੧੭. ਕੋਧਵਗ੍ਗੋ

੧. ਰੋਹਿਨੀਖਤ੍ਤਿਯਕਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁ

ਕੋਧਂ ਜਹੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਰੋਹਿਨਿਂ ਨਾਮ ਖਤ੍ਤਿਯਕਞ੍ਞਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਸਮਯੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਪਞ੍ਚਸਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਞਾਤਕਾ ‘‘ਥੇਰੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਂਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰੋਹਿਨਿਂ ਨਾਮ ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਗਿਨਿਂ. ਥੇਰੋ ਞਾਤਕੇ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਕਹਂ, ਰੋਹਿਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਗੇਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਇਧ ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਰੀਰੇ ਤਸ੍ਸਾ ਛਵਿਰੋਗੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਲਜ੍ਜਾਯ ਨਾਗਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਪਕ੍ਕੋਸਥ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਕਞ੍ਚੁਕਂ ਪਟਿਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤਂ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਰੋਹਿਨਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਰੀਰੇ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਛਵਿਰੋਗੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਲਜ੍ਜਾਯ ਨਾਗਤਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਆਸਨਸਾਲਂ ਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਪਸਾਧਨਭਣ੍ਡਕਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਦਸਸਹਸ੍ਸਮੂਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਆਸਨਸਾਲਂ ਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਰੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ਥੇਰੋ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤਞਾਤਕੇ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਭਾਰੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਇਧੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਦਬ੍ਬਸਮ੍ਭਾਰੇ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹਰਿਂਸੁ.

ਥੇਰੋ ਆਸਨਸਾਲਂ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤੋ ਰੋਹਿਨਿਂ ਆਹ – ‘‘ਦ੍ਵਿਭੂਮਿਕਂ ਆਸਨਸਾਲਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਦਰਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾਸਾਲਂ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਹਿ, ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਪਾਨੀਯਘਟੇ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪਸਾਧਨਭਣ੍ਡਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਭੂਮਿਕਆਸਨਸਾਲਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਦਰਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾਸਾਲਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਅਕਾਸਿ. ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਆਸਨਸਾਲਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾਵ ਛਵਿਰੋਗੋ ਮਿਲਾਯਿ. ਸਾ ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਸਨਸਾਲਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ‘‘ਕਸ੍ਸੇਤਂ ਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਭਗਿਨਿਯਾ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰੋਹਿਨਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾ ਪਨ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਗੇਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਪਕ੍ਕੋਸਥ ਨ’’ਨ੍ਤਿ? ਸਾ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਸਿਯੇਵ. ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਆਹ – ‘‘ਰੋਹਿਨਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਨਾਗਮਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਰੀਰੇ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਛਵਿਰੋਗੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਲਜ੍ਜਮਾਨਾ ਨਾਗਤਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਜਾਨਾਸਿ ਪਨ ਕਿਂ ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤਵ ਕੋਧਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਸੁਣਾਹੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਰਞ੍ਞੋ ਨਾਟਕਿਤ੍ਥਿਯਾ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਮਸ੍ਸਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਚ੍ਛੁਫਲਾਨਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਾਟਕਿਤ੍ਥਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਸਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸਾ ਸਯਨੇ ਚੇਵ ਪਾਵਾਰਕੋਜਵਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤਰੇਸੁ ਕਚ੍ਛੁਚੁਣ੍ਣਾਨਿ ਠਪਾਪੇਸਿ, ਕੇਲ਼ਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰੇਪਿ ਓਕਿਰਿ. ਤਂ ਖਣਂਯੇਵ ਤਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰਂ ਉਪ੍ਪਕ੍ਕੁਪ੍ਪਕ੍ਕਂ ਗਣ੍ਡਾਗਣ੍ਡਜਾਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ਕਣ੍ਡੁਵਨ੍ਤੀ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਯਨੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਤਤ੍ਰਾਪਿਸ੍ਸਾ ਕਚ੍ਛੁਚੁਣ੍ਣੇਹਿ ਖਾਦਿਯਮਾਨਾਯ ਖਰਤਰਾ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਦਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਰੋਹਿਨੀ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਰੋਹਿਨਿ, ਤਦਾ ਤਯਾਵੇਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਹਿ ਕੋਧੋ ਵਾ ਇਸ੍ਸਾ ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪੋ ਏਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੨੧. ‘‘ਕੋਧਂ ਜਹੇ ਵਿਪ੍ਪਜਹੇਯ੍ਯ ਮਾਨਂ,

ਸਂਯੋਜਨਂ ਸਬ੍ਬਮਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ;

ਤਂ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਮਿਮਸਜ੍ਜਮਾਨਂ,

ਅਕਿਞ੍ਚਨਂ ਨਾਨੁਪਤਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕੋਧਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਮ੍ਪਿ ਕੋਧਂ ਨਵਵਿਧਮ੍ਪਿ ਮਾਨਂ ਜਹੇਯ੍ਯ. ਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਕਾਮਰਾਗਸਂਯੋਜਨਾਦਿਕਂ ਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ. ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਲਗ੍ਗਮਾਨਂ. ਯੋ ਹਿ ‘‘ਮਮ ਰੂਪਂ ਮਮ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਾਮਰੂਪਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਸੋਚਤਿ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ, ਅਯਂ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਸਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਵਿਹਞ੍ਞਨ੍ਤੋ ਨ ਸਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਏਵਂ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਕਿਞ੍ਚਨਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਨਾਨੁਪਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ. ਰੋਹਿਨੀਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰਂ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਅਹੋਸਿ.

ਸਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸੀਮਨ੍ਤਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ ਰੂਪਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਿਨੇਹਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਮਮ ਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਦੇਵਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਦੇਵ, ਇਮਂ ਨੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਡ੍ਡੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਾਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਕ੍ਕੋਪਿ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਿਨੇਹੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਇਮਾਯ ਵੋ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਆਹ – ‘‘ਮਮ ਤਾਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਾਮਭੇਰਿ ਵਿਯ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯੋ ‘‘ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਤਨਦੀ ਵਿਯ ਸੀਘਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯੋ ‘‘ਮਮ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥੋ ‘‘ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤਿਯੇ ਉਸ੍ਸਾਪਿਤਧਜੋ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਲਂ ਠਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨੇ ਸਕ੍ਕੋ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਤਾਵ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਸਯ੍ਹਰੂਪਾਨਿ, ਅਹਂ ਪਨ ਇਮਂ ਲਭਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਮਰਣਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ, ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਰਣੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਂ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਸਾ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਅਹੋਸਿ ਮਨਾਪਾ. ‘‘ਅਸੁਕਕੀਲ਼ਂ ਨਾਮ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕ੍ਕੋ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀਤਿ.

ਰੋਹਿਨੀਖਤ੍ਤਿਯਕਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.

