੯. ਦਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੯੮. ਨਵਮੇ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਵਾ ਚੇਤਨਾ ਦਾਨਂ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਚ੍ਚਾਗਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਆਮਿਸਦਾਨਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਦੇਯ੍ਯਭਾਵਵਸੇਨ ਆਮਿਸਦਾਨਂ ਨਾਮ. ਤੇ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਦੀਹਿ ਆਮਸਿਤਬ੍ਬਤੋ ਆਮਿਸਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਚੇਤਨਾ ਆਮਿਸਦਾਨਂ. ਧਮ੍ਮਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ, ਇਮੇ ਵਿਞ੍ਞੁਗਰਹਿਤਾ, ਇਮੇ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾ; ਇਮੇ ਸਮਤ੍ਤਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੇ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ. ਯੋ ਪਨ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ, ਇਮੇ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ, ਇਮੇ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਇਮੇ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਇਮੇ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਅਮਤਾਧਿਗਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਇਦਂ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਨਾਮ. ਏਤਦਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਗ੍ਗਂ. ਯਦਿਦਨ੍ਤਿ ਯਂ ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਤਂ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦਾਨੇਸੁ ਅਗ੍ਗਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਉਤ੍ਤਮਂ. ਵਿਵਟ੍ਟਗਾਮਿਧਮ੍ਮਦਾਨਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਤੋ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਕਲਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ. ਲੋਕਿਯਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਦਾਨਾਨਂ ਨਿਦਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਮੂਲਂ. ਤੇਨਾਹ –

‘‘ਸਬ੍ਬਦਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਜਿਨਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਰਸਂ ਧਮ੍ਮਰਸੋ ਜਿਨਾਤਿ;

ਸਬ੍ਬਰਤਿਂ ਧਮ੍ਮਰਤੀ ਜਿਨਾਤਿ, ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ ਜਿਨਾਤੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੫੪) –

ਅਭਯਦਾਨਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਦਾਨੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਸਾਧਾਰਣਭੋਗਿਤਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਤੋ ਸਯਮੇਵ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਸਂਵਿਭਜਨਂ ਆਮਿਸਸਂਵਿਭਾਗੋ. ਸਾਧਾਰਣਭੋਗਿਤਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਦਿਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਉਪਦੇਸੋ ਧਮ੍ਮਸਂਵਿਭਾਗੋ. ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਚ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਪਰੇਸਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨਂ ਆਮਿਸਾਨੁਗ੍ਗਹੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਰੇਸਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਗ੍ਗਹੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਗਾਥਾਸੁ ਯਮਾਹੁ ਦਾਨਂ ਪਰਮਨ੍ਤਿ ਯਂ ਦਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਖੇਤ੍ਤਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਲ਼ਾਰਭਾਵੇਨ ਪਰਮਂ ਉਤ੍ਤਮਂ, ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਵਾ ਪੂਰਣਤੋ ਫਲਨਤੋ, ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਲੋਭਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦਿਕਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮਦ੍ਦਨਤੋ ਹਿਂਸਨਤੋ ‘‘ਪਰਮ’’ਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਆਹੁ. ਅਨੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਯਂ ਦਾਨਂ ਚੇਤਨਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਤਿਸਯਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਅਗ੍ਗਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾ ਚ ਉਤ੍ਤਰਰਹਿਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਭਾਵਸਾਧਨਂ ਚਾਤਿ ਆਹੁ. ਯਂ ਸਂਵਿਭਾਗਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਪਰਮਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਵਣ੍ਣਯੀਤਿ ਕਿਤ੍ਤਯਿ, ‘‘ਭੋਜਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਦਮਾਨੋ ਦਾਯਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਪਞ੍ਚ ਠਾਨਾਨਿ ਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੫.੩੭), ‘‘ਏਵਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਇਤਿਵੁ. ੨੬) ਚ ਪਸਂਸਯਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਦਾਨਂ ਸਂਵਿਭਾਗੋ ਚ ਪਰਮਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਗ੍ਗਮ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਮ੍ਹੀਤਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ ਸੇਟ੍ਠੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਰਿਯਸਙ੍ਘੇ ਚ. ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਫਲਸਦ੍ਧਾਯ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸਦ੍ਧਾਯ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਓਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ. ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਖੇਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤੇਪਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਦਾਨਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਹੋਤਿ ਮਹਾਜੁਤਿਕਂ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਸਨ੍ਨਮ੍ਹਿ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਨਾਮ ਦਕ੍ਖਿਣਾ;

ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ, ਅਥ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੇ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੮੦੪; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੯੫);

ਵਿਞ੍ਞੂਤਿ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ. ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਦਾਨਫਲਂ ਦਾਨਾਨਿਸਂਸਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਕੋ ਨ ਯਜੇਥ ਕਾਲੇਤਿ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਕੋ ਨਾਮ ਦਾਨਂ ਨ ਦਦੇਯ੍ਯ? ਸਦ੍ਧਾ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਮ੍ਮੁਖਿਭੂਤਕਾਲੇਯੇਵ ਹਿ ਦਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇ.

ਏਵਂ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਆਮਿਸਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਾਨੁਗ੍ਗਹੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਧਮ੍ਮਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਾਨੁਗ੍ਗਹੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਚੇਵ ਭਾਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਭਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਭਾਸਨ੍ਤਿ ਸੁਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦੇਸਕਾ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਤਿ ਉਭਯਂ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯੇ ਸੁਗਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਚ, ਤੇਸਂ ਦੇਸਕਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਸੋ ਧਮ੍ਮਦਾਨਧਮ੍ਮਸਂਵਿਭਾਗਧਮ੍ਮਾਨੁਗ੍ਗਹਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਮਤ੍ਥਸਾਧਨਤੋ ਪਰਮੋ. ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸਾਦਿਸਬ੍ਬਸਂਕਿਲੇਸਮਲਵਿਸੋਧਨੇਨ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ. ਕੀਦਿਸਾਨਂ? ਯੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ. ਯੇ ਚ –

‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ, ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ;

ਸਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯੋਦਪਨਂ, ਏਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੦; ਧ. ਪ. ੧੮੩) –

ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਏਵਂ ਪਕਾਸਿਤੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਓਵਾਦੇ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਯਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦਯੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਤਿਵਿਯ ਵੋਦਾਯਤੀਤਿ.

ਨਵਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.