੫. ਖੇਮਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ

ਯੇ ਰਾਗਰਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਖੇਮਂ ਨਾਮ ਰਞ੍ਞੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਪਾਦਮੂਲੇ ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਨਾ ਅਤਿਵਿਯ ਅਭਿਰੂਪਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ਰੂਪਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸਾ ਰੂਪਮਦਮਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨਵਣ੍ਣਨਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਗੀਤਾਨਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਟਾਦੀਨਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਤੇਸਂ ਤਾਨਿ ਗਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਯ ਅਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਯ ਚ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ‘‘ਕਤਰਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਗਾਯਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਦੇਵੀ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨੁਯ੍ਯਾਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਆਗਮਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਵ ਤਾਲਵਣ੍ਟਂ ਆਦਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਸ੍ਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਬੀਜਮਾਨਂ ਅਭਿਰੂਪਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿ. ਖੇਮਾ, ਦੇਵੀਪਿ ਪਵਿਸਮਾਨਾਵ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਰੂਪਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਕਥੇਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਤ੍ਥੀ ਬੀਜਯਮਾਨਾ ਠਿਤਾ, ਨਾਹਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕਲਭਾਗਮ੍ਪਿ ਉਪੇਮਿ, ਨ ਮਯਾ ਈਦਿਸਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਥਾਸਦ੍ਦਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਇਤ੍ਥਿਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬਹੁਮਾਨਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਂ ਰੂਪਂ ਪਠਮਵਯਾਦਿਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਵਸਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਖੇਮਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਨਾਮੇਤਂ ਰੂਪਂ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਖਯਵਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਸਾਰੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਖੇਮੇ, ਤ੍ਵਂ ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਸਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ, ਪਸ੍ਸ ਦਾਨਿਸ੍ਸ ਅਸਾਰਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਆਤੁਰਂ ਅਸੁਚਿਂ ਪੂਤਿਂ, ਪਸ੍ਸ ਖੇਮੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯਂ;

ਉਗ੍ਘਰਨ੍ਤਂ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤਂ, ਬਾਲਾਨਂ ਅਭਿਪਤ੍ਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੨.੩੫੪);

ਸਾ ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਖੇਮੇ, ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਰਾਗਰਤ੍ਤਾ ਦੋਸਪਦੁਟ੍ਠਾ ਮੋਹਮੂਲ਼੍ਹਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੪੭. ‘‘ਯੇ ਰਾਗਰਤ੍ਤਾਨੁਪਤਨ੍ਤਿ ਸੋਤਂ,

ਸਯਂ ਕਤਂ ਮਕ੍ਕਟਕੋਵ ਜਾਲਂ;

ਏਤਮ੍ਪਿ ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਵਜਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾ,

ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮਕ੍ਕਟਕੋਵ ਜਾਲਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮਕ੍ਕਟਕੋ ਸੁਤ੍ਤਜਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਠਾਨੇ ਨਾਭਿਮਣ੍ਡਲੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਪਤਿਤਂ ਪਟਙ੍ਗਂ ਵਾ ਮਕ੍ਖਿਕਂ ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਰਸਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯੇ ਸਤ੍ਤਾ ਰਾਗਰਤ੍ਤਾ ਦੋਸਪਦੁਟ੍ਠਾ ਮੋਹਮੂਲ਼੍ਹਾ ਸਯਂਕਤਂ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਅਨੁਪਤਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਦੁਰਤਿਕ੍ਕਮਂ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਵਜਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਏਤਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ ਨਿਰਾਲਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ ਪਹਾਯ ਵਜਨ੍ਤਿ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਖੇਮਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਾਨਂ ਆਹ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਖੇਮਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤੁਂ ਵਾ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਨਂ, ਅਲਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨਾਤਿ. ਸਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਿਕਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਖੇਮਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.