੧. ਕਪਿਲਮਚ੍ਛਵਤ੍ਥੁ

ਮਨੁਜਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕਪਿਲਮਚ੍ਛਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਭਗਵਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਕਾਲੇ ਦ੍ਵੇ ਕੁਲਭਾਤਰੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠੋ ਸਾਗਤੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ, ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਕਪਿਲੋ ਨਾਮ. ਮਾਤਾ ਪਨ ਨੇਸਂ ਸਾਧਿਨੀ ਨਾਮ, ਕਨਿਟ੍ਠਭਗਿਨੀ ਤਾਪਨਾ ਨਾਮ. ਤਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਸੁ ਉਭੋ ਭਾਤਰੋ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾ ਏਕਦਿਵਸਂ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਕਤਿ ਧੁਰਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਧੁਰਾਨੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਜੇਟ੍ਠੋ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਕਨਿਟ੍ਠੋ ‘‘ਅਹਂ ਤਾਵ ਤਰੁਣੋ, ਵੁਡ੍ਢਕਾਲੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੋ, ਪਰਿਵਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲਾਭੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਸੋ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਮਦੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਲਾਭਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਭੂਤੋ ਅਤਿਪਣ੍ਡਿਤਮਾਨਿਤਾਯ ਪਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਪ੍ਪਿਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਤਿ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਤਿ, ਸਾਵਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਨਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ‘‘ਸਾਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪੇਸਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ‘‘ਮਾ, ਆਵੁਸੋ ਕਪਿਲ, ਏਵਂ ਅਵਚਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਓਵਦਿਯਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਂ ਜਾਨਾਥ, ਰਿਤ੍ਤਮੁਟ੍ਠਿਸਦਿਸਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਖੁਂਸੇਨ੍ਤੋ ਵਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਚਰਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਾਤੁ ਸਾਗਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸੋਪਿ ਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਵੁਸੋ ਕਪਿਲ, ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਆਯੁ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਹਾਯ ਕਪ੍ਪਿਯਾਦੀਨਿ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋ ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚਾ’’ਤਿ ਓਵਦਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਪਿ ਵਚਨਂ ਨਾਦਿਯਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਥੇਰੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਅਗਣ੍ਹਨ੍ਤਂ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਚਨਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਸਿ ਸਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਂ ਅਞ੍ਞੇ ਪੇਸਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਛਡ੍ਡਯਿਂਸੁ.

ਸੋ ਦੁਰਾਚਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਰਾਚਾਰਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਉਪੋਸਥਗ੍ਗੇ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬੀਜਨਿਂ ਆਦਾਯ ਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਤ੍ਤਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਇਮਸ੍ਸ ਪਟਿਵਚਨੇਨ ਦਿਨ੍ਨੇਨਾ’’ਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਵਿਨਯੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਅਸੁਤੇਨ ਵਾ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਂ ਓਸਕ੍ਕਾਪੇਸਿ. ਸਾਗਤਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਤਦਹੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਕਪਿਲੋ ਆਯੁਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਮਹਾਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸਾਪਿਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਚ ਭਗਿਨੀ ਚ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੇਸਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਾਲੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਪੁਰਿਸਾ ਗਾਮਘਾਤਕਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਚੋਰਿਕਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤਾ ਜਨਪਦਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਅਨੁਬਦ੍ਧਾ ਪਲਾਯਮਾਨਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਟਿਸਰਣਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਟਿਸਰਣਂ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸੀਲਸਦਿਸਂ ਪਟਿਸਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਞ੍ਚਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਥੇਰੋ ਓਵਦਿ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾ, ਜੀਵਿਤਹੇਤੁਪਿ ਵੋ ਨੇਵ ਸੀਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਜਨਪਦਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨਾ ਤੇ ਚੋਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸੁਂ. ਤੇ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ, ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਜੇਟ੍ਠਕਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ.

