੧੧. ਜਰਾਵਗ੍ਗੋ
੧. ਵਿਸਾਖਾਯ ਸਹਾਯਿਕਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁ
ਕੋ ਨੁ ਹਾਸੋ ਕਿਮਾਨਨ੍ਦੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਸਾਖਾਯ ਸਹਾਯਿਕਾਯੋ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਵਂ ਇਮਾ ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨਿਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਰਿਯਾਯੋ ਵਿਸਾਖਂ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸੁਂ. ਤਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯੋ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਸੁਰਾਛਣੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਛਣੇ ਸਙ੍ਘੁਟ੍ਠੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਸੁਰਂ ਪਟਿਯਾਦੇਸੁਂ. ਤੇ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਸੁਰਾਛਣਂ ਕੀਲ਼ਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਮੇ ਦਿਵਸੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਭੇਰਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾਯ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਅਗਮਂਸੁ. ਤਾਪਿ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ‘‘ਮਯਂ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਰਂ ਪਾਤੁਂ ਨ ਲਭਿਮ੍ਹਾ, ਅਵਸੇਸਾ ਸੁਰਾ ਚ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਦਂ ਯਥਾ ਤੇ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਿਸਾਖਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮ, ਅਯ੍ਯੇ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਦਟ੍ਠੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਅਮ੍ਮਾ, ਤੇਨ ਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਕਾਰੇਨ ਸੁਰਂ ਨੀਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਂਸੁ. ਵਿਸਾਖਾਪਿ ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਇਮਾਹਿ ਕਤਂ, ਇਦਾਨਿ ਮਂ ‘ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਿਕਾ ਵਿਸਾਖਾ ਸੁਰਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਤੀ’ਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਪਿ ਗਰਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਮਾ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਵੋ ਕਤਂ, ਮਮਪਿ ਅਯਸੋ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ, ਸਾਮਿਕਾਪਿ ਵੋ ਕੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ਗਿਲਾਨਾਲਯਂ ਦਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮ, ਅਯ੍ਯੇਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਥ ਸਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ. ਤਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਿਲਾਨਾਲਯਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਅਥ ਤਾਸਂ ਸਾਮਿਕਾ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਚ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਚ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਿਲਾਨਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਏਤਾਹਿ ਅਵਸੇਸਸੁਰਾ ਪੀਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਾ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੇਸੁਂ. ਤਾ ਅਪਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਛਣਵਾਰੇ ਤਥੇਵ ਸੁਰਂ ਪਿਵਿਤੁਕਾਮਾ ਵਿਸਾਖਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਨੋ ਨੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਯਸੋ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ, ਗਚ੍ਛਥ, ਨ ਵੋ ਅਹਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਏਵਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹਂਸੁ, ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਂ ਕਾਤੁਕਾਮਾਮ੍ਹਾ, ਵਿਹਾਰਂ ਨੋ ਨੇਹੀ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਅਮ੍ਮਾ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਗਚ੍ਛਥ, ਪਰਿਵਚ੍ਛਂ ਕਰੋਥਾਤਿ. ਤਾ ਚਙ੍ਕੋਟਕੇਹਿ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਨਿ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਪੁਣ੍ਣੇ ਮੁਟ੍ਠਿਵਾਰਕੇ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਓਲਮ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਟੇ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਖਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਮਾਨਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਟ੍ਠਿਵਾਰਕੇਹੇਵ ਸੁਰਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਵਾਰਕੇ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ.
ਵਿਸਾਖਾ ‘‘ਇਮਾਸਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਾਪਿ ਮਦਵੇਗੇਨ ਕਮ੍ਪਮਾਨਸਰੀਰਾ ‘‘ਇਚ੍ਚਾਮ, ਗਾਯਾਮਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੁਂ. ਅਥੇਕਾ ਮਾਰਕਾਯਿਕਾ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਇਮਾਸਂ ਸਰੀਰੇ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਸਰੀਰੇ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਿ. ਤਾਸੁ ਏਕਚ੍ਚਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਪਾਣਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਹਸਿਤੁਂ, ਏਕਚ੍ਚਾ ਨਚ੍ਚਿਤੁਂ ਆਰਭਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਇਦਾਨਿ ਮਾਰਕਾਯਿਕਾਨਂ ਓਤਾਰਂ ਲਭਿਤੁਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ. ਨ ਹਿ ਮਯਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨ ਮਾਰਕਾਯਿਕਾਨਂ ਓਤਾਰਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਪੂਰਿਤਾ’’ਤਿ ਤਾ ਸਂਵੇਜੇਤੁਂ ਭਮੁਕਲੋਮਤੋ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਅਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਾ ਭੀਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤਾ. ਤੇਨ ਤਾਸਂ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਸੁਰਾ ਜੀਰਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਸਿਨੇਰੁਮੁਦ੍ਧਨਿ ਠਤ੍ਵਾ ਉਣ੍ਣਾਲੋਮਤੋ ਰਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ, ਤਙ੍ਖਣਂਯੇਵ ਚਨ੍ਦਸਹਸ੍ਸੁਗ੍ਗਮਨਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਮਾਨਾਹਿ ਪਮਤ੍ਤਾਹਿ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਞ੍ਹਿ ਪਮਾਦੇਨੇਵ ਮਾਰਕਾਯਿਕਾ ਦੇਵਤਾ ਓਤਾਰਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਹਸਾਦੀਨਂ ਅਕਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਹਸਾਦੀਨਿ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਗ੍ਗੀਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤ੍ਥਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੬. ‘‘ਕੋ ਨੁ ਹਾਸੋ ਕਿਮਾਨਨ੍ਦੋ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਜ੍ਜਲਿਤੇ ਸਤਿ;
ਅਨ੍ਧਕਾਰੇਨ ਓਨਦ੍ਧਾ, ਪਦੀਪਂ ਨ ਗਵੇਸਥਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਆਨਨ੍ਦੋਤਿ ਤੁਟ੍ਠਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਏਕਾਦਸਹਿ ਅਗ੍ਗੀਹਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਜ੍ਜਲਿਤੇ ਸਤਿ ਕੋ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਹਾਸੋ ਵਾ ਤੁਟ੍ਠਿ ਵਾ? ਨਨੁ ਏਸ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਰੂਪੋਯੇਵ. ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕੇਨ ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨ੍ਧਕਾਰੇਨ ਓਨਦ੍ਧਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨ੍ਧਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਧਮਨਤ੍ਥਾਯ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਞਾਣਪ੍ਪਦੀਪਂ ਨ ਗਵੇਸਥ ਨ ਕਰੋਥਾਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਤਾਸਂ ਅਚਲਸਦ੍ਧਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਿਨੇਰੁਮਤ੍ਥਕਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਵਿਸਾਖਾ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਰਾ ਨਾਮੇਸਾ ਪਾਪਿਕਾ. ਏਵਰੂਪਾ ਹਿ ਨਾਮ ਇਮਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਣ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿਯੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਾਣਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਹਸਨਗੀਤਨਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਆਰਭਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਆਮ, ਵਿਸਾਖੇ, ਪਾਪਿਕਾ ਏਵ ਏਸਾ ਸੁਰਾ ਨਾਮ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਨੇਕੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਦਾ ਪਨੇਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਕਥੇਤੁਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕੁਮ੍ਭਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੧੬.੩੩ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਸੀਤਿ.
