੨. ਦੇਵੋਰੋਹਣਵਤ੍ਥੁ
ਯੇ ਝਾਨਪਸੁਤਾ ਧੀਰਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਬਹੂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਦੇਸਨਾ ਪਨ ਰਾਜਗਹੇ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾ.
ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯਮੋਚਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਪਮਾਦੇਨ ਗਲਿਤਾਨਂ ਆਭਰਣਾਦੀਨਂ ਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਜਾਲਕਰਣ੍ਡਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਉਦਕਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਿ. ਅਥੇਕੋ ਰਤ੍ਤਚਨ੍ਦਨਰੁਕ੍ਖੋ ਗਙ੍ਗਾਯ ਉਪਰਿਤੀਰੇ ਜਾਤੋ ਗਙ੍ਗੋਦਕੇਨ ਧੋਤਮੂਲੋ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਾਸਾਣੇਸੁ ਸਂਭਜ੍ਜਮਾਨੋ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿ. ਤਤੋ ਏਕਾ ਘਟਪ੍ਪਮਾਣਾ ਘਟਿਕਾ ਪਾਸਾਣੇਹਿ ਘਂਸਿਯਮਾਨਾ ਉਦਕਊਮੀਹਿ ਪੋਥਿਯਮਾਨਾ ਮਟ੍ਠਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨਾ ਸੇਵਾਲਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਜਾਲੇ ਲਗ੍ਗਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਕਿਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਘਟਿਕਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨਾਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰਣਤ੍ਥਂ ਵਾਸਿਕਣ੍ਣੇਨ ਤਚ੍ਛਾਪੇਸਿ. ਤਾਵਦੇਵ ਅਲਤ੍ਤਕਵਣ੍ਣਂ ਰਤ੍ਤਚਨ੍ਦਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ਪਨ ਨੇਵ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਧਾਤੁਕੋ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਗੇਹੇ ਰਤ੍ਤਚਨ੍ਦਨਂ ਬਹੁ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮਿਨਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ‘ਮਯਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਮਯਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਾਰੋ ਬਹੂ, ਅਹਂ ਏਕਂ ਅਰਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਗੇਹੇ ਭਮਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਲਿਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਕਾਯ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਮਤ੍ਤੇ ਆਕਾਸੇ ਓਲਮ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਸਚੇ ਅਰਹਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਮਂ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤੂ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਾਮਿ. ਯੋ ਤਂ ਗਹੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਸਰਣਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਪਤ੍ਤਂ ਲਿਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਅਰਹਾ, ਸੋ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਪਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤੂ’’ਤਿ ਆਹ.
ਛ ਸਤ੍ਥਾਰੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਮੇਵ ਨਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਸੋ ‘‘ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਛਟ੍ਠੇ ਦਿਵਸੇ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛਥ, ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਏਵਂ ਵਦੇਥ – ‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋਯਂ, ਮਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਆਕਾਸੇਨਾਗਮਨਂ ਕਰਿ, ਦੇਹਿ ਕਿਰ ਮੇ ਤਂ ਪਤ੍ਤ’’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਤਥਾ ਵਦਿਂਸੁ. ਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋਵ ਗਣ੍ਹਾਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਸਯਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਏਕਂ ਹਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਾਦਞ੍ਚ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤੁਕਾਮੋ ਵਿਯ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਂ, ‘ਆਚਰਿਯ, ਕਿਂ ਕਰੋਥ, ਦਾਰੁਮਯਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਗੁਣਂ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਮਾ ਦਸ੍ਸਯਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਂ ਹਤ੍ਥੇਸੁ ਚ ਪਾਦੇਸੁ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਾਤੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਆਹ, ‘‘ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਅਯਂ ਪਤ੍ਤੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਨਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ, ਮਾ ਤੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਮਮ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਨਂ ਰੁਚ੍ਚਿ, ਦੇਹਿ ਮੇ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾਵ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ. ਤਤੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਅਪੇਥ ਅਪੇਥਾ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਹਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਾਦਞ੍ਚ ਉਕ੍ਖਿਪਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ, ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਂ ਕਰੋਥ, ਛਵਸ੍ਸ ਲਾਮਕਸ੍ਸ ਦਾਰੁਮਯਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਗੁਣੇਨ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤੇਨ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਤਂ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਾਤੇਸੁਂ. ਸੋ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਆਹ – ‘‘ਇਮੇ, ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਉਪ੍ਪਤਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਦੇਹਿ ਮੇ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਥ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਏਵਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਛ ਦਿਵਸਾਨਿ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾਪਿ ਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਲਭਿਂਸੁਯੇਵ.
ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਚ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਚ ‘‘ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਨਕਾਲੇ ਧੁਤ੍ਤਕਾ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਛ ਸਤ੍ਥਾਰੋ ਲੋਕੇ ‘ਮਯਂ ਅਰਹਨ੍ਤਮ੍ਹਾ’ਤਿ ਵਿਚਰਿਂਸੁ., ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਪਨ ਅਜ੍ਜ ਸਤ੍ਤਮੋ ਦਿਵਸੋ ਪਤ੍ਤਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਸਚੇ ਅਰਹਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤੂ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਏਕੋਪਿ ‘ਅਹਂ ਅਰਹਾ’ਤਿ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਨ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਜ੍ਜ ਨੋ ਲੋਕੇ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਞਾਤੋ’’ਤਿ. ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਆਹ – ‘‘ਸੁਤਂ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਇਮੇਸਂ ਵਚਨਂ, ਇਮੇ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਗਚ੍ਛ ਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ. ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਤ੍ਵਂ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ, ਤ੍ਵਂ ਏਤਂ ਗਣ੍ਹਾਹਿ, ਤਯਿ ਪਨ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇ ਅਹਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ‘‘ਗਣ੍ਹਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਤਿਗਾਵੁਤਂ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣਂ ਪਾਦਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੋ ਤੁਲਪਿਚੁ ਵਿਯ ਆਕਾਸੇ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹਨਗਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਿ. ਸੋ ਤਿਗਾਵੁਤਪਮਾਣਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ ਪਿਧਾਨਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਪਾਸਾਣੋ ਨੋ ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਭੀਤਾ ਸੁਪ੍ਪਾਦੀਨਿ ਮਤ੍ਥਕੇ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਲੀਯਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਵਾਰੇ ਥੇਰੋ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਤਵ ਪਾਸਾਣਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹ, ਮਾ ਨੋ ਸਬ੍ਬੇ ਨਾਸਯੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਪਾਸਾਣਂ ਪਾਦਨ੍ਤੇਨ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਠਾਨੇਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗੇਹਮਤ੍ਥਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿ ਉਰੇਨ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਓਤਰਥ ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਤੋ ਓਤਿਣ੍ਣਂ ਥੇਰਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਓਤਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਮਧੁਰਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਾਭਿਮੁਖੋ ਪਾਯਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਯੇ ਅਰਞ੍ਞਗਤਾ ਵਾ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਗਤਾ ਵਾ ਤਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਨਾਦ੍ਦਸਂਸੁ. ਤੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਹੀ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਨ੍ਨਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਕਸ੍ਸੇਸੋ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਨਪਤ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਸੋ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤਯਾ ਏਵਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤੇ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਏਵਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਥੇਰਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਂ ਭੇਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਞ੍ਜਨਪਿਸਨਤ੍ਥਾਯ ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸ੍ਸ ਅਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੨) ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ.
ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ‘‘ਸਮਣੋ ਕਿਰ ਗੋਤਮੋ ਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਭੇਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸ੍ਸ ਅਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਜੀਵਿਤਹੇਤੁਪਿ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਤਂ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੇਵ. ਇਦਾਨਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਓਕਾਸੋ ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਨਗਰਵੀਥੀਸੁ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਂਸੁ ‘‘ਮਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਾਰੁਮਯਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਂ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਨ ਦਸ੍ਸਯਿਮ੍ਹਾ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਪਤ੍ਤਕਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਂ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ. ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਣ੍ਡਿਤਤਾਯ ਪਤ੍ਤਂ ਭੇਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਮਯਂ ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.
ਰਾਜਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸ੍ਸ ਅਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕਿਂ ਇਦਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾਤਿ? ‘‘ਤੇਸੁ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਨਾਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿਂ, ਤਂ ਮਮੇਵ ਸਾਵਕਾਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਮੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਜਿਤੇ ਉਯ੍ਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਮਹਾਜਨੋ ਅਮ੍ਬਾਦੀਨਿ ਖਾਦੇਯ੍ਯ, ਕਿਮਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਦਣ੍ਡੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਖਾਦਿਤੁਂ ਲਭਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਦਣ੍ਡੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਯਥਾ ਤਵ ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕੇ ਰਜ੍ਜੇ ਆਣਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਅਮ੍ਬਾਦੀਨਿ ਖਾਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦਣ੍ਡੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਮਮਪਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਆਣਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਹਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਮ੍ਹਾ ਨਟ੍ਠਾ, ਸਮਣੇਨ ਕਿਰ ਗੋਤਮੇਨ ਸਾਵਕਾਨਂਯੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਤ੍ਤਨੋ. ਸਯਮੇਵ ਕਿਰ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਮਨ੍ਤਯਿਂਸੁ.
ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਦਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਤੋ ਚਤੁਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਕਰਿਸ੍ਸਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂ ਦੂਰਟ੍ਠਾਨਂ ਅਪਦਿਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਹਾਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਰਣਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਪਿਚ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਨਤ੍ਥਾਯਪਿ ਦੂਰਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਅਪਦਿਸੀ’’ਤਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਕਿਰ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਾਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮ, ਮਹਾਜਨੋ ਅਮ੍ਹੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਕਿਂ ਇਦ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਵਕ੍ਖਾਮ ‘ਮਯਂ ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਵਦਿਮ੍ਹਾ. ਸੋ ਪਲਾਯਤਿ, ਮਯਮਸ੍ਸ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਾਮਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਪਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਤੋਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਵਸਨ੍ਤਿ. ਵਸਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਪਾਤਰਾਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ‘‘ਕਿਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚਿਨ੍ਤਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਮਹਾਜਨੋਪਿ ‘‘ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਪਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕੇ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਖਦਿਰਥਮ੍ਭੇਹਿ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਛਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਮਣ੍ਡਪੋ ਕਾਰਿਤੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਥਿ ਮਯ੍ਹਂ ਮਣ੍ਡਪਕਾਰਕੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕੋ ਅਞ੍ਞੋ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕੋ, ਦੇਵਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਹਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕਣ੍ਡਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ‘‘ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਕਿਰ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਠਾਨੇ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਦਹੁਜਾਤਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਬਪੋਤਕਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਖਿਪਾਪੇਸੁਂ.
ਸਤ੍ਥਾ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਰਞ੍ਞੋਪਿ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ਕਣ੍ਡੋ ਨਾਮ ਏਕਂ ਪਿਙ੍ਗਲਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕੇਹਿ ਕਤਪਤ੍ਤਪੁਟਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਰਸਲੋਭੇਨ ਸਮ੍ਪਤਨ੍ਤੇ ਵਾਯਸੇ ਪਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਾਦਨਤ੍ਥਾਯ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਰਾਜਾ ਇਮਂ ਅਮ੍ਬਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਸੋਲ਼ਸ ਵਾ ਕਹਾਪਣੇ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਮੇ ਏਕਤ੍ਤਭਾਵੇਪਿ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਲਂ. ਸਚੇ ਪਨਾਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਇਮਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਵਸ੍ਸਂ ਤਂ ਮੇ ਦੀਘਕਾਲਂ ਹਿਤਾਵਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਸਤ੍ਥੁ ਉਪਨਾਮੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ਚਤੁਮਹਾਰਾਜਦਤ੍ਤਿਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਤ੍ਤਂ ਉਪਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸੀਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਚੀਵਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਥੇਰੋ ਪਾਨੀਯਂ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਮ੍ਬਪਾਨਕਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਡਂ ਆਹ – ‘‘ਇਮਂ ਅਮ੍ਬਟ੍ਠਿਂ ਇਧੇਵ ਪਂਸੁਂ ਵਿਯੂਹਿਤ੍ਵਾ ਰੋਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਹਤ੍ਥਂ ਧੋਵਿ. ਹਤ੍ਥੇ ਧੋਵਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਨਙ੍ਗਲਸੀਸਮਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਬ੍ਬੇਧੇਨ ਪਣ੍ਣਾਸਹਤ੍ਥੋ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਏਕੇਕਾ, ਉਦ੍ਧਂ ਏਕਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਸਾਖਾ ਪਣ੍ਣਾਸਹਤ੍ਥਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਤਾਵਦੇਵ ਪੁਪ੍ਫਫਲਸਞ੍ਛਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਪਕ੍ਕਅਮ੍ਬਪਿਣ੍ਡਿਧਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਪਚ੍ਛਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਾਨਿ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਏਵ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ‘‘ਏਵਰੂਪੋ ਕਿਰ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ ਉਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾ ਨਂ ਕੋਚਿ ਛਿਨ੍ਦੀ’’ਤਿ ਆਰਕ੍ਖਂ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਪਨ ਕਣ੍ਡੇਨ ਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਕਣ੍ਡਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਧੁਤ੍ਤਕਾਪਿ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਾਨਿ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਰੇ ਦੁਟ੍ਠਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ‘ਸਮਣੋ ਕਿਰ ਗੋਤਮੋ ਕਣ੍ਡਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਯੋਜਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਤਦਹੁਜਾਤਾਪਿ ਅਮ੍ਬਪੋਤਕਾ ਉਪ੍ਪਾਟਾਪਿਤਾ, ਕਣ੍ਡਮ੍ਬੋ ਨਾਮ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਅਮ੍ਬਟ੍ਠੀਹਿ ਪਹਰਿਂਸੁ.