ਤੇ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਵਸੇਨ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਦੇਵਲੋਕੇ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਚਸਤਕੁਲਿਕੇ ਕੇਵਟ੍ਟਗਾਮੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਜੇਟ੍ਠਕਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਕੇਵਟ੍ਟਜੇਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਇਤਰੇ ਇਤਰੇਸੁ. ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਏਕਦਿਵਸੇਯੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗਹਣਞ੍ਚ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਞ੍ਚ ਅਹੋਸਿ. ਕੇਵਟ੍ਟਜੇਟ੍ਠਕੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਦਾਰਕਾ ਅਜ੍ਜ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਜਾਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪੋਸਾਵਨਿਕਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਹਪਂਸੁਕੀਲ਼ਕਾ ਸਹਾਯਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸਂ ਕੇਵਟ੍ਟਜੇਟ੍ਠਕਪੁਤ੍ਤੋਵ ਯਸਤੋ ਚ ਤੇਜਤੋ ਚ ਅਗ੍ਗਪੁਰਿਸੋ ਅਹੋਸਿ.

ਕਪਿਲੋਪਿ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਮੁਖੋ ਮਚ੍ਛੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤੇ ਸਹਾਯਕਾ ‘‘ਮਚ੍ਛੇ ਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਜਾਲਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਦਿਯਾ ਖਿਪਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋਜਾਲਂ ਸੋ ਮਚ੍ਛੋ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਕੇਵਟ੍ਟਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਕਂਸੁ – ‘‘ਪੁਤ੍ਤਾ ਨੋ ਪਠਮਂ ਮਚ੍ਛੇ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ ਸੁਵਣ੍ਣਮਚ੍ਛਂ ਬਨ੍ਧਿਂਸੁ, ਇਦਾਨਿ ਨੋ ਰਾਜਾ ਬਹੁਧਨਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਪਿ ਖੋ ਸਹਾਯਕਾ ਮਚ੍ਛਂ ਨਾਵਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਾਵਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਰਞ੍ਞਾਪਿ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ‘‘ਕਿਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਚ੍ਛੋ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਮਚ੍ਛਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਏਤਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਕਾਰਣਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਚ੍ਛਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਚ੍ਛੇਨ ਮੁਖੇ ਵਿਵਟਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਕਲਜੇਤਵਨਂ ਅਤਿਵਿਯ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਚ੍ਛੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਜਾਤੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਚਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਵਾਯਤੀ’’ਤਿ?

ਅਯਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਸ੍ਸਪਭਗਵਤੋ ਪਾਵਚਨੇ ਕਪਿਲੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੋ ਲਾਭਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਭੂਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨਂ ਅਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ ਅਕ੍ਕੋਸਕਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਂ ਓਸਕ੍ਕਾਪੇਸਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਇਦਾਨਿ ਮਚ੍ਛੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਾਤੋ. ਯਂ ਪਨ ਸੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਵਾਚੇਸਿ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚ ਗੁਣਂ ਕਥੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਇਮਂ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਪਟਿਲਭਿ. ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਕ੍ਕੋਸਕਪਰਿਭਾਸਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਵਾਯਤਿ. ‘‘ਕਥਾਪੇਮਿ ਨਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕਥਾਪੇਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਤ੍ਵਂਸਿ ਕਪਿਲੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਕਪਿਲੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਤੇ ਸਾਗਤੋ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਮਾਤਾ ਪਨ ਤੇ ਸਾਧਿਨੀ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮਹਾਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਨਿਟ੍ਠਭਗਿਨੀ ਚ ਤੇ ਤਾਪਨਾ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮਹਾਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਕਹਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯਮੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਭਿਭੂਤੋ ਨਾਵਂ ਸੀਸੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗੋ ਅਹੋਸਿ ਲੋਮਹਟ੍ਠਜਾਤੋ.

ਅਥ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਏਤਦਾਹੁ ਵਸੁਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੇ (ਸੁ. ਨਿ. ੨੭੬) ਕਪਿਲਸੁਤ੍ਤਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੩੪. ‘‘ਮਨੁਜਸ੍ਸ ਪਮਤ੍ਤਚਾਰਿਨੋ, ਤਣ੍ਹਾ ਵਡ੍ਢਤਿ ਮਾਲੁਵਾ ਵਿਯ;

ਸੋ ਪ੍ਲਵਤੀ ਹੁਰਾ ਹੁਰਂ, ਫਲਮਿਚ੍ਛਂਵ ਵਨਸ੍ਮਿ ਵਾਨਰੋ.

੩੩੫. ‘‘ਯਂ ਏਸਾ ਸਹਤੇ ਜਮ੍ਮੀ, ਤਣ੍ਹਾ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾ;

ਸੋਕਾ ਤਸ੍ਸ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਵਟ੍ਠਂਵ ਬੀਰਣਂ.

