੧. ਞਾਆਤਿਕਲਹਵੂਪਸਮਨਵਤ੍ਥੁ
ਸੁਸੁਖਂ ਵਤਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕਲਹਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਞਾਤਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸਾਕਿਯਕੋਲਿਯਾ ਕਿਰ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਨਗਰਸ੍ਸ ਚ ਕੋਲਿਯਨਗਰਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰੇ ਰੋਹਿਣਿਂ ਨਾਮ ਨਦਿਂ ਏਕੇਨੇਵ ਆਵਰਣੇਨ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਜੇਟ੍ਠਮੂਲਮਾਸੇ ਸਸ੍ਸੇਸੁ ਮਿਲਾਯਨ੍ਤੇਸੁ ਉਭਯਨਗਰਵਾਸਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਕਾਰਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਕੋਲਿਯਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਇਦਂ ਉਦਕਂ ਉਭਯਤੋ ਹਰਿਯਮਾਨਂ ਨੇਵ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਹੋਸ੍ਸਤਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਸਸ੍ਸਂ ਏਕਉਦਕੇਨੇਵ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਉਦਕਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਇਤਰੇਪਿ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਸੁ ਮਯਂ ਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਨੀਲਮਣਿਕਾਲ਼ਕਹਾਪਣੇ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਪਸਿਬ੍ਬਕਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਵਿਚਰਿਤੁਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਸਸ੍ਸਂ ਏਕਉਦਕੇਨੇਵ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਉਦਕਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਨ ਮਯਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾਤਿ. ਮਯਮ੍ਪਿ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਏਕਸ੍ਸ ਪਹਾਰਂ ਅਦਾਸਿ, ਸੋਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਕੁਲਾਨਂ ਜਾਤਿਂ ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਕਲਹਂ ਵਡ੍ਢਯਿਂਸੁ.
ਕੋਲਿਯਕਮ੍ਮਕਾਰਾ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਵਾਸਿਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਜ੍ਜਥ, ਯੇ ਸੋਣਸਿਙ੍ਗਾਲਾਦਯੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਗਿਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਿਂਸੁ, ਏਤੇਸਂ ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਚੇਵ ਅਸ੍ਸਾ ਚ ਫਲਕਾਵੁਧਾਨਿ ਚ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਾਕਿਯਕਮ੍ਮਕਾਰਾਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਦਾਨਿ ਕੁਟ੍ਠਿਨੋ ਦਾਰਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਜ੍ਜਥ, ਯੇ ਅਨਾਥਾ ਨਿਗ੍ਗਤਿਕਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾ ਵਿਯ ਕੋਲਰੁਕ੍ਖੇ ਵਸਿਂਸੁ, ਏਤੇਸਂ ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਚ ਅਸ੍ਸਾ ਚ ਫਲਕਾਵੁਧਾਨਿ ਚ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਕਥਯਿਂਸੁ, ਅਮਚ੍ਚਾ ਰਾਜਕੁਲਾਨਂ ਕਥੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਸਾਕਿਯਾ ‘‘ਭਗਿਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਿਤਕਾਨਂ ਥਾਮਞ੍ਚ ਬਲਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਯੁਦ੍ਧਸਜ੍ਜਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਕੋਲਿਯਾਪਿ ‘‘ਕੋਲਰੁਕ੍ਖਵਾਸੀਨਂ ਥਾਮਞ੍ਚ ਬਲਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਯੁਦ੍ਧਸਜ੍ਜਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਞਾਤਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਿ ਅਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਇਮੇ ਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਯਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਕਕੋਵ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰੋਹਿਣਿਨਦਿਯਾ ਮਜ੍ਝੇ ਆਕਾਸੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿ. ਞਾਤਕਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਵੁਧਾਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ ਕਲਹੋ ਨਾਮੇਸ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਦਾਨਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ਤੇ ‘‘ਉਪਰਾਜਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੇਨਾਪਤਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਯਾਵ ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਉਦਕਕਲਹੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਉਦਕਂ ਕਿਂ ਅਗ੍ਘਤਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਕਿਂ ਅਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਮ ਅਨਗ੍ਘਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਤਂ ਉਦਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਨਗ੍ਘੇ ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਨਾਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਏਵਰੂਪਂ ਕਰੋਥ, ਮਯਿ ਅਸਨ੍ਤੇ ਅਜ੍ਜ ਲੋਹਿਤਨਦੀ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਵੋ ਕਤਂ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵੇਰੇਹਿ ਸਵੇਰਾ ਵਿਹਰਥ, ਅਹਂ ਅਵੇਰੋ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਲੇਸਾਤੁਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਥ, ਅਹਂ ਅਨਾਤੁਰੋ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਾਮਗੁਣਪਰਿਯੇਸਨੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਥ, ਅਹਂ ਅਨੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੯੭. ‘‘ਸੁਸੁਖਂ ਵਤ ਜੀਵਾਮ, ਵੇਰਿਨੇਸੁ ਅਵੇਰਿਨੋ,
ਵੇਰਿਨੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਵਿਹਰਾਮ ਅਵੇਰਿਨੋ.
੧੯੮. ‘‘ਸੁਸੁਖਂ ਵਤ ਜੀਵਾਮ, ਆਤੁਰੇਸੁ ਅਨਾਤੁਰਾ;
ਆਤੁਰੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਵਿਹਰਾਮ ਅਨਾਤੁਰਾ.
੧੯੯. ‘‘ਸੁਸੁਖਂ ਵਤ ਜੀਵਾਮ, ਉਸ੍ਸੁਕੇਸੁ ਅਨੁਸ੍ਸੁਕਾ;
ਉਸ੍ਸੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਵਿਹਰਾਮ ਅਨੁਸ੍ਸੁਕਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੁਸੁਖਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸੁਖਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੇ ਗਿਹਿਨੋ ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦਾਦਿਵਸੇਨ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਵਾ ਪਨ ਵੇਜ੍ਜਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਖੇਨ ਜੀਵਾਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਮਯਮੇਵ ਸੁਸੁਖਂ ਵਤ ਜੀਵਾਮ, ਯੇ ਮਯਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵੇਰੀਹਿ ਵੇਰਿਨੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਵੇਰਿਨੋ, ਕਿਲੇਸਾਤੁਰੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਯ ਅਨਾਤੁਰਾ, ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਪਰਿਯੇਸਨੇ ਉਸ੍ਸੁਕੇਸੁ ਤਾਯ ਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸੁਕਾਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.
ਞਾਤਿਕਲਹਵੂਪਸਮਨਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.