ਸਕ੍ਕੋ ਵਾਤਵਲਾਹਕਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਆਣਾਪੇਸਿ ‘‘ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਮਣ੍ਡਪਂ ਵਾਤੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕਾਰਭੂਮਿਯਂ ਖਿਪਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਸੂਰਿਯਮ੍ਪਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਆਣਾਪੇਸਿ ‘‘ਸੂਰਿਯਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਕਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਤਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਪੁਨ ਵਾਤਵਲਾਹਕਂ ਆਣਾਪੇਸਿ ‘‘ਵਾਤਮਣ੍ਡਲਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਯਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਸੇਦਸਰੀਰੇ ਰਜੋਵਟ੍ਟਿਯਾ ਓਕਿਰਿ. ਤੇ ਤਮ੍ਬਮਤ੍ਤਿਕਸਦਿਸਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਵਸ੍ਸਵਲਾਹਕਮ੍ਪਿ ਆਣਾਪੇਸਿ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਬਿਨ੍ਦੂਨਿ ਪਾਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਕਾਯੋ ਕਬਰਗਾਵਿਸਦਿਸੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਲਜ੍ਜਮਾਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਸਮ੍ਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇਨੇਵ ਪਲਾਯਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਪਲਾਯਨ੍ਤੇਸੁ ਪੁਰਾਣਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਏਕੋ ਕਸ੍ਸਕੋ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਰਣਵੇਲਾ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗੋਣੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਆਭਤਂ ਯਾਗੁਕੁਟਞ੍ਚੇਵ ਯੋਤ੍ਤਕਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪੁਰਾਣਂ ਤਥਾ ਪਲਾਯਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜ ‘ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਤੇ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ, ਇਮਂ ਕੁਟਞ੍ਚ ਯੋਤ੍ਤਞ੍ਚ ਦੇਹੀਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਕੁਟਞ੍ਚ ਯੋਤ੍ਤਞ੍ਚ ਆਦਾਯ ਨਦੀਤੀਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਟਂ ਯੋਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੀਵਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਲਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਰਹਦੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ੇ ਉਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.
ਸਕ੍ਕੋ ਆਕਾਸੇ ਰਤਨਚਙ੍ਕਮਂ ਮਾਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਾ ਕੋਟਿ ਪਾਚੀਨਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਂ ਅਹੋਸਿ, ਏਕਾ ਪਚ੍ਛਿਮਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਯ ਛਤ੍ਤਿਂਸਯੋਜਨਿਕਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਵਡ੍ਢਮਾਨਕਚ੍ਛਾਯਾਯ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਰਣਵੇਲਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਮੁਖੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਘਰਣੀ ਨਾਮ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੀ ਏਕਾ ਅਨਾਗਾਮਿਉਪਾਸਿਕਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾਦਿਸਾਯ ਧੀਤਰਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਲਮਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਘਰਣੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭੇ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਉਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਦਕਸਕੁਣਿਕਾ ਵਿਯ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਾਚੀਨਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਥਾ ਪਚ੍ਛਿਮਉਤ੍ਤਰਦਕ੍ਖਿਣਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਂ, ਤਥਾ ਮਜ੍ਝੇ’’. ਮਹਾਜਨੋ ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਾ ਏਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਘਰਣੀ ਨਾਮੇਸਾ, ਅਯਂ ਤਾਵ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਆਨੁਭਾਵੋ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੋ ਪਨ ਕੀਦਿਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਲਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਤੇ ਘਰਣੀ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵਂ, ਨ ਪਨਾਯਂ ਤਵਤ੍ਥਾਯ ਬਦ੍ਧੋ ਮਾਲਾਪੁਟੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਸਾ ‘‘ਨ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਮਯਾ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਏਵਮੇਵ ਤੇਸਂ ਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਛਤ੍ਤਿਂਸਯੋਜਨਿਕਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਅਪਰੇਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਥਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਏਵਞ੍ਚ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਠਿਤਾਵ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਕਿਰ ਚੂਲ਼ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ‘‘ਮਾਦਿਸੇ ਅਨਾਗਾਮਿਉਪਾਸਕੇ ਪੁਤ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਸਤ੍ਥੁ ਕਿਲਮਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਮਹਾਮੇਘਗਜ੍ਜਿਤਸਦਿਸੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਅਪ੍ਫੋਟਨਂ ਨਾਮ ਅਪ੍ਫੋਟੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਮਹਾਜਨੋ ‘‘ਕਿਂ ਨਾਮੇਸੋ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੂਲ਼ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਕਿਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਅਪ੍ਫੋਟਨਸਦ੍ਦੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ‘‘ਗਹਪਤਿਕਸ੍ਸ ਕਿਰ ਤਾਵ ਏਸੋ ਆਨੁਭਾਵੋ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੋ ਕੀਦਿਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਲਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਤੇ ਆਨੁਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਪਿ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਰਣਂ ਨਾਨੁਜਾਨਿ.
ਅਥੇਕਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਾ ਚੀਰਸਾਮਣੇਰੀ ਕਿਰ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ ਚੀਰੇ’’ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਨੇਰੁਞ੍ਚ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਞ੍ਚ ਹਿਮਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਹਂ ਹਂਸਸਕੁਣੀ ਵਿਯ ਤਤੋ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਹਾਜਨੋ ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਕਾ ਏਸਾ’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘ਚੀਰਸਾਮਣੇਰੀ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ‘ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਾਯ ਤਾਵ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਅਯਮਾਨੁਭਾਵੋ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੋ ਕੀਦਿਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਲਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਤੇ ਆਨੁਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਰਣਂ ਨਾਨੁਜਾਨਿ. ਅਥੇਕੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਚੁਨ੍ਦਸਾਮਣੇਰੋ ਨਾਮ ਜਾਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਭਗਵਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸ ਧਜਭੂਤਂ ਮਹਾਜਮ੍ਬੁਰੁਕ੍ਖਂ ਖਨ੍ਧੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਾਲੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਮ੍ਬੁਪੇਸਿਯੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਖਾਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਕੁਸੁਮਾਨਿ ਚ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਤੇ ਆਨੁਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਰਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ.
ਅਥ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾ ਥੇਰੀ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਾ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਂ ਪਰਿਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਆਵਟ੍ਟਤੋ ਛਤ੍ਤਿਂਸਯੋਜਨਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਤੇ ਆਨੁਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਰਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਅਥ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾਨਂ ਦਨ੍ਤਨ੍ਤਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਾਸਸਾਸਪਬੀਜਂ ਵਿਯ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਮਂ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਕਟਸਾਰਕਂ ਵਿਯ ਸਂਵੇਲ੍ਲਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲਨ੍ਤਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਕੁਲਾਲਚਕ੍ਕਂ ਵਿਯ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਂ ਪਥਵੋਜਂ ਖਾਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵਾਮਹਤ੍ਥੇ ਪਥਵਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤੇ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥੇਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਦੀਪੇ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਿਨੇਰੁਂ ਛਤ੍ਤਦਣ੍ਡਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੁਪਰਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਛਤ੍ਤਹਤ੍ਥੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਏਕਹਤ੍ਥੇਨਾਦਾਯ ਆਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਤੇ ਆਨੁਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਰਣਂ ਨਾਨੁਜਾਨਿ. ਸੋ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਸਤ੍ਥਾ ਮਯਾ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.
ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਤਵਤ੍ਥਾਯ ਬਦ੍ਧੋ ਬਾਲਾਪੁਟੋ. ਅਹਞ੍ਹਿ ਅਸਮਧੁਰੋ, ਮਮ ਧੁਰਂ ਅਞ੍ਞੋ ਵਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਮੇਤਂ, ਯਂ ਇਦਾਨਿ ਮਮ ਧੁਰਂ ਵਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਹੇਤੁਕਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲੇਪਿ ਮਮ ਧੁਰਂ ਅਞ੍ਞੋ ਵਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਦਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਥੇਰੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ –
‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ ਗਰੁ ਧੁਰਂ, ਯਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰਵਤ੍ਤਨੀ;
ਤਦਾਸ੍ਸੁ ਕਣ੍ਹਂ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਾਸ੍ਸੁ ਤਂ ਵਹਤੇ ਧੁਰ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਦਂ ਕਣ੍ਹਉਸਭਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੧.੨੯) ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਮੇਵ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਮਨੁਞ੍ਞਮੇਵ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਨਾਮਨੁਞ੍ਞਂ ਕੁਦਾਚਨਂ;
ਮਨੁਞ੍ਞਂ ਭਾਸਮਾਨਸ੍ਸ, ਗਰੁਂ ਭਾਰਂ ਉਦਦ੍ਧਰਿ;
ਧਨਞ੍ਚ ਨਂ ਅਲਾਭੇਸਿ, ਤੇਨ ਚਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੂ’’ਤਿ. –
ਇਦਂ ਨਨ੍ਦਿਵਿਸਾਲਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ. ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਰਤਨਚਙ੍ਕਮਂ ਅਭਿਰੁਹਿ, ਪੁਰਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਾ ਪਰਿਸਾ ਅਹੋਸਿ ਤਥਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਉਤ੍ਤਰਤੋ ਚ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਚ. ਉਜੁਕਂ ਪਨ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯੋਜਨਿਕਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਭਗਵਾ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਅਕਾਸਿ.
ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਤਾਵ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੧੬) – ਕਤਮਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ ਞਾਣਂ? ਇਧਂ ਤਥਾਗਤੋ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਸਾਵਕੇਹਿ, ਉਪਰਿਮਕਾਯਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਕਾਯਤੋ ਉਦਕਧਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਕਾਯਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਪਰਿਮਕਾਯਤੋ ਉਦਕਧਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਕਾਯਤੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਕਾਯਤੋ; ਪਚ੍ਛਿਮਕਾਯਤੋ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਕਾਯਤੋ; ਦਕ੍ਖਿਣਅਕ੍ਖਿਤੋ, ਵਾਮਅਕ੍ਖਿਤੋ; ਵਾਮਅਕ੍ਖਿਤੋ, ਦਕ੍ਖਿਣਅਕ੍ਖਿਤੋ; ਦਕ੍ਖਿਣਕਣ੍ਣਸੋਤਤੋ, ਵਾਮਕਣ੍ਣਸੋਤਤੋ; ਵਾਮਕਣ੍ਣਸੋਤਤੋ, ਦਕ੍ਖਿਣਕਣ੍ਣਸੋਤਤੋ; ਦਕ੍ਖਿਣਨਾਸਿਕਾਸੋਤਤੋ, ਵਾਮਨਾਸਿਕਾਸੋਤਤੋ; ਵਾਮਨਾਸਿਕਾਸੋਤਤੋ, ਦਕ੍ਖਿਣਨਾਸਿਕਾਸੋਤਤੋ; ਦਕ੍ਖਿਣਅਂਸਕੂਟਤੋ, ਵਾਮਅਂਸਕੂਟਤੋ; ਵਾਮਅਂਸਕੂਟਤੋ, ਦਕ੍ਖਿਣਅਂਸਕੂਟਤੋ; ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥਤੋ, ਵਾਮਹਤ੍ਥਤੋ; ਵਾਮਹਤ੍ਥਤੋ, ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥਤੋ; ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸਤੋ, ਵਾਮਪਸ੍ਸਤੋ; ਵਾਮਪਸ੍ਸਤੋ, ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸਤੋ; ਦਕ੍ਖਿਣਪਾਦਤੋ, ਵਾਮਪਾਦਤੋ; ਵਾਮਪਾਦਤੋ, ਦਕ੍ਖਿਣਪਾਦਤੋ; ਅਙ੍ਗੁਲਙ੍ਗੁਲੇਹਿ, ਅਙ੍ਗੁਲਨ੍ਤਰਿਕਾਹਿ; ਅਙ੍ਗੁਲਨ੍ਤਰਿਕਾਹਿ, ਅਙ੍ਗੁਲਙ੍ਗੁਲੇਹਿ; ਏਕੇਕਲੋਮਕੂਪਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਕੇਕਲੋਮਤੋ ਉਦਕਧਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਕੇਕਲੋਮਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਕੇਕਲੋਮਕੂਪਤੋ ਉਦਕਧਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਨੀਲਾਨਂ ਪੀਤਕਾਨਂ ਲੋਹਿਤਕਾਨਂ ਓਦਾਤਾਨਂ ਮਞ੍ਜੇਟ੍ਠਾਨਂ ਪਭਸ੍ਸਰਾਨਂ. ਭਗਵਾ ਚਙ੍ਕਮਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਵਾ ਕਪ੍ਪੇਤਿ…ਪੇ… ਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਭਗਵਾ ਚਙ੍ਕਮਤਿ ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ. ਇਦਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ.