ਵਿਸਾਖਾਯ ਸਹਾਯਿਕਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.
੨. ਸਿਰਿਮਾਵਤ੍ਥੁ
ਪਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਕਤਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਿਰਿਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸਾ ਕਿਰ ਰਾਜਗਹੇ ਅਭਿਰੂਪਾ ਗਣਿਕਾ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇ ਸੁਮਨਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾਯ ਪੁਣ੍ਣਕਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਧੀਤਾਯ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਨਾਮ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਅਪਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਸਾਦੇਤੁਕਾਮਾ ਤਸ੍ਸਾ ਗੇਹੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਾਨੁਮੋਦਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ –
‘‘ਅਕ੍ਕੋਧੇਨ ਜਿਨੇ ਕੋਧਂ, ਅਸਾਧੁਂ ਸਾਧੁਨਾ ਜਿਨੇ;
ਜਿਨੇ ਕਦਰਿਯਂ ਦਾਨੇਨ, ਸਚ੍ਚੇਨਾਲਿਕਵਾਦਿਨ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੨; ਧ. ਪ. ੨੨੩) –
ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ ਪਨ ਕੋਧਵਗ੍ਗੇ ਅਨੁਮੋਦਨਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯਮੇਵ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਿਰਿਮਾ ਦਸਬਲਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਭਤ੍ਤਂ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਅਟ੍ਠ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗੇਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਪ੍ਪਿਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਖੀਰਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਤ੍ਤੇ ਪੂਰੇਤਿ. ਏਕੇਨ ਲਦ੍ਧਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਹੋਤਿ. ਦੇਵਸਿਕਂ ਸੋਲ਼ਸਕਹਾਪਣਪਰਿਬ੍ਬਯੇਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਦੀਯਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਸਾ ਗੇਹੇ ਅਟ੍ਠਕਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਿਯੋਜਨਮਤ੍ਥਕੇ ਏਕਂ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾਯਂ ਥੇਰੁਪਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਕਹਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ. ਸਿਰਿਮਾਯ ਅਟ੍ਠਕਭਤ੍ਤਂ ਮੇ ਭੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਮਨਾਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਆਵੁਸੋਤਿ. ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਸ੍ਸਾ ਭਤ੍ਤਂ ਵਣ੍ਣੇਤੁਂ, ਅਤਿਵਿਯ ਪਣੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਏਕੇਨ ਲਦ੍ਧਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਤੋਪਿ ਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ. ਸਾ ਹਿ ਇਤ੍ਥੀ ਏਵਰੂਪਾ ਚ ਏਵਰੂਪਾ ਚਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਗੁਣੇ ਵਣ੍ਣੇਸਿ.
ਅਥੇਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਸਾ ਗੁਣਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਸਿਨੇਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਠਿਤਿਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵੇ, ਆਵੁਸੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਤ੍ਵਂ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਕਭਤ੍ਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋਪਿ ਪਾਤੋਵ ਅਰੁਣੇ ਉਗ੍ਗਤੇ ਸਲਾਕਗ੍ਗਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਗੇਹੇ ਅਟ੍ਠਕਭਤ੍ਤਂ ਲਭਿ. ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹਿਯ੍ਯੋ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ, ਤਸ੍ਸ ਗਤਵੇਲਾਯਮੇਵ ਅਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰੇ ਰੋਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਆਭਰਣਾਨਿ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਦਾਸਿਯੋ ਅਟ੍ਠਕਭਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਾ ਸਹਤ੍ਥਾ ਪਤ੍ਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤੁਂ ਵਾ ਪਰਿਵਿਸਿਤੁਂ ਵਾ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਦਾਸਿਯੋ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਮ੍ਮਾ ਪਤ੍ਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਅਯ੍ਯੇ, ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਖਜ੍ਜਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਵੇਲਾਯ ਪਤ੍ਤੇ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਤਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਅਯ੍ਯੇ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਖਜ੍ਜਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਵੇਲਾਯ ਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ਸਾ ‘‘ਮਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨੇਥ, ਅਯ੍ਯੇ, ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੀਤਾ ਵੇਧਮਾਨੇਨ ਸਰੀਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਨ੍ਦਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਗਿਲਾਨਾਯ ਤਾਵ ਏਵਰੂਪਾ ਅਯਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਰੂਪਸੋਭਾ, ਅਰੋਗਕਾਲੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬਾਭਰਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾਯ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕੀਦਿਸੀ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਅਨੇਕਵਸ੍ਸਕੋਟਿਸਨ੍ਨਿਚਿਤੋ ਕਿਲੇਸੋ ਸਮੁਦਾਚਰਿ, ਸੋ ਅਞ੍ਞਾਣੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪਤ੍ਤਮਾਦਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਪਿਧਾਯ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ.
ਅਥ ਨਂ ਏਕੋ ਸਹਾਯਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਚਨ੍ਤੋਪਿ ਭੋਜੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਛਿਨ੍ਨਭਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਸਿਰਿਮਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠਭਗਿਨੀ, ਸਿਰਿਮਾ, ਕਾਲਮਕਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ ‘‘ਸਿਰਿਮਾਯ ਝਾਪਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਆਮਕਸੁਸਾਨੇ ਤਂ ਯਥਾ ਕਾਕਸੁਨਖਾਦਯੋ ਨ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਾਪੇਥਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਤਯੋ ਦਿਵਸਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦਿਵਸੇ ਸਰੀਰਂ ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿ, ਨਵਹਿ ਵਣਮੁਖੇਹਿ ਪੁਲ਼ਵਾ ਪਗ੍ਘਰਿਂਸੁ, ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਸਾਲਿਭਤ੍ਤਚਾਟਿ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਨਗਰੇ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ – ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗੇਹਰਕ੍ਖਕੇ ਦਾਰਕੇ ਸਿਰਿਮਾਯ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਨਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠ ਕਹਾਪਣਾਨਿ ਦਣ੍ਡੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿ ਕਞ੍ਚ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਸਿਰਿਮਾਯ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਆਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਸਿਰਿਮਾਯ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਿਵਸੇ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਚਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਭਤ੍ਤੋਵ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਪਤ੍ਤੇ ਭਤ੍ਤਂ ਪੂਤਿਕਂ ਜਾਤਂ, ਪਤ੍ਤੇ ਮਲਂ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਸਹਾਯਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਿਰਿਮਾਯ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਥਾ ਛਾਤਜ੍ਝਤ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਸਿਰਿਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਦੇਯੇਵ ਸਹਸਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਭਣਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਸਿਰਿਮਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਆਮ, ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਤ੍ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਥਵਿਕਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਏਕਪਸ੍ਸੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋਪਿ ਰਾਜਪਰਿਸਾਪਿ ਉਪਾਸਕਪਰਿਸਾਪਿ ਉਪਾਸਿਕਾਪਰਿਸਾਪਿ ਏਕੇਕਪਸ੍ਸੇ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਾ ਏਸਾ, ਮਹਾਰਾਜੋ’’ਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਭਗਿਨੀ, ਸਿਰਿਮਾ, ਨਾਮਾਤਿ. ਸਿਰਿਮਾ, ਏਸਾਤਿ. ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਨਗਰੇ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਹਿ ‘‘ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਿਰਿਮਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਕਾਰੇਸਿ. ਏਕੋਪਿ ‘ਹ’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘ਹੁ’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਗ੍ਘਂ ਓਹਾਰੇਹੀਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਞ੍ਚਿ ਗਣ੍ਹਨਕਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਾਨਿ ਸਤਾਨਿ, ਦ੍ਵੇ ਸਤਾਨਿ, ਸਤਂ, ਪਣ੍ਣਾਸਂ, ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਕਹਾਪਣੇ, ਦਸ ਕਹਾਪਣੇ, ਪਞ੍ਚ ਕਹਾਪਣੇ, ਏਕਂ ਕਹਾਪਣਂ ਅਡ੍ਢਂ, ਪਾਦਂ, ਮਾਸਕਂ, ਕਾਕਣਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਿਰਿਮਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ. ਕੋਚਿ ਤਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ. ‘‘ਮੁਧਾਪਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ. ‘ਹ’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘ਹੁ’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਮੁਧਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਪਿਯਂ ਮਾਤੁਗਾਮਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਲਭਿਂਸੁ, ਇਦਾਨਿ ਮੁਧਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਰੂਪਂ ਖਯਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਤੁਰਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੭. ‘‘ਪਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਕਤਂ ਬਿਮ੍ਬਂ, ਅਰੁਕਾਯਂ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਂ;
ਆਤੁਰਂ ਬਹੁਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ, ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਧੁਵਂ ਠਿਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਕਤਨ੍ਤਿ ਕਤਚਿਤ੍ਤਂ, ਵਤ੍ਥਾਭਰਣਮਾਲਾਲਤ੍ਤਕਾਦੀਹਿ ਵਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਿਮ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦੀਘਾਦਿਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਦੀਘਾਦੀਹਿ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੇਹਿ ਸਣ੍ਠਿਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ. ਅਰੁਕਾਯਨ੍ਤਿ ਨਵਨ੍ਨਂ ਵਣਮੁਖਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਰੁਭੂਤਂ ਕਾਯਂ. ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਤੀਹਿ ਅਟ੍ਠਿਸਤੇਹਿ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਂ. ਆਤੁਰਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਇਰਿਯਾਪਥਾਦੀਹਿ ਪਰਿਹਰਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਨਿਚ੍ਚਗਿਲਾਨਂ. ਬਹੁਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਮਹਾਜਨੇਨ ਬਹੁਧਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਿਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਧੁਵਂ ਠਿਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਧੁਵਭਾਵੋ ਵਾ ਠਿਤਿਭਾਵੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਭੇਦਨਵਿਕਿਰਣਵਿਦ੍ਧਂਸਨਧਮ੍ਮਮੇਵੇਤਂ, ਇਮਂ ਪਸ੍ਸਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹੀਤਿ.
ਸਿਰਿਮਾਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਉਤ੍ਤਰਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ
ਪਰਿਜਿਣ੍ਣਮਿਦਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਰਾਥੇਰਿਂ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਥੇਰੀ ਕਿਰ ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਿਕਾ ਜਾਤਿਯਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਪਿਣ੍ਡਪਾਤਾ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇਨ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਅਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਦੁਤਿਯੇਪਿ ਤਤਿਯੇਪਿ ਦਿਵਸੇ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਭਤ੍ਤਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਅਹੋਸਿ, ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦਿਵਸੇ ਪਨ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੀ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਬਾਧਟ੍ਠਾਨੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀ ਓਲਮ੍ਬਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚੀਵਰਕਣ੍ਣਂ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਗਿਨਿ, ਪਰਿਜਿਣ੍ਣੋ ਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੮. ‘‘ਪਰਿਜਿਣ੍ਣਮਿਦਂ ਰੂਪਂ, ਰੋਗਨੀਲ਼ਂ ਪਭਙ੍ਗੁਰਂ;
ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਪੂਤਿਸਨ੍ਦੇਹੋ, ਮਰਣਨ੍ਤਞ੍ਹਿ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਭਗਿਨਿ ਇਦਂ ਤਵ ਸਰੀਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਰੂਪਂ ਮਹਲ੍ਲਕਭਾਵੇਨ ਪਰਿਜਿਣ੍ਣਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਬ੍ਬਰੋਗਾਨਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਰੋਗਨੀਲ਼ਂ, ਯਥਾ ਖੋ ਪਨ ਤਰੁਣੋਪਿ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ‘‘ਜਰਸਿਙ੍ਗਾਲੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਰੁਣਾਪਿ ਗਲ਼ੋਚੀਲਤਾ ‘‘ਪੂਤਿਲਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਤਦਹੁਜਾਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਗ੍ਘਰਣਟ੍ਠੇਨ ਪੂਤਿਤਾਯ ਪਭਙ੍ਗੁਰਂ, ਸੋ ਏਸ ਪੂਤਿਕੋ ਸਮਾਨੋ ਤਵ ਦੇਹੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਮਰਣਨ੍ਤਞ੍ਹਿ ਜੀਵਿਤਂ ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਰਣਪਰਿਯੋਸਾਨਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਾ ਥੇਰੀ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਉਤ੍ਤਰਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ ਤਤਿਯਂ.
੪. ਸਮ੍ਬਹੁਲਅਧਿਮਾਨਿਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ
ਯਾਨਿਮਾਨੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਅਧਿਮਾਨਿਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਘਟੇਨ੍ਤਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਸਮੁਦਾਚਾਰੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਨੋ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪਤ੍ਤਕਾਲੇਯੇਵ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਹ – ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਆਮਕਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੂ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਮਕਸੁਸਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਦੀਘਦਸ੍ਸਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਕਾਰਣਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਮਕਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕੁਣਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਏਕਾਹਦ੍ਵੀਹਪਤਿਤੇਸੁ ਕੁਣਪੇਸੁ ਆਘਾਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਖਣਂ ਪਤਿਤੇਸੁ ਅਲ੍ਲਸਰੀਰੇਸੁ ਰਾਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦਯਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਕਿਲੇਸਭਾਵਂ ਜਾਨਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ‘‘ਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਰੂਪਂ ਅਟ੍ਠਿਸਙ੍ਘਾਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਗਰਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੯. ‘‘ਯਾਨਿਮਾਨਿ ਅਪਤ੍ਥਾਨਿ, ਅਲਾਬੂਨੇਵ ਸਾਰਦੇ;
ਕਾਪੋਤਕਾਨਿ ਅਟ੍ਠੀਨਿ, ਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਕਾ ਰਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਪਤ੍ਥਾਨੀਤਿ ਛਡ੍ਡਿਤਾਨਿ. ਸਾਰਦੇਤਿ ਸਰਦਕਾਲੇ ਵਾਤਾਤਪਪਹਤਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਅਲਾਬੂਨਿ ਵਿਯ. ਕਾਪੋਤਕਾਨੀਤਿ ਕਪੋਤਕਵਣ੍ਣਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾਨਾਤਿ ਤਾਨਿ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਅਟ੍ਠੀਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਾ ਰਤਿ, ਨਨੁ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਕਾਮਰਤਿਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਥਾਠਿਤਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਤ੍ਥਵਮਾਨਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਂਸੂਤਿ.