੨. ਅਞ੍ਞਤਰਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਵੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵੇ ਚੇਤਿਯੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨੇ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੇ ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿਆਦੀਹਿ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਕਰਿਯਮਾਨੇਸੁ ਏਕੋ ਆਲ਼ਵਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਮਨਾਪਰੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕਾ ਤਰੁਣਪੁਤ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਕੇਨਾਦਾਯ ਠਿਤਾ ਯਾਚਿ ‘‘ਮਾ ਮੇ, ਸਾਮਿ, ਵਿਮਾਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿ, ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਅਨਾਵਾਸਾ ਵਿਚਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਅਹਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਈਦਿਸਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਨਾਦਿਯਿ. ਸਾ ‘‘ਇਮਮ੍ਪਿ ਤਾਵ ਦਾਰਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਓਰਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਯ ਠਪੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤਂ ਫਰਸੁਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਬਾਹੁਂ ਛਿਨ੍ਦਿ, ਦੇਵਤਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬਲਵਕੋਧਾ ‘‘ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਭੋ ਹਤ੍ਥੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਤਾਵ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ. ਸਚਾਹਂ ਇਮਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਿਰਯਗਾਮਿਨੀ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸੇਸਦੇਵਤਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਅਸੁਕਦੇਵਤਾਯ ਏਵਂ ਨਾਮ ਮਾਰਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’ਤਿ ਮਂ ਪਮਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਸਸਾਮਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਾਮਿਕਸ੍ਸੇਵ ਨਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਹਤ੍ਥੇ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਰੋਦਮਾਨਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ ਦੇਵਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮੇ ਸਾਵਕੇਨ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਤਂ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਨਂ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਨਾਮ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਮਾਰੇਤ੍ਵਾਵ ਇਧਾਗਤਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ ਦੇਵਤੇ, ਸਾਧੁ ਤੇ ਕਤਂ ਏਵਂ ਉਗ੍ਗਤਂ ਕੋਪਂ ਭਨ੍ਤਂ ਰਥਂ ਵਿਯ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਮਾਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੨੨. ‘‘ਯੋ ਵੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤਂ ਕੋਧਂ, ਰਥਂ ਭਨ੍ਤਂਵ ਵਾਰਯੇ;

ਤਮਹਂ ਸਾਰਥਿਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਰਸ੍ਮਿਗ੍ਗਾਹੋ ਇਤਰੋ ਜਨੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਤਿਤਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਰਥਂ ਭਨ੍ਤਂ ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਨਾਮ ਛੇਕੋ ਸਾਰਥਿ ਅਤਿਵੇਗੇਨ ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਰਥਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਯਥਿਚ੍ਛਕਂ ਠਪੇਤਿ, ਏਵਂ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕੋਧਂ ਵਾਰਯੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਮਹਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਹਂ ਸਾਰਥਿਂ ਬ੍ਰੂਮਿ. ਇਤਰੋ ਜਨੋਤਿ ਇਤਰੋ ਪਨ ਰਾਜਉਪਰਾਜਾਦੀਨਂ ਰਥਸਾਰਥਿਜਨੋ ਰਸ੍ਮਿਗ੍ਗਾਹੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਉਤ੍ਤਮਸਾਰਥੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਦੇਵਤਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਦੇਵਤਾ ਪਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਰੋਦਮਾਨਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ ਦੇਵਤੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਮਾਨਂ ਮੇ ਨਟ੍ਠਂ, ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਅਲਂ ਦੇਵਤੇ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਵਿਮਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਸਮੀਪੇ ਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇ ਚੁਤਦੇਵਤਂ ਏਕਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਅਪਦਿਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਉਪਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਗਞ੍ਛਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਦਤ੍ਤਿਯਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਵਿਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਹੇਸਕ੍ਖਦੇਵਤਾਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਚਾਲੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭੂਤਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੀਤਿ.

ਅਞ੍ਞਤਰਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਉਤ੍ਤਰਾਉਪਾਸਿਕਾਵਤ੍ਥੁ

ਅਕ੍ਕੋਧੇਨ ਜਿਨੇ ਕੋਧਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਗੇਹੇ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਉਤ੍ਤਰਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤਤ੍ਰਾਯਮਨੁਪੁਬ੍ਬੀ ਕਥਾ – ਰਾਜਗਹੇ ਕਿਰ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਭਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਚ ਉਤ੍ਤਰਾ ਨਾਮ ਧੀਤਾ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਗੇਹਮਾਨੁਸਕਾ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਰਾਜਗਹੇ ਘੋਸਨਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿ ਪਾਤੋਵ ਆਗਤਂ ਪੁਣ੍ਣਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਰਿਜਨੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਤੁਕਾਮੋ, ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਸਿ, ਉਦਾਹੁ ਭਤਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਸਧਨਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਮਮ ਪਨ ਗੇਹੇ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਯਾਗੁਤਣ੍ਡੁਲਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ, ਗੋਣੇ ਲਭਨ੍ਤੋ ਕਸਿਤੁਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਗੋਣੇ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਬਲਵਗੋਣੇ ਚ ਨਙ੍ਗਲਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਨਾਗਰਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ਦਲਿਦ੍ਦਤਾਯ ਭਤਿਂ ਕਾਤੁਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਾਵ ਅਜ੍ਜ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਨਿਵਾਪਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਆਹਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਭਰਿਯਂ ਵਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਅਜ੍ਜ ਮਯਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਪੁਣ੍ਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਜਾਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਨੁ ਖੋ ਏਸ, ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਮੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਭਾਵਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵਞ੍ਚ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਚਸ੍ਸ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਤਸ੍ਸ ਕਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਵਾਟਤੀਰੇ ਏਕਂ ਗੁਮ੍ਬਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਪੁਣ੍ਣੋ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਕਸਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ਪਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਞ੍ਚ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ‘‘ਪਾਨੀਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਦਾਯ ਪਾਨੀਯਂ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪਰੇਸਂ ਪਚ੍ਛਿਮਗੇਹੇ ਵਸਤਿ. ਸਚਸ੍ਸ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਮਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਾਵਸ੍ਸਾ ਭਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਇਧੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਥੋਕਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਾਰੁਲ਼੍ਹਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰਾਭਿਮੁਖੋ ਪਾਯਾਸਿ.

ਸਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਪ੍ਪੇਕਦਾਹਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਸਤਿ ਅਯ੍ਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਪ੍ਪੇਕਦਾ ਮੇ ਅਯ੍ਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਜ੍ਜ ਪਨ ਮੇ ਅਯ੍ਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਚਾਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਸਙ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਭਤ੍ਤਭਾਜਨਂ ਓਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦਂ ਲੂਖਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਾਸਸ੍ਸ ਵੋ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਪਤ੍ਤਂ ਉਪਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਏਕੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਭਾਜਨਂ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਤਤੋ ਭਤ੍ਤਂ ਦਦਮਾਨਾਯ ਉਪਡ੍ਢਭਤ੍ਤੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ‘‘ਅਲ’’ਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਤ੍ਤਂ ਪਿਦਹਿ. ਸਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕੋਵ ਪਟਿਵਿਸੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਾਤੁਂ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਸਸ੍ਸ ਇਧਲੋਕਸਙ੍ਗਹਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਪਰਲੋਕਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਥ, ਨਿਰਵਸੇਸਮੇਵ ਦਾਤੁਕਾਮਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਏਵਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕੋਵ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਉਦਕਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਮਕਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚਿ. ਪੁਣ੍ਣੋਪਿ ਅਡ੍ਢਕਰੀਸਮਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਜਿਘਚ੍ਛਂ ਸਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਗੋਣੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕਰੁਕ੍ਖਚ੍ਛਾਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਭਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ‘‘ਏਸ ਜਿਘਚ੍ਛਾਯ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਮਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਸਚੇ ਮਂ ‘ਅਤਿਵਿਯ ਜੇ ਚਿਰਾਯੀ’ਤਿ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਤੋਦਲਟ੍ਠਿਯਾ ਮਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਜ੍ਜੇਕਦਿਵਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਹਿ, ਮਾ ਮਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਕਰਿ. ਅਹਞ੍ਹਿ ਪਾਤੋਵ ਤੇ ਭਤ੍ਤਂ ਆਹਰਨ੍ਤੀ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਵ ਭਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ, ਪਸਾਦੇਹਿ, ਸਾਮਿ, ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਸਾਧੁ ਵਤ ਤੇ ਕਤਂ ਮਮ ਭਤ੍ਤਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦਦਮਾਨਾਯ, ਮਯਾਪਿਸ੍ਸ ਅਜ੍ਜ ਪਾਤੋਵ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਮੁਖੋਦਕਞ੍ਚ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਤਂ ਵਚਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸੁਰੇ ਲਦ੍ਧਭਤ੍ਤਤਾਯ ਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯੋ ਤਸ੍ਸਾ ਅਙ੍ਕੇ ਸੀਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਪਾਤੋਵ ਕਸਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪਂਸੁਚੁਣ੍ਣਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਂ ਕਣਿਕਾਰਪੁਪ੍ਫਰਾਸਿ ਵਿਯ ਸੋਭਮਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਭਰਿਯਂ ਆਹ – ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਏਤਂ ਕਸਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮਮ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਅਤਿਉਸ੍ਸੁਰੇ ਲਦ੍ਧਭਤ੍ਤਤਾਯ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਭਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਏਵਮੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਪਿਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਙ੍ਗਲਸੀਸੇ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਮੇ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨੇਨ ਅਜ੍ਜੇਵ ਵਿਪਾਕੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਨ ਖੋ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਭਰਿਯਾਯ ਆਭਤਂ ਭਤ੍ਤਪਾਤਿਂ ਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਕਤੋਕਾਸੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਦੇਵ, ਅਜ੍ਜ ਮਯਾ ਕਸਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਵਣ੍ਣਭਰਿਤਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ, ਇਦਂ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਆਹਰਾਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਪੁਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਅਜ੍ਜ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਮੇ ਅਜ੍ਜ ਪਾਤੋਵ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਮੁਖੋਦਕਞ੍ਚ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਭਰਿਯਾਯਪਿ ਮੇ ਮਯ੍ਹਂ ਆਹਰਣਭਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ‘‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਕਿਰ, ਭੋ, ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨੇਨ ਵਿਪਾਕੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਕਿਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਬਹੂਨਿ ਸਕਟਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਹਿਣਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਆਹਰਾਪੇਥਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਸਕਟਾਨਿ ਪਹਿਣਿ. ਰਾਜਪੁਰਿਸੇਸੁ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਸੁ ਗਹਿਤਗਹਿਤਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਵ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਿਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਟ੍ਠਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਨ ਮਯ੍ਹਂ, ਤਾਤਾ, ਸਨ੍ਤਕਂ, ਗਚ੍ਛਥ ‘‘ਪੁਣ੍ਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ. ਤੇ ਤਥਾ ਕਰਿਂਸੁ, ਗਹਿਤਗਹਿਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਮੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਰਾਸਿਮਕਂਸੁ, ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧੋ ਰਾਸਿ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਨਾਗਰੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਅਤ੍ਥਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਸੁਵਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨਸ੍ਸ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸੇਟ੍ਠਿਛਤ੍ਤਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਬਾਹੁਧਨਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਭੋਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਛਤ੍ਤਮਦਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਮਯਂ, ਦੇਵ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਪਰਕੁਲੇ ਵਸਿਮ੍ਹਾ, ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨੋ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਸ੍ਸ, ਏਸ ਗੁਮ੍ਬੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਤਂ ਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਪੁਰਾਣਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗੇਹਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਗੇਹਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗੇਹਪ੍ਪਵੇਸਨਮਙ੍ਗਲਞ੍ਚ ਛਤ੍ਤਮਙ੍ਗਲਞ੍ਚ ਏਕਤੋਵ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਧਮ੍ਮਕਥਾਵਸਾਨੇ ਪੁਣ੍ਣਸੇਟ੍ਠਿ ਚ ਭਰਿਯਾ ਚਸ੍ਸ ਧੀਤਾ ਚ ਉਤ੍ਤਰਾਤਿ ਤਯੋ ਜਨਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਹੇਸੁਂ.

ਅਪਰਭਾਗੇ ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿ ਪੁਣ੍ਣਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਧੀਤਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਰੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾ ਏਵਂ ਕਰੋਤੁ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਮ੍ਹੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨ੍ਤੇਨੇਵ ਤੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਾ, ਦੇਤੁ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧੀਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਮਮ ਧੀਤਾ ਤੀਹਿ ਰਤਨੇਹਿ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨੇਵਸ੍ਸ ਧੀਤਰਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਬਹੂ ਸੇਟ੍ਠਿਗਣਾਦਯੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਭਿਨ੍ਦਿ, ਦੇਹਿਸ੍ਸ ਧੀਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ ਧੀਤਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਪਤਿਕੁਲਂ ਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਦਾਨਂ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਸੋਤੁਂ ਨਾਲਤ੍ਥ. ਏਵਂ ਅਡ੍ਢਤਿਯੇਸੁ ਮਾਸੇਸੁ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇਸੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਿਤਂ ਪਰਿਚਾਰਿਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਵਸਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਡ੍ਢਮਾਸੋ, ਅਯ੍ਯੇ’’ਤਿ. ਸਾ ਪਿਤੁ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਮਂ ਏਵਰੂਪੇ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ, ਵਰਂ ਮੇ ਲਕ੍ਖਣਾਹਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਦਾਸਿਂ ਸਾਵੇਤੁਂ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੁਲਸ੍ਸ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਆਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਦਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਥਸ੍ਸਾ ਪਿਤਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਿਤਾ ਵਤ ਮੇ ਧੀਤਾ’’ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਂ ਪਵੇਦੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਦਸ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪੇਸੇਸਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਸਿਰਿਮਾ ਨਾਮ ਗਣਿਕਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਦੇਵਸਿਕਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਕਹਾਪਣੇਹਿ ਤਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਾਦਪਰਿਚਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੂ’’ਤਿ. ਸਾ ਸਿਰਿਮਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਹਾਯਿਕੇ ਇਮੇ ਕਹਾਪਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਤਵ ਸਹਾਯਕਂ ਪਰਿਚਰਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿ. ਸਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਿਰਿਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਸਾਮਿ, ਇਮਂ ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਮਮ ਸਹਾਯਿਕਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਰਿਚਰਤੁ, ਅਹਂ ਪਨ ਇਮਂ ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਦਾਨਞ੍ਚੇਵ ਦਾਤੁਕਾਮਾ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸੋਤੁਕਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਂ ਅਭਿਰੂਪਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਿਨੇਹੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ.