ਇਦਂ ਪਨ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇਜੋਕਸਿਣਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਉਪਰਿਮਕਾਯਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਆਪੋਕਸਿਣਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕਾਯਤੋ ਉਦਕਧਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਨ ਪਨ ਉਦਕਧਾਰਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਉਦਕਧਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਕਾਯਤੋ ਉਪਰਿਮਕਾਯਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ. ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਉਦਕਧਾਰਾਯ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਥਾ ਉਦਕਧਾਰਾ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਚੇਤਂ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਂ ਪਤਤਿ. ‘‘ਛਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਘਟੇਹਿ ਆਸਿਞ੍ਚਮਾਨਂ ਵਿਲੀਨਸੁਵਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਯਨ੍ਤਨਾਲਿਕਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਰਸਧਾਰਾ ਵਿਯ ਚ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭਤੋ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਆਹਚ੍ਚ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਮੇਵ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭਂ ਵਙ੍ਕਗੋਪਾਨਸਿਕਂ ਵਿਯ ਬੋਧਿਘਰਂ ਅਹੋਸਿ ਏਕਾਲੋਕਂ.
ਤਂਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸਿ. ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਚ ਜਨਂ ਨਿਰਸ੍ਸਾਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਵਾਰਂ ਦੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਹਾਜਨੋ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਾਧੁਕਾਰਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾ ਤਾਵਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਆਕਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਏਵਂ ਲਹੁਕਪਰਿਵਤ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਯੋ ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਾਟਿਹੀਰੇ ਪਸਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕਥੇਸਿ, ਪਾਟਿਹੀਰਞ੍ਚ ਅਕਾਸਿ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਪਾਟਿਹੀਰੇ ਚ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਗਮੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਬੁਦ੍ਧਂ ਮਾਪੇਸਿ. ਤੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਸੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਭਗਵਤੋ ਚਙ੍ਕਮਨਕਾਲੇ ਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ, ਨਿਮ੍ਮਿਤਸ੍ਸ ਚਙ੍ਕਮਨਕਾਲੇ ਭਗਵਾ ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਚਙ੍ਕਮਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਗਮੇ ਵੀਸਤਿਯਾ ਪਾਣਕੋਟੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਪਾਟਿਹੀਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਵ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਅਤੀਤਬੁਦ੍ਧਾ ਇਦਂ ਪਾਟਿਹੀਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਪਾਦਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਯੁਗਨ੍ਧਰਮਤ੍ਥਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰਂ ਪਾਦਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਿਨੇਰੁਮਤ੍ਥਕੇ ਠਪੇਸਿ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਸਤਸਹਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇ ਤਯੋ ਪਦਵਾਰਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਦ੍ਵੇ ਪਾਦਛਿਦ੍ਦਾਨਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਾਦਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕਮੀਤਿ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਾਦੁਕ੍ਖਿਪਨਕਾਲੇਯੇਵ ਪਬ੍ਬਤਾ ਪਾਦਮੂਲਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਕ੍ਕਮਨਕਾਲੇ ਤੇ ਪਬ੍ਬਤਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਕਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਸਕ੍ਕੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਾਯ ਮਞ੍ਞੇ ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਉਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਬਹੂਨਞ੍ਚ ਦੇਵਤਾਨਂ ਉਪਕਾਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਉਪਗਤੇ ਅਞ੍ਞਾ ਦੇਵਤਾ ਹਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਠਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਪਨ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਾ ਦੀਘਤੋ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਣ੍ਣਾਸਯੋਜਨਾ, ਪੁਥੁਲਤੋ ਪਨ੍ਨਰਸਯੋਜਨਾ, ਸਤ੍ਥਰਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਪਿ ਤੁਚ੍ਛਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਸਿਲਾਸਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਯਮਾਨਂ ਖਿਪਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਚੀਵਰਂ ਤਾਵ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਯਮਾਨਂ ਖਿਪਿ, ਸਯਂ ਪਨ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇ ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਨੀਚਪੀਠਕਂ ਮਹਾਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਵਿਯ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਂ ਅਨ੍ਤੋਚੀਵਰਭੋਗੇਯੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਮਹਾਜਨੋਪਿ ਤਂਖਣਞ੍ਞੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਾਦ੍ਦਸ, ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ –
‘‘ਗਤੋ ਨੁ ਚਿਤ੍ਤਕੂਟਂ ਵਾ, ਕੇਲਾਸਂ ਵਾ ਯੁਗਨ੍ਧਰਂ;
ਨ ਨੋ ਦਕ੍ਖੇਮੁ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਂ ਨਰਾਸਭ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਪਰਿਦੇਵਿ. ਅਪਰੇ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਪਵਿਵੇਕਰਤੋ, ਸੋ ‘ਏਵਰੂਪਾਯ ਮੇ ਪਰਿਸਾਯ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਟਿਹੀਰਂ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ ਲਜ੍ਜਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਰਟ੍ਠਂ ਵਾ ਜਨਪਦਂ ਵਾ ਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਦਾਨਿ ਤਂ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹਂਸੁ –
‘‘ਪਵਿਵੇਕਰਤੋ ਧੀਰੋ, ਨਿਮਂ ਲੋਕਂ ਪੁਨੇਹਿਤਿ;
ਨ ਨੋ ਦਕ੍ਖੇਮੁ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਂ ਨਰਾਸਭ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤੇ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ਸੋ ਸਯਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਗੁਣਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ‘‘ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਂ ਪੁਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਥੇਰਂ ਤਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਾਯਂ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਗਤੋਤਿ. ‘‘ਕਦਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਵਾਰਣਦਿਵਸੇ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਖਨ੍ਧਾਵਾਰਂ ਬਨ੍ਧਿਂਸੁ. ਆਕਾਸਮੇਵ ਕਿਰ ਨੇਸਂ ਛਦਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਾਯ ਚ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਸਰੀਰਨਿਘਂਸੋ ਨਾਮ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿ, ਪਥਵੀ ਵਿਵਰਂ ਅਦਾਸਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮੇਵ ਭੂਮਿਤਲਂ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਪਠਮਮੇਵ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਂ ਅਵੋਚ – ‘‘ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਤ੍ਵਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਚੂਲ਼ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਆਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤੇਮਾਸਂ ਚੂਲ਼ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋਵ ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਸਾਯ ਯਾਪਨਂ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਤਮ੍ਬੁਲਤੇਲਗਨ੍ਧਮਾਲਾਪਿਲਨ੍ਧਨਾਨਿ ਚ ਅਦਾਸਿ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਆਗਤਾਗਤੇਹਿ ਪੁਟ੍ਠਪਞ੍ਹੇ ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਰਮ੍ਪਿ ਮਾਤੁ ਅਭਿਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਾਯਂ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਤਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾ ਪਰਿਵਾਰਯਿਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਤਾਵਤਿਂਸੇ ਯਦਾ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਿਲਾਯਂ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲੇ;
ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਮੂਲਮ੍ਹਿ, ਵਿਹਾਸਿ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮੋ.
‘‘ਦਸਸੁ ਲੋਕਧਾਤੂਸੁ, ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾਨ ਦੇਵਤਾ;
ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਵਸਨ੍ਤਂ ਨਾਗਮੁਦ੍ਧਨਿ.
‘‘ਨ ਕੋਚਿ ਦੇਵੋ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਰੋਚਤਿ;
ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਵ ਵਿਰੋਚਤੀ’’ਤਿ. (ਪੇ. ਵ. ੩੧੭-੩੧੯);
ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਯ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਤੁਸਿਤਵਿਮਾਨਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਇਨ੍ਦਕੋਪਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇਯੇਵ ਨਿਸੀਦਿ, ਅਙ੍ਕੁਰੋ ਵਾਮਪਸ੍ਸੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾਸੁ ਦੇਵਤਾਸੁ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤੀਸੁ ਅਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕੇ ਠਾਨੇ ਓਕਾਸਂ ਲਭਿ, ਇਨ੍ਦਕੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਸਨੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਸ੍ਸ ਮਹਪ੍ਫਲਭਾਵਂ ਞਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਙ੍ਕੁਰ, ਤਯਾ ਦੀਘਮਨ੍ਤਰੇ ਦਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਕਾਲੇ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਂ ਉਦ੍ਧਨਪਨ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਇਦਾਨਿ ਮਮ ਸਮਾਗਮਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕੇ ਠਾਨੇ ਓਕਾਸਂ ਲਭਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਙ੍ਕੁਰਞ੍ਚਾਪਿ ਇਨ੍ਦਕਂ;
ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿ.
‘‘ਮਹਾਦਾਨਂ ਤਯਾ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਙ੍ਕੁਰ ਦੀਘਮਨ੍ਤਰੇ;
ਅਤਿਦੂਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਸਿ, ਆਗਚ੍ਛ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿ. (ਪੇ. ਵ. ੩੨੧-੩੨੨);
ਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਪਥਵੀਤਲਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਨਂ ਸਾ ਪਰਿਸਾ ਅਸ੍ਸੋਸਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ –
‘‘ਚੋਦਿਤੋ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤੇਨ, ਅਙ੍ਕੁਰੋ ਏਤਮਬ੍ਰਵਿ;
ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਤੇਨ ਦਾਨੇਨ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਂ.
‘‘ਅਯਂ ਸੋ ਇਨ੍ਦਕੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਦਜ੍ਜਾ ਦਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ;
ਅਤਿਰੋਚਤਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ, ਚਨ੍ਦੋ ਤਾਰਾਗਣੇ ਯਥਾ’’ਤਿ. (ਪੇ. ਵ. ੩੨੩-੩੨੪);
ਤਤ੍ਥ ਦਜ੍ਜਾਤਿ ਦਤ੍ਵਾ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ ਇਨ੍ਦਕਂ ਆਹ – ‘‘ਇਨ੍ਦਕ, ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਅਨਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਨਿਸੀਦਸੀ’’ਤਿ? ਸੋ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਖੇਤ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਕਬੀਜਂ ਵਪਨਕਸ੍ਸਕੋ ਵਿਯ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਸਮ੍ਪਦਂ ਅਲਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਪਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਹ –
‘‘ਉਜ੍ਜਙ੍ਗਲੇ ਯਥਾ ਖੇਤ੍ਤੇ, ਬੀਜਂ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਰੋਪਿਤਂ;
ਨ ਫਲਂ ਵਿਪੁਲਂ ਹੋਤਿ, ਨਪਿ ਤੋਸੇਤਿ ਕਸ੍ਸਕਂ.
‘‘ਤਥੇਵ ਦਾਨਂ ਬਹੁਕਂ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ;
ਨ ਫਲਂ ਵਿਪੁਲਂ ਹੋਤਿ, ਨਪਿ ਤੋਸੇਤਿ ਦਾਯਕਂ.
‘‘ਯਥਾਪਿ ਭਦ੍ਦਕੇ ਖੇਤ੍ਤੇ, ਬੀਜਂ ਅਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਰੋਪਿਤਂ;
ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਪਵੇਚ੍ਛਨ੍ਤੇ, ਫਲਂ ਤੋਸੇਤਿ ਕਸ੍ਸਕਂ.