ਸਮ੍ਬਹੁਲਅਧਿਮਾਨਿਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣੀ ਰੂਪਨਨ੍ਦਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ
ਅਟ੍ਠੀਨਂ ਨਗਰਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਂ ਰੂਪਨਨ੍ਦਾਥੇਰਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸਾ ਕਿਰ ਏਕਦਿਵਸਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਰਜ੍ਜਸਿਰਿਂ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਤੋ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿਸ੍ਸ ਰਾਹੁਲਕੁਮਾਰੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਭਤ੍ਤਾਪਿ ਮੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਮਾਤਾਪਿ ਮੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਤ੍ਤਕੇ ਞਾਤਿਜਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਗੇਹੇ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿ ਞਾਤਿਸਿਨੇਹੇਨੇਵ, ਨੋ ਸਦ੍ਧਾਯ, ਅਭਿਰੂਪਤਾਯ ਪਨ ਰੂਪਨਨ੍ਦਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਵੇਦਨਾ… ਸਞ੍ਞਾ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਵਦੇਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਏਵਂ ਦਸ੍ਸਨੀਯੇ ਪਾਸਾਦਿਕੇ ਮਮਪਿ ਰੂਪੇ ਦੋਸਂ ਕਥੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਪਾਤੋਵ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨੁਪੋਸਥਾ ਸੁਦ੍ਧੁਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਾ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਜੇਤਵਨੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਵ ਪਵਿਸਤਿ.
ਚਤੁਪ੍ਪਮਾਣਿਕੇ ਹਿ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇ ਅਪ੍ਪਕਾਵ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ, ਯੇਸਂ ਤਥਾਗਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਪਸਾਦੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਰੂਪਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਪਿ ਹਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਸਰੀਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਘੋਸਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਪਿ ਅਨੇਕਾਨਿ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣਘੋਸਞ੍ਚੇਵ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਘੋਸਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਲੂਖਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਪਿਸ੍ਸ ਚੀਵਰਾਦਿਲੂਖਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਪਿ ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸੀਲਂ, ਏਵਰੂਪੋ ਸਮਾਧਿ, ਏਵਰੂਪਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਭਗਵਾ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਅਸਮੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਮੁਖਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਰੂਪਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚੇਵ ਉਪਾਸਿਕਾਨਞ੍ਚ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਗੁਣਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਤਿਵਿਯ ਮੇ ਭਾਤਿਕਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਮੇ ਰੂਪੇ ਦੋਸਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਵ ਤਥਾਗਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਮਸ੍ਸ ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਅਜ੍ਜ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਆਰੋਚੇਸਿ.
ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ‘‘ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਵਤ ਰੂਪਨਨ੍ਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਅਜ੍ਜ ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਚਿਤ੍ਰਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਨਾਨਾਨਯਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਸਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਰੂਪਨਨ੍ਦਾ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਕੀਦਿਸੀ ਨੁ ਖੋ ਤਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਸਪ੍ਪਾਯਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਰੂਪਗਰੁਕਾ ਏਸਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਬਲਵਸਿਨੇਹਾ, ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਕਣ੍ਟਕੁਦ੍ਧਰਣਂ ਵਿਯ ਰੂਪੇਨੇਵਸ੍ਸਾ ਰੂਪਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਨਸਮਯੇ ਏਕਂ ਪਨ ਅਭਿਰੂਪਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਂ ਰਤ੍ਤਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਾਭਰਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਬੀਜਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ਬੀਜਯਮਾਨਂ ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿ. ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਇਤ੍ਥਿਂ ਸਤ੍ਥਾ ਚੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ ਰੂਪਨਨ੍ਦਾ ਚ. ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਪਾਦਨ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਲਕ੍ਖਣਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮੁਜ੍ਜਲਂ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਰੀਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਸਸ੍ਸਿਰਿਕਂ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਸਾ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਸੁਵਣ੍ਣਰਾਜਹਂਸਿਯਾ ਪੁਰਤੋ ਕਾਕੀਸਦਿਸਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਮਞ੍ਞਿ. ਇਦ੍ਧਿਮਯਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯੇਵ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਭਮਿਂਸੁ. ਸਾ ‘‘ਅਹੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕੇਸਾ ਸੋਭਨਾ, ਅਹੋ ਨਲਾਟਂ ਸੋਭਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਾਰੀਰਪ੍ਪਦੇਸਾਨਂ ਰੂਪਸਿਰਿਯਾ ਸਮਾਕਡ੍ਢਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਬਲਵਸਿਨੇਹਾ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਰਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਵ ਤਂ ਰੂਪਂ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਰੂਪਨਨ੍ਦਾ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਵਤਿਦਂ ਰੂਪਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਥੋਕਂ ਵਿਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਕਿਂ ਵਿਜਾਤਵਣ੍ਣਂ ਮਜ੍ਝਿਮਿਤ੍ਥਿਵਣ੍ਣਂ ਜਰਾਜਿਣ੍ਣਮਹਲ੍ਲਿਕਿਤ੍ਥਿਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸਾਪਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨੇਵ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਂ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਜਰਾਜਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਤਂ ਵਿਰਜ੍ਜਮਾਨਾ ਖਣ੍ਡਦਨ੍ਤਿਂ ਪਲਿਤਸਿਰਂ ਓਭਗ੍ਗਂ ਗੋਪਾਨਸਿਵਙ੍ਕਂ ਦਣ੍ਡਪਰਾਯਣਂ ਪਵੇਧਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਰਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਬ੍ਯਾਧਿਨਾ ਅਭਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸਾ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਦਣ੍ਡਞ੍ਚ ਤਾਲਵਣ੍ਟਞ੍ਚ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਰਵਂ ਵਿਰਵਮਾਨਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਕੇ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿ. ਰੂਪਨਨ੍ਦਾ ਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਰਜ੍ਜਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਮਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸਾ ਤਙ੍ਖਣਂਯੇਵ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਿ, ਨਵਹਿ ਵਣਮੁਖੇਹਿ ਪੁਬ੍ਬਵਟ੍ਟਿਯੋ ਚੇਵ ਪੁਲ਼ਵਾ ਚ ਪਗ੍ਘਰਿਂਸੁ, ਕਾਕਾਦਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਲੁਮ੍ਪਿਂਸੁ. ਰੂਪਨਨ੍ਦਾਪਿ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਜਰਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਬ੍ਯਾਧਿਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਮਰਣਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਇਮਸ੍ਸਾਪਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਏਵਮੇਵ ਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਾਨਿ ਆਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਏਵ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਤਯੋ ਭਵਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾ ਗੇਹਾ ਵਿਯ ਗੀਵਾਯ ਬਦ੍ਧਕੁਣਪਂ ਵਿਯ ਚ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਭਿਮੁਖਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਸਯਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਚ੍ਚਯਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ –
‘‘ਆਤੁਰਂ ਅਸੁਚਿਂ ਪੂਤਿਂ, ਪਸ੍ਸ ਨਨ੍ਦੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯਂ;
ਉਗ੍ਘਰਨ੍ਤਂ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤਂ, ਬਾਲਾਨਂ ਅਭਿਪਤ੍ਥਿਤਂ.
