੧. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੭੦. ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਦਿਟ੍ਠਾ ਮਯਾਤਿ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠਾ, ਮਮ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਚਕ੍ਖੂਹਿ ਦਿਟ੍ਠਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਵਿਦਿਤਾ. ਤੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਇਦਾਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ. ਅਰਿਯਾਨਂ ਉਪਵਾਦਕਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਿਹਿਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪਿ ਗੁਣਪਰਿਧਂਸਨੇਨ ਅਭੂਤਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨੇਨ ਉਪਵਾਦਕਾ ਅਕ੍ਕੋਸਕਾ ਗਰਹਕਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾਤਿ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਸ੍ਸਨਹੇਤੁ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਨਾਨਾਵਿਧਕਮ੍ਮਾ ਯੇ ਚ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਮੂਲਕੇਸੁ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਚੀਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਗਹਿਤਾਸੁ ਪੁਨਵਚਨਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਨੇਸਂ. ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ ਹਿ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਦਿਸੋ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਂ ਆਰਾਧੇਯ੍ਯ; ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵਦਾਮਿ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੪੯).

ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਤੋ ਚ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰਂ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਏਵਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰਂ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਜ੍ਜਾਨੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੩੧੦).

ਤਂ ਖੋ ਪਨਾਤਿਆਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭਾਵਂ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਗਾਥਾਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਮਨਂ ਪਣਿਧਾਯਾਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਾਚਞ੍ਚ ਭਾਸਿਯਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾਚਂ ਭਾਸਿਤ੍ਵਾ. ਮਿਚ੍ਛਾ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਵਸੇਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਥ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਮਨਂ ਪਣਿਧਾਯਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਤਥਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਚਰਣੇ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਹਿਤਾਵਹੇਨ ਸੁਤੇਨ ਵਿਰਹਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪੁਞ੍ਞਕਰੋਤਿ ਤਤੋ ਏਵ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦਤਾਯ ਕਿਬ੍ਬਿਸਕਾਰੀ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਮਿਂ ਇਧ ਜੀਵਿਤੇਤਿ ਇਧ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਜੀਵਿਤੇ ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤੇ. ਤਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਯੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ, ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੩; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੪੫), ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਯੁ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੪੫; ਮਹਾਨਿ. ੧੦) ਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਸੀਘਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗੂਪਗੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤਿਟ੍ਠੋ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਅਪੁਞ੍ਞਕਰੋ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਨਿਰਯਂ ਸੋ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿ.

ਪਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.