‘‘ਤਥੇਵ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇਸੁ, ਗੁਣਵਨ੍ਤੇਸੁ ਤਾਦਿਸੁ;
ਅਪ੍ਪਕਮ੍ਪਿ ਕਤਂ ਕਾਰਂ, ਪੁਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. (ਪੇ. ਵ. ੩੨੫-੩੨੮);
ਕਿਂ ਪਨੇਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਭਤਂ ਕਟਚ੍ਛੁਭਿਕ੍ਖਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਤਦਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਙ੍ਕੁਰੇਨ ਦਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਂ ਉਦ੍ਧਨਪਨ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਂ ਜਾਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਅਙ੍ਕੁਰ, ਦਾਨਂ ਨਾਮ ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਤਂ ਸੁਖੇਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਬੀਜਂ ਵਿਯ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ. ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਨ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ, ਤੇਨ ਤੇ ਦਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਨ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਯਤ੍ਥ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ…ਪੇ….
‘‘ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਦਾਨਂ ਸੁਗਤਪ੍ਪਸਤ੍ਥਂ,
ਯੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ ਇਧ ਜੀਵਲੋਕੇ;
ਏਤੇਸੁ ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਮਹਪ੍ਫਲਾਨਿ,
ਬੀਜਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਯਥਾ ਸੁਖੇਤ੍ਤੇ’’ਤਿ. (ਪੇ. ਵ. ੩੨੯-੩੩੦) –
ਵਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
‘‘ਤਿਣਦੋਸਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ, ਰਾਗਦੋਸਾ ਅਯਂ ਪਜਾ;
ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਵੀਤਰਾਗੇਸੁ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਂ.
‘‘ਤਿਣਦੋਸਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ, ਦੋਸਦੋਸਾ ਅਯਂ ਪਜਾ;
ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਵੀਤਦੋਸੇਸੁ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਂ.
‘‘ਤਿਣਦੋਸਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ, ਮੋਹਦੋਸਾ ਅਯਂ ਪਜਾ;
ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਵੀਤਮੋਹੇਸੁ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਂ.
‘‘ਤਿਣਦੋਸਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ, ਇਚ੍ਛਾਦੋਸਾ ਅਯਂ ਪਜਾ;
ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਵਿਗਤਿਚ੍ਛੇਸੁ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਅਙ੍ਕੁਰੋ ਚ ਇਨ੍ਦਕੋ ਚ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਾਤਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਏਵਂ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਕਥੇਸਿ. ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯ ‘‘ਯਾਵ ਮਮਾਗਮਨਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’’ਤਿ ਨਿਮ੍ਮਿਤਬੁਦ੍ਧਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਗਲਤਾਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੋਤਤ੍ਤਦਹੇ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਾਲਮਾਲ਼ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ, ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਜ੍ਜ ਮਯਾ ਏਤ੍ਤਕੋ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਸਿਤੋ, ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਾਚੇਹੀ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਥੇਸਿ. ਯਮਕਪਾਟਿਹੀਰੇ ਕਿਰ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਥੇਰਂ ਏਵਮਾਹ. ਵਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਦੇਵਲੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਦੇਵਲੋਕੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇਯੇਵ ਸਤ੍ਤਪਕਰਣਿਕਾ ਅਹੇਸੁਂ.
ਤੇ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਖੁਦ੍ਦਕਵਗ੍ਗੁਲਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਭਾਰੇ ਓਲਮ੍ਬਨ੍ਤਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਰੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਤੇ ‘‘ਇਮੇ ਖਨ੍ਧਾ ਨਾਮ, ਇਮਾ ਧਾਤੁਯੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਸਰੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗਹਣਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕੁਲਘਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਯਮਕਪਾਟਿਹੀਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਸਾਦਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਸਤ੍ਤਪਕਰਣਿਕਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤੇਨੇਵ ਨੀਹਾਰੇਨ ਤਂ ਤੇਮਾਸਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ, ਮਹਾਮਾਯਾਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ.
ਸਾਪਿ ਖੋ ਛਤ੍ਤਿਂਸਯੋਜਨਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾ ਪਰਿਸਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥੁ, ਓਰੋਹਣਦਿਵਸਂ ਸਞ੍ਞਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਹਿ ਮਯਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਥਵਿਯਂ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ ਸਿਨੇਰੁਪਾਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਂ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤਂ ਪਰਿਸਾ ਪਸ੍ਸਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਮਣਿਰਤਨੇਨ ਆਵੁਤਂ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਰੂਪੋਵ ਸਿਨੇਰੁਮਜ੍ਝੇਨ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਨਂ ‘‘ਏਕਯੋਜਨਂ ਅਭਿਰੁਲ਼੍ਹੋ, ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਂ ਅਭਿਰੁਲ਼੍ਹੋ’’ਤਿ ਓਲੋਕਯਿਂਸੁ. ਥੇਰੋਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਦੇ ਸੀਸੇਨ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਿਸਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ, ਕਦਾ ਓਰੋਹਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਹਂ ਪਨ ਤੇ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਨਗਰੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਤੋ’’ਤਿ. ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਅਹਂ ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾਯ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਓਤਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ ਤਤ੍ਥ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਨਗਰਦ੍ਵਾਰਂ ਤਿਂਸਯੋਜਨਾਨਿ, ਏਤ੍ਤਕੇ ਮਗ੍ਗੇ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਾਥੇਯ੍ਯਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਉਪੋਸਥਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧੁਰਵਿਹਾਰਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ ਤੇਸਂ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਆਰੋਚੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸੋ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਸੁਵਣ੍ਣਮਯਂ ਮਣਿਮਯਂ ਰਜਤਮਯਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਸੋਪਾਨਾਨਿ ਮਾਪੇਸਿ. ਤੇਸਂ ਪਾਦਾ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਸੀਸਾਨਿ ਸਿਨੇਰੁਮੁਦ੍ਧਨਿ. ਤੇਸੁ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇ ਸੁਵਣ੍ਣਮਯਂ ਸੋਪਾਨਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਅਹੋਸਿ, ਵਾਮਪਸ੍ਸੇ ਰਜਤਮਯਂ ਸੋਪਾਨਂ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਅਹੋਸਿ, ਮਜ੍ਝੇ ਮਣਿਮਯਂ ਸੋਪਾਨਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਸਿਨੇਰੁਮੁਦ੍ਧਨਿ ਠਤ੍ਵਾ ਦੇਵੋਰੋਹਣਸਮਯੇ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਂ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਏਕਙ੍ਗਣਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਧੋ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਯਾਵ ਅਵੀਚਿਤੋ ਏਕਙ੍ਗਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਦਿਸਾਵਿਦਿਸਾ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਅਨੇਕਾਨਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਏਕਙ੍ਗਣਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਦੇਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਦੇਵੇ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ.
ਭਗਵਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸਯੋਜਨ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਏਕੋਪਿ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਅਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੁਵਣ੍ਣਸੋਪਾਨੇਨ ਦੇਵਾ ਓਤਰਿਂਸੁ, ਰਜਤਸੋਪਾਨੇਨ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਓਤਰਿਂਸੁ, ਮਣਿਸੋਪਾਨੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਓਤਰਿ. ਪਞ੍ਚਸਿਖੋ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਬੇਲੁਵਪਣ੍ਡੁਵੀਣਂ ਆਦਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਮਧੁਰਦਿਬ੍ਬਵੀਣਾਯ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਓਤਰਿ, ਮਾਤਲਿ, ਸਙ੍ਗਾਹਕੋ ਵਾਮਪਸ੍ਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਮਾਲਾਪੁਪ੍ਫਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਤਰਿ, ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਸਿ, ਸੁਯਾਮੋ ਵਾਲਬੀਜਨਿਂ ਧਾਰੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਯਾ ਓਤਰਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ –
‘‘ਨ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠੋ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਨ ਸੁਤੋ ਉਦ ਕਸ੍ਸਚਿ;
ਏਵਂ ਵਗ੍ਗੁਵਦੋ ਸਤ੍ਥਾ, ਤੁਸਿਤਾ ਗਣਿਮਾਗਤੋ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੯੬੧; ਮਹਾਨਿ. ੧੯੦) –
ਆਦੀਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤੁਟ੍ਠਿਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਏਵਰੂਪੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੮੧. ‘‘ਯੇ ਝਾਨਪਸੁਤਾ ਧੀਰਾ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੂਪਸਮੇ ਰਤਾ;
ਦੇਵਾਪਿ ਤੇਸਂ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਤੀਮਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਝਾਨਪਸੁਤਾਤਿ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵੁਟ੍ਠਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੂਪਸਮੇ ਰਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮਨਿਬ੍ਬਾਨਰਤਿਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੇਵਾਪੀਤਿ ਦੇਵਾਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਤੇਸਂ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ. ਸਤੀਮਤਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਗੁਣਾਨਂ ਤੇਸਂ ਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਨਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ. ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਇਚ੍ਛਮਾਨਾ ਪਿਹਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਣਕੋਟੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਪਞ੍ਚਸਤਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ.
ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਿਰ ਅਵਿਜਹਿਤਮੇਵ ਯਮਕਪਾਟਿਹੀਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਓਤਰਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਦਕ੍ਖਿਣਪਾਦਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਚਲਚੇਤਿਯਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਤਥਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਆਦੀਨਂ ਵਿਸਯੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ, ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਵਿਸਯੇ ਸੇਸਮਹਾਸਾਵਕਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯੇ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ, ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਚ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਯੇਵ. ਸੋ ਪਾਚੀਨਦਿਸਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਙ੍ਗਣਮੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਦ੍ਧਂ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਭੂਮਟ੍ਠਾ ਚ ਯਕ੍ਖਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਧ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਉਪਧਾਰੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਕਿਲਮਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹੇਸ –
‘‘ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾਸੇ, ਯੇ ਚ ਸੇਖਾ ਪੁਥੂ ਇਧ;
ਤੇਸਂ ਮੇ ਨਿਪਕੋ ਇਰਿਯਂ, ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੪੪; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਅਜਿਤਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੭) –
ਇਮਂ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਪੁਟ੍ਠਪਞ੍ਹਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘ਸਤ੍ਥਾ ਮਂ ਸੇਖਾਸੇਖਾਨਂ ਆਗਮਨਪਟਿਪਦਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ, ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਪਨ ਕਤਰੇਨ ਨੁ ਖੋ ਮੁਖੇਨ ਇਮਂ ਪਟਿਪਦਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘ਅਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਮਮ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਸੋ ਮਯਾ ਨਯੇ ਅਦਿਨ੍ਨੇ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਨਯਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭੂਤਮਿਦਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਮ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਕਥੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਹ ਨਯਦਾਨੇਨ ਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਨਯਸਤੇਨ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਨਯਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਸਿ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਿਰ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਞ੍ਞੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨੇਵ ਕਿਰ ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿ – ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕਲਕਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਦੇਵੇ ਵੁਟ੍ਠੇ ‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਬਿਨ੍ਦੂਨਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਤਿਤਾਨਿ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਭੂਮਿਯਂ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਪਬ੍ਬਤੇ’ਤਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਲੇਖਂ ਆਰੋਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਨਂ ‘‘ਜਾਨਾਮਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਗਣੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪਮਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ –
‘‘ਗਙ੍ਗਾਯ ਵਾਲੁਕਾ ਖੀਯੇ, ਉਦਕਂ ਖੀਯੇ ਮਹਣ੍ਣਵੇ;
ਮਹਿਯਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਖੀਯੇ, ਨ ਖੀਯੇ ਮਮ ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿ.
ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸਚੇ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਲੋਕਨਾਥ, ਮਯਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੇ ਏਕਂ ਵਾ ਵਾਲੁਕਂ ਏਕਂ ਵਾ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁਂ ਏਕਂ ਵਾ ਪਂਸੁਖਣ੍ਡਂ ਅਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਸਤੇਨ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸੇਨਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੇ ਗਙ੍ਗਾਯ ਵਾਲੁਕਾਦੀਸੁ ਏਕੇਕਂ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਖਿਪੇਯ੍ਯ, ਖਿਪ੍ਪਤਰਂ ਗਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਵਾਲੁਕਾਦਯੋ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਮਮ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋਪਿ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਵਾ ਕੋਟਿਂ ਵਾ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇ ਠਤ੍ਵਾਵ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਜਨੋ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿ, ਤਂ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਕਕੋਵ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਇਦਾਨੇਵ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਮਹਾਜਨੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਨੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤੁਂ –
‘‘ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਸਮਾਗਤਾਨਂ,
ਕਨ੍ਦੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪਞ੍ਞਾ;
ਏਕੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਪਞ੍ਞੋ,
ਯੋ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੯੯) –
ਇਮਂ ਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਕਥੇਸੀਤਿ.
ਦੇਵੋਰੋਹਣਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.