੪. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ – ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਨ-ਕਾਰੋ ਪਟਿਸੇਧਤ੍ਥੋ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਤੋ ਅਞ੍ਞਂ. ਏਕਨੀਵਰਣਮ੍ਪੀਤਿ ਏਕਨੀਵਰਣਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ. ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ – ਦਿਟ੍ਠਿਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਞਾਣਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੦੦; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੩੦) ਆਗਤਾ ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ. ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਨਿਚ੍ਚਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੩੫) ਪਨ ਆਗਤਾ ਅਯਂ ਞਾਣਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ. ਇਧਾਪਿ ਞਾਣਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ‘‘ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚ ਪਦਸ੍ਸ ਨ-ਕਾਰੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਹਤ੍ਥਾਮਲਕਂ ਵਿਯ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਨੀਵਰਣਮ੍ਪਿ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਯੇਨ ਨੀਵਰਣੇਨ ਨਿਵੁਤਾ ਪਜਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤਿ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇਨ ਨੀਵਰਣਕਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਨੀਵਰਣੇਨ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਠਾਨੇਨ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇਨ ਨਿਵੁਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਅਨਾਦਿਮਤਸਂਸਾਰੇ ਅਪਰਿਮਾਣੇ ਕਪ੍ਪੇ ਮਹਨ੍ਤੇਸੁ ਚੇਵ ਖੁਦ੍ਦਕੇਸੁ ਚ ਭਵਾਦੀਸੁ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਤੋ ਧਾਵਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤਿ, ਚ. ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਰਸਙ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਵਨਂ, ਭਵਨ੍ਤਰਸਙ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਸਂਸਰਣਂ. ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਬਲਵਭਾਵੇਨ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਵਨਂ, ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵੇਨ ਸਂਸਰਣਂ. ਖਣਿਕਮਰਣਵਸੇਨ ਵਾ ਏਕਜਾਤਿਯਂ ਸਨ੍ਧਾਵਨਂ, ਵੋਹਾਰਮਰਣਵਸੇਨ ਅਨੇਕਾਸੁ ਜਾਤੀਸੁ ਸਂਸਰਣਂ. ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਵਨਂ, ‘‘ਚਿਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਵਿਧਾਵਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਂਸਰਣਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਧਾਵਨਸਂਸਰਣਾਨਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਥਯਿਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਇਦਂ. ਯ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ, ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੂਰੇਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿ ਅਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਨਾਮ, ਅਲਦ੍ਧਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਅਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਵਿਪਰੀਤਤੋ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦਿ ਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਰਾਸਟ੍ਠਂ, ਆਯਤਨਾਨਂ ਆਯਤਨਟ੍ਠਂ, ਧਾਤੂਨਂ ਸੁਞ੍ਞਟ੍ਠਂ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਟ੍ਠਂ, ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਤਥਟ੍ਠਂ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਪੀਲ਼ਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਅਨ੍ਤਵਿਰਹਿਤੇ ਸਂਸਾਰੇ ਸਤ੍ਤੇ ਜਵਾਪੇਤੀਤਿ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦੀਸੁ ਜਵਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਨ ਜਵਤਿ, ਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਅਪਿਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਛਾਦਨਤੋਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਵ ਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਂ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਵੁਤਾ ਪਜਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤਿ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵ ਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਮਂ ਵਾ – ‘‘ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਓਪਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਨੀਵਰਣਾਨੁਭਾਵਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਞ੍ਞੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ? ਆਦੀਨਵਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨੇਨ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਤਾਦੀਨਵੇ ਵਿਸਯੇ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਨਤ੍ਥਞ੍ਞੋਤਿ ਆਦਿਕਾ ਗਾਥਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਭਾਸਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਵੁਤਾਤਿ ਨਿਵਾਰਿਤਾ ਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤਾ, ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਹੋਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਿਵਾ ਚੇਵ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ, ਸਬ੍ਬਕਾਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਮੋਹੇਨ ਆਵੁਤਾਤਿ ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਮੋਹੇਨ ਆਵੁਤਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਿਯੋ ਪਜਾ ਸਂਸਾਰੇ ਸਂਸਰਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਰੂਪੋ ਅਞ੍ਞੋ ਏਕਧਮ੍ਮੋਪਿ ਏਕਨੀਵਰਣਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੇ ਚ ਮੋਹਂ ਪਹਨ੍ਤ੍ਵਾਨ, ਤਮੋਖਨ੍ਧਂ ਪਦਾਲਯੁਨ੍ਤਿ ਯੇ ਪਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗੇਹਿ ਵਾ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਂ ਮੋਹਂ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਵਜਿਰੂਪਮਞਾਣੇਨ ਮੋਹਸਙ੍ਖਾਤਮੇਵ ਤਮੋਰਾਸਿਂ ਪਦਾਲਯਿਂਸੁ, ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਨ ਤੇ ਪੁਨ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ –

‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਪਾਟਿ, ਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨ ਚ;

ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਸਂਸਾਰੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. –

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਂਸਾਰੇ ਨ ਸਂਸਰਨ੍ਤਿ ਨ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਹੇਤੁ ਤੇਸਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਸਂਸਾਰਸ੍ਸ ਹੇਤੁ ਮੂਲਕਾਰਣਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਸਾ ਤੇਸਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਤ੍ਥਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.