੬. ਪੁਣ੍ਣਦਾਸੀਵਤ੍ਥੁ

ਸਦਾ ਜਾਗਰਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਣ੍ਣਂ ਨਾਮ ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਦਾਸਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕੋਟ੍ਟਨਤ੍ਥਾਯ ਬਹੁਵੀਹਿਂ ਅਦਂਸੁ. ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿ ਦੀਪਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵੀਹਿਂ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤੀ ਵਿਸ੍ਸਮਨਤ੍ਥਾਯ ਸੇਦਤਿਨ੍ਤੇਨ ਗਤ੍ਤੇਨ ਬਹਿਵਾਤੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਮਗ੍ਗਦੇਸਨਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਲੋਕਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿ. ਪੁਣ੍ਣਾ ਤੇਨਾਲੋਕੇਨ ਪਬ੍ਬਤੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਇਮਾਯਪਿ ਵੇਲਾਯ ਨਿਦ੍ਦਂ ਨ ਉਪੇਮਿ, ਭਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਫਾਸੁਕਂ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੀਘਜਾਤਿਕੇਨ ਵਾ ਉਪਦ੍ਦਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਕੁਣ੍ਡਕਂ ਆਦਾਯ ਉਦਕੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਪੂਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੇ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਘਟਂ ਆਦਾਯ ਤਿਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖੀ ਪਾਯਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਤਮੇਵ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ.

ਸਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਦਿਟ੍ਠੇਪਿ ਮਮ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਸਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਚ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੋ. ਸਚੇ ਲੂਖਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਦਦੇਯ੍ਯਾਹਂ ਇਮਂ ਪੂਵ’’ਨ੍ਤਿ ਘਟਂ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਲੂਖਂ ਦਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਮਮ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਰਾਜਦਤ੍ਤਿਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਉਪਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪੂਵਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਪੁਣ੍ਣਾਪਿ ਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋਯੇਵ ਮੇ ਸਮਿਜ੍ਝਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਠਿਤਕੋਵ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ.

ਪੁਣ੍ਣਾਪਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੂਵਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਨ ਪਨਿਦਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ ਪੁਰਤੋ ਕਾਕਸ੍ਸ ਵਾ ਸੁਨਖਸ੍ਸ ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਚੀਵਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਬਹਿਨਗਰੇਯੇਵ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਅਕਾਸਿ. ਦੇਵਤਾ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਨਕਂ ਓਜਂ ਮਧੁਪਟਲਂ ਵਿਯ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਪੁਣ੍ਣਾ ਚ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਥੇਰੋ ਉਦਕਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਪੁਣ੍ਣਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਪੁਣ੍ਣੇ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਪਰਿਭਵਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਪਰਿਭਵਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਅਥ ਤਯਾ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਤਾਵ ਇਮਿਨਾ ਦੁਕ੍ਖੁਪਦ੍ਦਵੇਨ ਨਿਦ੍ਦਂ ਨ ਉਪੇਮਿ, ਭਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਨਿਦ੍ਦਂ ਨ ਉਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਫਾਸੁਕਂ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੀਘਜਾਤਿਕੇਨ ਵਾ ਉਪਦ੍ਦਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਮਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚਿਨ੍ਤਿਤਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਣ੍ਣੇ ਤ੍ਵਂ ਨ ਤਾਵ ਦੁਕ੍ਖੁਪਦ੍ਦਵੇਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਸਿ, ਮਮ ਸਾਵਕਾ ਸਦਾ ਜਾਗਰਿਯਮਨੁਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੨੬. ‘‘ਸਦਾ ਜਾਗਰਮਾਨਾਨਂ, ਅਹੋਰਤ੍ਤਾਨੁਸਿਕ੍ਖਿਨਂ;

ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਆਸਵਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਹੋਰਤ੍ਤਾਨੁਸਿਕ੍ਖਿਨਨ੍ਤਿ ਦਿਵਾ ਚ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਜ੍ਝਾਸਯਾਨਂ. ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਆਸਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਨਾਸਂ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਯਥਾਠਿਤਾ ਪੁਣ੍ਣਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਕੁਣ੍ਡਕਅਙ੍ਗਾਰਪੂਵੇਨ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਕਤਂ ਪੁਣ੍ਣਾਯ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਕੁਣ੍ਡਕਅਙ੍ਗਾਰਪੂਵੇਨ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮਯਾ ਇਮਾਯ ਦਿਨ੍ਨਕੁਣ੍ਡਕਂ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਭੁਤ੍ਵਾ ਤਿਣਪਰਿਘਾਸਂ, ਭੁਤ੍ਵਾ ਆਚਾਮਕੁਣ੍ਡਕਂ;

ਏਤਂ ਤੇ ਭੋਜਨਂ ਆਸਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਦਾਨਿ ਨ ਭੁਞ੍ਜਸਿ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਪੋਸਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਜਾਤਿਯਾ ਵਿਨਯੇਨ ਵਾ;

ਬਹੁਂ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੇ, ਅਪਿ ਆਚਾਮਕੁਣ੍ਡਕਂ.

‘‘ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਖੋ ਮਂ ਪਜਾਨਾਸਿ, ਯਾਦਿਸਾਯਂ ਹਯੁਤ੍ਤਮੋ;

ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਨਮਾਗਮ੍ਮ, ਨ ਤੇ ਭਕ੍ਖਾਮਿ ਕੁਣ੍ਡਕ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੩.੧੦-੧੨) –

ਇਮਂ ਕੁਣ੍ਡਕਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ.

ਪੁਣ੍ਣਦਾਸੀਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.