੯. ਤਣ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੮. ਨਵਮੇ ਤਣ੍ਹਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਤਣ੍ਹਾ, ਰੂਪਾਦਿਵਿਸਯਂ ਤਸਤੀਤਿ ਵਾ ਤਣ੍ਹਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕੋ ਰਾਗੋ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋ ਰਾਗੋ ਭਵਵਸੇਨ ਪਤ੍ਥਨਾ ਚ ਭਵਤਣ੍ਹਾ. ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋ ਰਾਗੋ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ. ਅਪਿਚ ਪਚ੍ਛਿਮਤਣ੍ਹਾਦ੍ਵਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ ਏਵ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾ? ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋ ਰਾਗੋ ਸਾਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਾਗੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਭਵਤਣ੍ਹਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ? ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋ ਰਾਗੋ ਸਾਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਾਗੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ. ਅਵਸੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੧੬).
ਇਮਾ ਚ ਤਿਸ੍ਸੋ ਤਣ੍ਹਾ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਤਣ੍ਹਾਤਿ ਵਿਸਯਭੇਦਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਛਬ੍ਬਿਧਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਾਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪਾਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਤਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ, ਇਤਿ ਅਤੀਤਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸ, ਅਨਾਗਤਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸਾਤਿ ਵਿਭਾਗਤੋ ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਸਙ੍ਗਹੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਕਾਲਭੇਦਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਵਿਭਾਗੇ ਅਕਰਿਯਮਾਨੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸੇਵ, ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਵਿਭਾਗਮਤ੍ਤੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਛਲ਼ੇਵ, ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਭਾਗਮ੍ਪਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਤਿਸ੍ਸੋਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.
ਗਾਥਾਸੁ ਤਣ੍ਹਾਯੋਗੇਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਯੋਗੇਨ, ਕਾਮਯੋਗੇਨ, ਭਵਯੋਗੇਨ ਚ. ਸਂਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ, ਭਵਾਦੀਸੁ ਸਂਯੋਜਿਤਾ ਵਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਭਵਾਭਵੇ’’ਤਿ. ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਚੇਵ ਮਹਨ੍ਤੇ ਚ ਭਵੇ ਲਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਭਵੋਤਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਭਵੋਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਵਾਭਵੇ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਸਤ੍ਤਵਿਸਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਤੇਨ ਭਵਤਣ੍ਹਾ, ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯੋਗੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇ ਯੋਗਯੁਤ੍ਤਾ ਮਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਤੇ ਏਵਂਭੂਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਮਾਰਸ੍ਸ ਪਾਸਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਯੋਗੇਨ ਯੁਤ੍ਤਾ ਬਦ੍ਧਾ. ਰਾਗੋ ਹਿ ਮਾਰਯੋਗੋ ਮਾਰਪਾਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰੋ ਪਾਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਚਰਤਿ ਮਾਨਸੋ;
ਤੇਨ ਤਂ ਬਾਧਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਮੇ ਸਮਣ ਮੋਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੧; ਮਹਾਵ. ੩੩);
ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਤ੍ਤਾ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਧਿਗਮੇਨ ਅਯੋਗਕ੍ਖੇਮਿਨੋ. ਉਪਰੂਪਰਿ ਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਜਨਨਤੋ ਜਨਾ, ਪਾਣਿਨੋ. ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸਤ੍ਤਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾ.
‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਪਾਟਿ, ਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨ ਚ;
ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਸਂਸਾਰੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. –
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਂਸਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਣ੍ਹਾਯੋਗਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਜਾਤਿਮਰਣਗਾਮਿਨੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਜਨਨਮਰਣਸ੍ਸੇਵ ਉਪਗਮਨਸੀਲਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਚ ਤਣ੍ਹਂ ਪਹਨ੍ਤ੍ਵਾਨਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਸਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਵ.
ਨਵਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.