‘‘ਯਥਾ ਇਦਂ ਤਥਾ ਏਤਂ, ਯਥਾ ਏਤਂ ਤਥਾ ਇਦਂ;
ਧਾਤੁਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਪਸ੍ਸ, ਮਾ ਲੋਕਂ ਪੁਨਰਾਗਮਿ;
ਭਵੇ ਛਨ੍ਦਂ ਵਿਰਾਜੇਤ੍ਵਾ, ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. –
ਇਤ੍ਥਂ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿਤ੍ਥਾਤਿ. ਨਨ੍ਦਾ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਉਪਰਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਸੁਞ੍ਞਤਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਤੁਂ, ‘‘ਨਨ੍ਦੇ, ਮਾ ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਰੀਰੇ ਸਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਕਰਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੀਣਿ ਅਟ੍ਠਿਸਤਾਨਿ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਅਟ੍ਠਿਨਗਰਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੦. ‘‘ਅਟ੍ਠੀਨਂ ਨਗਰਂ ਕਤਂ, ਮਂਸਲੋਹਿਤਲੇਪਨਂ;
ਯਤ੍ਥ ਜਰਾ ਚ ਮਚ੍ਚੁ ਚ, ਮਾਨੋ ਮਕ੍ਖੋ ਚ ਓਹਿਤੋ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥੇਵ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਪਰਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਓਦਹਨਤ੍ਥਾਯ ਕਟ੍ਠਾਨਿ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਲੀਹਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਵਿਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਗੇਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਿਦਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਤੀਣਿ ਅਟ੍ਠਿਸਤਾਨਿ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਰੁਵਿਨਦ੍ਧਂ ਮਂਸਲੋਹਿਤਲੇਪਨਂ ਤਚਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਜੀਰਣਲਕ੍ਖਣਾਯ ਜਰਾਯ ਮਰਣਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਆਰੋਹਸਮ੍ਪਦਾਦੀਨਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਞ੍ਞਨਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਮਾਨਸ੍ਸ ਸੁਕਤਕਾਰਣਵਿਨਾਸਨਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਮਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਓਦਹਨਤ੍ਥਾਯ ਨਗਰਂ ਕਤਂ. ਏਵਰੂਪੋ ਏਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕੋ ਆਬਾਧੋ ਓਹਿਤੋ, ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਾ ਥੇਰੀ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣੀ ਰੂਪਨਨ੍ਦਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.
੬. ਮਲ੍ਲਿਕਾਦੇਵੀਵਤ੍ਥੁ
ਜੀਰਨ੍ਤਿ ਵੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮਲ੍ਲਿਕਂ ਦੇਵਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸਾ ਕਿਰ ਏਕਦਿਵਸਂ ਨ੍ਹਾਨਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਓਨਤਸਰੀਰਾ ਜਙ੍ਘਂ ਧੋਵਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਤਾਯ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਏਕੋ ਵਲ੍ਲਭਸੁਨਖੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਤਂ ਤਥਾ ਓਨਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਨ੍ਥਵਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਸਾ ਫਸ੍ਸਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੀ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤੋ ਆਗਤਕਾਲੇ ‘‘ਨਸ੍ਸ, ਵਸਲਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਮਕਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਿਂ ਮਯਾ ਕਤਂ, ਦੇਵਾਤਿ. ਸੁਨਖੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵੋਤਿ. ਨਤ੍ਥੇਤਂ, ਦੇਵਾਤਿ. ਮਯਾ ਸਾਮਂ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਨਾਹਂ ਤਵ ਸਦ੍ਦਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਸ੍ਸ, ਵਸਲੀਤਿ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਇਮਂ ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਇਮਿਨਾ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕੋਵ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਅਭੂਤਂ ਕਥੇਸਿ. ਦੇਵ, ਸਚੇ ਮੇ ਸਦ੍ਦਹਸਿ, ਏਤਂ ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪਵਿਸ, ਅਹਂ ਤਂ ਇਮਿਨਾ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਓਲੋਕੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਰਾਜਾ ਮੂਲ਼੍ਹਧਾਤੁਕੋ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਪਿ ਖੋ ਦੇਵੀ ਵਾਤਪਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਅਨ੍ਧਬਾਲ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਂ, ਅਜਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਏਵਰੂਪਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਮਯਾ ਸਾਮਂ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਨਾਹਂ ਤਵ ਸਦ੍ਦਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਇਮਂ ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਏਕੋਵ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਹਿ. ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਅਨ੍ਧਬਾਲਤਾਯ ਮਯਾ ਵਞ੍ਚਿਤੋ, ਪਾਪਂ ਮੇ ਕਤਂ, ਅਯਞ੍ਚ ਮੇ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿਤੋ, ਇਦਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਪਿ ਅਸੀਤਿ ਮਹਾਸਾਵਕਾਪਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਰਞ੍ਞੋ ਅਸਦਿਸਦਾਨੇ ਸਹਾਯਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਤਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਧਨਸ੍ਸ ਚੁਦ੍ਦਸਕੋਟਿਅਗ੍ਘਨਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਨਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ ਆਧਾਰਕੋ ਪਾਦਪੀਠਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਨਗ੍ਘਾਨੇਵ ਅਹੇਸੁਂ. ਸਾ ਮਰਣਕਾਲੇ ਏਵਰੂਪਂ ਮਹਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਨਾਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਤਦੇਵ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੀ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਪਨ ਸਾ ਅਤਿਵਿਯ ਪਿਯਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਬਲਵਸੋਕਾਭਿਭੂਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਮਸ੍ਸਾ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਯਥਾ ਸੋ ਆਗਤਕਾਰਣਂ ਨ ਸਰਤਿ, ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਪਵਿਟ੍ਠਕਾਲੇ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਭਣੇ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਮੁਟ੍ਠੋ, ਸ੍ਵੇ ਪੁਨ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇਪਿ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਯਥਾ ਸੋ ਨ ਸਰਤਿ, ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਮੇ ਦਿਵਸੇ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਤੁਸਿਤਭਵਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਅਸਰਣਭਾਵਂ ਅਕਾਸੀਤਿ? ਸਾ ਕਿਰ ਤਸ੍ਸ ਅਤਿਵਿਯ ਪਿਯਾ ਅਹੋਸਿ ਮਨਾਪਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਏਵਰੂਪਾ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਗੇਹੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਂ ਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਸਰਣਭਾਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਮੇ ਦਿਵਸੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਸਯਮੇਵ ਰਾਜਕੁਲਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਰਾਜਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਪਾਸਾਦਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਰਥਸਾਲਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਆਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਖਜ੍ਜਕੇਨ ਪਟਿਮਾਨੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਮੁਟ੍ਠੋ, ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ. ਤੁਸਿਤਭਵਨੇ, ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਾਯ ਤੁਸਿਤਭਵਨੇ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿਯਾ ਕੋ ਅਞ੍ਞੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਾਯ ਸਦਿਸਾ ਇਤ੍ਥੀ. ਤਸ੍ਸਾ ਹਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦਾਨਸਂਵਿਧਾਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਚ੍ਚਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਲੋਕਂ ਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਰੀਰਂ ਮੇ ਨ ਵਹਤੀਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਧੁਵਧਮ੍ਮੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਥੋ ਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਸਿਰਸ੍ਮਿਂ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਸ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਯਂ ਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਿਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਰਥੋ ਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤਵ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਸ ਰਥੋ ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਤਵ ਪਿਤੁ ਰਥਂ ਨ ਪਾਪੁਣਿ, ਤਵ ਪਿਤੁ ਰਥੋ ਤਵ ਰਥਂ ਨ ਪਾਪੁਣਿ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਨਾਮ ਕਟ੍ਠਕਲਿਙ੍ਗਰਸ੍ਸਾਪਿ ਜਰਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ. ਮਹਾਰਾਜ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਜਰਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਤ੍ਤਾ ਪਨ ਅਜੀਰਕਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੧. ‘‘ਜੀਰਨ੍ਤਿ ਵੇ ਰਾਜਰਥਾ ਸੁਚਿਤ੍ਤਾ,
ਅਥੋ ਸਰੀਰਮ੍ਪਿ ਜਰਂ ਉਪੇਤਿ;
ਸਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਜਰਂ ਉਪੇਤਿ,
ਸਨ੍ਤੋ ਹਵੇ ਸਬ੍ਭਿ ਪਵੇਦਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਵੇਤਿ ਨਿਪਾਤੋ. ਸੁਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਰਤਨੇਹਿ ਅਪਰੇਹਿ ਚ ਰਥਾਲਙ੍ਕਾਰੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਿਤ੍ਤਿਤਾ ਰਾਜੂਨਂ ਰਥਾਪਿ ਜੀਰਨ੍ਤਿ. ਸਰੀਰਮ੍ਪੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਰਥਾ ਏਵ, ਇਦਂ ਸੁਪ੍ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤਂ ਸਰੀਰਮ੍ਪਿ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਂ ਜਰਂ ਉਪੇਤਿ. ਸਤਞ੍ਚਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਪਨ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਨਵਵਿਧੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਪਘਾਤਂ ਨ ਉਪੇਤੀਤਿ ਨ ਜਰਂ ਉਪੇਤਿ ਨਾਮ. ਪਵੇਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਸਬ੍ਭਿ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.
ਮਲ੍ਲਿਕਾਦੇਵੀਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.
੭. ਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਾਯਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸੋ ਕਿਰ ਮਙ੍ਗਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਖੁ. ਪਾ. ੭.੧; ਪੇ. ਵ. ੧੪) ਨਯੇਨ ਅਵਮਙ੍ਗਲਂ ਕਥੇਤਿ, ਅਵਮਙ੍ਗਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਾਦੀਸੁ ਕਥੇਤਬ੍ਬੇਸੁ ‘‘ਦਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਖੁ. ਪਾ. ੫.੭; ਸੁ. ਨਿ. ੨੬੬) ਨਯੇਨ ਮਙ੍ਗਲਗਾਥਾ ਵਾ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਤ੍ਤਂ ਇਧ ਵਾ ਹੁਰਂ ਵਾ’’ਤਿ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਂ (ਖੁ. ਪਾ. ੬.੩; ਸੁ. ਨਿ. ੨੨੬) ਵਾ ਕਥੇਤਿ. ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਥੇਮੀ’’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਸ੍ਸ ਮਙ੍ਗਲਾਮਙ੍ਗਲਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਗਮਨੇਨ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਥੇਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵੇਸ ਏਵਂ ਕਥੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਥੇਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –
ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਅਗ੍ਗਿਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸੋਮਦਤ੍ਤਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿ. ਸੋ ਰਞ੍ਞਾ ਪਿਯੋ ਅਹੋਸਿ ਮਨਾਪੋ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਨ ਕਸਿਕਮ੍ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਗੋਣਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਮਤੋ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਸੋਮਦਤ੍ਤ, ਰਾਜਾਨਂ ਮੇ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਗੋਣਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ. ਸੋਮਦਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਚਾਹਂ ਰਾਜਾਨਂ ਯਾਚਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਲਹੁਭਾਵੋ ਮੇ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਯੇਵ, ਤਾਤ, ਰਾਜਾਨਂ ਯਾਚਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਤਾਤ, ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਨ੍ਧਪਞ੍ਞੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦਿਵਚਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਵਦਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਨਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਆਦਾਯ ਬੀਰਣਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ ਨਾਮ ਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਣਕਲਾਪੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ, ਅਯਂ ਉਪਰਾਜਾ, ਅਯਂ ਸੇਨਾਪਤੀ’’ਤਿ ਨਾਮਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਿਤੁ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਰਾਜਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਨਾਮ ਉਪਰਾਜਾ, ਰਾਜਾਨਂ ਪਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘ਜਯਤੁ ਭਵਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਠਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਗੋਣਂ ਯਾਚੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿ –
‘‘ਦ੍ਵੇ ਮੇ ਗੋਣਾ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇਹਿ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਾਮਸੇ;
ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਮਤੋ ਦੇਵ, ਦੁਤਿਯਂ ਦੇਹਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.
ਸੋ ਹਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰਮਤ੍ਤੇਨ ਤਂ ਗਾਥਂ ਪਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਗੁਣਭਾਵਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਤਾਤ, ਕਞ੍ਚਿਦੇਵ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਆਦਾਯ ਆਗਚ੍ਛਥ, ਅਹਂ ਪੁਰਿਮਤਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੋਮਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਿਤਕਾਲੇ ਉਸ੍ਸਾਹਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਰਾਜਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਤਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਨੋ, ‘‘ਤਾਤ, ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਵਤ ਆਗਤਤ੍ਥ, ਇਦਮਾਸਨਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਦਥ, ਯੇਨਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
‘‘ਦ੍ਵੇ ਮੇ ਗੋਣਾ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇਹਿ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਾਮਸੇ;
ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਮਤੋ ਦੇਵ, ਦੁਤਿਯਂ ਗਣ੍ਹ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.
