੮. ਭਿਦੁਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੭੭. ਅਟ੍ਠਮੇ ਭਿਦੁਰਾਯਨ੍ਤਿ ਭਿਦੁਰੋ ਅਯਂ. ਕਾਯੋਤਿ ਰੂਪਕਾਯੋ. ਸੋ ਹਿ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਂ ਕੇਸਾਦੀਨਞ੍ਚ ਸਮੂਹਟ੍ਠੇਨ, ਏਵਂ ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਜੇਗੁਚ੍ਛਾਨਂ ਆਯੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦੇਸੋਤਿਪਿ ਕਾਯੋ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਆਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਆਯੋ. ਕੇ ਆਯਨ੍ਤਿ? ਕੁਚ੍ਛਿਤਾ ਕੇਸਾਦਯੋ. ਇਤਿ ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਆਯੋਤਿਪਿ ਕਾਯੋ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਞ੍ਜੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਂ ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਮਯੋ ਰੂਪਕਾਯੋ ਭਿਦੁਰੋ ਭੇਦਨਸੀਲੋ ਭੇਦਨਸਭਾਵੋ ਖਣੇ ਖਣੇ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨਸਭਾਵੋਤਿ. ‘‘ਭਿਨ੍ਦਰਾਯ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਤੇਭੂਮਕਂ ਕੁਸਲਾਦਿਚਿਤ੍ਤਂ. ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨ – ਤਂ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨਪਜਾਨਨਵਿਧੁਰਂ ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਜਾਨਨਂ ਉਪਲਦ੍ਧਿ, ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਿਰਜ੍ਜਨਧਮ੍ਮਂ, ਪਲੁਜ੍ਜਨਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਉਪਧੀਤਿ ਖਨ੍ਧੂਪਧਿ, ਕਿਲੇਸੂਪਧਿ, ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੂਪਧਿ, ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣੂਪਧੀਤਿ ਏਤੇ ‘‘ਉਪਧੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਿਸਞ੍ਞਿਤਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਧਮ੍ਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਪ੍ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਸਭਾਵਤਾਯ ਪਕਤਿਵਿਜਹਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸੁਖਤਾਯ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਵਿਸੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਉਪਧਿਵਿਭਾਗੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਮੁਖੇਨ ਤਥਾਬੁਜ੍ਝਨਕਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰੋ.ਕਥਿਤੋ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਦ੍ਵਯਮੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਂ, ‘‘ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਤਦਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੫) ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣੇਨੇਵ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਗਾਥਾਯਂ ਉਪਧੀਸੁ ਭਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਉਪਧੀਸੁ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਞਾਣਵਸੇਨ ਭਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਤੇਸਂ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ. ਇਮਿਨਾ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਞਾਣਮੇਵ ਹਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਜਾਤਿਮਰਣਮਚ੍ਚਗਾਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਜਾਤਿਮਰਣਂ ਅਤੀਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਸਮ੍ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਮਂ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਨ੍ਤਿਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਏਵਂਭੂਤੋ ਚ ਕਾਲਂ ਕਙ੍ਖਤਿ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਨਂ ਵਸੇਨ ਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਭਾਵਿਤਕਾਯਸੀਲਚਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤੋ ਮਰਣਂ ਜੀਵਿਤਞ੍ਚ ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲਂ ਕਙ੍ਖਤਿ ਉਦਿਕ੍ਖਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਤ੍ਥਨਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ –

‘‘ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਾਮਿ ਮਰਣਂ, ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਾਮਿ ਜੀਵਿਤਂ;

ਕਾਲਞ੍ਚ ਪਟਿਕਙ੍ਖਾਮਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਸਂ ਭਤਕੋ ਯਥਾ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੬੦੬);

ਅਟ੍ਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.