ਉਤ੍ਤਰਾਪਿ ਖੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਭਿਕ੍ਖਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਦਾਨਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾ, ਤਾਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁਂ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸੋਤੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ ‘‘ਏਵਂ ਯਾਗੁਂ ਪਚਥ, ਏਵਂ ਪੂਵੇ ਪਚਥਾ’’ਤਿ ਮਹਾਨਸੇ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤੀ ਵਿਚਰਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਸਾਮਿਕੋ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਪਵਾਰਣਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਹਾਨਸਾਭਿਮੁਖੋ ਵਾਤਪਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਸਾ ਅਨ੍ਧਬਾਲਾ ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਸੇਟ੍ਠੀਧੀਤਰਂ ਸੇਦਕਿਲਿਨ੍ਨਂ ਛਾਰਿਕਾਯ ਓਕਿਣ੍ਣਂ ਅਙ੍ਗਾਰਮਸਿਮਕ੍ਖਿਤਂ ਤਥਾ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਅਨ੍ਧਬਾਲਾ ਏਵਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਇਮਂ ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਾਨੁਭਵਤਿ, ‘ਮੁਣ੍ਡਕਸਮਣੇ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਹਸਿਤ੍ਵਾ ਅਪਗਞ੍ਛਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪਗਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਿਤਾ ਸਿਰਿਮਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਏਸ ਹਸੀ’’ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਉਤ੍ਤਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਹਸਿਤਂ, ਅਦ੍ਧਾ ਇਮਸ੍ਸ ਏਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸਾ ਕਿਰ ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਬਾਹਿਰਕਇਤ੍ਥੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸਮਾਨਾਪਿ ਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਾਹਿਰਕਇਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਘਰਸਾਮਿਨੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਮਕਾਸਿ. ਸਾ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਮਸ੍ਸਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਾਸਾਦਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਮਹਾਨਸਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪੂਵਪਚਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਂ ਸਪ੍ਪਿਂ ਕਟਚ੍ਛੁਨਾ ਆਦਾਯ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖਂ ਪਾਯਾਸਿ. ਉਤ੍ਤਰਾ ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਸਹਾਯਿਕਾਯ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਕਾਰੋ ਕਤੋ, ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਅਤਿਸਮ੍ਬਾਧਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਅਤਿਨੀਚਕੋ, ਮਮ ਸਹਾਯਿਕਾਯ ਗੁਣੋਵ ਮਹਨ੍ਤੋ. ਅਹਞ੍ਹਿ ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਞ੍ਚ ਦਾਤੁਂ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸੋਤੁਂ ਲਭਿਂ. ਸਚੇ ਮਮ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਉਪਰਿ ਕੋਪੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਦਂ ਸਪ੍ਪਿ ਮਂ ਦਹਤੁ. ਸਚੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਾ ਦਹਤੂ’’ਤਿ ਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਫਰਿ. ਤਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਮਤ੍ਥਕੇ ਆਸਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਸਪ੍ਪਿ ਸੀਤੁਦਕਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ.

ਅਥ ਨਂ ‘‘ਇਦਂ ਸੀਤਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਕਟਚ੍ਛੁਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਂ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਾਸਿਯੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਪੇਹਿ ਦੁਬ੍ਬਿਨੀਤੇ, ਨ ਤ੍ਵਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯ੍ਯਾਯ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਂ ਸਪ੍ਪਿਂ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤੁਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ’’ਤਿ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿਯੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਉਟ੍ਠਾਯ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਚ ਪਾਦੇਹਿ ਚ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਾਤੇਸੁਂ. ਉਤ੍ਤਰਾ ਵਾਰੇਨ੍ਤੀਪਿ ਵਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਉਪਰਿ ਠਿਤਾ ਸਬ੍ਬਾ ਦਾਸਿਯੋ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤੇ ਏਵਰੂਪਂ ਭਾਰਿਯਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਿਰਿਮਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤਪਾਕਤੇਲੇਨ ਅਬ੍ਭਞ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਾਹਿਰਕਿਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਹਸਨਮਤ੍ਤਕਾਰਣਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਉਪਰਿ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਂ ਸਪ੍ਪਿਂ ਆਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿਯਾ, ਅਯਂ ‘ਗਣ੍ਹਥ ਨ’ਨ੍ਤਿ ਦਾਸਿਯੋ ਨ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਮਂ ਵਿਹੇਠਨਕਾਲੇਪਿ ਸਬ੍ਬਦਾਸਿਯੋ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਅਕਾਸਿ. ਸਚਾਹਂ ਇਮਂ ਨ ਖਮਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਮੁਦ੍ਧਾ ਮੇ ਸਤ੍ਤਧਾ ਫਲੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਖਮਾਹਿ ਮੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਹਂ ਸਪਿਤਿਕਾ ਧੀਤਾ, ਪਿਤਰਿ ਖਮਨ੍ਤੇ ਖਮਾਮੀਤਿ. ਹੋਤੁ, ਅਯ੍ਯੇ, ਪਿਤਰਂ ਤੇ ਪੁਣ੍ਣਸੇਟ੍ਠਿਂ ਖਮਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਮ ਵਟ੍ਟਜਨਕਪਿਤਾ, ਵਿਵਟ੍ਟਜਨਕੇ ਪਿਤਰਿ ਖਮਨ੍ਤੇ ਪਨਾਹਂ ਖਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਕੋ ਪਨ ਤੇ ਵਿਵਟ੍ਟਜਨਕਪਿਤਾਤਿ? ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ. ਮਯ੍ਹਂ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਅਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਸ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਆਦਾਯ ਇਧਾਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਲਦ੍ਧਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਖਮਾਪੇਹੀਤਿ. ਸਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਅਯ੍ਯੇ’’ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤ੍ਥਿਯੋ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਖਾਦਨੀਯਾਨਿ ਚੇਵ ਸੂਪੇਯ੍ਯਾਨਿ ਚ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਆਦਾਯ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਗੇਹਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਅਵਿਸਹਨ੍ਤੀ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਵ ਸਂਵਿਦਹਿ. ਸਿਰਿਮਾਪਿ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕੋ ਤੇ ਅਪਰਾਧੋ’’ਤਿ? ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਤਂ, ਅਥ ਮੇ ਸਹਾਯਿਕਾ ਮਂ ਵਿਹੇਠਯਮਾਨਾ ਦਾਸਿਯੋ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਕਾਰਮੇਵ ਅਕਾਸਿ. ਸਾਹਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗੁਣਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਖਮਾਪੇਸਿਂ, ਅਥ ਮਂ ਏਸਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਖਮਨ੍ਤੇਸੁ ਖਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਉਤ੍ਤਰੇ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੀਸੇ ਮੇ ਸਹਾਯਿਕਾਯ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਸਪ੍ਪਿ ਆਸਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ‘‘ਤਯਾ ਕਿਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਅਤਿਸਮ੍ਬਾਧਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਅਤਿਨੀਚਕੋ, ਮਮ ਸਹਾਯਿਕਾਯ ਗੁਣੋਵ ਮਹਨ੍ਤੋ. ਅਹਞ੍ਹਿ ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਞ੍ਚ ਦਾਤੁਂ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸੋਤੁਂ ਅਲਤ੍ਥਂ, ਸਚੇ ਮੇ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਉਪਰਿ ਕੋਪੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਦਂ ਮਂ ਦਹਤੁ. ਨੋ ਚੇ, ਮਾ ਦਹਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਫਰਿਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਉਤ੍ਤਰੇ, ਏਵਂ ਕੋਧਂ ਜਿਨਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕੋਧੋ ਹਿ ਨਾਮ ਅਕ੍ਕੋਧੇਨ, ਅਕ੍ਕੋਸਕਪਰਿਭਾਸਕੋ ਅਨਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੇਨ ਅਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੇਨ, ਥਦ੍ਧਮਚ੍ਛਰੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਦਾਨੇਨ, ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਸਚ੍ਚਵਚਨੇਨ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੨੩. ‘‘ਅਕ੍ਕੋਧੇਨ ਜਿਨੇ ਕੋਧਂ, ਅਸਾਧੁਂ ਸਾਧੁਨਾ ਜਿਨੇ;

