੯. ਪਞ੍ਚਉਪਾਸਕਵਤ੍ਥੁ

ਨਤ੍ਥਿ ਰਾਗਸਮੋ ਅਗ੍ਗੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤੇ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਕਾਮਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ‘‘ਅਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਅਯਂ ਅਡ੍ਢੋ, ਅਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਉਲ਼ਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਨੋ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਆਰਬ੍ਭ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਗਾਰਵਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਗਙ੍ਗਂ ਓਤਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦੇਸੇਤਿ. ਏਵਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਤੇਸਂ ਏਕੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੋਵ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿ, ਏਕੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਭੂਮਿਂ ਲਿਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ, ਏਕੋ ਏਕਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਚਾਲੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ, ਏਕੋ ਆਕਾਸਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ, ਏਕੋ ਪਨ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸ੍ਸੋਸਿ.

ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਬੀਜਯਮਾਨੋ ਤੇਸਂ ਆਕਾਰਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮੇਸਂ ਮਹਾਮੇਘਗਜ੍ਜਿਤਂ ਗਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਥ, ਏਤੇ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਸੁ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਤ੍ਵਂ ਏਤੇ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਯੋ ਏਸ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਏਸ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਸਪ੍ਪਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਭੋਗੇਸੁ ਸੀਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿ, ਇਦਾਨਿਪਿਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦਾਯ ਤਿਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਾਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣਂ ਮਮ ਸਦ੍ਦੋ ਪਵਿਸਤੀਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕਥੇਥ, ਉਦਾਹੁ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾਤਿ. ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾਲੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ, ਕਾਲੇਨ ਦੇਵਤ੍ਤਂ, ਕਾਲੇਨ ਨਾਗਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨਾਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਨੇਸ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਨਾਗਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੋਪਿ ਨਿਦ੍ਦਾਯ ਅਤਿਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਭੂਮਿਂ ਲਿਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪੁਰਿਸੋਪਿ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਗਣ੍ਡੁਪ੍ਪਾਦਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਂ ਖਣਿ, ਇਦਾਨਿਪਿ ਭੂਮਿਂ ਖਣਨ੍ਤੋਵ ਮਮ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਸੁਣਾਤਿ. ਏਸ ਰੁਕ੍ਖਂ ਚਾਲੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪੁਰਿਸੋਪਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਮਕ੍ਕਟਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਇਦਾਨਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬਾਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨ ਰੁਕ੍ਖਂ ਚਾਲੇਤਿਯੇਵ, ਨਾਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣਂ ਮਮ ਸਦ੍ਦੋ ਪਵਿਸਤਿ. ਏਸ ਆਕਾਸਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪੁਰਿਸੋਪਿ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਪਾਠਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬਾਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨ ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਆਕਾਸਮੇਵ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤਿ, ਨਾਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣਂ ਮਮ ਸਦ੍ਦੋ ਪਵਿਸਤਿ. ਏਸ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪੁਰਿਸੋ ਪਨ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਮਨ੍ਤਜ੍ਝਾਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਇਦਾਨਿਪਿ ਮਨ੍ਤਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸੁਣਾਤੀਤਿ.

‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਛਵਿਆਦੀਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਇਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇਸੁ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਨ ਸੁਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਮਮ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਸ੍ਸਵਨੀਯੋਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਕਰੋਸਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੁਸ੍ਸਵਨੀਯੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋਤਿ ਵਾ ਪਦਂ ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਅਨੇਕੇਸੁਪਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸੇਸੁ ਅਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂਯੇਵ ਸੁਣਨ੍ਤਾ ਆਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਰਾਪਾਨਕੇਲ਼ਿਮਣ੍ਡਲਾਦੀਸੁ ਗਾਯਨ੍ਤਾ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਨੇਤੇ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ?

ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਰਾਗਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੋਸਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮੋਹਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਣ੍ਹਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਰਾਗਗ੍ਗਿਸਦਿਸੋ ਅਗ੍ਗਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਛਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਦਹਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਤ੍ਤਸੂਰਿਯਪਾਤੁਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸਕੋ ਅਗ੍ਗਿਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾਵ ਲੋਕਂ ਦਹਤਿ, ਸੋ ਪਨ ਅਗ੍ਗਿ ਕਦਾਚਿਯੇਵ ਦਹਤਿ. ਰਾਗਗ੍ਗਿਨੋ ਅਦਹਨਕਾਲੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਾਗਸਮੋ ਵਾ ਅਗ੍ਗਿ ਦੋਸਸਮੋ ਵਾ ਗਹੋ ਮੋਹਸਮਂ ਵਾ ਜਾਲਂ ਤਣ੍ਹਾਸਮਾ ਵਾ ਨਦੀ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੫੧. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਰਾਗਸਮੋ ਅਗ੍ਗਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਦੋਸਸਮੋ ਗਹੋ;

ਨਤ੍ਥਿ ਮੋਹਸਮਂ ਜਾਲਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਣ੍ਹਾਸਮਾ ਨਦੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਸਮੋਤਿ ਧੂਮਾਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਝਾਪਨਵਸੇਨ ਰਾਗੇਨ ਸਮੋ ਅਗ੍ਗਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਦੋਸਸਮੋਤਿ ਯਕ੍ਖਗਹਅਜਗਰਗਹਕੁਮ੍ਭਿਲਗਹਾਦਯੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਦੋਸਗਹੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਨ੍ਤਮੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਦੋਸੇਨ ਸਮੋ ਗਹੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਮੋਹਸਮਨ੍ਤਿ ਓਨਨ੍ਧਨਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ਮੋਹਸਮਂ ਜਾਲਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਣ੍ਹਾਸਮਾਤਿ ਗਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਨਦੀਨਂ ਪੁਣ੍ਣਕਾਲੋਪਿ ਊਨਕਾਲੋਪਿ ਸੁਕ੍ਖਕਾਲੋਪਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਨ ਪੁਣ੍ਣਕਾਲੋ ਵਾ ਸੁਕ੍ਖਕਾਲੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਊਨਾਵ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਦੁਪ੍ਪੂਰਣਟ੍ਠੇਨ ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਮਾ ਨਦੀ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਪਞ੍ਚਉਪਾਸਕਵਤ੍ਥੁ ਨਵਮਂ.