੧੦. ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੯. ਦਸਮਸ੍ਸ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥਾ ਸੇਕ੍ਖਬਹੁਲਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਤੁਂ ਅਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਂ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ. ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਟ੍ਠਾਨਂ. ਆਦਿਚ੍ਚੋਵ ਯਥਾ ਆਦਿਚ੍ਚੋ ਅਬ੍ਭਾਦਿਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਤੇਜਸਾਤਿ ਤੀਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਭਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਕ੍ਕਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਂ ਆਕਾਸਗਤਂ ਤਮਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰੋਚਤਿ, ਓਭਾਸਤਿ, ਤਪਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰੋਚਤੀਤਿ.
ਅਸੇਕ੍ਖੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਜਾਤਾਤਿ ਸੇਕ੍ਖਾ, ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਏਤੇਤਿ ਵਾ ਸੇਕ੍ਖਾ, ਅਪਰਿਯੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਸਯਮੇਵ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਸੇਕ੍ਖਾ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਧਮ੍ਮਾ ਚ. ਅਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਉਪਰਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਭਾਵੇਨ ਨ ਸੇਕ੍ਖਾਤਿ ਅਸੇਕ੍ਖਾ. ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਸੇਕ੍ਖਭਾਵਾਸਙ੍ਕਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਪਟਿਸੇਧੋਤਿ ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਵਾਨਾਪਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪਗਮਨਤੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾ, ਅਟ੍ਠਸੁਪਿ ਮਗ੍ਗਫਲੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ; ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੁਮਗ੍ਗਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਧਮ੍ਮਾ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਧਮ੍ਮਾਪਿ ‘‘ਤਾਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਚ, ਤਂਸਿਕ੍ਖਾਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਅਰਹਤੋ ਇਤਰੇਸਂ ਵਿਯ ਸੇਕ੍ਖਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ‘‘ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਏਤੇ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾ ਸੀਲਂ ਏਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਸੇਕ੍ਖਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਤਦਾਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਅਸੇਕ੍ਖਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੇਕ੍ਖਭਾਵਪ੍ਪਟਿਸੇਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਸਿਕ੍ਖਾਫਲਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਾ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਵਚਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ, ਨਾਪਿ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਸੇਕ੍ਖਵਚਨਂ, ਨ ਚ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਨਸੀਲਾ. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਅਤ੍ਥੇਹਿ ਅਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਾ ਸੇਕ੍ਖਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲੇਸੁ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਵਚਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ, ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਚ ਸੇਕ੍ਖਵਚਨਂ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚ ਸਿਕ੍ਖਨਸੀਲਾ. ਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਅਤ੍ਥੇਹਿ ਸੇਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵ.
ਅਥ ਵਾ ਸੇਕ੍ਖਾਤਿ ਅਪਰਿਯੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਵਚਨਨ੍ਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖਾਤਿ ਪਦਂ ਪਰਿਯੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਨ ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿ. ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸੇਕ੍ਖਾ ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਚ ਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਵ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਸੇਕ੍ਖਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਚ ਅਤ੍ਥੇਹਿ ਸੇਕ੍ਖਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਚੇ? ਤਂ ਨ, ਸਦਿਸੇਸੁ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰਤੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਤੋ ਹਿ ਨਿਨ੍ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਕਿਚ੍ਚਕਰਣਂ ਵਿਪਾਕਭਾਵਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਏਵ ਸੇਕ੍ਖਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਭਾਵਂ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਕੁਸਲਸੁਖਤੋ ਚ ਵਿਪਾਕਸੁਖਂ ਸਨ੍ਤਤਰਤਾਯ ਪਣੀਤਤਰਨ੍ਤਿ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਵ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.
ਤੇ ਪਨ ਅਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਇਧ ਤਿਧਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ ਰੁਲ਼੍ਹਿਯਂ ਗੁਣੇਤਿ ਬਹੂਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਪ੍ਪਯੋਗੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਸਙ੍ਖੇਯ੍ਯੋ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਮਹਾਉਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੫੧; ੬.੩੭) ਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਆਗਤੋ. ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦਾਰੁਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੪੧) ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ ਹਦਯਂ ਪਣ੍ਡਰਂ ਮਨੋ ਮਨਾਯਤਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੬੩, ੬੫) ਰੁਲ਼੍ਹਿਯਂ. ‘‘ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਅਰਿਯੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਤੀਹਿ ਚ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੨) ਗੁਣੇ. ਇਧਾਪਿ ਗੁਣੇਯੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਗੁਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ. ਸਮਾਦਹਤਿ ਏਤੇਨ, ਸਯਂ ਵਾ ਸਮਾਦਹਤਿ, ਸਮਾਧਾਨਮੇਵ ਵਾਤਿ ਸਮਾਧਿ. ਪਕਾਰੇਹਿ ਜਾਨਾਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾ. ਸੀਲਮੇਵ ਖਨ੍ਧੋ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਫਲਭੂਤਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਚ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖੋ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਅਸੇਕ੍ਖੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਤਦੁਪਕਾਰਕਤੋ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਸਮ੍ਮਾਸਤਿਯੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਅਸੇਕ੍ਖੋ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਤਦੁਪਕਾਰਕਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਧਮ੍ਮਾ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਯਸ੍ਸ ਏਤੇ ਸੁਭਾਵਿਤਾਤਿ ਯੇਨ ਅਰਹਤਾ ਏਤੇ ਸੀਲਾਦਯੋ ਅਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਡ੍ਢਿਤਾ, ਸੋ ਆਦਿਚ੍ਚੋਵ ਵਿਰੋਚਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚੇਤੇ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਮਿਂ ਵਗ੍ਗੇ ਪਠਮਸੁਤ੍ਤੇ ਵਟ੍ਟਂ, ਪਰਿਯੋਸਾਨਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਵਟ੍ਟਂ, ਇਤਰੇਸੁ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤਂ.
ਦਸਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.