੮. ਤਿਸ੍ਸਦਹਰਵਤ੍ਥੁ

ਦਦਾਤਿ ਵੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸਦਹਰਂ ਨਾਮ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਵਿਸਾਖਾਯ ਉਪਾਸਿਕਾਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕਕੋਟੀਨਂ ਦਾਨਂ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ, ਅਸਦਿਸਦਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਨ੍ਦਿਯੇਵ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਦਾਨਗ੍ਗੇ ਸੀਤਲਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਤਲ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਿ, ਉਣ੍ਹਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਣ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਿ. ਅਪ੍ਪਂ ਦੇਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਇਮੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਿ, ਬਹੁਂ ਦੇਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਗੇਹੇ ਠਪਨਟ੍ਠਾਨਂ ਮਞ੍ਞੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਨੁ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਾਪਨਮਤ੍ਤਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਮੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਞਾਤਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ‘‘ਅਹੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਕਾਨਂ ਗੇਹਂ ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਆਗਤਾਗਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਓਪਾਨਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਸਂਸਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਸੋ ਪਨੇਕਸ੍ਸ ਦੋਵਾਰਿਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਜਨਪਦਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇਹਿ ਵਡ੍ਢਕੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤਵ ਞਾਤਕਾ ਕਹਂ ਵਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸੁਕਗਾਮੇ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਕਤਿਪਯੇ ਦਹਰੇ ਪੇਸੇਸੁਂ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਾਮਵਾਸਿਕੇਹਿ ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤਸਕ੍ਕਾਰਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਇਮਮ੍ਹਾ ਗਾਮਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਦਹਰੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਤਮੇ ਞਾਤਕਾ’’ਤਿ? ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਇਧ ਕੁਲਗੇਹਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਾਰਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕੋ ਦੋਵਾਰਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵਡ੍ਢਕੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਸੁਣੋਮ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦੇਥ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੂ ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਇਸ੍ਸਰਞਾਤਕਾਨਂ ਅਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਕਾਰਣਮੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਲਪਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਤਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ.

ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਵਿਕਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਵਿਕਤ੍ਥਕੋਵ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਸੋ ਵਿਕਤ੍ਥੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਂ ਜਨਪਦਂ ਗਤੋ;

ਅਨ੍ਵਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਦੂਸੇਯ੍ਯ, ਭੁਞ੍ਜ ਭੋਗੇ ਕਟਾਹਕਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੧੨੫) –

ਇਮਂ ਕਟਾਹਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰੇਹਿ ਅਪ੍ਪਕੇ ਵਾ ਬਹੁਕੇ ਵਾ ਲੂਖੇ ਵਾ ਪਣੀਤੇ ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਦਿਨ੍ਨੇ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਂ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਾਦੀਨਿ ਵਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੨੪੯. ‘‘ਦਦਾਤਿ ਵੇ ਯਥਾਸਦ੍ਧਂ, ਯਥਾਪਸਾਦਨਂ ਜਨੋ;

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਚ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ, ਪਰੇਸਂ ਪਾਨਭੋਜਨੇ;

ਨ ਸੋ ਦਿਵਾ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਾ, ਸਮਾਧਿਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ.

੨੫੦. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚੇਤਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਸਮੂਹਤਂ;

ਸ ਵੇ ਦਿਵਾ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਾ, ਸਮਾਧਿਮਧਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਦਦਾਤਿ ਵੇ ਯਥਾਸਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਲੂਖਪਣੀਤਾਦੀਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਨ੍ਤੋ ਜਨੋ ਯਥਾਸਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਰੂਪਮੇਵ ਦੇਤਿ. ਯਥਾਪਸਾਦਨਨ੍ਤਿ ਥੇਰਨਵਾਦੀਸੁ ਚਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਸਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾਪਸਾਦਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਸਾਦਾਨੁਰੂਪਮੇਵ ਦੇਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਸ੍ਸ ਦਾਨੇ ‘‘ਮਯਾ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਲਦ੍ਧਂ, ਲੂਖਂ ਵਾ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਮਙ੍ਕੁਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਮਾਧਿਨ੍ਤਿ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਿਵਾ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨ ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਵਸੇਨ ਵਾ ਸਮਾਧਿਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਚੇਤਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਏਤਂ ਏਕੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਮਙ੍ਕੁਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਸਮੂਹਤਂ, ਸੋ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਸਮਾਧਿਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਤਿਸ੍ਸਦਹਰਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.