੧. ਤਯੋਜਨਪਬ੍ਬਜਿਤਵਤ੍ਥੁ

ਅਯੋਗੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਯੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਗੇਹੇ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਤੇ ਨਾਨੁਜਾਨਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਬਹਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਮਾਤਰਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸਿ, ਮਾਤਾ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੀ ਪਿਤਰਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਿਤਰਿ ਬਹਿ ਗਤੇ ਮਾਤਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਦ੍ਵਾਰਬਾਹਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਕਂ ਪਾਦੇਹਿ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਛਮਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਕਨ੍ਤਤਿ. ਸੋ ‘‘ਇਮਂ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਥੋਕਂ ਤਾਵ ਅਪੇਹਿ, ਸਰੀਰਵਲਞ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਪਾਦੇ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਹਂ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਮਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਕਿਂ ਮਂ ਨਾਸੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਅਹਂ ਇਦਾਨਿ ਗੇਹੇ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਯਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਚ ਪਤਿ ਚ ਚਿਰਾਯਨ੍ਤਿ, ਕਚ੍ਚਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ’’ਤਿ ਤੇ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਭੋਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲੇ ਮਮ ਗੇਹੇਨ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਸਯਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਉਪਸ੍ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਤੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਵਿਨਾ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਹਾਰੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਉਪਸ੍ਸਯੇਪਿ ਏਕਤੋਵ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤਾ ਦਿਵਸਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਿਯੋਪਿ ਉਬ੍ਬਾਲ਼੍ਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨੇਸਂ ਕਿਰਿਯਂ ਸਤ੍ਥੁਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਵਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਕਰੋਥ? ਨ ਹਿ ਏਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਯੋਗੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਨਾ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਵਂ ਕਰਣਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਪਿਯਾਨਞ੍ਹਿ ਅਦਸ੍ਸਨਂ, ਅਪ੍ਪਿਯਾਨਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਨਂ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਚ ਕਞ੍ਚਿ ਪਿਯਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੨੦੯. ‘‘ਅਯੋਗੇ ਯੁਞ੍ਜਮਤ੍ਤਾਨਂ, ਯੋਗਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਯੋਜਯਂ;

ਅਤ੍ਥਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਿਯਗ੍ਗਾਹੀ, ਪਿਹੇਤਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗਿਨਂ.

੨੧੦. ‘‘ਮਾ ਪਿਯੇਹਿ ਸਮਾਗਞ੍ਛਿ, ਅਪ੍ਪਿਯੇਹਿ ਕੁਦਾਚਨਂ;

ਪਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਪ੍ਪਿਯਾਨਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਨਂ.

੨੧੧. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਪਿਯਂ ਨ ਕਯਿਰਾਥ, ਪਿਯਾਪਾਯੋ ਹਿ ਪਾਪਕੋ;

ਗਨ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਯੇਸਂ ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਯਾਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਯੋਗੇਤਿ ਅਯੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੇ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇ. ਵੇਸਿਯਾਗੋਚਰਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਹਿ ਛਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸ ਅਗੋਚਰਸ੍ਸ ਸੇਵਨਂ ਇਧ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋਗਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤੇ ਚ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇ ਅਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਥਂ ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਧਿਸੀਲਾਦਿਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਨਾਮ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਹਿਤ੍ਵਾ. ਪਿਯਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਿਯਮੇਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ. ਪਿਹੇਤਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗਿਨਨ੍ਤਿ ਤਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਸਨਤੋ ਚੁਤੋ ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਯੇ ਅਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਸੀਲਾਦੀਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਪਿਹੇਤਿ, ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪੋ ਅਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਮਾ ਪਿਯੇਹੀਤਿ ਪਿਯੇਹਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਵਾ ਕੁਦਾਚਨਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇਪਿ ਨ ਸਮਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਥਾ ਅਪ੍ਪਿਯੇਹਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਪਿਯਾ ਨਞ੍ਹਿ ਵਿਯੋਗਵਸੇਨ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਅਪ੍ਪਿਯਾਨਞ੍ਚ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਞ੍ਚਿ ਸਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਵਾ ਪਿਯਂ ਨਾਮ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਪਿਯਾਪਾਯੋ ਹੀਤਿ ਪਿਯੇਹਿ ਅਪਾਯੋ ਵਿਯੋਗੋ. ਪਾਪਕੋਤਿ ਲਾਮਕੋ. ਗਨ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇਸਂ ਪਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਸਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਕਾਯਗਨ੍ਥੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਯੇਸਂ ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਸਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਕਾਯਗਨ੍ਥੋ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਹੀਨੇਸੁ ਸੇਸਗਨ੍ਥਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਿਯਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਤਯੋ ਜਨਾ ‘‘ਮਯਂ ਵਿਨਾ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਾ’’ਤਿ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਮੇਵ ਅਗਮਿਂਸੂਤਿ.

ਤਯੋਜਨਪਬ੍ਬਜਿਤਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.