੩੩੬. ‘‘ਯੋ ਚੇਤਂ ਸਹਤੇ ਜਮ੍ਮਿਂ, ਤਣ੍ਹਂ ਲੋਕੇ ਦੁਰਚ੍ਚਯਂ;

ਸੋਕਾ ਤਮ੍ਹਾ ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਉਦਬਿਨ੍ਦੁਵ ਪੋਕ੍ਖਰਾ.

੩੩੭. ‘‘ਤਂ ਵੋ ਵਦਾਮਿ ਭਦ੍ਦਂ ਵੋ, ਯਾਵਨ੍ਤੇਤ੍ਥ ਸਮਾਗਤਾ;

ਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਂ ਖਣਥ, ਉਸੀਰਤ੍ਥੋਵ ਬੀਰਣਂ;

ਮਾ ਵੋ ਨਲ਼ਂਵ ਸੋਤੋਵ, ਮਾਰੋ ਭਞ੍ਜਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਮਤ੍ਤਚਾਰਿਨੋਤਿ ਸਤਿਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਮਾਦੇਨ ਪਮਤ੍ਤਚਾਰਿਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨੇਵ ਝਾਨਂ ਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਨ੍ਤੀ ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸਾਯ ਮਾਲੁਵਾਲਤਾ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਛ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਤਣ੍ਹਾ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪ੍ਲਵਤੀ ਹੁਰਾ ਹੁਰਨ੍ਤਿ ਸੋ ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਭਵੇ ਭਵੇ ਉਪ੍ਲਵਤਿ ਧਾਵਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ ਵਿਯਾਤਿ? ਫਲਮਿਚ੍ਛਂਵ ਵਨਸ੍ਮਿ ਵਾਨਰੋ, ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖਫਲਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਾਨਰੋ ਵਨਸ੍ਮਿਂ ਧਾਵਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਾਖਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ‘‘ਸਾਖਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹੁਰਾ ਹੁਰਂ ਧਾਵਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਪਵਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ.

ਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਏਸਾ ਲਾਮਕਭਾਵੇਨ ਜਮ੍ਮੀ ਵਿਸਾਹਾਰਤਾਯ ਵਿਸਪੁਪ੍ਫਤਾਯ ਵਿਸਫਲਤਾਯ ਵਿਸਪਰਿਭੋਗਤਾਯ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਵਿਸਤ੍ਤਤਾਯ ਆਸਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤਾ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕਤਣ੍ਹਾ ਅਭਿਭਵਤਿ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਵਸ੍ਸਾਨੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇਨ ਦੇਵੇਨ ਅਭਿਵਟ੍ਠਂ ਬੀਰਣਤਿਣਂ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਾ ਸੋਕਾ ਅਭਿਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੁਰਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਯੋ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਪਜਹਿਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਤਾਯ ਦੁਰਚ੍ਚਯਂ ਤਣ੍ਹਂ ਸਹਤਿ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਤਮ੍ਹਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਾ ਸੋਕਾ ਪਪਤਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਪੋਕ੍ਖਰੇ ਪਦੁਮਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਤਂ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਂ ਵੋ ਵਦਾਮੀਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਦਾਮਿ. ਭਦ੍ਦਂ ਵੋਤਿ ਭਦ੍ਦਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਹੋਤੁ, ਮਾ ਅਹਂ ਕਪਿਲੋ ਵਿਯ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕਤਣ੍ਹਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਮੂਲਂ ਖਣਥ. ਕਿਂ ਵਿਯਾਤਿ? ਉਸੀਰਤ੍ਥੋਵ ਬੀਰਣਂ, ਯਥਾ ਉਸੀਰੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਕੁਦਾਲੇਨ ਬੀਰਣਂ ਖਣਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸਾ ਮੂਲਂ ਖਣਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਾ ਵੋ ਨਲ਼ਂਵ ਸੋਤੋਵ, ਮਾਰੋ ਭਞ੍ਜਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਦੀਸੋਤੇ ਜਾਤਂ ਨਲ਼ਂ ਮਹਾਵੇਗੇਨ ਆਗਤੋ ਨਦੀਸੋਤੋ ਵਿਯ ਕਿਲੇਸਮਾਰੋ ਮਰਣਮਾਰੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰੋ ਚ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਞ੍ਜਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਕੇਵਟ੍ਟਪੁਤ੍ਤਾ ਸਂਵੇਗਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਨੇਞ੍ਜਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਪਰਿਭੋਗੇਨ ਏਕਪਰਿਭੋਗਾ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ.

ਕਪਿਲਮਚ੍ਛਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.