੫. ਪਧਾਨਕਮ੍ਮਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਉਟ੍ਠਾਨਕਾਲਮ੍ਹੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਧਾਨਕਮ੍ਮਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਕਿਰ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਓਹੀਯਿ. ਅਵਸੇਸਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪੁਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਤੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਯੋਜਨਮਤ੍ਤੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਪਤਿਮਾਨੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸਤ੍ਥਾਯਪਿ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਤੇ ਤਦਹੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਵਿਯ ਤੁਟ੍ਠਿਂ ਪਵੇਦਯਮਾਨੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਅਕਾਸਿ.

ਅਥ ਨੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਓਹੀਨੋ ਸਹਾਯਕਭਿਕ੍ਖੁ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਤ੍ਥੁ ਇਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਮਗ੍ਗਫਲਾਭਾਵੇਨ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਕਥੇਤਿ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਆਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਏਕੇਨ ਉਪਾਸਕੇਨ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਪਾਤੋਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਪਲੋਕੇਸੁਂ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਸਹਾਯਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਦਾਵਸੇਨ ਚਙ੍ਕਮਕੋਟਿਯਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਾਸਾਣਫਲਕੇ ਪਤਿ, ਊਰੁਟ੍ਠਿ ਭਿਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਮਹਾਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਰਵਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਸਹਾਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਦ੍ਦਂ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਉਪਧਾਵਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਦੀਪਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਅਰੁਣੋ ਉਟ੍ਠਹਿ, ਤੇ ਤਂ ਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਗਾਮਂ ਨ ਗਮਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਸ ਇਦਾਨੇਵ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਲਾਭਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਰਣੀਯਾਨਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਸੋ ਕਾਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ;

ਵਰੁਣਕਟ੍ਠਭਞ੍ਜੋਵ, ਸ ਪਚ੍ਛਾ ਮਨੁਤਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੭੧) –

ਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਸਿ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਮਾਣਵਕਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਕੁਸੀਤਮਾਣਵਕੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਆਚਰਿਯੋ ਪਨ ਤਥਾਗਤੋਵ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਹਿ ਉਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਉਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਸਂਸਨ੍ਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਹੋਤਿ, ਕੁਸੀਤੋ ਸੋ ਝਾਨਾਦਿਭੇਦਂ ਵਿਸੇਸਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੮੦. ‘‘ਉਟ੍ਠਾਨਕਾਲਮ੍ਹਿ ਅਨੁਟ੍ਠਹਾਨੋ,

ਯੁਵਾ ਬਲੀ ਆਲਸਿਯਂ ਉਪੇਤੋ;

ਸਂਸਨ੍ਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਨੋ ਕੁਸੀਤੋ,

ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਅਲਸੋ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਟ੍ਠਹਾਨੋਤਿ ਅਨੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਅਵਾਯਮਨ੍ਤੋ. ਯੁਵਾ ਬਲੀਤਿ ਪਠਮਯੋਬ੍ਬਨੇ ਠਿਤੋ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਲਸਭਾਵੇਨ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤਿ, ਭੁਤ੍ਵਾ ਸਯਤਿ. ਸਂਸਨ੍ਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਨੋਤਿ ਤੀਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਵਸਨ੍ਨਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਚਿਤ੍ਤੋ. ਕੁਸੀਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬੀਰਿਯੋ. ਅਲਸੋਤਿ ਮਹਾਅਲਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਪਧਾਨਕਮ੍ਮਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.