਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਜ੍ਜਂ ਮੇ ਨ ਪਿਵਿਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਪਰੇਸੁ ਮੇ ਸ੍ਨੇਹੋ ਵਾ ਕੋਧੋ ਵਾ ਨ ਭੂਤਪੂਬ੍ਬੋ. ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ, ਭੋ ਛਤ੍ਤਪਾਣਿ, ‘‘ਅਨੁਸੂਯਕੋਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਦਸੀਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਦੇਵ, ਅਨੁਸੂਯਕੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨੁਸੂਯਕੋ ਜਾਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਣਾਹਿ ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਸੂਯਕਕਾਰਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਰਣਾ ਰਾਜ, ਬਨ੍ਧਾਪੇਸਿਂ ਪੁਰੋਹਿਤਂ;

ਸੋ ਮਂ ਅਤ੍ਥੇ ਨਿਵੇਦੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾਹਂ ਅਨੁਸੂਯਕੋ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਹਂ, ਦੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰੇ ਤਾਦਿਸੋਵ ਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਰਣਾ ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਸਿਂ.

‘‘ਅਬਦ੍ਧਾ ਤਤ੍ਥ ਬਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਬਾਲਾ ਪਭਾਸਰੇ;

ਬਦ੍ਧਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਧੀਰਾ ਪਭਾਸਰੇ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੧੨੦) –