੧. ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤਵਤ੍ਥੁ

ਅਹਂ ਨਾਗੋ ਵਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਦਿਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਤਤ੍ਥ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਸਾਮਾਵਤਿਵਤ੍ਥੁ) –

ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਾ ਤਾਸਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸੇਵ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਾਗਰਾਨਂ ਲਞ੍ਜਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਕ੍ਕੋਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਪੇਥਾ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਤੀਸੁ ਰਤਨੇਸੁ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੋਰੋਸਿ ਬਾਲੋਸਿ ਮੂਲ਼੍ਹੋਸਿ ਥੇਨੋਸਿ ਓਟ੍ਠੋਸਿ ਗੋਣੋਸਿ ਗਦ੍ਰਭੋਸਿ ਨੇਰਯਿਕੋਸਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋਸਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸੁਗਤਿ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੇਵ ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ ਦਸਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮੇ ਨਾਗਰਾ ਅਮ੍ਹੇ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਹਿਂ, ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਨਗਰਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੇਸੁ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੇਸੁ ਪੁਨ ਕਤ੍ਥ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞਂ ਨਗਰਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੇਸੁ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੇਸੁ ਕੁਹਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞਂ ਨਗਰਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਨ ਏਵਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਅਧਿਕਰਣਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕੇ ਪਨ ਤੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰੇ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬੇ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਗਾਮਂ ਓਤਿਣ੍ਣਹਤ੍ਥਿਸਦਿਸੋ. ਸਙ੍ਗਾਮਂ ਓਤਿਣ੍ਣਹਤ੍ਥਿਨੋ ਹਿ ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਆਗਤੇ ਸਰੇ ਸਹਿਤੁਂ ਭਾਰੋ, ਤਥੇਵ ਬਹੂਹਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇਹਿ ਕਥਿਤਕਥਾਨਂ ਸਹਨਂ ਨਾਮ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਰੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੨੦. ‘‘ਅਹਂ ਨਾਗੋਵ ਸਙ੍ਗਾਮੇ, ਚਾਪਤੋ ਪਤਿਤਂ ਸਰਂ;

ਅਤਿਵਾਕ੍ਯਂ ਤਿਤਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਹਿ ਬਹੁਜ੍ਜਨੋ.

੩੨੧. ‘‘ਦਨ੍ਤਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਸਮਿਤਿਂ, ਦਨ੍ਤਂ ਰਾਜਾਭਿਰੂਹਤਿ;

ਦਨ੍ਤੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਯੋਤਿਵਾਕ੍ਯਂ ਤਿਤਿਕ੍ਖਤਿ.

੩੨੨. ‘‘ਵਰਮਸ੍ਸਤਰਾ ਦਨ੍ਤਾ, ਆਜਾਨੀਯਾ ਚ ਸਿਨ੍ਧਵਾ;

ਕੁਞ੍ਜਰਾ ਚ ਮਹਾਨਾਗਾ, ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਵਰ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਾਗੋਵਾਤਿ ਹਤ੍ਥੀ ਵਿਯ. ਚਾਪਤੋ ਪਤਿਤਨ੍ਤਿ ਧਨੁਤੋ ਮੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਿਵਾਕ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਚਨਂ. ਤਿਤਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰੋ ਸੁਦਨ੍ਤੋ ਮਹਾਨਾਗੋ ਖਮੋ ਸਤ੍ਤਿਪਹਾਰਾਦੀਨਿ ਚਾਪਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਤਿਤੇ ਸਰੇ ਅਵਿਹਞ੍ਞਮਾਨੋ ਤਿਤਿਕ੍ਖਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਏਵਰੂਪਂ ਅਤਿਵਾਕ੍ਯਂ ਤਿਤਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ, ਸਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਹੀਤਿ ਅਯਞ੍ਹਿ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨੋ ਬਹੁਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਵਸੇਨ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਤ੍ਵਾ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਚਰਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਮੇਵ ਮਮ ਭਾਰੋ. ਸਮਿਤਿਨ੍ਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਕੀਲ਼ਮਣ੍ਡਲਾਦੀਸੁ ਮਹਾਜਨਮਜ੍ਝਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਦਨ੍ਤਮੇਵ ਗੋਣਜਾਤਿਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਜਾਤਿਂ ਵਾ ਯਾਨੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਨਯਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾਤਿ ਤਥਾਰੂਪੇਹੇਵ ਵਾਹਨੇਹਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾਪਿ ਦਨ੍ਤਮੇਵ ਅਭਿਰੂਹਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੂਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁਪਿ ਚਤੂਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਹਿ ਦਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ. ਯੋਤਿਵਾਕ੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੋ ਏਵਰੂਪਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਵਚਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਿਤਿਕ੍ਖਤਿ ਨ ਪਟਿਪ੍ਫਰਤਿ ਨ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ, ਏਵਰੂਪੋ ਦਨ੍ਤੋ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਸ੍ਸਤਰਾਤਿ ਵਲ਼ਵਾਯ ਗਦ੍ਰਭੇਨ ਜਾਤਾ. ਆਜਾਨੀਯਾਤਿ ਯਂ ਅਸ੍ਸਦਮਸਾਰਥਿ ਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥਾ. ਸਿਨ੍ਧਵਾਤਿ ਸਿਨ੍ਧਵਰਟ੍ਠੇ ਜਾਤਾ ਅਸ੍ਸਾ. ਮਹਾਨਾਗਾਤਿ ਕੁਞ੍ਜਰਸਙ੍ਖਾਤਾ ਮਹਾਹਤ੍ਥਿਨੋ. ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇ ਅਸ੍ਸਤਰਾ ਚ ਸਿਨ੍ਧਵਾ ਚ ਕੁਞ੍ਜਰਾ ਚ ਦਨ੍ਤਾਵ ਵਰਂ, ਨ ਅਦਨ੍ਤਾ. ਯੋ ਪਨ ਚਤੂਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਨ੍ਤਤਾਯ ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋ, ਅਯਂ ਤਤੋਪਿ ਵਰਂ, ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਏਤੇਹਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਲਞ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੀਥਿਸਿਙ੍ਘਾਟਕਾਦੀਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੋ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਸੋ ਮਹਾਜਨੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣੀਤਿ.

ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.