੨. ਧਾਤੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੧. ਦੁਤਿਯੇ ਧਾਤੁਯੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਸਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਧਾਤੁਯੋ. ਯਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਸਭਾਵਸ੍ਸ ਚ, ਇਤਰਂ ਸਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਧਾਤੁ. ਰੂਪਧਾਤੂਤਿ ਰੂਪਭਵੋ. ਧਾਤੁਯਾ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਭਵੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਭਵਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਧ ਭਵੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਥਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ –

‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਰੂਪਾਵਚਰਾ? ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠੇ ਦੇਵੇ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥਾਵਚਰਾ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਰੂਪਾਵਚਰਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੨੮੯) –

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾ ਰੂਪਧਾਤੁ. ਅਰੂਪਧਾਤੂਤਿ ਅਰੂਪਭਵੋ. ਇਧਾਪਿ ਭਵੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਥਿਤੋਤਿ –

‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਾ? ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੂਪਗੇ ਦੇਵੇ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਉਪਰਿਤੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੂਪਗੇ ਦੇਵੇ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਏਤ੍ਥਾਵਚਰਾ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੨੯੧) –

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪਧਾਤੁ. ਨਿਰੋਧਧਾਤੂਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਰੂਪਸਹਿਤਾ, ਰੂਪਪਟਿਬਦ੍ਧਾ, ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਰੂਪਧਾਤੁ, ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੋ, ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੋ ਚ, ਤੇਨ ਸਕਲੋ ਕਾਮਭਵੋ ਰੂਪਭਵੋ ਚ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਰੂਪਰਹਿਤਾ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਰੂਪਧਾਤੁ, ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੋ, ਤੇਨ ਅਰੂਪਭਵੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਇਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਤਯੋ ਭਵਾ ਸਬ੍ਬਾ ਸਂਸਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਤਿਯਪਦੇਨ ਪਨ ਅਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁਯੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਇਧ ਤਿਕਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੂਤਿ ਰੂਪਸਭਾਵਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਰੂਪਧਾਤੂਤਿ ਅਰੂਪਸਭਾਵਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਰੂਪਤਣ੍ਹਾਯ ਵਿਸਯਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਰੂਪਧਾਤੁ, ਅਰੂਪਤਣ੍ਹਾਯ ਵਿਸਯਭੂਤਾ ਅਰੂਪਧਾਤੂ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਇਧ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਗਾਥਾਸੁ ਰੂਪਧਾਤੁਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਰੂਪਪਟਿਬਦ੍ਧਧਮ੍ਮਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਆਰੁਪ੍ਪੇਸੁ ਅਸਣ੍ਠਿਤਾਤਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਭਵਰਾਗਵਸੇਨ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਚ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਅਨਲ੍ਲੀਨਾ. ‘‘ਅਰੂਪੇਸੁ ਅਸਣ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਏਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨਿਰੋਧੇ ਯੇ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਫਲਵਸੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਹਿ ਅਨਵਸੇਸਕਿਲੇਸਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਜਨਾ ਮਚ੍ਚੁਹਾਯਿਨੋਤਿ ਤੇ ਖੀਣਾਸਵਜਨਾ ਮਰਣਂ ਸਮਤੀਤਾ.

ਏਵਂ ਧਾਤੁਤ੍ਤਯਸਮਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਅਮਤਾਧਿਗਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਪਟਿਪਦਾ ਮਯਾ ਗਤਮਗ੍ਗੋ ਚ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਿਤੋ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਨੇਸਂ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ. ਫੁਸਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਤ੍ਵਾ. ਨਿਰੂਪਧਿਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਬ੍ਬੂਪਧਿਰਹਿਤਂ. ਉਪਧਿਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਚ ਉਪਧੀਨਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਕਾਰਣਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਸਬ੍ਬੇ ਉਪਧਯੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਤੇਸਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਕਾਰਣਂ. ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾਤਿ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਾਸਵੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਤਮੇਵ ਅਸੋਕਂ ਵਿਰਜਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਦਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਧਿਗਮਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.