੧੦. ਮਹਾਧਨਵਾਣਿਜਵਤ੍ਥੁ

ਇਧ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮਹਾਧਨਵਾਣਿਜਂ ਨਾਮ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ ਕੁਸੁਮ੍ਭਰਤ੍ਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਨਂ ਪਞ੍ਚ ਸਕਟਸਤਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਵਣਿਜ੍ਜਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਆਗਤੋ ਨਦੀਤੀਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਨਦਿਂ ਉਤ੍ਤਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਕਟਾਨਿ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਵਸਿ. ਰਤ੍ਤਿਂ ਮਹਾਮੇਘੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਿ. ਨਦੀ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਉਦਕਸ੍ਸ ਪੂਰਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਨਾਗਰਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਂਸੁ. ਕੁਸੁਮ੍ਭਰਤ੍ਤੇਹਿ ਵਤ੍ਥੇਹਿ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਵਾਣਿਜੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਦੂਰਂ ਆਗਤੋ. ਸਚੇ ਪੁਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਪਞ੍ਚੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਧੇਵ ਵਸ੍ਸਞ੍ਚ ਹੇਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਗਿਮ੍ਹਞ੍ਚ ਮਮ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾਨਿ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਨਗਰੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤੁਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਸਿਤਕਾਰਣਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਆਹ – ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋ ਤੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮਹਾਧਨਵਾਣਿਜੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਇਧੇਵ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤੁਂ ਚਿਤ੍ਤਮਕਾਸੀਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਆਮਾਨਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਜੀਵਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਮਚ੍ਚੁਮੁਖੇ ਪਤਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਕਿਚ੍ਚਮਾਤਪ੍ਪਂ, ਕੋ ਜਞ੍ਞਾ ਮਰਣਂ ਸੁਵੇ;

ਨ ਹਿ ਨੋ ਸਙ੍ਗਰਂ ਤੇਨ, ਮਹਾਸੇਨੇਨ ਮਚ੍ਚੁਨਾ.

‘‘ਏਵਂ ਵਿਹਾਰਿਂ ਆਤਾਪਿਂ, ਅਹੋਰਤ੍ਤਮਤਨ੍ਦਿਤਂ;

ਤਂ ਵੇ ਭਦ੍ਦੇਕਰਤ੍ਤੋਤਿ, ਸਨ੍ਤੋ ਆਚਿਕ੍ਖਤੇ ਮੁਨੀ’’ਤਿ. (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੭੨);

ਗਚ੍ਛਾਮਿਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਗਚ੍ਛਾਨਨ੍ਦਾਤਿ. ਥੇਰੋ ਸਕਟਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਿ. ਵਾਣਿਜੋ ਥੇਰਂ ਆਹਾਰੇਨ ਪਤਿਮਾਨੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਇਧ ਵਸਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਦੂਰਤੋ ਆਗਤੋ’’. ਸਚੇ ਪੁਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਪਞ੍ਚੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਇਧ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਉਪਾਸਕ, ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਉਪਾਸਕ, ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਤੇ ਜੀਵਿਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀਤਿ’’. ਸੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਤ੍ਥਾਯ ਪਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਨਾਮ ‘ਇਧੇਵ ਵਸ੍ਸਾਦੀਨਿ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਪਯੋਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਮੇਵ ਚਿਨ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੮੬. ‘‘ਇਧ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਧ ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹਿਸੁ;

ਇਤਿ ਬਾਲੋ ਵਿਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨ ਬੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਇਧ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚਤੁਮਾਸਂ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹਿਸੂਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹੇਸੁਪਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਇਧੇਵ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਬਾਲੋ ਵਿਚਿਨ੍ਤੇਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਕਾਲੇ ਵਾ ਦੇਸੇ ਵਾ ਵਯੇ ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਵਾਣਿਜੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸਿ. ਵਾਣਿਜੋਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਸਰੋਗੋ ਵਿਯ ਮੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸਯਨੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਤਥਾਨਿਪਨ੍ਨੋਵ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤਵਿਮਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.

ਮਹਾਧਨਵਾਣਿਜਵਤ੍ਥੁ ਦਸਮਂ.