ਜਿਨੇ ਕਦਰਿਯਂ ਦਾਨੇਨ, ਸਚ੍ਚੇਨਾਲਿਕਵਾਦਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਕ੍ਕੋਧੇਨਾਤਿ ਕੋਧਨੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਕ੍ਕੋਧੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਸਾਧੁਨ੍ਤਿ ਅਭਦ੍ਦਕੋ ਭਦ੍ਦਕੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਦਰਿਯਨ੍ਤਿ ਥਦ੍ਧਮਚ੍ਛਰੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਚਾਗਚਿਤ੍ਤੇਨ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਲਿਕਵਾਦੀ ਸਚ੍ਚਵਚਨੇਨ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਕ੍ਕੋਧੇਨ ਜਿਨੇ ਕੋਧਂ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚੇਨਾਲਿਕਵਾਦਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਿਰਿਮਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਸਤਾਹਿ ਇਤ੍ਥੀਹਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹੀਤਿ.

ਉਤ੍ਤਰਾਉਪਾਸਿਕਾਵਤ੍ਥੁ ਤਤਿਯਂ.

੪. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਪਞ੍ਹਵਤ੍ਥੁ

ਸਚ੍ਚਂ ਭਣੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਥੇਰੋ ਦੇਵਚਾਰਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਵਿਮਾਨਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਦੇਵਤੇ ਮਹਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਅਲਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਾ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਦੇਵਤਾ ਕਿਰ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮੇਨ ਲਜ੍ਜਮਾਨਾ ਏਵਂ ਵਦਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਥੇਰੇਨ ‘‘ਕਥੇਹਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਨੇਵ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨ ਪੂਜਾ ਕਤਾ, ਨ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤੋ, ਕੇਵਲਂ ਸਚ੍ਚਮਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਵਿਮਾਨਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਗਤਾ ਅਪਰਾਪਿ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਾਸੁਪਿ ਤਥੇਵ ਨਿਗੁਹਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਸੁ ਏਕਾ ਤਾਵ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਨੇਵ ਦਾਨਾਦੀਸੁ ਕਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਹਂ ਪਨ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਰਸ੍ਸ ਦਾਸੀ ਅਹੋਸਿਂ, ਤਸ੍ਸਾ ਮੇ ਸਾਮਿਕੋ ਅਤਿਵਿਯ ਚਣ੍ਡੋ ਫਰੁਸੋ, ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਿਤੇਨੇਵ ਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਕਲਿਙ੍ਗਰੇਨ ਵਾ ਸੀਸਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ. ਸਾਹਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕੋਪੇ ‘ਏਸ ਤਵ ਸਾਮਿਕੋ ਲਕ੍ਖਣਾਹਤਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਾਦੀਨਿ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰੋ, ਮਾ ਕੁਜ੍ਝੀ’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਪਰਿਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕੋਪਂ ਨਾਮ ਨ ਅਕਾਸਿਂ, ਤੇਨ ਮੇ ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਅਪਰਾ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਚ੍ਛੁਖੇਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਮਾਨਾ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਚ੍ਛੁਯਟ੍ਠਿਂ ਅਦਾਸਿਂ’’. ਅਪਰਾ ਏਕਂ ਤਿਮ੍ਬਰੁਸਕਂ ਅਦਾਸਿਂ. ਅਪਰਾ ਏਕਂ ਏਲ਼ਾਲੁਕਂ ਅਦਾਸਿਂ. ਅਪਰਾ ਏਕਂ ਫਾਰੁਸਕਂ ਅਦਾਸਿਂ. ਅਪਰਾ ਏਕਂ ਮੂਲਮੁਟ੍ਠਿਂ. ਅਪਰਾ ‘‘ਨਿਮ੍ਬਮੁਟ੍ਠਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਪਰਿਤ੍ਤਦਾਨਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ.

