੨. ਦੇਸਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੯. ਦੁਤਿਯੇ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਯ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਪਰਿਯਾਯੋਤ੍ਵੇਵ ਨਂ ਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੫) ਦੇਸਨਾਯਂ ਆਗਤੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖ੍ਵੇਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਯਾਯੋ, ਯੇਨ ਮਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਅਕਿਰਿਯਵਾਦੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੫; ਅ. ਨਿ. ੮.੧੧) ਕਾਰਣੇ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਜ੍ਜ ਪਰਿਯਾਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੯੮) ਵਾਰੇ. ਇਧ ਪਨ ਵਾਰੇਪਿ ਕਾਰਣੇਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਯਥਾਰਹਂ ਕਾਰਣੇਨ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਵਾਰੇਨ ਵਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਕਦਾਚਿ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ, ਇਮੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ. ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ. ਇਮੇ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ, ਇਮੇ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਾਪਂ ਪਾਪਕਤੋ ਪਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਕਦਾਚਿ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸੇਵਿਤੋ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ, ਯੋ ਸਬ੍ਬਲਹੁਕੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਸੋ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੮.੪੦) ਆਦੀਨਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਪਾਪਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਦੀਹਿ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਥ ਵਿਰਜ੍ਜਥਾ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ.
ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਾਪਂ ਪਾਪਕਤੋ ਪਸ੍ਸਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਅਹਿਤਦੁਕ੍ਖਾਵਹਤੋ ਲਾਮਕਤੋ ਪਸ੍ਸਥ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਹੀਨਭਾਵਤੋ ਲਾਮਕਟ੍ਠੇਨ ਪਾਪਂ, ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਟ੍ਠੇਨ ਅਕੁਸਲਂ, ਪਕਤਿਪਭਸ੍ਸਰਸ੍ਸ ਪਸਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਭਸ੍ਸਰਾਦਿਭਾਵਵਿਨਾਸਨਤੋ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਂ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਵਦੁਕ੍ਖਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕਂ, ਸਹੇਵ ਦਰਥੇਹਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ ਵਤ੍ਤਨਤੋ ਸਦਰਥਂ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਵਿਪਚ੍ਚਨਤੋ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਂ, ਅਪਰਿਮਾਣਮ੍ਪਿ ਕਾਲਂ ਅਨਾਗਤੇ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ ਆਯਤਿਂ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਿਯਂ, ਸਬ੍ਬਹਿਤਸੁਖਵਿਦ੍ਧਂਸਨਸਮਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧੇ ਆਦੀਨਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨੇ ਆਨਿਸਂਸੇ ਸਮ੍ਮਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਥ ਨਿਬ੍ਬੇਦਂ ਆਪਜ੍ਜਥ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਪਾਪਤੋ ਵਿਰਜ੍ਜਥ ਚੇਵ ਵਿਮੁਚ੍ਚਥ ਚ. ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਰਾਗਵਸੇਨ ਵਿਰਜ੍ਜਥ, ਤਤੋ ਫਲੇਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਥ. ਅਥ ਵਾ ਪਾਪਨ੍ਤਿ ਲਾਮਕਤੋ ਪਾਪਂ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਦਿਭਾਵੇਨ ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਅਰਿਯੇਹਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨੀਯਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਪਾਪਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਂ? ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਜਾਤਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਪਾਪਕਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ, ਰੋਗਤੋ, ਗਣ੍ਡਤੋ, ਸਲ੍ਲਤੋ, ਅਘਤੋ, ਆਬਾਧਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਥ. ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਹਿਤਾਨਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਂ ਪਠਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਤੋ ਵਿਵੇਚਨਂ ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ.
ਗਾਥਾਸੁ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਤ੍ਤੇ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨਸਭਾਵਸ੍ਸ. ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕਥਨਂ ਦੇਸਨਂ. ਪਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਿਸਂ ਆਲਪਤਿ, ਪਰਿਸਜੇਟ੍ਠਕਂ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ ‘ਪਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਅਵੋਚਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਪਕੇ ਵਿਰਜ੍ਜਥ ਰਾਗਂ ਪਜਹਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.