੧. ਚੂਲ਼ੇਕਸਾਟਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ

ਅਭਿਤ੍ਥਰੇਥ ਕਲ੍ਯਾਣੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਚੂਲ਼ੇਕਸਾਟਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਵਿਪਸ੍ਸਿਦਸਬਲਸ੍ਸ ਕਾਲਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਮਹਾਏਕਸਾਟਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਏਤਰਹਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਚੂਲ਼ੇਕਸਾਟਕੋ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਏਕੋ ਨਿਵਾਸਨਸਾਟਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾਪਿ ਏਕੋ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਏਕਮੇਵ ਪਾਰੁਪਨਂ, ਬਹਿ ਗਮਨਕਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਵਾ ਤਂ ਪਾਰੁਪਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਵਿਹਾਰੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇ ਘੋਸਿਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਹ – ‘‘ਭੋਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਘੋਸਿਤਂ, ਕਿਂ ਦਿਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸਿ, ਉਦਾਹੁ ਰਤ੍ਤਿਂ. ਪਾਰੁਪਨਸ੍ਸ ਹਿ ਅਭਾਵੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਏਕਤੋ ਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ, ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਦਿਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਾਟਕਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਿਵਸਭਾਗਂ ਗੇਹੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਫਰਮਾਨਾ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾ ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਇਮਂ ਸਾਟਕਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਨੇਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਪਾਰੁਪਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛੇਰਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਪੁਨੇਕਂ ਸਦ੍ਧਾਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਮਚ੍ਛੇਰਸਹਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਇਤਿਸ੍ਸ ਬਲਵਮਚ੍ਛੇਰਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਸਦ੍ਧਾਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਠਮਯਾਮੋ ਅਪਗਤੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਦਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਮ ਸਦ੍ਧਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਚ੍ਛੇਰਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਜ੍ਝਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਦ੍ਵੇ ਯਾਮਾ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ, ਇਦਂ ਮਮ ਏਤ੍ਤਕਂ ਮਚ੍ਛੇਰਚਿਤ੍ਤਂ ਵਡ੍ਢਮਾਨਂ ਚਤੂਹਿ ਅਪਾਯੇਹਿ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਤਿ, ਦਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਮਚ੍ਛੇਰਸਹਸ੍ਸਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਟਕਂ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਦਮੂਲੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਜਿਤਂ ਮੇ, ਜਿਤਂ ਮੇ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ.

ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਥ ਨਂ, ਕਿਂ ਕਿਰ ਤੇਨ ਜਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਰਾਜਪੁਰਿਸੇਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ, ਸਙ੍ਗਹਮਸ੍ਸ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਸਾਟਕਯੁਗਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਤਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਅਦਾਸਿ. ਪੁਨ ਰਾਜਾ ਦ੍ਵੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਟ੍ਠ ਸੋਲ਼ਸਾਤਿ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਤਾਨਿਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਅਦਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਯੁਗਾਨਿ ਦਾਪੇਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਂ ਲਦ੍ਧਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਾਦਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਤਤੋ ਏਕਂ ਯੁਗਂ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਏਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਯੁਗਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸ ਯੁਗਾਨਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਅਦਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਦਦਨ੍ਤੇ ਪੁਨ ਦਾਤੁਕਾਮੋਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਹਾਏਕਸਾਟਕੋ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਯਾ ਸਾਟਕਯੁਗੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਯ ਲਦ੍ਧਕਾਲੇ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਪੁਰਿਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਭਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਕਤਂ, ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਮਮ ਦ੍ਵੇ ਕਮ੍ਬਲਾਨਿ ਆਹਰਾਪੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਥਾ ਕਰਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕੇ ਦ੍ਵੇ ਕਮ੍ਬਲੇ ਦਾਪੇਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਨ ਇਮੇ ਮਮ ਸਰੀਰੇ ਉਪਯੋਗਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਸ੍ਸੇਵ ਏਤੇ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ’’ਤਿ ਏਕਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਅਨ੍ਤੋਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਯਨਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਵਿਤਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿ, ਏਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਰੇ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਤਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿ. ਰਾਜਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕੇਨ ਪੂਜਾ ਕਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਸਾਟਕੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਮ ਪਸਾਦਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਪਸੀਦਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਤ੍ਥੀ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਸ੍ਸੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਦਾਸਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਰਿਸੇ ਚਤੁਰੋ ਗਾਮਵਰੇ’’ਤਿ ਏਵਂ ਯਾਵ ਸਬ੍ਬਸਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਅਸ੍ਸ ਦਾਪੇਸਿ.

ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਚੂਲ਼ੇਕਸਾਟਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ, ਤਂਮੁਹੁਤ੍ਤਮੇਵ ਸਬ੍ਬਚਤੁਕ੍ਕਂ ਲਭਿ, ਇਦਾਨਿ ਕਤੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਅਜ੍ਜਮੇਵ ਵਿਪਾਕੋ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਚਾਯਂ ਏਕਸਾਟਕੋ ਪਠਮਯਾਮੇ ਮਯ੍ਹਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਸੋਲ਼ਸਕਂ ਅਲਭਿਸ੍ਸ. ਸਚੇ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਅਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਕਂ ਅਲਭਿਸ੍ਸ. ਬਲਵਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਨੇਸ ਸਬ੍ਬਚਤੁਕ੍ਕਂ ਲਭਿ. ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਦਨ੍ਧਂ ਕਤਂ ਕੁਸਲਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਦਮਾਨਂ ਦਨ੍ਧਮੇਵ ਦਦਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੧੬. ‘‘ਅਭਿਤ੍ਥਰੇਥ ਕਲ੍ਯਾਣੇ, ਪਾਪਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰਯੇ;

ਦਨ੍ਧਞ੍ਹਿ ਕਰੋਤੋ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਪਾਪਸ੍ਮਿਂ ਰਮਤੀ ਮਨੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਤ੍ਥਰੇਥਾਤਿ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤਂ ਸੀਘਸੀਘਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਿਹਿਨਾ ਵਾ ਹਿ ‘‘ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਦਾਨਾਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਕੁਸਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਅਹਂ ਪੁਰੇ, ਅਹਂ ਪੁਰੇ’’ਤਿ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤਮੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਵਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਪੁਰੇ, ਅਹਂ ਪੁਰੇ’’ਤਿ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤਮੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਪਾ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਪਾਪਕਮ੍ਮਤੋ ਵਾ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਤੋ ਵਾ ਸਬ੍ਬਥਾਮੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰਯੇ. ਦਨ੍ਧਞ੍ਹਿ ਕਰੋਤੋਤਿ ਯੋ ਪਨ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਦਸ੍ਸਾਮਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ, ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦਨ੍ਧਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਏਕਸਾਟਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਮਚ੍ਛੇਰਸਹਸ੍ਸਂ ਪਾਪਂ ਓਕਾਸਂ ਲਭਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਮਿਂ ਰਮਤੀ ਮਨੋ, ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਕਰਣਕਾਲੇਯੇਵ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲੇ ਰਮਤਿ, ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਾਪਨਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ.

ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਚੂਲ਼ੇਕਸਾਟਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.