ਥੇਰੋ ਤਾਹਿ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚ੍ਚਕਥਨਮਤ੍ਤੇਨ, ਕੋਪਨਿਬ੍ਬਾਪਨਮਤ੍ਤੇਨ, ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤਕੇਨ ਤਿਮ੍ਬਰੁਸਕਾਦਿਦਾਨਮਤ੍ਤੇਨ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲਦ੍ਧੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਮਂ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਪੁਚ੍ਛਸਿ, ਨਨੁ ਤੇ ਦੇਵਤਾਹਿ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲਬ੍ਭਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਸਚ੍ਚਮਤ੍ਤਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾਪਿ ਕੋਪਮਤ੍ਤਂ ਜਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾਪਿ ਦੇਵਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੨੪. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਣੇ ਨ ਕੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯ, ਦਜ੍ਜਾ ਅਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤੋ;

ਏਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ, ਗਚ੍ਛੇ ਦੇਵਾਨ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਂ ਭਣੇਤਿ ਸਚ੍ਚਂ ਦੀਪੇਯ੍ਯ ਵੋਹਰੇਯ੍ਯ, ਸਚ੍ਚੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਕੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਨ ਕੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਯਾਚਿਤੋਤਿ ਯਾਚਕਾ ਨਾਮ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ. ਤੇ ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਅਯਾਚਿਤ੍ਵਾਵ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਯਾਚਨ੍ਤਿਯੇਵ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਪ੍ਪਸ੍ਮਿਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਏਤੇਹਿ ਤੀਹੀਤਿ ਏਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਏਕੇਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਦੇਵਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਪਞ੍ਹਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਬੁਦ੍ਧਪਿਤੁਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ

ਅਹਿਂਸਕਾ ਯੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਕੇਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਞ੍ਜਨਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਟ੍ਠਪਞ੍ਹਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਭਗਵਤੋ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤਸ੍ਸ ਸਾਕੇਤਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨਕਾਲੇ ਏਕੋ ਸਾਕੇਤਵਾਸੀ ਮਹਲ੍ਲਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਗਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਦਸਬਲਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਦੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗੋਪ੍ਫਕੇਸੁ ਦਲ਼੍ਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਨਨੁ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਜਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਾ, ਕਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਮਯਾ ਤਾਵ ਦਿਟ੍ਠੋਸਿ, ਮਾਤਰਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਏਹੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਦੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋਸਿ, ਨਨੁ ਨਾਮ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਉਪਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਰੋ ‘‘ਏਥ ਭਾਤਰਂ ਵਨ੍ਦਥਾ’’ਤਿ ਵਨ੍ਦਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਧੇਵ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯੇ ਵੋ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਣੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤੁਂ ਆਗਤੇ ‘‘ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਮਾ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਤੋ ਭਤ੍ਤਭਾਜਨਸੂਪੇਯ੍ਯਭਾਜਨਾਨਿ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਨਿਸੀਦਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਨ ਨਿਮਨ੍ਤਨੇ ਅਸਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸੇਵ ਗੇਹੇ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਨ੍ਤਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ.

ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨੋ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਮਾਯਾ ਮਾਤਾ’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਤਥਾਗਤਂ ‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਥੇਵ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਮੇਵ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਚੂਲ਼ਪਿਤਾ, ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਮਹਾਪਿਤਾ. ਸਾਪਿ ਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮੇਵ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਚੂਲ਼ਮਾਤਾ, ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਮਹਾਮਾਤਾ. ਏਵਾਹਂ ਦਿਯਡ੍ਢਜਾਤਿਸਹਸ੍ਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਸਂਵਡ੍ਢੋ, ਦਿਯਡ੍ਢਜਾਤਿਸਹਸ੍ਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਹਤ੍ਥੇਤਿ ਤੀਣਿ ਜਾਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਤੇਸਂ ਪੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਮਨੋ ਨਿਵਿਸਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾਪਿ ਪਸੀਦਤਿ;

ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਕੇ ਪੋਸੇ, ਕਾਮਂ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਿਸ੍ਸਸੇ. (ਜਾ. ੧.੧.੬੮);

‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇਨ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਹਿਤੇਨ ਵਾ;

ਏਵਂ ਤਂ ਜਾਯਤੇ ਪੇਮਂ, ਉਪ੍ਪਲਂਵ ਯਥੋਦਕੇ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੧੭੪);

ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਮਾਸਮੇਵ ਤਂ ਕੁਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਾਸਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਭੋਪਿ ਏਕਕੂਟਾਗਾਰਮੇਵ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਪਞ੍ਚਸਤਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਆਲ਼ਾਹਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਿਰ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ’’ਤਿ ਮਹਾਜਨੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਆਲ਼ਾਹਨਸਮੀਪੇ ਏਕਂ ਸਾਲਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਠਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ‘ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵੋ ਕਾਲਕਤਾ’ਤਿ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ‘‘ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚੁਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਾਯ ਆਸਯਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ –

‘‘ਅਪ੍ਪਂ ਵਤ ਜੀਵਿਤਂ ਇਦਂ,

ਓਰਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤਿ;

ਯੋ ਚੇਪਿ ਅਤਿਚ੍ਚ ਜੀਵਤਿ,

ਅਥ ਸੋ ਜਰਸਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤੀ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੮੧੦; ਮਹਾਨਿ. ੩੯) –

ਇਦਂ ਜਰਾਸੁਤ੍ਤਂ ਕਥੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਸਂ ਕੋ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਅਸੇਖਮੁਨੀਨਂ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਰੂਪਾ ਹਿ ਅਚ੍ਚੁਤਂ ਅਮਤਂ ਮਹਾਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੨੫. ‘‘ਅਹਿਂਸਕਾ ਯੇ ਮੁਨਯੋ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤਾ;

ਤੇ ਯਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚੁਤਂ ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਸੋਚਰੇ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮੁਨਯੋਤਿ ਮੋਨੇਯ੍ਯਪਟਿਪਦਾਯ ਮਗ੍ਗਫਲਪਤ੍ਤਾ ਅਸੇਖਮੁਨਯੋ. ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ, ਤੀਹਿਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਸੁਸਂਵੁਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਚ੍ਚੁਤਨ੍ਤਿ ਸਸ੍ਸਤਂ. ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਕੁਪ੍ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਧੁਵਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਸੋਚਰੇ ਨ ਸੋਚਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਬੁਦ੍ਧਪਿਤੁਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਪੁਣ੍ਣਦਾਸੀਵਤ੍ਥੁ

ਸਦਾ ਜਾਗਰਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਣ੍ਣਂ ਨਾਮ ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਦਾਸਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕੋਟ੍ਟਨਤ੍ਥਾਯ ਬਹੁਵੀਹਿਂ ਅਦਂਸੁ. ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿ ਦੀਪਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵੀਹਿਂ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤੀ ਵਿਸ੍ਸਮਨਤ੍ਥਾਯ ਸੇਦਤਿਨ੍ਤੇਨ ਗਤ੍ਤੇਨ ਬਹਿਵਾਤੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਮਗ੍ਗਦੇਸਨਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਲੋਕਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿ. ਪੁਣ੍ਣਾ ਤੇਨਾਲੋਕੇਨ ਪਬ੍ਬਤੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਇਮਾਯਪਿ ਵੇਲਾਯ ਨਿਦ੍ਦਂ ਨ ਉਪੇਮਿ, ਭਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਫਾਸੁਕਂ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੀਘਜਾਤਿਕੇਨ ਵਾ ਉਪਦ੍ਦਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਕੁਣ੍ਡਕਂ ਆਦਾਯ ਉਦਕੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਪੂਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੇ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਘਟਂ ਆਦਾਯ ਤਿਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖੀ ਪਾਯਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਤਮੇਵ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ.

ਸਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਦਿਟ੍ਠੇਪਿ ਮਮ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਸਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਚ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੋ. ਸਚੇ ਲੂਖਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਦਦੇਯ੍ਯਾਹਂ ਇਮਂ ਪੂਵ’’ਨ੍ਤਿ ਘਟਂ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਲੂਖਂ ਦਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਮਮ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਰਾਜਦਤ੍ਤਿਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਉਪਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪੂਵਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਪੁਣ੍ਣਾਪਿ ਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋਯੇਵ ਮੇ ਸਮਿਜ੍ਝਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਠਿਤਕੋਵ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ.

ਪੁਣ੍ਣਾਪਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੂਵਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਨ ਪਨਿਦਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ ਪੁਰਤੋ ਕਾਕਸ੍ਸ ਵਾ ਸੁਨਖਸ੍ਸ ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਚੀਵਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਬਹਿਨਗਰੇਯੇਵ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਅਕਾਸਿ. ਦੇਵਤਾ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਨਕਂ ਓਜਂ ਮਧੁਪਟਲਂ ਵਿਯ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਪੁਣ੍ਣਾ ਚ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਥੇਰੋ ਉਦਕਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਪੁਣ੍ਣਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਪੁਣ੍ਣੇ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਪਰਿਭਵਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਪਰਿਭਵਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਅਥ ਤਯਾ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਤਾਵ ਇਮਿਨਾ ਦੁਕ੍ਖੁਪਦ੍ਦਵੇਨ ਨਿਦ੍ਦਂ ਨ ਉਪੇਮਿ, ਭਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਨਿਦ੍ਦਂ ਨ ਉਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਫਾਸੁਕਂ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੀਘਜਾਤਿਕੇਨ ਵਾ ਉਪਦ੍ਦਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਮਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚਿਨ੍ਤਿਤਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਣ੍ਣੇ ਤ੍ਵਂ ਨ ਤਾਵ ਦੁਕ੍ਖੁਪਦ੍ਦਵੇਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਸਿ, ਮਮ ਸਾਵਕਾ ਸਦਾ ਜਾਗਰਿਯਮਨੁਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੨੬. ‘‘ਸਦਾ ਜਾਗਰਮਾਨਾਨਂ, ਅਹੋਰਤ੍ਤਾਨੁਸਿਕ੍ਖਿਨਂ;

ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਆਸਵਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਹੋਰਤ੍ਤਾਨੁਸਿਕ੍ਖਿਨਨ੍ਤਿ ਦਿਵਾ ਚ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਜ੍ਝਾਸਯਾਨਂ. ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਆਸਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਨਾਸਂ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਯਥਾਠਿਤਾ ਪੁਣ੍ਣਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਕੁਣ੍ਡਕਅਙ੍ਗਾਰਪੂਵੇਨ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਕਤਂ ਪੁਣ੍ਣਾਯ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਕੁਣ੍ਡਕਅਙ੍ਗਾਰਪੂਵੇਨ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮਯਾ ਇਮਾਯ ਦਿਨ੍ਨਕੁਣ੍ਡਕਂ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਭੁਤ੍ਵਾ ਤਿਣਪਰਿਘਾਸਂ, ਭੁਤ੍ਵਾ ਆਚਾਮਕੁਣ੍ਡਕਂ;

ਏਤਂ ਤੇ ਭੋਜਨਂ ਆਸਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਦਾਨਿ ਨ ਭੁਞ੍ਜਸਿ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਪੋਸਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਜਾਤਿਯਾ ਵਿਨਯੇਨ ਵਾ;

ਬਹੁਂ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੇ, ਅਪਿ ਆਚਾਮਕੁਣ੍ਡਕਂ.

‘‘ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਖੋ ਮਂ ਪਜਾਨਾਸਿ, ਯਾਦਿਸਾਯਂ ਹਯੁਤ੍ਤਮੋ;

ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਨਮਾਗਮ੍ਮ, ਨ ਤੇ ਭਕ੍ਖਾਮਿ ਕੁਣ੍ਡਕ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੩.੧੦-੧੨) –

ਇਮਂ ਕੁਣ੍ਡਕਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ.

ਪੁਣ੍ਣਦਾਸੀਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਅਤੁਲਉਪਾਸਕਵਤ੍ਥੁ

ਪੋਰਾਣਮੇਤਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਤੁਲਂ ਨਾਮ ਉਪਾਸਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਹਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਪਞ੍ਚਸਤਉਪਾਸਕਪਰਿਵਾਰੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਤੇ ਉਪਾਸਕੇ ਆਦਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮੋ ਸੀਹੋ ਵਿਯ ਏਕਚਾਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਕੁਦ੍ਧੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਥੇਰੇਨ ‘‘ਕੇਨਤ੍ਥੇਨ ਆਗਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮੇ ਉਪਾਸਕੇ ਆਦਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਥੇਰੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਸਿ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਤਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਇਧਾਗਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਥੇਰੋ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਉਪਾਸਕਾ ਨਿਸੀਦਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਬਹੁਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਉਪਾਸਕੋਪਿ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਾ ਨਾਮ ਅਤਿਸਣ੍ਹਾ, ਥੇਰੋ ਬਹੁਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਮੇਵ ਕਥੇਸਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਿਨਾ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਂ ਆਦਾਯ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਥੇਰੇਨਾਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਮ੍ਹਾ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਆਲਾਪਸਲ੍ਲਾਪਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕੁਦ੍ਧਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਿਮ੍ਹਾ, ਸੋਪਿ ਨੋ ਅਤਿਸਣ੍ਹਂ ਬਹੁਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਮੇਵ ਕਥੇਸਿ, ‘ਇਮਿਨਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਇਧਾਗਮਿਮ੍ਹਾ, ਕਥੇਹਿ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਕਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਥੇਰੋ ਤੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਕਮੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸਿ. ਤੇ ਥੇਰਸ੍ਸਪਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ, ਅਥ ਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ – ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਉਪਾਸਕਾ ਆਗਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਤੋ ਪਨ ਵੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਆਦਿਤੋ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਮ੍ਹਾ, ਸੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਮ੍ਹਾ, ਤੇਨ ਨੋ ਬਹੁ ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ ਕਥਿਤੋ, ਤਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਮ੍ਹਾ, ਤੇਨ ਨੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਕਥਿਤੋ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਇਧਾਗਤਮ੍ਹਾ’’ਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਤੁਲ, ਪੋਰਾਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਚਿਣ੍ਣਮੇਵੇਤਂ, ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਮ੍ਪਿ ਬਹੁਕਥਮ੍ਪਿ ਮਨ੍ਦਕਥਮ੍ਪਿ ਗਰਹਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਏਕਨ੍ਤਂ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬੋਯੇਵ ਵਾ ਹਿ ਪਸਂਸਿਤਬ੍ਬੋਯੇਵ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਰਾਜਾਨੋਪਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਪਥਵਿਮ੍ਪਿ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇਪਿ ਆਕਾਸਾਦਯੋਪਿ ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ਗਰਹਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਧਬਾਲਾਨਞ੍ਹਿ ਨਿਨ੍ਦਾ ਵਾ ਪਸਂਸਾ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਪਨ ਮੇਧਾਵਿਨਾ ਨਿਨ੍ਦਿਤੋ ਨਿਨ੍ਦਿਤੋ ਨਾਮ, ਪਸਂਸਿਤੋ ਚ ਪਸਂਸਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੨੨੭. ‘‘ਪੋਰਾਣਮੇਤਂ ਅਤੁਲ, ਨੇਤਂ ਅਜ੍ਜਤਨਾਮਿਵ;

ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਤੁਣ੍ਹਿਮਾਸੀਨਂ, ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਬਹੁਭਾਣਿਨਂ;

ਮਿਤਭਾਣਿਮ੍ਪਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤੋ.

੨੨੮. ‘‘ਨ ਚਾਹੁ ਨ ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚੇਤਰਹਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਏਕਨ੍ਤਂ ਨਿਨ੍ਦਿਤੋ ਪੋਸੋ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਵਾ ਪਸਂਸਿਤੋ.

੨੨੯. ‘‘ਯਂ ਚੇ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਸੁਵੇ ਸੁਵੇ;

ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਵੁਤ੍ਤਿਂ ਮੇਧਾਵਿਂ, ਪਞ੍ਞਾਸੀਲਸਮਾਹਿਤਂ.

੨੩੦. ‘‘ਨਿਕ੍ਖਂ ਜਮ੍ਬੋਨਦਸ੍ਸੇਵ, ਕੋ ਤਂ ਨਿਨ੍ਦਿਤੁਮਰਹਤਿ;

ਦੇਵਾਪਿ ਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾਪਿ ਪਸਂਸਿਤੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪੋਰਾਣਮੇਤਨ੍ਤਿ ਪੁਰਾਣਕਂ ਏਤਂ. ਅਤੁਲਾਤਿ ਤਂ ਉਪਾਸਕਂ ਨਾਮੇਨ ਆਲਪਤਿ. ਨੇਤਂ ਅਜ੍ਜਤਨਾਮਿਵਾਤਿ ਇਦਂ ਨਿਨ੍ਦਨਂ ਵਾ ਪਸਂਸਨਂ ਵਾ ਅਜ੍ਜਤਨਂ ਅਧੁਨਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਨ ਹੋਤਿ. ਤੁਣ੍ਹਿਮਾਸੀਨਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਏਸੋ ਮੂਗੋ ਵਿਯ ਬਧਿਰੋ ਵਿਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਤਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਬਹੁਭਾਣਿਨਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਏਸ ਵਾਤਾਹਤਤਾਲਪਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਤਟਤਟਾਯਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਕਥਾਪਰਿਯਨ੍ਤੋਯੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਮਿਤਭਾਣਿਮ੍ਪੀਤਿ ਕਿਂ ਏਸ ਸੁਵਣ੍ਣਹਿਰਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨਂ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚਾਹੂਤਿ ਅਤੀਤੇਪਿ ਨਾਹੋਸਿ, ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਯਂ ਚੇ ਵਿਞ੍ਞੂਤਿ ਬਾਲਾਨਂ ਨਿਨ੍ਦਾ ਵਾ ਪਸਂਸਾ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ, ਯਂ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਨਿਨ੍ਦਕਾਰਣਂ ਵਾ ਪਸਂਸਕਾਰਣਂ ਵਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਯ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਯ ਵਾ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਵੁਤ੍ਤਿਂ ਧਮ੍ਮੋਜਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮੇਧਾਵਿਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞਾਯ ਚੇਵ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਸੀਲਸਮਾਹਿਤਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਦੋਸਵਿਰਹਿਤਂ ਘਟ੍ਟਨਮਜ੍ਜਨਕ੍ਖਮਂ ਜਮ੍ਬੋਨਦਨਿਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਕੋ ਨਿਨ੍ਦਿਤੁਮਰਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੇਵਾਪੀਤਿ ਦੇਵਤਾਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਪਟ੍ਠਾਯ ਥੋਮੇਨ੍ਤਿ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾਪੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ, ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾਪਿ ਏਸ ਪਸਂਸਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਉਪਾਸਕਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ.

ਅਤੁਲਉਪਾਸਕਵਤ੍ਥੁ ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁ

ਕਾਯਪ੍ਪਕੋਪਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਦਿਵਸਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਉਭੋਹਿ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਯਟ੍ਠਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਟ੍ਠਪਾਦੁਕਾ ਆਰੁਯ੍ਹ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖਟਖਟਾਤਿਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਕਿਂ ਸਦ੍ਦੋ ਨਾਮੇਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਪਾਦੁਕਾ ਆਰੁਯ੍ਹ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖਟਖਟਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਕਾਯਾਦੀਨਿ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੨੩੧. ‘‘ਕਾਯਪ੍ਪਕੋਪਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਸਿਯਾ;

ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਹਿਤ੍ਵਾ, ਕਾਯੇਨ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇ.

੨੩੨. ‘‘ਵਚੀਪਕੋਪਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਸਿਯਾ;

ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਹਿਤ੍ਵਾ, ਵਾਚਾਯ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇ.

੨੩੩. ‘‘ਮਨੋਪਕੋਪਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ ਸਿਯਾ;

ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਹਿਤ੍ਵਾ, ਮਨਸਾ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇ.

੨੩੪. ‘‘ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤਾ ਧੀਰਾ, ਅਥੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤਾ;

ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤਾ ਧੀਰਾ, ਤੇ ਵੇ ਸੁਪਰਿਸਂਵੁਤਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਪ੍ਪਕੋਪਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ. ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਪਵੇਸਨਂ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਂਵੁਤੋ ਪਿਹਿਤਦ੍ਵਾਰੋ ਸਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਹਿਤ੍ਵਾ, ਕਾਯੇਨ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਨ੍ਤਰਗਾਥਾਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤਾ ਧੀਰਾਤਿ ਯੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤਾ ਕਾਯੇਨ, ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਨਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵਾਚਾਯ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਿ ਅਸਮੁਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਾ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤਾ, ਤੇ ਇਧ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਸੁਸਂਵੁਤਾ ਸੁਰਕ੍ਖਿਤਾ ਸੁਗੋਪਿਤਾ ਸੁਪਿਹਿਤਦ੍ਵਾਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.

ਕੋਧਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਤ੍ਤਰਸਮੋ ਵਗ੍ਗੋ.