੮. ਕਾਲਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕਾਲਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰੇਕਾ ਇਤ੍ਥੀ ਮਾਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤਂ ਥੇਰਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕਗੇਹੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ, ਅਹੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਮਧੁਰਾ’’ਤਿ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੋਤੁਕਾਮਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮਾ ਗਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਸਿ. ਸਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਪੁਨਦਿਵਸੇਪੀਤਿ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਤੇਨ ਨਿਵਾਰਿਯਮਾਨਾਪਿ ਸੋਤੁਕਾਮਾਵ ਅਹੋਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਸੋ ਪਨੇਤਂ ਨਿਵਾਰੇਸੀਤਿ? ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਯਿ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਾਤੋਵ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸਾ ਉਪੋਸਥਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਸਾਧੁਕਂ ਅਯ੍ਯਂ ਪਰਿਵਿਸੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਧੀਤਰਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਧੀਤਾਪਿਸ੍ਸਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਗਤਕਾਲੇ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਹਿਂ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਉਟ੍ਠਿਤੇਨ ਡਾਹੇਨ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਮਾਨੋ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਸਾ ਮਯਿ ਭਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਹ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਦਨ੍ਧਾ ਸੁਖੁਮਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਖੁਮਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਕਥਂ ਵਾ ਸੀਲਕਥਂ ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਜ੍ਝਾਸਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਪਾਪਿਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਸਿ. ਅਤ੍ਤਘਾਤਾਯੇਵ ਵਾਯਮਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੬੪. ‘‘ਯੋ ਸਾਸਨਂ ਅਰਹਤਂ, ਅਰਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਜੀਵਿਨਂ;

ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤਿ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਾਪਿਕਂ;

ਫਲਾਨਿ ਕਟ੍ਠਕਸ੍ਸੇਵ, ਅਤ੍ਤਘਾਤਾਯ ਫਲ੍ਲਤੀ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਕ੍ਕਾਰਹਾਨਿਭਯੇਨ ਪਾਪਿਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਸੋਸ੍ਸਾਮ, ਦਾਨਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਜੀਵਿਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਂ ਸਾ ਚ ਪਾਪਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਵੇਲ਼ੁਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਕਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਫਲਾਨਿ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਕਟ੍ਠਕੋ ਫਲਾਨਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਘਾਤਾਯ ਫਲ੍ਲਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਾਤਤ੍ਥਮੇਵ ਫਲਤਿ, ਏਵਂ ਸੋਪਿ ਅਤ੍ਤਘਾਤਾਯ ਫਲ੍ਲਤੀਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਫਲਂ ਵੇ ਕਦਲਿਂ ਹਨ੍ਤਿ, ਫਲਂ ਵੇਲ਼ੁਂ ਫਲਂ ਨਲ਼ਂ;

ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕਾਪੁਰਿਸਂ ਹਨ੍ਤਿ, ਗਬ੍ਭੋ ਅਸ੍ਸਤਰਿਂ ਯਥਾ’’ਤਿ. (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੩੫; ਅ. ਨਿ. ੪.੬੮);

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਕਾਲਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.