ਰਞ੍ਞਾ ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਤਾਤ, ਪੁਨ ਵਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਆਹ. ਰਾਜਾ ਤੇਨ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸੋਮਦਤ੍ਤ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗੇਹੇ ਬਹੂ ਮਞ੍ਞੇ ਗੋਣਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਾ ਬਹੂ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸ ਗੋਣੇ ਅਲਙ੍ਕਾਰਭਣ੍ਡਕਂ ਨਿਵਾਸਗਾਮਞ੍ਚਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯ੍ਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਯਸੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸੀਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ, ਸੋਮਦਤ੍ਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵਾ’’ਤਿ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਤਾਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਪੁਰਿਸੋ ਹਿ ਬਲਿਬਦ੍ਦਸਦਿਸੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੨. ‘‘ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ, ਬਲਿਬਦ੍ਦੋਵ ਜੀਰਤਿ;
ਮਂਸਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਤਸ੍ਸ ਨ ਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਾਯਨ੍ਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਪਣ੍ਣਾਸਕਾਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਪਨ ਵਗ੍ਗਾਨਂ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਏਕਸ੍ਸ ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾਪਿ ਅਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਅਯਂ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋਵ. ਬਲਿਬਦ੍ਦੋਵ ਜੀਰਤੀਤਿ ਯਥਾ ਹਿ ਬਲਿਬਦ੍ਦੋ ਜੀਰਮਾਨੋ ਵਡ੍ਢਮਾਨੋ ਨੇਵ ਮਾਤੁ, ਨ ਪਿਤੁ, ਨ ਸੇਸਞਾਤਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕਮੇਵ ਜੀਰਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਆਚਰਿਯਵਤ੍ਤਂ, ਨ ਆਗਨ੍ਤੁਕਵਤ੍ਤਾਦੀਨਿ, ਨ ਭਾਵਨਾਰਾਮਤਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ, ਨਿਰਤ੍ਥਕਮੇਵ ਜੀਰਤਿ, ਮਂਸਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾ ਬਲਿਬਦ੍ਦਸ੍ਸ ‘‘ਯੁਗਨਙ੍ਗਲਾਦੀਨਿ ਵਹਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਾਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਂਸਾਨਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਇਮਸ੍ਸਾਪਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਦੀਹਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਵਿਰੇਚਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯਂ ਪੋਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਂਸਾਨਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਥੂਲਸਰੀਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਤਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਏਕਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਾਪਿ ਨ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਨ ਗਚ੍ਛਲਤਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਛ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਣ੍ਹਾ ਚੇਵ ਨਵਵਿਧਮਾਨੋ ਚ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਮਹਾਜਨੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣੀਤਿ.
ਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਸਤ੍ਤਮਂ.
੮. ਉਦਾਨਵਤ੍ਥੁ
ਅਨੇਕਜਾਤਿਸਂਸਾਰਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਉਦਾਨੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਕਥੇਸਿ.
ਸੋ ਹਿ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸੂਰਿਯੇ ਅਨਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇਯੇਵ ਮਾਰਬਲਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਯਾਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਂ ਤਮਂ ਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਵਿਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਕਾਰੁਞ੍ਞਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਵੇਲਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸਤਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਅਵਿਜਹਿਤਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੫੩. ‘‘ਅਨੇਕਜਾਤਿਸਂਸਾਰਂ, ਸਨ੍ਧਾਵਿਸ੍ਸਂ ਅਨਿਬ੍ਬਿਸਂ;
ਗਹਕਾਰਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਜਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ.
੧੫੪. ‘‘ਗਹਕਾਰਕ ਦਿਟ੍ਠੋਸਿ, ਪੁਨ ਗੇਹਂ ਨ ਕਾਹਸਿ;
ਸਬ੍ਬਾ ਤੇ ਫਾਸੁਕਾ ਭਗ੍ਗਾ, ਗਹਕੂਟਂ ਵਿਸਙ੍ਖਤਂ;
ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਖਯਮਜ੍ਝਗਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਗਹਕਾਰਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਹਂ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਗੇਹਸ੍ਸ ਕਾਰਕਂ ਤਣ੍ਹਾਵਡ੍ਢਕਿਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਂ, ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਞਾਣਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਦੀਪਙ੍ਕਰਪਾਦਮੂਲੇ ਕਤਾਭਿਨੀਹਾਰੋ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਨੇਕਜਾਤਿਸਂਸਾਰਂ ਅਨੇਕਜਾਤਿਸਤਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾਤਂ ਇਮਂ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਂ ਅਨਿਬ੍ਬਿਸਂ ਤਂ ਞਾਣਂ ਅਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਲਭਨ੍ਤੋਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਵਿਸ੍ਸਂ ਸਂਸਰਿਂ, ਅਪਰਾਪਰਂ ਅਨੁਵਿਚਰਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਕ੍ਖਾ ਜਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਗਹਕਾਰਕਗਵੇਸਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਮਿਸ੍ਸਿਤਾਯ ਜਾਤਿ ਨਾਮੇਸਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਨ ਚ ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਦਿਟ੍ਠੇ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਸਨ੍ਧਾਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠੋਸੀਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੇਨ ਮਯਾ ਇਦਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠੋਸਿ. ਪੁਨ ਗੇਹਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਮ ਗੇਹਂ ਨ ਕਾਹਸਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਤੇ ਫਾਸੁਕਾ ਭਗ੍ਗਾਤਿ ਤਵ ਸਬ੍ਬਾ ਅਵਸੇਸਾ ਕਿਲੇਸਫਾਸੁਕਾ ਮਯਾ ਭਗ੍ਗਾ. ਗਹਕੂਟਂ ਵਿਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਤਯਾ ਕਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵਗੇਹਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਣ੍ਣਿਕਮਣ੍ਡਲਮ੍ਪਿ ਮਯਾ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤਂ. ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਗਤਂ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਂ. ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਖਯਮਜ੍ਝਗਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਖਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਧਿਗਤੋਸ੍ਮੀਤਿ.
ਉਦਾਨਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.
੯. ਮਹਾਧਨਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁ
ਅਚਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਇਸਿਪਤਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮਹਾਧਨਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸੋ ਕਿਰ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਵਿਭਵੇ ਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਲੇ ਮਹਾਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੋ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸੁਖਂ ਪਰਿਭੋਗਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਵਿਭਵੇ ਕੁਲੇ ਏਕਾ ਧੀਤਾਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਤਥੇਵ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਸੁਂ. ਤੇਸਂ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਾਹਵਿਵਾਹੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਅਪਰਭਾਗੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਕਾਲਮਕਂਸੁ. ਦ੍ਵੇਅਸੀਤਿਕੋਟਿਧਨਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਗੇਹੇ ਅਹੋਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਰਞ੍ਞੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਧੁਤ੍ਤਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਸਚਾਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸੁਰਾਸੋਣ੍ਡੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਫਾਸੁਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਮ ਨਂ ਸੁਰਾਸੋਣ੍ਡਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਸੁਰਂ ਆਦਾਯ ਖਜ੍ਜਕਮਂਸੇ ਚੇਵ ਲੋਣਸਕ੍ਖਰਾ ਚ ਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਮੂਲਕਨ੍ਦੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਕੁਲਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੁਰਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਲੋਣਸਕ੍ਖਰਂ ਮੁਖੇ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮੂਲਕਨ੍ਦਂ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵ ਸਾਮਿ, ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਯਂ ਖਾਦਨਪਿਵਨਸਮਤ੍ਥਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਚੂਲ਼ੂਪਟ੍ਠਾਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ ਏਤੇ ਪਿਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਕਂ ਪਾਨਕਂ, ਸਾਮੀਤਿ. ਮਨਾਪਜਾਤਿਕਂ ਏਤਨ੍ਤਿ. ਸਾਮਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜੀਵਲੋਕੇ ਇਮਿਨਾ ਸਦਿਸਂ ਪਾਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਸੋ ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਮਯਾਪਿ ਪਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਥੋਕਂ ਥੋਕਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਵਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਤੇ ਧੁਤ੍ਤਾ ਪਿਵਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਰਿਵਾਰਯਿਂਸੁ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰੋ ਮਹਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਸਤੇਨਪਿ ਸਤਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਸੁਰਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਵਨ੍ਤੋ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਕਹਾਪਣਰਾਸਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਰਂ ਪਿਵਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮਾਲਾ ਆਹਰਥ, ਇਮਿਨਾ ਗਨ੍ਧੇ, ਅਯਂ ਜਨੋ ਜੁਤੇ ਛੇਕੋ, ਅਯਂ ਨਚ੍ਚੇ, ਅਯਂ ਗੀਤੇ, ਅਯਂ ਵਾਦਿਤੇ. ਇਮਸ੍ਸ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦੇਥ, ਇਮਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਕਿਰਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਧਨਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਖੀਣਂ ਤੇ, ਸਾਮਿ, ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਿਂ ਭਰਿਯਾਯ ਮੇ ਸਨ੍ਤਕਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ, ਸਾਮੀਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਤਂ ਆਹਰਥਾਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਖੇਤ੍ਤਆਰਾਮੁਯ੍ਯਾਨਯੋਗ੍ਗਾਦਿਕਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਭਾਜਨਭਣ੍ਡਕਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਰਣਪਾਵੁਰਣਨਿਸੀਦਨਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਯੇਹਿਸ੍ਸ ਕੁਲਸਨ੍ਤਕਂ ਗੇਹਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਂ, ਤੇ ਤਂ ਗੇਹਾ ਨੀਹਰਿਂਸੁ. ਸੋ ਭਰਿਯਂ ਆਦਾਯ ਪਰਜਨਸ੍ਸ ਗੇਹਭਿਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨ੍ਤੋ ਕਪਾਲਖਣ੍ਡਂ ਆਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜਨਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਕਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਆਰਭਿ.
ਅਥ ਨਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦਹਰਸਾਮਣੇਰੇਹਿ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਂ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਕਭੋਜਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਸਿਤਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਿਤਕਾਰਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਸ੍ਸਾਨਨ੍ਦ, ਇਮਂ ਮਹਾਧਨਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਦ੍ਵੇਅਸੀਤਿਕੋਟਿਧਨਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਭਰਿਯਂ ਆਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਹਿ ਅਯਂ ਪਠਮਵਯੇ ਭੋਗੇ ਅਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪਯੋਜਯਿਸ੍ਸ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਅਗ੍ਗਸੇਟ੍ਠਿ ਅਭਵਿਸ੍ਸ. ਸਚੇ ਪਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸ, ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸ, ਭਰਿਯਾਪਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸ. ਸਚੇ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇ ਭੋਗੇ ਅਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪਯੋਜਯਿਸ੍ਸ, ਦੁਤਿਯਸੇਟ੍ਠਿ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਭਵਿਸ੍ਸ. ਭਰਿਯਾਪਿਸ੍ਸ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸ. ਸਚੇ ਪਚ੍ਛਿਮਵਯੇ ਭੋਗੇ ਅਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪਯੋਜਯਿਸ੍ਸ, ਤਤਿਯਸੇਟ੍ਠਿ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋਪਿ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਭਰਿਯਾਪਿਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸ. ਇਦਾਨਿ ਪਨੇਸ ਗਿਹਿਭੋਗਤੋਪਿ ਪਰਿਹੀਨੋ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋਪਿ. ਪਰਿਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਸੁਕ੍ਖਪਲ੍ਲਲੇ ਕੋਞ੍ਚਸਕੁਣੋ ਵਿਯ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੫੫. ‘‘ਅਚਰਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਅਲਦ੍ਧਾ ਯੋਬ੍ਬਨੇ ਧਨਂ;
ਜਿਣ੍ਣਕੋਞ੍ਚਾਵ ਝਾਯਨ੍ਤਿ, ਖੀਣਮਚ੍ਛੇਵ ਪਲ੍ਲਲੇ.
੧੫੬. ‘‘ਅਚਰਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਅਲਦ੍ਧਾ ਯੋਬ੍ਬਨੇ ਧਨਂ;
ਸੇਨ੍ਤਿ ਚਾਪਾਤਿਖੀਣਾਵ, ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਚਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਂ ਅਵਸਿਤ੍ਵਾ. ਯੋਬ੍ਬਨੇਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵਾ ਭੋਗੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵਾ ਭੋਗੇ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਕਾਲੇ ਧਨਮ੍ਪਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਖੀਣਮਚ੍ਛੇਤਿ ਤੇ ਏਵਰੂਪਾ ਬਾਲਾ ਉਦਕਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ਖੀਣਮਚ੍ਛੇ ਪਲ੍ਲਲੇ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਪਤ੍ਤਾ ਜਿਣ੍ਣਕੋਞ੍ਚਾ ਵਿਯ ਅਵਝਾਯਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਪਲ੍ਲਲੇ ਉਦਕਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਵਿਯ ਹਿ ਇਮੇਸਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ, ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਖੀਣਭਾਵੋ ਵਿਯ ਇਮੇਸਂ ਭੋਗਾਨਂ ਅਭਾਵੋ, ਖੀਣਪਤ੍ਤਾਨਂ ਕੋਞ੍ਚਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਾਭਾਵੋ ਵਿਯ ਇਮੇਸਂ ਇਦਾਨਿ ਜਲਥਲਪਥਾਦੀਹਿ ਭੋਗੇ ਸਣ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਖੀਣਪਤ੍ਤਾ ਕੋਞ੍ਚਾ ਵਿਯ ਏਤ੍ਥੇਵ ਬਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਵਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਚਾਪਾਤਿਖੀਣਾਵਾਤਿ ਚਾਪਤੋ ਅਤਿਖੀਣਾ, ਚਾਪਾ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਚਾਪਾ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸਰਾ ਯਥਾਵੇਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤਾ, ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੇ ਅਸਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਪਚਿਕਾਨਂ ਭਤ੍ਤਂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਇਮੇਪਿ ਤਯੋ ਵਯੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਮਰਣਂ ਉਪਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੇਨ੍ਤਿ ਚਾਪਾਤਿਖੀਣਾਵਾ’’ਤਿ. ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਤਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਖਾਦਿਤਂ ਇਤਿ ਪੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਾਨਿ ਖਾਦਿਤਪਿਵਿਤਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਾਦੀਨਿ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਾ ਸੋਚਨ੍ਤਾ ਅਨੁਸੋਚਨ੍ਤਾ ਸੇਨ੍ਤੀਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.
ਮਹਾਧਨਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁ ਨਵਮਂ.
ਜਰਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਏਕਾਦਸਮੋ ਵਗ੍ਗੋ.